Không để xảy ra tình trạng thiếu hàng, tăng giá đột biến trong dịp Tết Nguyên đán

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: VPCP

Bình quân 11 tháng năm 2022, CPI tăng 3,02% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 2,38%. CPI bình quân năm 2022 ước tăng 3,1-3,2% so với năm 2021 trong phạm vi lạm phát mục tiêu do Quốc hội đề ra. Năm 2022, công tác chỉ đạo điều hành giá chịu rất nhiều áp lực trong việc kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, lãnh đạo Chính phủ, Ban Chỉ đạo điều hành giá, cùng với sự vào cuộc tích cực của các bộ ngành địa phương đã kiểm soát được tình hình và kịp thời đưa ra những giải pháp phù hợp và hiện cơ bản kiểm soát được lạm phát ở dưới mức 4% theo mục tiêu Quốc hội và Chính phủ đề ra, đảm bảo đời sống người dân và điều kiện sản xuất đầu vào cho doanh nghiệp, qua đó làm đòn bẩy thúc đẩy cho tăng trưởng kinh tế; nâng cao khả năng thích ứng và sức chống chịu của nền kinh tế.

Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý điều hành giá cũng còn một số tồn tại, hạn chế về xây dựng, hoàn thiện thế chế, chính sách pháp luật trong lĩnh vực giá; công tác tổng hợp, phân tích giá cả thị trường trước những yếu tố tác động rất bất thường; việc triển khai lộ trình thị trường đối với các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu do nhà nước quản lý,…

Phó Thủ tướng Lê Minh Khái cũng thẳng thắn đề nghị các bộ, ngành cần rút kinh nghiệm trong điều hành, cần phải “nhanh nhạy, kịp thời, thống nhất trong chỉ đạo xử lý” trước những vấn đề mới phát sinh, tránh để ảnh hưởng tới cân đối cung - cầu và giá cả thị trường. Ảnh: VPCP

Từ thực tiễn, kết quả công tác điều hành giá trong giai đoạn đã qua, báo cáo đã nêu 4 bài học kinh nghiệm chính cho việc đề ra những định hướng về quản lý, điều hành giá trong thời gian tới.

Thứ nhất, công tác quản lý, điều hành giá vẫn có vai trò vô cùng quan rọng trong điều tiết kinh tế vĩ mô của nước ta và cần phải tiếp tục được củng cố, hoàn thiện. Việc triển khai cần tiếp tục thực hiện nhất quán nguyên tắc quản lý giá theo cơ chế thị trường, có sự điều tiết của nhà nước theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, cần luôn chú trọng đẩy mạnh thực hiện công khai, minh bạch trong điều hành đối với hàng hóa, dịch vụ thiết yếu như điện, xăng dầu… là các mặt hàng có ảnh hưởng đến sản xuất và tiêu dùng của người dân.

Thứ hai, công tác quản lý, điều hành giá cần đặt ra mục tiêu tiên quyết là hoàn thiện thể chế, các văn bản quy phạm pháp luật về giá nhằm tạo cơ sở vững chắc cho việc triển khai các nhiệm vụ quản lý nhà nước, đảm bảo tính thực thi, đầy đủ công cụ pháp lý trong các trường hợp cần thiết.

Thứ ba, để công tác quản lý, điều hành giá có tính hiệu lực, hiệu quả cao, cần tiếp tục củng cố, nâng cao vai trò, chức năng nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo điều hành giá; đồng thời đề cao tính chủ động trong phối hợp giữa các bộ ngành nhằm thực hiện tốt các phương hướng, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo điều hành giá.

Thứ tư, công tác thống kê, tổng hợp, phân tích, dự báo là công cụ quan trọng, đắc lực nhất cho việc hoạch định các chính sách kinh tế vĩ mô trong đó có chính sách về quản lý, điều hành giá.

Việc dự báo được các yếu tố kinh tế tác động đén mặt bằng giá, dự báo các biến động bất thường của kinh tế, xã hội, đánh giá được tác động của việc điều chỉnh các mặt hàng, xây dựng được các kịch bản điều hành giá là một trong những thành công lớn nhất trong giai đoạn đã qua và là bài học kinh nghiệm quý báu cho giai đoạn tới nhằm tiếp tục triển khai tốt hơn nữa công tác quản lý, điều hành giá.

Trên cơ sở dự báo một số áp lực lên mặt bằng giá, báo cáo đã xây dựng 3 kịch bản, đồng thời đề xuất phương hướng nhiệm vụ, và giải pháp trọng tâm trong công tác quản lý, điều hành giá năm 2023 như: Tăng cường công tác quản lý, điều hành giá dịp Tết Nguyên đán Quý Mão; điều hành giá các mặt hàng nhà nước thận trọng trong những tháng đầu năm để tạo dư địa an toàn cho công tác kiểm soát lạm phát cả năm; chủ động và linh hoạt trong quản lý, điều hành giá năm 2023.

Theo Phó Thủ tướng, bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác quản lý điều hành giá năm 2022 vẫn còn một số vấn đề cần khắc phục như: Còn xảy ra tình trạng thiếu xăng dầu cục bộ tại một số địa phương; một số nội dung vẫn "còn nợ" cơ quan chủ quản chưa thực sự chủ động; công tác phối hợp giữa các bộ, ngành có lúc có nơi còn chuệch choạc; một số thời điểm, một số vấn đề phát sinh nhưng thông tin, truyền thông chưa kịp thời…

Không để xảy ra tình trạng thiếu hàng, tăng giá đột biến trong dịp Tết Nguyên đán. Ảnh IT

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, việc điều hành giá phải theo sát thị trường, nắm bắt nhanh nhạy, sát thực tiễn, đo được phản ứng của dư luận,… để đưa ra các giải pháp chính xác, hiệu quả, phù hợp với đặc thù của đất nước, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa nhà nước, người dân, doanh nghiệp; tổ chức thông tin, truyền thông chính xác, trung thực, kịp thời.

Phó Thủ tướng nêu rõ: Sang năm 2023, một số sắc thuế sẽ hết hiệu lực; giữa năm tăng lương cơ sở; chúng ta cũng sẽ khởi công một loạt dự án lớn; việc Trung Quốc nới lỏng chính sách chống dịch COVID-19,… giá cả một số mặt hàng có thể sẽ tăng lên, đặc biệt là mặt hàng xăng dầu… sẽ tác động đến trong nước, trong đó có công tác điều hành giá…

Trên cơ sở dự báo tình hình quốc tế, trong nước, Quốc hội đã xác định chỉ tiêu lạm phát năm 2023 khoảng 4,5%, theo đó áp lực đối với Ban Chỉ đạo điều hành giá sẽ không đơn giản. Vì vậy, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái đề nghị các bộ ngành, địa phương tiếp tục phát huy các kết quả đã đạt được cũng như những bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý, điều hành giá để thực hiện tốt mục tiêu đã đề ra.

Trước mắt, các bộ, ngành, địa phương cần thực hiện nghiêm Chỉ thị số 19-CT/TW của Ban Bí thư về việc Tổ chức Tết Quý Mão 2023 và Chỉ thị số 22/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường các biện pháp bảo đảm đón Tết Nguyên đán Quý Mão 2023 vui tươi, lành mạnh, an toàn, tiết kiệm.

Trong đó, cần theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường, nhất là các mặt hàng thuộc diện bình ổn giá, các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu có nhu cầu tăng cao vào dịp cuối năm để chủ động có phương án hoặc đề xuất với các cấp có thẩm quyền các biện pháp bảo đảm cân đối cung cầu, bình ổn thị trường, không để xảy ra tình trạng thiếu hàng, gián đoạn nguồn hàng gây tăng giá đột biến.