Hệ lụy “cơn khát” tài nguyên của Trung Quốc với khu vực Thái Bình Dương

Trung Quốc là khách hàng nhập khẩu tài nguyên thiên nhiên lớn nhất của các nước ở Thái Bình Dương, dù tính theo sản lượng hay quy ra giá trị USD.

Phân tích dữ liệu thương mại của The Guardian cho thấy, Trung Quốc đã tiếp nhận hơn một nửa sản lượng khoáng sản, gỗ và thủy sản xuất khẩu của khu vực vào năm 2019 với tổng giá trị khoảng 3,3 tỉ USD - con số mà các chuyên gia mô tả là “cao một cách đáng kinh ngạc”.

“Cơn khát” tài nguyên của Trung Quốc

Việc nhập khẩu một số lượng lớn tài nguyên tại khu vực Thái Bình Dương diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đang tìm cách tăng cường quan hệ với các nước trong khu vực và thúc đẩy quyền lực mềm, nhằm gia tăng lợi thế trong cuộc cạnh tranh giành ảnh hưởng với Mỹ và đồng minh tại Thái Bình Dương.

Các chuyên gia cho biết, khối lượng tài nguyên mà Bắc Kinh nhập khẩu từ Thái Bình Dương nhiều hơn so với khối lượng của 10 quốc gia nhập khẩu khác cộng lại. Theo nhận định, Trung Quốc sẽ “dễ dàng vượt xa các nước khác, trong đó có cả Australia, xét về tác động đến môi trường tổng thể của các ngành khai thác trong khu vực”.

Năm 2019, Trung Quốc đã nhập khẩu 4,8 triệu tấn gỗ, 4,8 triệu tấn khoáng sản và 72.000 tấn thủy sản từ Thái Bình Dương.

Nhà nghiên cứu Shane McLeod tại Viện Lowy ở Australia, cho rằng, Trung Quốc trở thành khách hàng lớn nhất của Thái Bình Dương do nước này có vị trí địa lí gần gũi và có nhu cầu phát triển kinh tế mạnh mẽ.

Xe tải chở gỗ xuất khẩu đi qua ngôi làng Vanimo ở Papua New Guinea.  Ảnh: The Guardian
Xe tải chở gỗ xuất khẩu đi qua ngôi làng Vanimo ở Papua New Guinea. Ảnh: The Guardian

Ước tính, Trung Quốc nhập khẩu hơn 90% sản lượng tài nguyên từ Quần đảo Solomon, hơn 90% tổng sản lượng gỗ được khai thác từ Papua New Guinea và Quần đảo Solomon.

Ngoài việc nhập khẩu tài nguyên trực tiếp, dữ liệu từ Viện Doanh nghiệp Mỹ cho biết, các công ty Trung Quốc đã đầu tư hơn 2 tỉ USD vào lĩnh vực khai thác ở Thái Bình Dương trong 2 thập kỉ qua, trong đó có các mỏ khai khoáng Porgera, Ramu Nickel và Frieda River gây tranh cãi ở Papua New Guinea.

Hệ lụy từ chính sách khai thác triệt để

Giáo sư Bill Laurance thuộc Đại học James Cook ở bắc Queensland (Australia) nhận định, với tiềm lực kinh tế to lớn của mình, Trung Quốc sẽ dễ dàng vượt xa các nước khác về khả năng hút tài nguyên từ khu vực Thái Bình Dương.

“Khoáng sản, gỗ, nhiên liệu hóa thạch, thực phẩm và các mặt hàng khác mà Trung Quốc nhập khẩu từ các nước trong khu vực Thái Bình Dương nhiều một cách đáng kinh ngạc. Điều này đang tạo ra những thách thức lớn cho sự phát triển bền vững trong khu vực”.

Papua New Guinea, Quần đảo Solomon, Vanuatu, Tonga và Palau thường xuyên xuất khẩu hơn 90% sản lượng gỗ được khai thác sang Trung Quốc. Tuy vậy theo một số báo cáo, lượng gỗ được khai thác bất hợp pháp chiếm 70% lượng gỗ tròn được xuất khẩu từ Solomon.

Là quốc gia đông dân lại có vị trí gần, lẽ dĩ nhiên Trung Quốc sẽ trở khách hàng tiềm năng cho lĩnh vực xuất khẩu của Thái Bình Dương. Bắc Kinh đang thiếu luật chống nhập khẩu gỗ bất hợp pháp và thiếu trách nhiệm giải trình về tác động đối với môi trường và xã hội.

Về hoạt động ngư nghiệp, đánh bắt thủy hải sản là lĩnh vực mang lại nguồn thu nhập chính cho nhiều quốc gia nhỏ ở Thái Bình Dương. Nhưng phần lớn đều chưa nắm bắt được toàn bộ giá trị của nguồn tài nguyên dồi dào này. Điều đó tạo cơ hội cho Trung Quốc cùng nhiều quốc gia khác tham gia quá trình khai thác trong khu vực.

Một cuộc khảo sát các tàu thuyền hoạt động ở Thái Bình Dương năm 2016 cho thấy Trung Quốc có 290 tàu công nghiệp được cấp phép hoạt động trong khu vực, trong khi đó, số lượng tàu của các nước Thái Bình Dương gộp lại là 240 chiếc.

Ngoài Papua New Guinea, có rất ít tàu thuyền của các nước Thái Bình Dương thực hiện hoạt động đánh bắt xa bờ, thay vì đó họ chỉ tập trung khai thác ở các vùng biển ven bờ.

Trong lĩnh vực khoáng sản, Quần đảo Solomon xuất khẩu hầu hết khoáng sản của nước này sang Trung Quốc, phần lớn là quặng nhôm. Khoáng sản chiếm hơn 90% tổng kim ngạch xuất khẩu của Papua New Guinea, trong đó hơn 30% khối lượng được đưa đến Trung Quốc.

Nhiều hoạt động khai thác khoáng sản quy mô lớn ở Papua New Guinea đã gây ra những thảm họa về môi trường, trong đó phải kể đến việc xử lí chất thải tại mỏ Ok Tedi của BHP - công ty liên doanh Anh - Australia hay mỏ Ramu Nickel do người Trung Quốc điều hành.

Vào tháng 8/2019, công ty khai thác mỏ Ramu Nickel thuộc sở hữu của Tập đoàn Luyện kim Trung Quốc (MCC) đã phải xin lỗi sau khi để xảy ra sự cố làm tràn khoảng 200.000 lít bùn độc hại xuống biển ở tỉnh Madang, Papua New Guinea. Nhà chức trách Papua New Guinea đã yêu cầu công ty này bồi thường thiệt hại và nộp phạt.

Đ.K (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Dấu ấn của vị nữ Thủ tướng Đức sau 16 năm cầm quyền

Dấu ấn của vị nữ Thủ tướng Đức sau 16 năm cầm quyền

Đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD) đã giành chiến thắng tại cuộc bầu cử Quốc hội liên bang khoá 20 sau khi tất cả số phiếu đã được kiểm. Như vậy, lần đầu tiên sau nhiều năm, SPD đã trở lại là chính đảng mạnh nhất ở Đức...
Liên minh AUKUS: Sự xuất hiện của một cấu trúc an ninh mới

Liên minh AUKUS: Sự xuất hiện của một cấu trúc an ninh mới

Mới đây, Mỹ, Anh và Australia ra thông báo chính thức về thiết lập mối quan hệ đối tác an ninh 3 bên, (gọi tắt là AUKUS), ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Nội hàm của hợp tác này là gì và có tác động ra sao là điều mà giới nghiên cứu quốc tế đang tập trung làm rõ...
Vì sao đảo chính tái diễn ở châu Phi?

Vì sao đảo chính tái diễn ở châu Phi?

Chỉ trong hơn một năm, Tây Phi đã có ba cuộc đảo chính (hai lần tại Mali và một lần trong tuần này ở Guinea), một âm mưu đảo chính bất thành điễn ra tại Niger và một cuộc chuyển giao quyền lực quân sự ở Chad sau vụ ám sát tổng thống...
Vaccine Covid-19 nội địa vũ khí chống dịch đường dài của châu Á

Vaccine Covid-19 nội địa vũ khí chống dịch đường dài của châu Á

Nhiều quốc gia châu Á đang chạy đua với thời gian phát triển vaccine Covid-19 nội địa, trong bối cảnh nguồn cung thế giới vẫn khan hiếm và đại dịch còn kéo dài với sự xuất hiện của các biến thể virus...
Ván bài mạo hiểm của Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ

Ván bài mạo hiểm của Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ

Các cường quốc thế giới đang tìm cách gia tăng ảnh hưởng tại Afghanistan sau khi Taliban lên nắm quyền. Trong tiến trình đó nổi lên hai quốc gia đến từ thế giới Arab và Hồi giáo có khả năng đóng vai trò là người trung gian chủ chốt...

Tin khác

Toyota đình chỉ xe buýt tự lái sau khi đâm phải một vận động viên tại Paralympic

Toyota đình chỉ xe buýt tự lái sau khi đâm phải một vận động viên tại Paralympic
Toyota đã lên tiếng xin lỗi và phải tạm ngừng dịch vụ sau khi một chiếc xe buýt tự lái của công ty này đâm phải một vận động viên khiếm thị tại Thế vận hội thể thao người khuyết tật Paralympic.

Mỹ chính thức phê duyệt toàn diện vắc xin phòng Covid-19 Pfizer

Mỹ chính thức phê duyệt toàn diện vắc xin phòng Covid-19 Pfizer
Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) đã chính thức cấp phép đầy đủ cho vắc xin phòng Covid-19 của Pfizer/BioNTech. Có thể nói, đây là một quyết định rất quan trọng trong thời điểm dịch Covid-19 đang bùng phát mạnh tại Mỹ và nhiều quốc gia khác trên thế giới.

Tổng thống Joe Biden bảo vệ quyết định rút lực lượng Mỹ khỏi Afghanistan

Tổng thống Joe Biden bảo vệ quyết định rút lực lượng Mỹ khỏi Afghanistan
Ngày 16/8, Tổng thống Joe Biden đã bảo vệ quyết định rút các lực lượng Mỹ ra khỏi Afghanistan khi khẳng định ông ủng hộ chính sách này và đã đến lúc để Mỹ thoát khỏi cuộc xung đột kéo dài 20 năm qua.

Tương lai bất định của Afghanistan

Tương lai bất định của Afghanistan
Những diễn biến dồn dập ở Afghanistan trong chưa đầy 24 giờ qua, lực lượng Taliban tiến vào thủ đô Kabul, Tổng thống Ashraf Ghani quyết định rời đất nước và chính quyền chuyển tiếp tạm thời nắm quyền…, vốn là “kịch bản” đã được dự đoán từ trước, chỉ có điều nó đến sớm hơn so với tính toán.

Tình hình Afghanistan: NATO, EU và hàng loạt quốc gia gấp rút hành động

Tình hình Afghanistan: NATO, EU và hàng loạt quốc gia gấp rút hành động
Trong bối cảnh Taliban chiếm được thủ đô Kabul và ra tuyên bố giành chiến thắng, kết thúc chiến tranh kéo dài ở Afghanistan, các tổ chức quốc tế và các quốc gia đã gấp rút có các hành động ứng phó.

Bạo lực gia tăng ở Afghanistan

Bạo lực gia tăng ở Afghanistan
Tình hình Afghanistan đang “nóng” lên từng ngày khi bạo lực gia tăng chưa từng thấy gây thương vong cho dân thường, trong bối cảnh tiến trình đàm phán hòa bình giữa Chính phủ Afghanistan và lực lượng Taliban rơi vào bế tắc. Bạo lực leo thang không chỉ khiến Afghanistan đối mặt với "những kịch bản thảm khốc nhất", mà còn đe dọa an ninh và ổn định toàn khu vực Trung Á và Nga...
Xem thêm
Toyota đình chỉ xe buýt tự lái sau khi đâm phải một vận động viên tại Paralympic

Toyota đình chỉ xe buýt tự lái sau khi đâm phải một vận động viên tại Paralympic

Toyota đã lên tiếng xin lỗi và phải tạm ngừng dịch vụ sau khi một chiếc xe buýt tự lái của công ty này đâm phải một vận động viên khiếm thị tại Thế vận hội thể thao người khuyết tật Paralympic.
Mỹ chính thức phê duyệt toàn diện vắc xin phòng Covid-19 Pfizer

Mỹ chính thức phê duyệt toàn diện vắc xin phòng Covid-19 Pfizer

Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) đã chính thức cấp phép đầy đủ cho vắc xin phòng Covid-19 của Pfizer/BioNTech. Có thể nói, đây là một quyết định rất quan trọng trong thời điểm dịch Covid-19 đang bùng phát mạnh tại Mỹ và nhiều quốc gia khác trên thế giới.
Tổng thống Joe Biden bảo vệ quyết định rút lực lượng Mỹ khỏi Afghanistan

Tổng thống Joe Biden bảo vệ quyết định rút lực lượng Mỹ khỏi Afghanistan

Ngày 16/8, Tổng thống Joe Biden đã bảo vệ quyết định rút các lực lượng Mỹ ra khỏi Afghanistan khi khẳng định ông ủng hộ chính sách này và đã đến lúc để Mỹ thoát khỏi cuộc xung đột kéo dài 20 năm qua.
Bước ngoặt quan trọng với Afghanistan

Bước ngoặt quan trọng với Afghanistan

Quyết định của Tổng thống Joe Biden rút toàn bộ quân đội Mỹ ra khỏi Afghanistan trước ngày tưởng niệm 11/9 sẽ đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến kéo dài gần 20 năm ở quốc gia Nam Á đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng...
Đàm phán cứu vãn JCPOA: Vạn sự khởi đầu nan

Đàm phán cứu vãn JCPOA: Vạn sự khởi đầu nan

Việc Iran ngày 10/4 thông báo đã bắt đầu đưa vào hoạt động các máy li tâm tiên tiến làm giàu urani với tốc độ nhanh hơn tại nhà máy Natanz, là dấu hiệu rõ ràng cho thấy tiến trình đàm phán vừa được nối lại để cứu vãn thỏa thuận hạt nhân lịch sử năm 2015, còn nhiều chông gai và trắc trở...
Mỹ đang đẩy Iran  vào “vòng tay” Huawei

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Huawei

Người khổng lồ công nghệ cao Trung Quốc Huawei đang tận dụng tốt thỏa thuận đối tác chiến lược 25 năm giữa Bắc Kinh và Tehran để giành được vị thế độc quyền trong phát triển hệ thống 5G của nước Cộng hòa Hồi giáo này, thay thế Ericssons - đối thủ đến từ Thụy Điển…
Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Một tháng kể từ khi bước vào Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ghi dấu với nhiều quyết sách, đường hướng và kết quả rõ rệt. Nhưng các chuyên gia đánh giá các thách thức lớn hơn vẫn đang ở phía trước...
Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc sẽ chủ trì Hội nghị Cấp cao chính thức đầu tiên trong Năm Chủ tịch ASEAN 2020.
Phiên bản di động