Hệ lụy “cơn khát” tài nguyên của Trung Quốc với khu vực Thái Bình Dương

Trung Quốc là khách hàng nhập khẩu tài nguyên thiên nhiên lớn nhất của các nước ở Thái Bình Dương, dù tính theo sản lượng hay quy ra giá trị USD.

Phân tích dữ liệu thương mại của The Guardian cho thấy, Trung Quốc đã tiếp nhận hơn một nửa sản lượng khoáng sản, gỗ và thủy sản xuất khẩu của khu vực vào năm 2019 với tổng giá trị khoảng 3,3 tỉ USD - con số mà các chuyên gia mô tả là “cao một cách đáng kinh ngạc”.

“Cơn khát” tài nguyên của Trung Quốc

Việc nhập khẩu một số lượng lớn tài nguyên tại khu vực Thái Bình Dương diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đang tìm cách tăng cường quan hệ với các nước trong khu vực và thúc đẩy quyền lực mềm, nhằm gia tăng lợi thế trong cuộc cạnh tranh giành ảnh hưởng với Mỹ và đồng minh tại Thái Bình Dương.

Các chuyên gia cho biết, khối lượng tài nguyên mà Bắc Kinh nhập khẩu từ Thái Bình Dương nhiều hơn so với khối lượng của 10 quốc gia nhập khẩu khác cộng lại. Theo nhận định, Trung Quốc sẽ “dễ dàng vượt xa các nước khác, trong đó có cả Australia, xét về tác động đến môi trường tổng thể của các ngành khai thác trong khu vực”.

Năm 2019, Trung Quốc đã nhập khẩu 4,8 triệu tấn gỗ, 4,8 triệu tấn khoáng sản và 72.000 tấn thủy sản từ Thái Bình Dương.

Nhà nghiên cứu Shane McLeod tại Viện Lowy ở Australia, cho rằng, Trung Quốc trở thành khách hàng lớn nhất của Thái Bình Dương do nước này có vị trí địa lí gần gũi và có nhu cầu phát triển kinh tế mạnh mẽ.

Xe tải chở gỗ xuất khẩu đi qua ngôi làng Vanimo ở Papua New Guinea.  Ảnh: The Guardian
Xe tải chở gỗ xuất khẩu đi qua ngôi làng Vanimo ở Papua New Guinea. Ảnh: The Guardian

Ước tính, Trung Quốc nhập khẩu hơn 90% sản lượng tài nguyên từ Quần đảo Solomon, hơn 90% tổng sản lượng gỗ được khai thác từ Papua New Guinea và Quần đảo Solomon.

Ngoài việc nhập khẩu tài nguyên trực tiếp, dữ liệu từ Viện Doanh nghiệp Mỹ cho biết, các công ty Trung Quốc đã đầu tư hơn 2 tỉ USD vào lĩnh vực khai thác ở Thái Bình Dương trong 2 thập kỉ qua, trong đó có các mỏ khai khoáng Porgera, Ramu Nickel và Frieda River gây tranh cãi ở Papua New Guinea.

Hệ lụy từ chính sách khai thác triệt để

Giáo sư Bill Laurance thuộc Đại học James Cook ở bắc Queensland (Australia) nhận định, với tiềm lực kinh tế to lớn của mình, Trung Quốc sẽ dễ dàng vượt xa các nước khác về khả năng hút tài nguyên từ khu vực Thái Bình Dương.

“Khoáng sản, gỗ, nhiên liệu hóa thạch, thực phẩm và các mặt hàng khác mà Trung Quốc nhập khẩu từ các nước trong khu vực Thái Bình Dương nhiều một cách đáng kinh ngạc. Điều này đang tạo ra những thách thức lớn cho sự phát triển bền vững trong khu vực”.

Papua New Guinea, Quần đảo Solomon, Vanuatu, Tonga và Palau thường xuyên xuất khẩu hơn 90% sản lượng gỗ được khai thác sang Trung Quốc. Tuy vậy theo một số báo cáo, lượng gỗ được khai thác bất hợp pháp chiếm 70% lượng gỗ tròn được xuất khẩu từ Solomon.

Là quốc gia đông dân lại có vị trí gần, lẽ dĩ nhiên Trung Quốc sẽ trở khách hàng tiềm năng cho lĩnh vực xuất khẩu của Thái Bình Dương. Bắc Kinh đang thiếu luật chống nhập khẩu gỗ bất hợp pháp và thiếu trách nhiệm giải trình về tác động đối với môi trường và xã hội.

Về hoạt động ngư nghiệp, đánh bắt thủy hải sản là lĩnh vực mang lại nguồn thu nhập chính cho nhiều quốc gia nhỏ ở Thái Bình Dương. Nhưng phần lớn đều chưa nắm bắt được toàn bộ giá trị của nguồn tài nguyên dồi dào này. Điều đó tạo cơ hội cho Trung Quốc cùng nhiều quốc gia khác tham gia quá trình khai thác trong khu vực.

Một cuộc khảo sát các tàu thuyền hoạt động ở Thái Bình Dương năm 2016 cho thấy Trung Quốc có 290 tàu công nghiệp được cấp phép hoạt động trong khu vực, trong khi đó, số lượng tàu của các nước Thái Bình Dương gộp lại là 240 chiếc.

Ngoài Papua New Guinea, có rất ít tàu thuyền của các nước Thái Bình Dương thực hiện hoạt động đánh bắt xa bờ, thay vì đó họ chỉ tập trung khai thác ở các vùng biển ven bờ.

Trong lĩnh vực khoáng sản, Quần đảo Solomon xuất khẩu hầu hết khoáng sản của nước này sang Trung Quốc, phần lớn là quặng nhôm. Khoáng sản chiếm hơn 90% tổng kim ngạch xuất khẩu của Papua New Guinea, trong đó hơn 30% khối lượng được đưa đến Trung Quốc.

Nhiều hoạt động khai thác khoáng sản quy mô lớn ở Papua New Guinea đã gây ra những thảm họa về môi trường, trong đó phải kể đến việc xử lí chất thải tại mỏ Ok Tedi của BHP - công ty liên doanh Anh - Australia hay mỏ Ramu Nickel do người Trung Quốc điều hành.

Vào tháng 8/2019, công ty khai thác mỏ Ramu Nickel thuộc sở hữu của Tập đoàn Luyện kim Trung Quốc (MCC) đã phải xin lỗi sau khi để xảy ra sự cố làm tràn khoảng 200.000 lít bùn độc hại xuống biển ở tỉnh Madang, Papua New Guinea. Nhà chức trách Papua New Guinea đã yêu cầu công ty này bồi thường thiệt hại và nộp phạt.

Đ.K (Tổng hợp)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bước tăng tốc cần thiết ở châu Á

Bước tăng tốc cần thiết ở châu Á

Việc Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) đạt đồng thuận về tăng tốc phân phối vaccine ngừa Covid-19, coi đây như một trong những biện pháp chủ chốt để phục hồi kinh tế trong bối cảnh đại dịch, là một bước chuyển cần thiết trong chiến lược chống dịch của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Tin khác

Thế giới cần kịch bản sống chung với virus SARS-CoV-2

Thế giới cần kịch bản sống chung với virus SARS-CoV-2
B1617 là biến thể SARS-CoV-2 mạnh nhất hiện nay nhưng còn có thể có những biến thể mạnh hơn xuất hiện. Câu hỏi đặt ra là tại sao biến thể này lây lan dễ dàng như vậy và thế giới có thể chung sống “hòa bình” với nó không?...

Khả năng miễn dịch kinh ngạc của vaccine phòng Covid-19

Khả năng miễn dịch kinh ngạc của vaccine phòng Covid-19
Tờ New York Times cho biết, theo hai nghiên cứu mới, khả năng miễn dịch với Covid-19 ở người kéo dài ít nhất một năm, thậm chí có thể là suốt đời, được cải thiện theo thời gian, đặc biệt là sau khi tiêm chủng. Phát hiện này có thể giúp xoa dịu nỗi lo sợ lâu nay rằng khả năng bảo vệ trước virus SARS-CoV-2 sẽ chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn...

“Chứng nhận kĩ thuật số về Covid” - chìa khóa mở cửa châu Âu

“Chứng nhận kĩ thuật số về Covid” - chìa khóa mở cửa châu Âu
Tại châu Âu, tỉ lệ mắc Covid-19 đang giảm rõ rệt, song song với tỉ lệ tiêm chủng vaccine ngừa căn bệnh này đang ngày một gia tăng.

Tại sao nhiều trẻ em ở một số quốc gia mắc Covid-19 và tử vong?

Tại sao nhiều trẻ em ở một số quốc gia mắc Covid-19 và tử vong?
Nhiều nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng trẻ em ít có nguy cơ mắc Covid-19 nặng. Nhưng thực tế đang chứng minh rằng tình trạng trẻ em nhiễm virus SARS-CoV-2 đang ngày càng tăng ở Brazil, Indonesia và Ấn Độ...

Israel, Hamas chạy đua giành chiến thắng trước khi đình chiến

Israel, Hamas chạy đua giành chiến thắng trước khi đình chiến
Israel và Hamas biết rằng một cuộc chiến tranh Gaza lần thứ tư, giống như ba lần trước, sẽ có hậu quả như thế nào khi nó tàn phá vùng lãnh thổ nghèo khó của 2 triệu người Palestine. Song, trước khi đi đến một thoả thuận đình chiến, mỗi bên đều nhắm đến thứ mà họ có thể coi là “chiến thắng”...

Loay hoay gỡ “cuộn chỉ rối” Trung Đông

Loay hoay gỡ “cuộn chỉ rối” Trung Đông
Trong diễn biến leo thang được đánh giá là khá bất ngờ, các vụ đụng độ bạo lực giữa cảnh sát Israel và người dân Palestine ở Đông Jerusalem đã biến thành mồi lửa châm ngòi cho một loạt cuộc không kích nhằm vào nhau giữa quân đội Nhà nước Do Thái và lực lượng Hamas của Palestine, đẩy hai bên đến trước nguy cơ của một "cuộc chiến tranh toàn diện”...

Những hạn chế trong cách thế giới xử lí đại dịch Covid-19

Những hạn chế trong cách thế giới xử lí đại dịch Covid-19
Thế giới lẽ ra có thể ngăn chặn được mức độ thảm khốc mà đại dịch Covid-19 gây ra, nếu như phối hợp hiệu quả, hành động nhanh chóng và lưu tâm đến những dấu hiệu cảnh báo. Đây là kết luận của Ủy ban độc lập gồm các chuyên gia toàn cầu đưa ra trong một báo cáo được công bố mới đây…

Tranh cãi về bãi bỏ quyền sở hữu trí tuệ vaccine Covid-19

Tranh cãi về bãi bỏ quyền sở hữu trí tuệ vaccine Covid-19
Cả hai phe phản đối và ủng hộ bãi bỏ quyền sở hữu trí tuệ đối với các loại vaccine phòng Covid-19 đều đưa ra những lí lẽ "thuyết phục". Tuy nhiên, cuộc tranh cãi vẫn ngày một tăng nhiệt khi khủng hoảng Covid-19 ở các nước nghèo đang trầm trọng hơn.

Mảnh vỡ tên lửa khổng lồ của Trung Quốc sẽ rơi xuống Trái Đất ngày 9/5

Mảnh vỡ tên lửa khổng lồ của Trung Quốc sẽ rơi xuống Trái Đất ngày 9/5
Mảnh vỡ tên lửa lớn nhất Trung Quốc được phóng vào tuần trước dự kiến sẽ trở lại bầu khí quyển vào đêm 8/5 hoặc sáng ngày 9/5, theo các trung tâm theo dõi của châu Âu và Mỹ.
Xem thêm
Mảnh vỡ tên lửa khổng lồ của Trung Quốc sẽ rơi xuống Trái Đất ngày 9/5

Mảnh vỡ tên lửa khổng lồ của Trung Quốc sẽ rơi xuống Trái Đất ngày 9/5

Mảnh vỡ tên lửa lớn nhất Trung Quốc được phóng vào tuần trước dự kiến sẽ trở lại bầu khí quyển vào đêm 8/5 hoặc sáng ngày 9/5, theo các ...
Tỉ phú Bill Gates và Melinda Gates ly hôn

Tỉ phú Bill Gates và Melinda Gates ly hôn

Tỉ phú Bill Gates, đồng sáng lập và cựu CEO của Microsoft, và vợ ông, Melinda Gates, thông báo ly hôn sau 27 năm.
Xác định vị trí tàu ngầm KRI Nanggala-402, toàn bộ thủy thủ thiệt mạng

Xác định vị trí tàu ngầm KRI Nanggala-402, toàn bộ thủy thủ thiệt mạng

Tư lệnh Hải quân Indonesia, Đô đốc Yudo Margono, cho biết tàu ngầm KRI Nanggala-402 đã bị vỡ thành 3 phần, các mảnh vỡ đã được xác định và toàn ...
Bước ngoặt quan trọng với Afghanistan

Bước ngoặt quan trọng với Afghanistan

Quyết định của Tổng thống Joe Biden rút toàn bộ quân đội Mỹ ra khỏi Afghanistan trước ngày tưởng niệm 11/9 sẽ đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong ...
Đàm phán cứu vãn JCPOA: Vạn sự khởi đầu nan

Đàm phán cứu vãn JCPOA: Vạn sự khởi đầu nan

Việc Iran ngày 10/4 thông báo đã bắt đầu đưa vào hoạt động các máy li tâm tiên tiến làm giàu urani với tốc độ nhanh hơn tại nhà máy ...
Mỹ đang đẩy Iran  vào “vòng tay” Huawei

Mỹ đang đẩy Iran vào “vòng tay” Huawei

Người khổng lồ công nghệ cao Trung Quốc Huawei đang tận dụng tốt thỏa thuận đối tác chiến lược 25 năm giữa Bắc Kinh và Tehran để giành được vị ...
Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Thách thức chờ đợi Tổng thống Mỹ Biden sau “tháng trăng mật” tại Nhà Trắng

Một tháng kể từ khi bước vào Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ghi dấu với nhiều quyết sách, đường hướng và kết quả rõ rệt. Nhưng các ...
Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Chính sách của Mỹ với Trung Quốc sẽ ra sao nếu ông Biden thắng cử?

Theo giới phân tích, chính quyền ông Biden sẽ ít đối đầu công khai với Trung Quốc, nhưng bản chất không thay đổi nhiều so với chính phủ tiền nhiệm…
Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36

Sáng 26/6, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 tổ chức theo hình thức trực tuyến khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Hà Nội. Trên cương ...
Phiên bản di động