Festival Tôm Cà Mau 2026: Khát vọng nâng tầm thương hiệu tôm Việt

Phóng viên: Festival Tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026 gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam mang thông điệp “Bừng sáng bản sắc văn hóa - Tôm Cà Mau vươn tầm thế giới”. Xin ông cho biết ý nghĩa và những điểm nhấn nổi bật của sự kiện năm nay?

Ông Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau

Ông Ngô Vũ Thăng: Festival năm nay được tổ chức gắn với các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), với chủ đề “Bừng sáng bản sắc văn hóa - Tôm Cà Mau vươn tầm thế giới”. Đây là cách tiếp cận có ý nghĩa, thể hiện mong muốn kết nối hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa; giữa quảng bá sản phẩm tôm với quảng bá hình ảnh quê hương, con người Cà Mau. Bởi đằng sau mỗi sản phẩm tôm không chỉ là thành quả lao động, sản xuất mà còn là câu chuyện về vùng đất, hệ sinh thái rừng ngập mặn, biển, về tri thức dân gian và sự cần cù, sáng tạo của người dân qua nhiều thế hệ.

Festival lần thứ II năm 2026 được tổ chức với quy mô được bố trí với 150 gian hàng ngành tôm, 136 gian hàng OCOP, 20 gian hàng giới thiệu và trải nghiệm các sản phẩm, giải pháp khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, 24 gian hàng giới thiệu việc làm và 20 gian hàng ẩm thực, cùng nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối giao thương và quảng bá sản phẩm; Dự kiến thu hút khoảng 500 - 700 đại biểu tham dự lễ khai mạc và từ 8.000 -10.000 lượt khách tham quan.

Cà Mau đã xác định Festival là cơ hội để người nuôi, Hợp tác xã, cơ sở sản xuất và doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị ngành tôm, từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm vươn ra thế giới.

Điểm nhấn của Festival là Hội nghị phát triển ngành tôm Việt Nam năm 2026, Diễn đàn tôm Việt Nam năm 2026, các hoạt động giới thiệu công nghệ, mô hình nuôi tôm hiệu quả và giải pháp phát triển bền vững. Đây sẽ là cơ hội để doanh nghiệp, nhà khoa học, nhà đầu tư và người nuôi tôm gặp gỡ, trao đổi, tìm kiếm đối tác, tiếp cận công nghệ mới và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Thông qua các hoạt động này, chúng tôi kỳ vọng hình thành thêm các mối liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ, mở rộng thị trường, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của ngành tôm; đồng thời thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác, hợp đồng thương mại và cơ hội đầu tư được hình thành trên cơ sở nhu cầu thực tế của các bên.

Về những điểm nhấn nổi bật mang đậm bản sắc văn hóa, trước hết là Chương trình nghệ thuật chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và khai mạc Festival, diễn ra vào tối ngày 21/11/2026 tại Quảng trường Phan Ngọc Hiển. Chương trình được dàn dựng theo hình thức sân khấu hóa, đưa khán giả đi từ cội nguồn văn hóa Việt Nam, quá trình hình thành vùng đất cực Nam Tổ quốc đến đời sống sông nước và nhịp điệu phát triển của Cà Mau hôm nay. Những chất liệu văn hóa gần gũi như tiếng hò, điệu lý, Đờn ca tài tử, cải lương, hình ảnh áo bà ba, khăn rằn, nón lá, xuồng ba lá, cùng sự giao thoa văn hóa của ba dân tộc Kinh - Khmer - Hoa sẽ được thể hiện bằng ngôn ngữ nghệ thuật truyền thống kết hợp với công nghệ trình diễn hiện đại.

Điểm nhấn thứ hai là không gian trưng bày nghệ thuật và quảng bá hình ảnh đất, người Cà Mau, với chủ đề “Tôm Cà Mau - Hành trình bứt phá - Khát vọng vươn xa”, giới thiệu các hình ảnh, mô hình du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, sản phẩm đặc trưng và những giá trị văn hóa tiêu biểu của địa phương.

Điểm nhấn thứ ba là chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật mang đậm bản sắc các dân tộc, như Liên hoan Nghệ thuật Đờn ca tài tử; Liên hoan Múa và độc tấu, hòa tấu Nhạc Ngũ âm của người Khmer; Liên hoan Lân - Sư - Rồng; Đêm hội văn hóa các dân tộc tỉnh Cà Mau và không gian tái hiện đời sống sinh hoạt, văn hóa, ẩm thực của đồng bào Kinh - Khmer - Hoa. Qua đó, giới thiệu sự phong phú, đa dạng nhưng thống nhất trong đời sống văn hóa của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn tỉnh.

Điểm nhấn thứ tư là không gian ẩm thực và quảng diễn các món ăn chế biến từ tôm Cà Mau, với 20 gian hàng ẩm thực, tổ chức quảng diễn hàng đêm. Đây không đơn thuần là hoạt động phục vụ ăn uống mà còn là không gian trải nghiệm, trình diễn nghệ thuật chế biến và kể câu chuyện về sản vật địa phương thông qua bàn tay sáng tạo của các đầu bếp, nghệ nhân ẩm thực. Cùng với đó là các gian hàng OCOP, đặc sản địa phương và sản phẩm quà tặng, góp phần tạo thêm sức hấp dẫn cho du khách.

Bên cạnh đó, chương trình diễu hành đường phố với sự tham gia của 64 xã, phường là một hoạt động có ý nghĩa đặc biệt, thể hiện tinh thần đoàn kết, niềm tự hào và sự đồng thuận của các địa phương trong việc giới thiệu những nét đặc trưng về văn hóa, con người và thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cà Mau mới.

Ngoài các hoạt động diễn ra tại địa phương, tỉnh còn tổ chức chuỗi hoạt động quảng bá, xúc tiến tại Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 13 đến ngày 18/11/2026, trong đó có không gian trải nghiệm ẩm thực đặc sản Cà Mau kết hợp giới thiệu nghệ thuật Đờn ca tài tử và dân ca Nam Bộ, góp phần đưa hình ảnh văn hóa, ẩm thực và du lịch Cà Mau đến gần hơn với người dân, du khách và bạn bè quốc tế.

Chúng tôi kỳ vọng rằng, thông qua Festival lần này, du khách không chỉ biết đến Cà Mau với sản phẩm tôm có chất lượng và giá trị kinh tế cao, mà còn cảm nhận được một vùng đất giàu truyền thống văn hóa, có hệ sinh thái thiên nhiên đặc sắc, có đời sống nghệ thuật phong phú và những con người nghĩa tình, cần cù, sáng tạo.

Thông qua sự kiện này, chúng tôi mong muốn tạo ra những giá trị thiết thực và lâu dài, không chỉ dừng lại ở việc quảng bá thương hiệu mà còn thúc đẩy hợp tác đầu tư, đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất. Qua đó, góp phần nâng cao thu nhập cho người nuôi tôm, tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp và khẳng định vị thế ngành tôm Cà Mau trên thị trường trong nước và quốc tế.

Đó cũng chính là ý nghĩa sâu xa của thông điệp “Bừng sáng bản sắc văn hóa - Tôm Cà Mau vươn tầm thế giới”: lấy văn hóa làm nền tảng, con người làm trung tâm, lấy sản phẩm đặc trưng làm cầu nối để quảng bá hình ảnh và nâng cao vị thế Cà Mau trong tiến trình hội nhập và phát triển.

Phóng viên: Festival có nhiều hoạt động kết nối văn hóa, du lịch, thương mại và quảng bá ngành tôm. Tỉnh kỳ vọng sự kiện sẽ tạo động lực như thế nào trong việc phát huy bản sắc văn hóa, thúc đẩy du lịch và phát triển kinh tế địa phương?

Ông Ngô Vũ Thăng: Theo chúng tôi, Festival Tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026 không chỉ là một sự kiện xúc tiến, quảng bá ngành hàng tôm mà còn là cơ hội quan trọng để tỉnh kết nối các nguồn lực văn hóa, du lịch, thương mại và sản xuất, qua đó tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Trước hết, về phát huy bản sắc văn hóa, Festival góp phần khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa đặc trưng của vùng đất và con người Cà Mau. Thông qua các hoạt động nghệ thuật, lễ hội, không gian văn hóa của ba dân tộc Kinh - Khmer - Hoa, nghệ thuật Đờn ca tài tử, cải lương, Nhạc Ngũ âm Khmer và văn hóa ẩm thực, chúng tôi mong muốn những giá trị văn hóa không chỉ được giới thiệu, trình diễn trong khuôn khổ sự kiện mà còn tiếp tục được thực hành, trao truyền và trở thành một phần hấp dẫn trong đời sống văn hóa, du lịch của địa phương. Đặc biệt, khi người dân nhận thức rõ giá trị văn hóa của quê hương mình, họ sẽ trở thành những chủ thể tích cực trong bảo tồn, phát huy và quảng bá bản sắc Cà Mau.

Thứ hai, về thúc đẩy phát triển du lịch, Festival tạo cơ hội để giới thiệu rộng rãi hơn những tiềm năng, thế mạnh và sản phẩm du lịch đặc trưng của tỉnh, nhất là du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với hệ sinh thái rừng ngập mặn, vùng nuôi tôm, đời sống sông nước và văn hóa ẩm thực. Chúng tôi định hướng không chỉ thu hút du khách đến tham quan Festival mà còn từng bước hình thành những hành trình trải nghiệm có tính liên kết, chẳng hạn như khám phá rừng ngập mặn, tìm hiểu mô hình nuôi tôm sinh thái, trải nghiệm đời sống người dân, thưởng thức các món ăn chế biến từ tôm và tìm hiểu nghệ thuật truyền thống địa phương.

Thứ ba, về thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, Festival là dịp tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp ngành tôm, cơ sở sản xuất, các chủ thể OCOP, cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch, nhà hàng, khách sạn và đơn vị lữ hành. Thông qua các không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm, quảng diễn ẩm thực và hoạt động xúc tiến thương mại, các sản phẩm đặc trưng của Cà Mau có thêm cơ hội tiếp cận thị trường, mở rộng đối tác và nâng cao giá trị thương hiệu.

Đặc biệt, chúng tôi cho rằng cần khai thác tốt hơn mối liên hệ giữa thương hiệu tôm Cà Mau với thương hiệu du lịch địa phương. Bởi con tôm Cà Mau không chỉ có giá trị về kinh tế mà còn gắn với hệ sinh thái tự nhiên, phương thức sản xuất, kinh nghiệm lao động và văn hóa sinh hoạt của người dân. Khi những giá trị đó được kể thành câu chuyện văn hóa, được giới thiệu thông qua du lịch và ẩm thực, thì giá trị của sản phẩm sẽ được nâng lên, đồng thời tạo thêm cơ hội sinh kế và thu nhập cho cộng đồng.

Về lâu dài, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp tăng cường liên kết các điểm đến, cơ sở lưu trú, đơn vị lữ hành, cơ sở ẩm thực và các mô hình sản xuất tôm tiêu biểu; đồng thời đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến du lịch, kết nối tour, tuyến với Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phố trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Tuy nhiên, chúng tôi cũng xác định phát triển phải đi đôi với bảo tồn tài nguyên và bản sắc văn hóa, bảo vệ hệ sinh thái, nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm lợi ích của cộng đồng địa phương.

Có thể nói, kỳ vọng lớn nhất của tỉnh là thông qua Festival, văn hóa sẽ trở thành nguồn lực nội sinh, du lịch trở thành cầu nối quảng bá, còn ngành hàng tôm và các sản phẩm đặc trưng trở thành động lực kinh tế. Qua đó, từng bước xây dựng hình ảnh Cà Mau không chỉ là vùng đất có sản phẩm tôm nổi tiếng mà còn là điểm đến giàu bản sắc văn hóa, hấp dẫn về du lịch và có tiềm năng phát triển bền vững.

Phóng viên: Sau Festival, Cà Mau sẽ có những giải pháp gì để phát huy hiệu quả sự kiện, nâng tầm thương hiệu tôm Cà Mau và đưa Festival trở thành hoạt động có sức lan tỏa ở tầm quốc gia, quốc tế?

Cà Mau được xem là thủ phủ tôm của cả nước, với ngành tôm giữ vai trò kinh tế mũi nhọn, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh

Ông Ngô Vũ Thăng: Trong 10 tháng của năm 2026, tổng sản lượng thủy sản của tỉnh ước đạt 1.094.560 tấn, trong đó sản lượng tôm đạt khoảng 512.860 tấn. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 1,805 tỷ USD. Những kết quả này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của ngành tôm đối với sản xuất, chế biến và xuất khẩu của tỉnh.

Sau Festival Tôm Cà Mau năm 2026, tỉnh xác định việc phát huy hiệu quả sự kiện, nâng tầm thương hiệu tôm Cà Mau không dừng lại ở các hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại trong khuôn khổ Festival, mà phải được cụ thể hóa thành những chương trình, giải pháp lâu dài, mang lại giá trị thiết thực cho người nuôi, hợp tác xã và doanh nghiệp. Trong đó, tỉnh sẽ tập trung vào một số định hướng trọng tâm sau:

Thứ nhất, tiếp tục đẩy mạnh xây dựng và phát triển thương hiệu tôm Cà Mau gắn với chất lượng, uy tín và tính khác biệt. Chú trọng phát huy các lợi thế đặc trưng của tôm Cà Mau, nhất là các mô hình nuôi sinh thái, tôm – rừng, tôm – lúa, quảng canh cải tiến và nuôi tôm công nghệ cao. Từng bước chuẩn hóa chất lượng sản phẩm, xây dựng hệ thống nhận diện thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và quản lý chất lượng xuyên suốt chuỗi sản xuất. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển các sản phẩm đạt chứng nhận quốc tế như ASC, BAP, VietGAP và các tiêu chuẩn hữu cơ, sinh thái, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của những thị trường xuất khẩu lớn.

Thứ hai, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong toàn chuỗi ngành tôm. Tăng cường ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất giống, nuôi thương phẩm, quản lý môi trường, phòng chống dịch bệnh, chế biến và bảo quản sản phẩm. Khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã và người nuôi đầu tư công nghệ tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), hệ thống giám sát môi trường và quản lý dữ liệu vùng nuôi. Qua đó, từng bước hình thành chuỗi sản xuất thông minh, minh bạch, tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí và nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Thứ ba, tăng cường liên kết chuỗi giá trị, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường tiêu thụ. Thông qua Festival, tỉnh sẽ tiếp tục kết nối các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu với nhà nhập khẩu, nhà phân phối, đối tác trong và ngoài nước; thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác, hợp đồng liên kết và đầu tư vào lĩnh vực nuôi trồng, chế biến thủy sản. Đồng thời, hỗ trợ hợp tác xã, tổ hợp tác và người nuôi tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng nguyên liệu đạt chuẩn, nâng cao năng lực đàm phán, xây dựng thương hiệu và tiếp cận trực tiếp với các thị trường tiềm năng.

Thứ tư, phát triển ngành tôm gắn với kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là định hướng quan trọng để tạo nên bản sắc và lợi thế cạnh tranh của tôm Cà Mau. Tỉnh sẽ tiếp tục nhân rộng các mô hình nuôi tôm sinh thái dưới tán rừng, tôm – lúa, nuôi đa loài kết hợp; khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo, tiết kiệm nước, giảm phát thải, tái sử dụng phụ phẩm và kiểm soát chất thải trong sản xuất. Từng bước nghiên cứu, tiếp cận thị trường tín chỉ carbon, phát triển các mô hình sản xuất có trách nhiệm với môi trường và hệ sinh thái.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!