Độc đáo vịnh Xuân Đài

Đến vịnh Xuân Đài là đến với một vùng non nước thắm đượm màu xanh; mặt biển xanh, rừng dừa xanh, rừng dương xanh, núi non xanh và bầu trời xanh thẳm. Ít có vịnh nào có sự đa dạng đan xen về địa hình như vịnh Xuân Đài. Ghềnh nối tiếp vũng, vũng nối tiếp bãi, bãi nối tiếp núi, uốn lượn trùng điệp. Đi trên quốc lộ 1A ở đoạn quanh dốc Găng, từ xa du khách có thể chiêm ngắm gần như toàn cảnh vịnh với nhiều ngọn núi lan ra mặt nước tạo thành những vũng nhỏ như vũng Lắm, vũng Mắm, vũng Đông, vũng Sứ, vũng Chua, vũng Me, vũng La… và nhiều đảo, bán đảo như cù lao Ông Xá, hòn Nhất Tự Sơn, mũi Đá Mài mũi Tai Mã… Đảo Nhất Tự Sơn trông giống chữ Nhất trong Hán tự tạo thành một nét ngang trên biển là hòn đảo nổi tiếng với rừng cây cổ thụ, bãi đá bị bào mòn nổi vân như thớ gỗ mịn và những khối đá chồng lên nhau tạo thành những chiếc bàn ghế đặt sát mặt nước. Ở dưới lòng vịnh có những rạn san hô màu và rong biển mà không phải vịnh nào cũng có. Có thể nói đây là một tổ hợp về cảnh quan sinh thái.

Vịnh Xuân Đài

Nhờ những bãi cát sạch, mịn màng tạo cho vịnh Xuân Đài phát triển các loại hình du lịch nghỉ dưỡng, du lịch thể thao nước, du lịch sinh thái biển. Đó là bãi Than, bãi vũng Lắm, bãi Trước, bãi Sau, bãi Tram, bãi Nồm, bãi Ôm, bãi Rạng… Ấn tượng hơn là bãi Bình Sa hay còn gọi là bãi Dài còn nguyên sơ, rất hiếm thấy. Từ biển nhìn vào Bình Sa như một dải lụa trắng óng ả chạy dài 5 km, ven những rừng dừa, rừng dương và những ngọn đồi lúp xúp. Ngoài những đặc sản thường thấy như ốc nhảy, cà khía, cua, ghẹ, tôm… Xuân Đài còn nổi tiếng bởi ốc vú nàng. Ai từng thưởng thức một lần cũng khó có thể quên. Xuân Đài có làng biển cổ nhất Phú Yên hiện còn giữ được sắc phong từ thời Minh Mạng, Tự Đức và Đồng Khánh.

Xuân Đài còn là nơi ghi dấu chân đầu tiên của cư dân người Việt theo ông Lương Văn Chánh “hành phương Nam” mở cõi, lập nên tỉnh Phú Yên vào giữa thế kỉ XV. Vịnh Xuân Đài cũng là chiến trường ác liệt giữa quân Tây Sơn và Nguyễn Ánh. Rất nhiều trận thủy chiến giữa hai bên diễn ra tại đây. Đây cũng là nơi quân viễn chinh Pháp dưới sự chỉ huy của Bá Đa Lộc đổ bộ đàn áp cuộc khởi nghĩa hưởng ứng phong trào Cần Vương do Bùi Giảng chỉ huy. Cũng tại đây vào tháng 4/1945, tàu hải quân Nhật bị máy bay Đồng Minh bắn chìm. Ngoài ra còn nhiều di vật lịch sử khác đã được phát hiện tại Xuân Đài, góp phần quan trọng tạo nên vị thế Xuân Đài - một trong những vịnh đẹp nhất thế giới.