Chuyện về pho tượng bằng gỗ trầm hương dát vàng

Chùa Keo (Thái Bình) gắn liền với câu chuyện về cuộc đời Thiền sư Không Lộ thời nhà Lý và bức tượng bằng gỗ trầm hương dát vàng…

Pho tượng gỗ trầm hương dát vàng

Chùa Keo (xã Duy Nhất, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình) không chỉ là địa điểm du lịch văn hóa tâm linh nổi tiếng ở Việt Nam, với kiến trúc độc đáo mà còn lưu giữ nhiều cổ vật có giá trị.

Đặc biệt, chùa gắn liền với câu chuyện về cuộc đời Thiền sư Không Lộ - vị đại sư có công phò trợ Lý Công Uẩn lên ngôi vua và bức tượng bằng gỗ trầm hương dát vàng.

Ông Nguyễn Văn Khánh - người trông coi chùa Keo chia sẻ: “Trong các tài liệu cổ lưu tại chùa, trước khi xuất gia, Thiền sư Không Lộ làm nghề chài lưới nên trong điện thờ Phật có một chiếc thuyền tượng trưng, dùng vào dịp lễ hội, rước kiệu”.

Năm 1061, Thiền sư Không Lộ dựng Nghiêm Quang tự tại Giao Thủy (tỉnh Nam Định). Tên nôm của Giao Thủy là làng Keo nên chùa còn được gọi là chùa Keo.

Sau gần 500 năm, nước sông Hồng dâng to, cuốn trôi cả làng mạc lẫn ngôi chùa.

Một bộ phận dân cư nơi đây chuyển đi nơi khác, lập thành làng Hành Thiện (xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định), xây dựng nên ngôi chùa Keo mới, thường được gọi là chùa Keo Dưới (Keo Hạ).

Một góc chùa Keo
Một góc chùa Keo

Một nửa dân làng chuyển sang tả ngạn sông Hồng, lập làng Dũng Nhuệ (nay là xã Duy Nhất) và cũng dựng một ngôi chùa, gọi là chùa Keo Trên (Keo Thượng). Chùa khởi công vào năm 1630, còn có tên chữ là “Thần Quang tự”. Đây chính là ngôi chùa chứa pho tượng cổ của Thiền sư Không Lộ.

Về lịch sử pho tượng này, ông Khánh cho biết: “Thiền sư Không Lộ mất vào thời vua Lý Nhân Tông, tại Nam Định. Trong thời gian Thiền sư ốm, đệ tử và người dân trong làng đã dùng gỗ trầm hương để tạc chân dung ngài.

Các đệ tử mới hoàn thành xong phần đầu và phía trước của tượng. Sau đó họ dừng lại không tạc nữa bởi Thiền sư mất trước khi tượng hoàn thành. Sau này, bức tượng được dát vàng, phủ bên ngoài là áo cà sa của Thiền sư Không Lộ. Dân làng gọi đó là “Thánh tượng”. Hài cốt của Thiền sư hóa thành xá lợi.

Khi trận lụt cuốn trôi chùa Keo cũ ở Nam Định, chùa Keo Thượng (Thái Bình) xây xong, xá lợi và pho tượng trầm hương được đưa về đây thờ phụng. Hiện, xá lợi được thờ trong am còn bức tượng đặt trong hậu cung của chùa. Quanh năm hậu cung được khóa kín cửa.

Đại Đức Thích Thanh Quang - trụ trì chùa Keo chia sẻ, ba năm một lần nhà chùa tổ chức tắm tượng và thay áo cho ngài vào đêm trước khi diễn ra lễ hội. Một cụ già trong Ban Khánh tiết của làng sẽ cùng với nhà chùa tiến hành thay áo. Người được lựa chọn phải hội đủ tiêu chuẩn: Ba tháng chay tịnh dưới sự chứng kiến của nhà chùa, thân thể luôn sạch sẽ, lời nói nhẹ nhàng, không văng tục…

Nghi thức tắm tượng được thực hiện rất nghiêm ngặt. Tượng được rước từ hậu cung ra, dùng nước dừa pha với tinh dầu bưởi, nước gừng để tắm và thiếp vàng lại cho tượng. Đặc biệt, mọi người phải tuyệt đối giữ kín những gì đã thấy khi tiến hành thay áo và tắm cho tượng “Thánh”. Đến nay, những điều phải giữ kín là gì, không ai dám nói ra.

Chuyện về pho tượng bằng gỗ trầm hương dát vàng
Các cối đá xếp chồng lên nhau trong lòng giếng

“Sau này, do nhu cầu chiêm bái tượng của du khách và Phật tử quá lớn, nhà chùa đã mời nghệ nhân đến, phục dựng một bức tượng khác nhưng bằng chất liệu đồng. Tượng mới gần giống nguyên mẫu từ khuôn mặt, kích thước và thần thái được đặt trên ban thờ trước cửa cung cấm”, Đại đức Thích Thanh Quang kể.

Ngoài pho tượng cổ này, chùa Keo còn bảo quản một bộ tràng hạt bằng ngà, một bình vôi to và ba vỏ ốc lóng lánh như dát vàng.

Tương truyền, đây là đồ dùng của Thiền sư Không Lộ. Ba vỏ ốc được Thiền sư nhặt được khi làm nghề đánh cá, sau này tu hành, ngài dùng làm chén uống nước.

Giếng cổ trong sân chùa

Bên cạnh cổ vật, chùa Keo còn có huyền tích về chiếc giếng cổ. Giếng xếp từ 36 cối đá thủng, từng dùng giã gạo nuôi thợ xây chùa xưa kia.

Ông Khánh cho hay, chùa được khởi công từ năm 1630 đến năm 1632 thì hoàn thành. Với nhiều hạng mục công trình, theo phán đoán phải có đội ngũ thợ lên tới nghìn người mới làm xong nhanh chóng như vậy.

Họ đào giếng, lấy nước sử dụng. Nhát cuốc đầu tiên, một dòng nước trong veo phụt lên, cao hơn đầu người.

Đội thợ làm liên tục không biết mệt. Sáng mặt trời chưa mọc đã thấy tiếng đục đẽo vang lên và chỉ dứt vào nửa đêm.

Quá trình dựng chùa, người ta lấy cối đá giã gạo, nấu cơm cho thợ ăn. Chùa xây xong cũng là lúc 36 cối đá thủng hết. Nhóm thợ dùng những cối đá thủng, gia cố lại giếng như ngày nay.

Nước trong giếng quanh năm đầy ắp, vị ngọt mát. Nước giếng chỉ dùng trong những dịp trọng đại như: Tắm tượng, các nghi lễ cúng lớn trong năm.

Hiện nhà chùa cho làm lưới giăng và khung thép, tránh lá cây rụng xuống giếng, làm bẩn nước. Do có nhiều trẻ con trong làng vào chơi, khung bảo vệ cũng tránh được việc trẻ ngã xuống giếng, gặp tai nạn đuối nước.

n Bài và ảnh Phương Hoàn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Vòng loại World Cup 2022 có tuyển Việt Nam sẽ bốc thăm trực tuyến

Vòng loại World Cup 2022 có tuyển Việt Nam sẽ bốc thăm trực tuyến

Lễ bốc thăm chia bảng vòng loại World Cup 2022 có tuyển Việt Nam sẽ diễn ra chiều 1.7 tới bằng hình thức trực tuyến, do dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp tại Malaysia.
Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa: Làm sao để vàng... hóa kim cương

Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa: Làm sao để vàng... hóa kim cương

Tại cuộc tọa đàm tiếp theo về phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô do Thành ủy Hà Nội tổ chức cuối tuần qua, nhiều tính toán gợi mở đã được các chuyên gia trong nước và quốc tế nhiệt tình “hiến kế”, trong đó, nhiều ý kiến cho rằng Hà Nội cần cú hích đủ mạnh để có thể biến tiềm năng thành thế mạnh…
Ninh Thuận mở cửa trở lại nhiều hoạt động dịch vụ, du lịch nội địa

Ninh Thuận mở cửa trở lại nhiều hoạt động dịch vụ, du lịch nội địa

UBND tỉnh Ninh Thuận đã có Thông báo số 115/TB-UBND kết luận của ông Trần Quốc Nam, Chủ tịch UBND tỉnh, về công tác phòng chống dịch Covid-19 trên địa bàn tỉnh
ĐT Đức cán cột mốc chưa từng xảy ra trong lịch sử EURO

ĐT Đức cán cột mốc chưa từng xảy ra trong lịch sử EURO

Với bàn phản lưới nhà của Ruben Dias bên phía ĐT Bồ Đào Nha, ĐT Đức đã thiết lập cột mốc vô tiền khoáng hậu tại đấu trường EURO.
Thái Lan tụt 16 bậc trên bảng xếp hạng khiến người hâm mộ thất vọng

Thái Lan tụt 16 bậc trên bảng xếp hạng khiến người hâm mộ thất vọng

Thái Lan khiến người hâm mộ thất vọng khi tụt 16 bậc trên bảng xếp hạng FIFA, sau màn trình diễn kém ấn tượng tại vòng loại World Cup 2022.

Tin khác

Sun Marina - Lời giải cho du lịch xa xỉ ở Quảng Ninh

Sun Marina - Lời giải cho du lịch xa xỉ ở Quảng Ninh
Sự lên ngôi của du lịch trên du thuyền đã biến Hạ Long (Quảng Ninh) thành điểm đến lý tưởng trong các chuyến du ngoạn của giới thượng lưu. Nhưng để hành trình ấy chạm tới sự xa xỉ đúng nghĩa, vùng đất di sản cần thêm những trải nghiệm xứng tầm.

Du lịch nội địa có nên thử nghiệm hộ chiếu vắcxin!

Du lịch  nội địa có nên thử nghiệm hộ chiếu vắcxin!
Đã gần hết nửa năm 2021, và cũng sắp qua mùa du lịch hè, nhưng các công ty du lịch, khách sạn, du thuyền, hàng không… cả nước vẫn đang phải “án binh bất động”, với những cơn ác mộng triền miên.

20 năm Ngày Gia đình Việt Nam: Hãy “dạy con từ thủa còn thơ”

20 năm Ngày Gia đình Việt Nam: Hãy “dạy con từ thủa còn thơ”
Trong công tác gia đình, Bộ VH-TT&DL luôn xác định nhiệm vụ trọng tâm của quản lí nhà nước đó là “Xây dựng nhân cách người Việt Nam từ giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình”.

Thắng nhạt, Hà Lan có vé vào vòng 1/8 với suất đầu bảng

Thắng nhạt, Hà Lan có vé vào vòng 1/8 với suất đầu bảng
Không có diễn biến sôi nổi như mong đợi, thậm chí là chơi thực dụng, Hà Lan vẫn giải quyết xong nhiệm vụ ở vòng bảng chỉ sau 2 trận.

Tuần lễ văn hóa "Qua những miền di sản ruộng bậc thang Hoàng Su Phì"

Tuần lễ văn hóa "Qua những miền di sản ruộng bậc thang Hoàng Su Phì"
Tuần lễ văn hóa "Qua những miền di sản ruộng bậc thang Hoàng Su Phì" lần thứ VI của tỉnh Hà Giang dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 18/9/2021, tại sân vận động trung tâm huyện Hoàng Su Phì, đây là một trong những lễ hội văn hóa tiêu biểu, mang đậm đà bản sắc của các dân tộc phía Tây tỉnh Hà Giang.

Điểm các đội cùng Việt Nam vào vòng loại thứ 3 World Cup 2022

Điểm các đội cùng Việt Nam vào vòng loại thứ 3 World Cup 2022
11 đội đi tiếp vào vòng loại thứ 3 World Cup 2022 khu vực Châu Á cùng với tuyển Việt Nam đã được xác định, sau khi các lượt trận cuối kết thúc vào rạng sáng 16.6.
Xem thêm
Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa: Làm sao để vàng... hóa kim cương

Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa: Làm sao để vàng... hóa kim cương

Tại cuộc tọa đàm tiếp theo về phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô do Thành ủy Hà Nội tổ chức cuối tuần qua, nhiều tính ...
Ninh Thuận mở cửa trở lại nhiều hoạt động dịch vụ, du lịch nội địa

Ninh Thuận mở cửa trở lại nhiều hoạt động dịch vụ, du lịch nội địa

UBND tỉnh Ninh Thuận đã có Thông báo số 115/TB-UBND kết luận của ông Trần Quốc Nam, Chủ tịch UBND tỉnh, về công tác phòng chống dịch Covid-19 trên địa ...
20 năm Ngày Gia đình Việt Nam: Hãy “dạy con từ thủa còn thơ”

20 năm Ngày Gia đình Việt Nam: Hãy “dạy con từ thủa còn thơ”

Trong công tác gia đình, Bộ VH-TT&DL luôn xác định nhiệm vụ trọng tâm của quản lí nhà nước đó là “Xây dựng nhân cách người Việt Nam từ giáo ...
Sun Marina - Lời giải cho du lịch xa xỉ ở Quảng Ninh

Sun Marina - Lời giải cho du lịch xa xỉ ở Quảng Ninh

Sự lên ngôi của du lịch trên du thuyền đã biến Hạ Long (Quảng Ninh) thành điểm đến lý tưởng trong các chuyến du ngoạn của giới thượng lưu. Nhưng ...
Du lịch  nội địa có nên thử nghiệm hộ chiếu vắcxin!

Du lịch nội địa có nên thử nghiệm hộ chiếu vắcxin!

Đã gần hết nửa năm 2021, và cũng sắp qua mùa du lịch hè, nhưng các công ty du lịch, khách sạn, du thuyền, hàng không… cả nước vẫn đang ...
New World Phu Quoc Resort chính thức ra mắt thị trường nghỉ dưỡng cao cấp

New World Phu Quoc Resort chính thức ra mắt thị trường nghỉ dưỡng cao cấp

Ngày 30/5/2021, New World Phu Quoc Resort - khu nghỉ dưỡng do Tập đoàn Sun Group đầu tư và New World Hotels & Resorts quản lý vận hành – đã ...
Vòng loại World Cup 2022 có tuyển Việt Nam sẽ bốc thăm trực tuyến

Vòng loại World Cup 2022 có tuyển Việt Nam sẽ bốc thăm trực tuyến

Lễ bốc thăm chia bảng vòng loại World Cup 2022 có tuyển Việt Nam sẽ diễn ra chiều 1.7 tới bằng hình thức trực tuyến, do dịch bệnh COVID-19 diễn ...
ĐT Đức cán cột mốc chưa từng xảy ra trong lịch sử EURO

ĐT Đức cán cột mốc chưa từng xảy ra trong lịch sử EURO

Với bàn phản lưới nhà của Ruben Dias bên phía ĐT Bồ Đào Nha, ĐT Đức đã thiết lập cột mốc vô tiền khoáng hậu tại đấu trường EURO.
Thái Lan tụt 16 bậc trên bảng xếp hạng khiến người hâm mộ thất vọng

Thái Lan tụt 16 bậc trên bảng xếp hạng khiến người hâm mộ thất vọng

Thái Lan khiến người hâm mộ thất vọng khi tụt 16 bậc trên bảng xếp hạng FIFA, sau màn trình diễn kém ấn tượng tại vòng loại World Cup 2022.
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Cặp đôi Triệu Lệ Dĩnh, Phùng Thiệu Phong vừa ly dị sau 3 năm kết hôn. Thông tin cặp sao ly hôn đang gây xôn xao làng giải trí xứ ...
Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm qua đời

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm qua đời

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm vừa đột ngột qua đời chiều 20/4, tại Hà Nội, thọ 69 tuổi.
S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

Trong chương trình “Bữa trưa vui vẻ” phát sóng hồi đầu tháng 4, hai nghệ sĩ khách mời là divo Tùng Dương và biên đạo múa Quang Đăng đã có ...
Phiên bản di động