Chợ nghĩa chợ tình

“Ghe chiếu Cà Mau cắm sào bên dòng kinh Ngã Bảy/ Sao cô gái năm xưa chẳng thấy ra chào …”. Nếu Cần Thơ có chợ nổi Ngã Bảy nổi tiếng với bài vọng cổ “Tình anh bán chiếu” thì Sóc Trăng có chợ nổi Ngã Năm trên bến dưới tàu ghe nức tiếng khắp vùng.

Vì sao có địa danh Ngã Năm thân thuộc, đằm thắm tình người? Bởi con sông đổ nước về năm ngả: Một là Ngã Năm đi Long Mỹ (Hậu Giang); hai là đi Vĩnh Quới (Sóc Trăng); ba đi Phụng Hiệp (Hậu Giang); bốn là đi Phước Long (Bạc Liêu) và năm là đi Phú Lộc (Sóc Trăng). Chợ nổi Ngã Năm nằm ngay giữa khu vực giao điểm của con sông chia nước về năm ngả; gánh trên mình sắc biếc buổi xuân về.

Chợ nỗi Ngã Năm những ngày giáp Tết.
Chợ nỗi Ngã Năm những ngày giáp Tết.

Muốn về thăm chợ nổi Ngã Năm với muôn sắc màu Tết, chúng ta đi theo đường nào? Khi xe về tới Thị trấn Phú Lộc (Thạnh Trị, Sóc Trăng), chúng ta rẽ về bên phải theo tỉnh lộ 42 khoảng chừng 25 cây số là tới Ngã Năm và cùng xuống ghe thăm một vòng chợ nổi.

Những ngày tháng Chạp, chợ Tết diễn ra trên sông nước vô cùng nhộn nhịp, tươi vui, đầy sắc màu tô đậm thêm bản sắc của vùng quê sông nước.
Những ngày tháng Chạp, chợ Tết diễn ra trên sông nước vô cùng nhộn nhịp, tươi vui, đầy sắc màu tô đậm thêm bản sắc của vùng quê sông nước.

Theo lời các bậc cao niên kể lại, khoảng thế kỷ XVIII, vùng Ngã Năm này chỉ bạt ngàn lau, sậy; dừa nước dọc bờ sông mọc um tùm, đường đi lại thông thương hầu như không có, chủ yếu chỉ có những con rạch nhỏ hình thành do thú rừng di chuyển mà thành dấu đường với bốn bề mênh mông, bịt bùng cỏ hoang, rừng rậm muỗi mòng, đỉa vắt, cá tôm, và có loài thú lớn như trâu, voi, heo rừng, lắm khi có cả cọp cùng sinh sống; những người dân tứ xứ đầu tiên đến vùng này thường gặp những bầy trâu rừng đông đến cả ngàn con đi nườm nượp, voi tượng đi lại ngênh ngang khắp chốn, heo rừng đánh nhau với trâu, với cọp không phải là hiếm, dấu vết chúng đi tạo thành dòng chảy của nước, mùa nước nổi vùng này trắng xoá một màu như biển cả mênh mông.

Đến đầu thế kỷ XX, tiện việc cho các điền chủ vận chuyển lúa gạo và cũng để rút nước từ những cánh đồng cò bay thẳng cánh, lấy đất cho tá điền mướn cấy lúa, người Pháp cho đào Kênh Xáng Quản Lộ - Phụng Hiệp, chạy dài từ Ngả Bảy đến tận Cà Mau, có con kênh ấy, nước đồng rút cạn, đất đai màu mỡ cho những vụ mùa bội thu, năm ngả sông cũng từ đó mà hình thành. Địa danh Ngã Năm hình thành, chợ Ngã Năm cũng có sau đó không lâu khi cư dân khắp nơi về tụ hội, chợ Ngã Năm trước nay được xem như một chợ đầu mối trên sông chuyên bán sỉ các loại nông sản trong vùng. Từ những hoa màu trồng ở vườn nhà như mướp, bầu bí, dưa leo, mía, khóm, khoai củ các loại, đến các loại rau rừng mọc hoang được nhổ về như năng, choại, rau dừa, rau ngổ, bông súng, điển điển… đều được mang ra chợ bán. Mùa Tết dưa hấu và hoa cúc vạn thọ vàng rực cả năm ngả sông, các loài hoa khác cũng đua nhau khoe sắc, tạo nên cảnh trên bến dưới thuyền lung linh, huyền ảo và có một cái gì đó rất đỗi cổ xưa làm rưng rưng lòng người khi xuân về Tết đến, chợ nổi Ngã Năm đã trở thành một nét văn hoá kinh tế thương hồ của cha ông tồn tại hơn một thế kỷ qua. Đã là dân thương hồ rày đây mai đó, trả giá mua bán sòng phẳng xong đường ai nấy đi không lùm xùm dây dưa nên đâu có chuyện mếch lòng! Cảnh sông nước lênh đênh nay chìm mai nổi nên tình người ở chợ đã trở thành bản sắc riêng của chợ nổi như nhiều người thường nói là chợ nghĩa, chợ tình.

Cảnh sông nước lênh đênh nay chìm mai nổi nên tình người ở chợ đã trở thành bản sắc riêng của chợ nổi như nhiều người thường nói là chợ nghĩa, chợ tình.
Cảnh sông nước lênh đênh nay chìm mai nổi nên tình người ở chợ đã trở thành bản sắc riêng của chợ nổi như nhiều người thường nói là chợ nghĩa, chợ tình.

Những ngày tháng Chạp, chợ Tết diễn ra trên sông nước vô cùng nhộn nhịp, tươi vui, đầy sắc màu tô đậm thêm bản sắc của vùng quê sông nước, nào bánh tét từng đòn tròn lẳn, bánh ú, bánh ít và cùng nhiều thứ bánh khác đua nhau mời gọi khách ghé thăm ghe; các loại trái cây bán trong ba ngày chợ Tết dùng để trang trí bàn thờ cúng đều đầy đủ. Đó là mãng cầu (Cầu), dừa (Vừa), đu đủ (Đủ), xoài (Xài) phải chăng người dân vùng sông nước cầu mong cho một năm no đủ, yên lành …Ở chợ nổi Ngã Năm này, thời xa xưa luôn hiện lên hình ảnh những người phụ nữ miệt vườn, miệt ruộng nhịp nhàng khua mái chèo trên những chiếc xuồng ba lá, hay lớn hơn là chiếc ghe tam bản ra chợ mua sỉ hàng từ những ghe chài rồi chèo đi len lỏi khắp kênh rạch để bán lại cho bà con, cũng từ cuộc sống lao động đó, thân hình người con gái vùng quê sông nước thường rất thon thả, dịu dàng.

Những chiếc “xuồng hàng” có khi cũng được chở bằng “ghe”, chứ không hẳn chở bằng “xuồng” gọi là xuồng hàng, dân trong vùng muốn nói đến những người bán hoa quả tươi sống trên sông. Còn danh từ “ghe hàng” dùng để chỉ những người buôn bán lớn hơn, hàng hoá phần lớn là sản phẩm công nghiệp như dầu ăn, xà bông, bột ngọt, đường, nước mắm… Ngày nay, kinh tế phát triển nên các xuồng ghe đi lại thường gắn máy đuôi tôm, hình ảnh những chiếc áo ba ba lả lướt cùng hai mái chèo đẩy xuồng, ghe tiến lên giữa dòng nước ngược đã dần dần vắng bóng!

Ở chợ nổi lại có những chiếc xuồng nhỏ chèo len lỏi bán hàng cho các chủ ghe, từ thức ăn như bún nước lèo, bánh tằm, bánh khọt, nước đá cà phê, đến thịt heo cá lóc, nghĩa là những chủ ghe vừa bán hàng, vừa có từ cây kim sợi chỉ đến mì gói, kem đánh răng, … phục vụ tận nơi ghe! họ không phải lên bờ đi lại từ nơi này qua nơi khác, không khí mua bán càng thêm tấp nập nhộn nhịp, kẻ mua người bán hết sức đa dạng và thường ngày tất cả đều diễn ra trên mặt sông nước.

Khi chiều về, việc buôn bán đã ngơi tay, vì chợ chỉ tấp nập từ 3 - 4 giờ sáng đến trưa, trừ ngày Tết chợ bán cả đêm, còn thì cũng rảnh rỗi và năm ba chủ ghe, đậu gần nhau cùng sang mui ghe của ai đó “chén chú chén anh”, lai rai vài xị rượu đế để ngủ cho ngon, những câu hò điệu hát, những bài ca vọng cổ ngọt ngào cất vang cả vùng sông nước xôn xao sóng vỗ.

Đêm chợ Tết đến, đứng trên bờ nhìn xuống, chợ nổi lung linh với đủ loại màu sắc của ánh đèn. Ngày thường, chợ nổi chỉ bán đến 8 – 9 giờ, sau đó mọi người nghỉ ngơi để lấy sức … dậy tiếp tục công việc từ 3 – 4 giờ sáng hôm sau. Tất cả mọi sinh hoạt của gia đình đều diễn ra trên những chiếc ghe ấy. Ghe hết hàng lại xuôi ngược lên Ngã Bảy hoặc xuống Gành Hào (Bạc Liêu) có khi lên tận vùng Châu Đốc, Long Xuyên (An Giang) hay Cao Lãnh ( Đồng Tháp) Gò Công ( Tiền Giang) …

Cứ thế, ngày thường chợ đã nhộn nhịp; ngày Tết lại càng tấp nập xuồng ghe xuôi ngược nhiều hơn, đâu đó văng vẳng một câu hò sải dài trên sóng nước, rồi tiếng hò ơ đáp lại, nghe xao xuyến lòng người.

Rồi chợ vãn dần cho đến tận trưa ba mươi Tết, mọi ghe xuồng hối hả, sải những sải chèo mạnh mẽ, theo con nước về quê để kịp cúng cơm chiều ba mươi Tết. Chợ Tết và sắc màu Tết đã theo mỗi con người toả về muôn ngả, biết bao niềm vui khi Tết đến, mang về bao hy vọng cho một năm mới tốt lành.

Trong mỗi mái ấm gia đình, họ quây quần bên nhau, cùng ôn lại một năm dài xuôi ngược vất vả làm ăn trên sông nước, ly rượu vơi dần và nỗi nhớ vun đầy thêm, họ ôn lại những nghĩa tình sông nước, những bạn xuồng, bạn ghe tứ xứ giờ này đã về vui cùng tổ ấm hay vẫn còn lênh đênh dặm dài về quê Mẹ ?

Có dịp nào về Sóc Trăng trong những ngày giáp Tết, mời bạn về chợ nổi Ngã Năm để hiếu thêm vẻ đẹp của vùng quê, vẻ đẹp của con người vùng sông nước Cửu Long…

Thạch Bình

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Người theo đạo Mẫu bức xúc khi di sản bị phỉ báng, xúc phạm

Người theo đạo Mẫu bức xúc khi di sản bị phỉ báng, xúc phạm

Những hành động phỉ báng, xúc phạm di sản Tín ngưỡng thờ Mẫu xuất hiện trên một tài khoản Youtuber có tên “Thầy Long 0984...” trong những ngày qua khiến cộng đồng những người theo Đạo Mẫu thực sự bức xúc. Nhiều ý kiến gay gắt lên án và đề nghị các cơ quan chức năng cần sớm vào cuộc, có biện pháp xử lý nghiêm hành vi xúc phạm di sản tín ngưỡng, tránh tạo tiền lệ cho các hành động sai trái có thể tiếp diễn sau này.
Phổ biến phim trên không gian mạng: Tiêu chí nào để quyết định tiền kiểm hay hậu kiểm?

Phổ biến phim trên không gian mạng: Tiêu chí nào để quyết định tiền kiểm hay hậu kiểm?

Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các Ủy ban của Quốc hội về hồ sơ dự án Luật Điện ảnh (sửa đổi), cuối tuần qua, Ban soạn thảo dự án Luật tiếp tục hoàn thiện Dự thảo. Các vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau vẫn tiếp tục được cân nhắc kỹ, đặc biệt câu chuyện tiền kiểm hay hậu kiểm đối với phổ biến phim trên không gian mạng vẫn tạo tranh luận trái chiều.
Hội An được vinh danh trong Top 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á

Hội An được vinh danh trong Top 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á

Trang Travel+Leisure vừa công bố bình chọn The World's Best Awards 2021 dành cho các điểm đến và dịch vụ du lịch hàng đầu thế giới, trong đó thành phố Hội An của Việt Nam đã lọt vào tốp 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á (The Top 15 cities in Asia).
Chuỗi triển lãm online “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”

Chuỗi triển lãm online “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”

Từ ngày 15/9 đến tháng 10/2021, Sở Văn hóa-Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức chương trình triển lãm online trên nền tảng mạng xã hội về chủ đề “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”. Triển lãm nhằm tôn vinh, quảng bá hình ảnh áo dài truyền thống trong dòng chảy văn hóa, lịch sử dân tộc; gắn với các hoạt động nghi lễ, sinh hoạt lễ hội truyền thống cũng như trong hoạt động thường ngày của người Việt. Đây là một trong những hoạt động ý nghĩa triển khai đề án “Huế- Kinh đô Áo dài” trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 hiện nay.
Trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ

Trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ

Cùng thời điểm với những ồn ào liên quan đến nghệ sĩ Việt Nam, ở Trung Quốc diễn ra hiện tượng các cơ quan quản lý văn hóa mạnh tay chấn chỉnh hoạt động của các nghệ sĩ, mong muốn trả lại môi trường nghệ thuật trong sáng đúng nghĩa, để nghệ thuật thực sự hướng con người đến chân - thiện - mỹ, giúp con người hoàn thiện nhân cách, đạo đức của mình.

Tin khác

Anh Lưu Quốc Cường và Nhóm từ thiện: Trao quà nhận lại yêu thương

Anh Lưu Quốc Cường và Nhóm từ thiện: Trao quà nhận lại yêu thương
Anh Lưu Quốc Cường- thành viên Cơ sở sản xuất Lập Quyền, quận 11, TP.Hồ Chí Minh cùng Nhóm thiện nguyện đã không quản mưa gió, đêm tối và hiểm nguy, để trao những phần quà đến công nhân ở khu nhà trọ, người lao động hoàn cảnh khó khăn tại các quận, huyện trên địa bàn TP Hồ Chí Minh. Đây là nghĩa cử đẹp, nhằm sẻ chia, giúp đỡ nhau trong khi có dịch COVID-19.

Phấn trắng lòng son

Phấn trắng lòng son
(Kính tặng GS Nguyễn Khuê, nguyên Trưởng bộ môn Hán Nôm - Khoa Ngữ văn Báo chí – ĐHTH (nay là Trường Đại học KHXH&NV TP. Hồ Chí Minh)

Phòng chống dịch là việc đời và việc đạo

Phòng chống dịch là việc đời và việc đạo
Dịch Covid-19 bùng phát, lan rộng tác động tới sức khỏe, đời sống của người dân, nhất là với những hộ nghèo, người cao tuổi (NCT), yếu thế, công nhân, người lao động tự do… Trong khó khăn, tinh thần “tương thân, tương ái” của các tăng ni, phật tử thành phố Cần Thơ được nhân lên bởi những tấm lòng thiện nguyện.

Lòng tốt lan tỏa trong dịch bệnh

Lòng tốt lan tỏa trong dịch bệnh
Trong khó khăn dịch bệnh mới thấu hiểu được nghĩa đồng bào, tình dân tộc. Mọi người sẵn sàng trút cạn ruột gan để giúp đỡ người khác, nhất là những gia đình có người cao tuổi (NCT) neo đơn, người yếu thế... Có những chuyến giao hàng tận nhà, tiền vốn, tiền lãi qui thành nụ cười và lời cám ơn.

Tặng cả đìa cá, ao bông súng cho người khó khăn

Tặng cả đìa cá, ao bông súng cho người khó khăn
Chia sẻ khó khăn với người dân vùng cách ly, hai nông dân ở xã Hồ Đắc Kiện, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng đã tặng đìa cá, ao bông súng để cùng chung tay vượt qua dịch bệnh.

Phường 6, quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh: Bộ đội cùng Nhân dân đồng lòng đẩy lùi đại dịch

Phường 6, quận Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh: Bộ đội cùng Nhân dân đồng lòng đẩy lùi đại dịch
Các chiến sĩ bộ đội làm nhiệm vụ tại phường phường 6, quận Gò Vấp, phối hợp Văn phòng Đại diện miền Nam của Tạp chí Làng nghề Việt Nam thay mặt nhóm thiện nguyện MC Ngọc Khánh, người mẫu Hannah Nguyễn, ca sĩ Tân Huy Khánh, ca sĩ Lưu Đăng Khoa gửi tặng 1 tấn rau và 200 phần quà, góp phần chia sẻ khó khăn của bà con.
Xem thêm
Khám phá sự độc đáo của đặc sản rêu đá nức tiếng vùng Tây Bắc

Khám phá sự độc đáo của đặc sản rêu đá nức tiếng vùng Tây Bắc

Trong những chuyến du lịch đến vùng Tây Bắc của Tổ quốc, du khách không chỉ bị cuốn hút bởi cảnh đẹp của thiên nhiên núi rừng hùng vĩ mà còn có cơ hội cảm nhận sự hấp dẫn của những món ăn đặc sắc mang nhiều dư vị bản địa khó quên của nơi đây. Trong vô vàn các món ăn độc đáo tại Tây Bắc thì rêu đá có lẽ là một món ăn đặc trưng làm nên hương sắc trong văn hóa ẩm thực nổi tiếng của dân tộc Thái.
Nhiều tỉnh phía Nam lên kế hoạch phục hồi du lịch

Nhiều tỉnh phía Nam lên kế hoạch phục hồi du lịch

Sau thời gian “ngủ đông” khá dài, do ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19, một số tỉnh-thành phía Nam bắt đầu lên kế hoạch phục hồi dần các hoạt động du lịch bằng những tour khép kín, đáp ứng đầy đủ các tiêu chí an toàn trong phòng, chống dịch.
Top những điểm đến mới ở Quy Nhơn phải đi ngay khi hết dịch

Top những điểm đến mới ở Quy Nhơn phải đi ngay khi hết dịch

Bạn sẽ đi đâu khi hết dịch? Sau quá nhiều ngày cuồng chân bí bách, chẳng điều gì quyến rũ chúng ta hơn là những bãi biển hoang sơ, những trải nghiệm mới lạ giữa thiên nhiên kỳ thú muôn màu cùng bao món đặc sản “ngon quên lối về”. Hội tụ những điểm đến vừa chất, vừa chill, Quy Nhơn chắc chắn là lựa chọn hàng đầu trên bản đồ của các tín đồ du lịch khi dịch đi qua.
Giành điểm từ CH Séc, futsal Việt Nam xuất sắc vào vòng 1/8 World Cup

Giành điểm từ CH Séc, futsal Việt Nam xuất sắc vào vòng 1/8 World Cup

Chiến thuật phòng ngự kín kẽ cùng tinh thần chiến đấu kiên cường giúp đội tuyển futsal Việt Nam đạt mục đích là 1 điểm trước đội bóng mạnh đến từ châu Âu - Cộng hoà Séc, qua đó lần thứ hai trong lịch sử vào vòng 1/8 FIFA Futsal World Cup.
Thắng nghẹt thở Panama, futsal Việt Nam mơ tái lập kỳ tích World Cup

Thắng nghẹt thở Panama, futsal Việt Nam mơ tái lập kỳ tích World Cup

ĐT futsal Việt Nam hy vọng có thể trở thành 1 trong 4 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất giành vé vào vòng loại trực tiếp FIFA Futsal World Cup 2021, sau chiến thắng "toát mồ hôi" 3-2 trước ĐT Panama, đêm 16-9.
Thầy Park triệu tập 32 cầu thủ tuyển Việt Nam chuẩn bị đấu tuyển Trung Quốc

Thầy Park triệu tập 32 cầu thủ tuyển Việt Nam chuẩn bị đấu tuyển Trung Quốc

Huấn luyện viên Park Hang-seo đã triệu tập trở lại 32 cầu thủ đội tuyển Việt Nam chuẩn bị cho trận đấu với tuyển Trung Quốc và Oman.
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế này. Nghe tiếng bố, Hiệp và Khuê, đứa mười lăm, đứa mười hai đang ở ngoài phòng học liền chạy vào. Trên bàn ăn, như có phép lạ, hiện lên sáu đĩa bánh trôi, sáu bát bánh chay, tất cả đều trắng phau.
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại Báo Biên Phòng.
Thủy Tiên - Công Vinh sao kê từ thiện hơn 177 tỉ đồng với 18.000 tờ A4

Thủy Tiên - Công Vinh sao kê từ thiện hơn 177 tỉ đồng với 18.000 tờ A4

Chiều 17.9, ca sĩ Thủy Tiên và Công Vinh có mặt tại ngân hàng để tiến hành sao kê số tiền kêu gọi ủng hộ miền Trung. Nữ ca sĩ tiết lộ sao kê dài 18.000 tờ A4 và con số cuối trong tài khoản là hơn 177 tỉ đồng.
Con gái ca sĩ Phi Nhung tiết lộ tình trạng sức khỏe của mẹ

Con gái ca sĩ Phi Nhung tiết lộ tình trạng sức khỏe của mẹ

Ca sĩ Phi Nhung bị nhiễm Covid-19 và được điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy, TP.HCM.
Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Nhằm nhắc nhớ những khán giả trẻ về lòng hiếu thảo đặc biệt đối với mẹ, đồng thời hướng đến gây quỹ giúp đỡ những người yếu thế trong xã hội, những người mẹ đang lâm cảnh khó khăn giữa cơn đại dịch Covid-19. Tập đoàn giáo dục Nguyễn Hoàng thực hiện chương trình truyền hình “Mẹ là Tình Yêu” với chủ đề “Cảm ơn những đóa hồng”. Chương trình phát sóng lúc 20h ngày 10/7, trên gần 20 kênh truyền hình và hơn 30 kênh Fanpage, YouTube.
Phiên bản di động