Chiếc gùi của đồng bào Mông Tây Bắc

Từ xa xưa, đồng bào Mông vùng Tây Bắc luôn có ý thức tự chế cho mình những vật dụng để sử dụng trong quá trình lao động, sản xuất. Trong đó, chiếc gùi tre (lù cở) luôn là vật dụng đi liền với nhiều công việc thường ngày.

Chiếc gùi của người Mông có từ bao giờ, khó ai có thể xác định được, chỉ biết rằng, trong nét văn hóa của đồng bào Mông, chiếc gùi là hình ảnh rất đỗi quen thuộc, gắn liền với đời sống văn hóa, lao động của họ.

Để làm được chiếc gùi như ý, khỏe và bền chắc, người Mông thường chọn những cây tre (tiếng Mông gọi là xung trở) không quá non và quá già, lột lấy phần cật ngoài cùng, cạo bóng bề mặt, nếu cẩn thận để cho khỏi mọt thì ngâm cật tre xuống nước chừng 2 - 3 tuần rồi mới vớt lên đan gùi.

chiec gui cua dong bao mong tay bac

Việc đan gùi của đồng bào Mông Tây Bắc thường dành cho đàn ông. Gùi có miệng tròn, theo hướng tỏa ra, phần thân và đáy hình vuông với nhiều kích cỡ khác nhau, tùy vào mục đích sử dụng và lứa tuổi. Khi đan, người Mông rất khéo kéo để bề mặt bóng của cật ra phía ngoài để tạo vẻ đẹp cho chiếc gùi. Sau khi đan xong, gùi được buộc hai sợi dây vải mềm để khi đeo đồ nặng vai không bị đau nhức.

Chiếc gùi là vật dụng quen thuộc của đồng bào Mông ở bất kì công việc gì. Người lớn, nhỏ, già, trẻ đều có thể đeo gùi sau lưng để làm công việc của mình. Khi lên núi, người Mông đeo gùi sau lưng để đựng hạt giống, nước uống, cơm nắm. Khi xuống núi, chiếc gùi đầy ắp măng rừng, củ quả, rau xanh, những bó lúa trĩu hạt. Khi về nhà, chiếc gùi được đặt gọn ở góc nhà hoặc treo trên vách. Mỗi khi xuống chợ phiên, sau lưng những người phụ nữ Mông không thể thiếu chiếc gùi thân thuộc đựng những sản vật như rau, củ, gạo, gà, vịt, rượu, xôi ngũ sắc, ngô, khoai, củ cải… để bán. Có khi những đứa trẻ còn bé xíu, theo bố mẹ xuống chợ cũng được đặt ngồi vào chiếc gùi cõng trên lưng.

Xuống chợ, người phụ nữ Mông thật hãnh diện khi đeo chiếc gùi. Nếu là phụ nữ đã có chồng thì chiếc gùi chứng minh sự đảm đang, khéo léo, giàu tình yêu thương của họ. Nếu là phụ nữ chưa chồng, chiếc gùi sẽ nói với các chàng trai rằng họ rất đảm đang và chung thủy. Khi người phụ nữ Mông về nhà chồng thì trước đó, họ dày công đan cho mình một chiếc gùi thật to và đẹp, coi đó như một tài sản quan trọng để mang theo quần áo thổ cẩm, trang sức, các vật dụng về nhà chồng. Và cũng từ đó, chiếc gùi sẽ luôn gắn bó với họ trong cuộc sống lao động. Hình ảnh chàng trai Mông đeo khèn, cô gái Mông đeo gùi, cùng dắt ngựa đi dưới rừng mận, rừng đào là một hình ảnh tuyệt đẹp đầy lãng mạn về bài ca tình yêu nơi những bản Mông xa xôi.

Chiếc gùi có mặt hầu hết trong đời sống sinh hoạt văn hóa của người Mông Tây Bắc. Gùi hiện diện trong lễ cưới, cúng mùng 1 Tết, lễ ăn mừng lúa mới, lễ cúng rừng, làm nhà, tang ma … Trong những lễ nghi đó, chiếc gùi được người Mông dùng để đựng lễ vật, coi như một biểu tượng của lòng thủy chung, son sắt và mong ước cuộc sống no đủ, ấm áp.

Đồng bào Mông Tây Bắc đã thổi hồn vào tre, nứa để làm nên chiếc lù cở tuyệt đẹp và bền chắc, trở thành vật dụng đồng hành với người Mông trong cuộc mưu sinh, chinh phục tự nhiên đầy gian khó nơi sơn thẳm.

Bài và ảnh Nguyễn Thế Lượng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

bao so 5 lam 1 nguoi chet canh bao mua lon tai trung bo va bac bo

Bão số 5 làm 1 người chết, cảnh báo mưa lớn tại Trung Bộ và Bắc Bộ

Sau khi đổ bổ vào đất liền, bão số 5 suy yếu thành ấp thấp nhiệt đới. Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia cảnh báo mưa to đến rất to tại nhiều tỉnh Trung Bộ và đồng bằng Bắc Bộ.
dang bo tinh nam dinh mot nhiem ki an tuong va quyet tam moi cua nhiem ki moi

Đảng bộ tỉnh Nam Định: Một nhiệm kì ấn tượng và quyết tâm mới của nhiệm kì mới

Từ ngày 23 đến ngày 26/9, Đảng bộ tỉnh Nam Định trọng thể tổ chức Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XX (nhiệm kì 2020- 2025).
bac ninh ngan chan xu ly kip thoi cac tro choi co tinh chat bao luc dip trung thu

Bắc Ninh: Ngăn chặn xử lý kịp thời các trò chơi có tính chất bạo lực dịp Trung thu

Các mặt hàng, sản phẩm đồ chơi, trò chơi, chương trực tuyến có tính chất bạo lực, phản giáo dục... sẽ bị ngăn chặn và xử lý kịp thời.
bat xe tai cua viettel post cho hang lau

Bắt xe tải của Viettel Post chở hàng lậu

Đội Quản lý thị trường số 2, Cục QLTT Lạng Sơn vừa bắt quả tang xe tải mang biển kiểm soát 29KT - 0238 của Viettel Post (Tổng Công ty CP Bưu chính Viettel) vận chuyển hàng hóa không rõ ràng về nguồn gốc, từ Bưu cục Viettel tại Tân Thanh về Bắc Sơn.
don khong khi lanh mien bac troi chuyen mat

Đón không khí lạnh, miền Bắc trời chuyển mát

Bộ phận không khí lạnh đã tràn xuống các tỉnh vùng núi phía Bắc. Trong sáng nay tiếp tục ảnh hưởng đến các nơi khác ở Bắc Bộ và một số nơi ở Bắc Trung Bộ.

Tin khác

Đại học Bách khoa Hà Nội có Hiệu trưởng mới

dai hoc bach khoa ha noi co hieu truong moi
PGS-TS Huỳnh Quyết Thắng đã trở thành Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Ngoài ra, PGS Hoàng Minh Sơn, Hiệu trưởng nhiệm kỳ 2015-2020 trở thành Chủ tịch Hội đồng trường.

Đà Nẵng: Tiếp tục đóng cửa quán bar, karaoke, vũ trường

da nang tiep tuc dong cua quan bar karaoke vu truong
Đà Nẵng tiếp tục dừng hoạt đồng quán bar, karaoke, vũ trường, quán mát xa từ 0h ngày 18/9 cho đến khi có thông báo mới.

Sáng 18/9 không ca mắc Covid-19 mới

sang 189 khong ca mac covid 19 moi
6h ngày 18/9, Bộ Y tế không ghi nhận ca mắc Covid-19 mới, như vậy Việt Nam đã bước sang ngày thứ 16 không phát hiện ca nhiễm trong cộng đồng.

Bão số 5 giật cấp 12 áp sát các tỉnh Quảng Bình - Quảng Nam

bao so 5 giat cap 12 ap sat cac tinh quang binh quang nam
Dự báo trong 12 giờ tới, bão số 5 di chuyển với vận tốc 25km/giờ, đi vào đất liền các tỉnh từ Quảng Bình đến Quảng Nam.

Thêm một vụ đánh ghen lột đồ ở Hà Nội: Công an đã triệu tập 4 người liên quan

them mot vu danh ghen lot do o ha noi cong an da trieu tap 4 nguoi lien quan
Công an xã Cẩm Lĩnh, Ba Vì, Hà Nội vừa thông tin, đơn vị này đã triệu tập 4 người liên quan đến vụ đánh ghen lột đồ xảy tối 16/9 trên địa bàn.

Tìm nạn nhân vụ Công ty Gold Time chiếm đoạt hàng tỷ đồng

tim nan nhan vu cong ty gold time chiem doat hang ty dong
Chiều 17/9, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã thông báo truy tìm các nạn nhân liên quan đến vụ án Nguyễn Khắc Đồi cùng đồng bọn sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện chiếm đoạt hàng tỷ đồng.
Xem thêm
quang binh 100 xa phuong thi tran co mang internet

Quảng Bình: 100% xã, phường, thị trấn có mạng internet

Gần 7 tỷ đồng đầu tư, một tuyến cáp quang dài 62 km xuyên qua vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng vừa hoàn thành đưa vào sử dụng, ...
bao so 5 lam 1 nguoi chet canh bao mua lon tai trung bo va bac bo

Bão số 5 làm 1 người chết, cảnh báo mưa lớn tại Trung Bộ và Bắc Bộ

Sau khi đổ bổ vào đất liền, bão số 5 suy yếu thành ấp thấp nhiệt đới. Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia cảnh báo mưa to đến ...
bac ninh ngan chan xu ly kip thoi cac tro choi co tinh chat bao luc dip trung thu

Bắc Ninh: Ngăn chặn xử lý kịp thời các trò chơi có tính chất bạo lực dịp Trung thu

Các mặt hàng, sản phẩm đồ chơi, trò chơi, chương trực tuyến có tính chất bạo lực, phản giáo dục... sẽ bị ngăn chặn và xử lý kịp thời.
dai hoc bach khoa ha noi co hieu truong moi

Đại học Bách khoa Hà Nội có Hiệu trưởng mới

PGS-TS Huỳnh Quyết Thắng đã trở thành Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Ngoài ra, PGS Hoàng Minh Sơn, Hiệu trưởng nhiệm kỳ 2015-2020 trở thành Chủ ...
lam thu cua sinh vien cao dang y te khanh hoa buoc boi thuong hon 24 ty dong

 Lạm thu của sinh viên, Cao đẳng Y tế Khánh Hòa buộc bồi thường hơn 24 tỷ đồng

UBND tỉnh Khánh Hòa vừa có văn bản thông báo về việc thực hiện xử lý tài chính qua thanh tra đối với Trường Cao đẳng Y tế Khánh Hòa. ...
da nang co thu khoa khoi b dat diem tuyet doi 30

Đà Nẵng có thủ khoa khối B đạt điểm tuyệt đối 30

Ở đợt thi thứ 2 kỳ thi tốt nghiệp THPT 2020 tại Đà Nẵng, thí sinh Nguyễn Lê Vũ (lớp 12A2, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn) là thủ khoa khối ...
khat nuoc sach giua long thu do

Khát nước sạch giữa lòng thủ đô

Nhiều năm nay hàng trăm nghìn hộ dân phía Nam Hà Nội phải sống trong cảnh thiếu nước sạch trầm trọng. Họ khoan giếng, mua máy lọc nước, xin nước ...
nhuc nhoi te nan co bac bang cong nghe cao

Nhức nhối tệ nạn cờ bạc bằng công nghệ cao

Thời gian qua, tình hình hoạt động của các loại tệ nạn xã hội nói chung và tệ nạn cờ bạc nói riêng trên địa bàn tỉnh Quảng Bình có ...
hoang hon tat nang

Hoàng hôn tắt nắng

Sự thờ ơ của một số người ở địa phương làm cho nguyện vọng chính đáng của bà Hà Thị Toán, vợ liệt sĩ, đã cùng bà sang thế giới ...
Phiên bản di động