Chiếc gùi của đồng bào Mông Tây Bắc

Từ xa xưa, đồng bào Mông vùng Tây Bắc luôn có ý thức tự chế cho mình những vật dụng để sử dụng trong quá trình lao động, sản xuất. Trong đó, chiếc gùi tre (lù cở) luôn là vật dụng đi liền với nhiều công việc thường ngày.

Chiếc gùi của người Mông có từ bao giờ, khó ai có thể xác định được, chỉ biết rằng, trong nét văn hóa của đồng bào Mông, chiếc gùi là hình ảnh rất đỗi quen thuộc, gắn liền với đời sống văn hóa, lao động của họ.

Để làm được chiếc gùi như ý, khỏe và bền chắc, người Mông thường chọn những cây tre (tiếng Mông gọi là xung trở) không quá non và quá già, lột lấy phần cật ngoài cùng, cạo bóng bề mặt, nếu cẩn thận để cho khỏi mọt thì ngâm cật tre xuống nước chừng 2 - 3 tuần rồi mới vớt lên đan gùi.

Chiếc gùi của đồng bào Mông Tây Bắc

Việc đan gùi của đồng bào Mông Tây Bắc thường dành cho đàn ông. Gùi có miệng tròn, theo hướng tỏa ra, phần thân và đáy hình vuông với nhiều kích cỡ khác nhau, tùy vào mục đích sử dụng và lứa tuổi. Khi đan, người Mông rất khéo kéo để bề mặt bóng của cật ra phía ngoài để tạo vẻ đẹp cho chiếc gùi. Sau khi đan xong, gùi được buộc hai sợi dây vải mềm để khi đeo đồ nặng vai không bị đau nhức.

Chiếc gùi là vật dụng quen thuộc của đồng bào Mông ở bất kì công việc gì. Người lớn, nhỏ, già, trẻ đều có thể đeo gùi sau lưng để làm công việc của mình. Khi lên núi, người Mông đeo gùi sau lưng để đựng hạt giống, nước uống, cơm nắm. Khi xuống núi, chiếc gùi đầy ắp măng rừng, củ quả, rau xanh, những bó lúa trĩu hạt. Khi về nhà, chiếc gùi được đặt gọn ở góc nhà hoặc treo trên vách. Mỗi khi xuống chợ phiên, sau lưng những người phụ nữ Mông không thể thiếu chiếc gùi thân thuộc đựng những sản vật như rau, củ, gạo, gà, vịt, rượu, xôi ngũ sắc, ngô, khoai, củ cải… để bán. Có khi những đứa trẻ còn bé xíu, theo bố mẹ xuống chợ cũng được đặt ngồi vào chiếc gùi cõng trên lưng.

Xuống chợ, người phụ nữ Mông thật hãnh diện khi đeo chiếc gùi. Nếu là phụ nữ đã có chồng thì chiếc gùi chứng minh sự đảm đang, khéo léo, giàu tình yêu thương của họ. Nếu là phụ nữ chưa chồng, chiếc gùi sẽ nói với các chàng trai rằng họ rất đảm đang và chung thủy. Khi người phụ nữ Mông về nhà chồng thì trước đó, họ dày công đan cho mình một chiếc gùi thật to và đẹp, coi đó như một tài sản quan trọng để mang theo quần áo thổ cẩm, trang sức, các vật dụng về nhà chồng. Và cũng từ đó, chiếc gùi sẽ luôn gắn bó với họ trong cuộc sống lao động. Hình ảnh chàng trai Mông đeo khèn, cô gái Mông đeo gùi, cùng dắt ngựa đi dưới rừng mận, rừng đào là một hình ảnh tuyệt đẹp đầy lãng mạn về bài ca tình yêu nơi những bản Mông xa xôi.

Chiếc gùi có mặt hầu hết trong đời sống sinh hoạt văn hóa của người Mông Tây Bắc. Gùi hiện diện trong lễ cưới, cúng mùng 1 Tết, lễ ăn mừng lúa mới, lễ cúng rừng, làm nhà, tang ma … Trong những lễ nghi đó, chiếc gùi được người Mông dùng để đựng lễ vật, coi như một biểu tượng của lòng thủy chung, son sắt và mong ước cuộc sống no đủ, ấm áp.

Đồng bào Mông Tây Bắc đã thổi hồn vào tre, nứa để làm nên chiếc lù cở tuyệt đẹp và bền chắc, trở thành vật dụng đồng hành với người Mông trong cuộc mưu sinh, chinh phục tự nhiên đầy gian khó nơi sơn thẳm.

Bài và ảnh Nguyễn Thế Lượng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tạm giữ hình sự lái xe khách tàng trữ trái phép chất ma túy

Tạm giữ hình sự lái xe khách tàng trữ trái phép chất ma túy

Nguyễn Ngọc Phong, lái xe khách limousine bị Công an huyện Tiên Yên (Quảng Ninh) ra quyết định tạm giữ hình sự để điều tra, làm rõ về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy.
Quảng Bình: Bắt đối tượng lừa đảo chiếm đoạt hàng trăm triệu đồng bằng hình thức giải hạn

Quảng Bình: Bắt đối tượng lừa đảo chiếm đoạt hàng trăm triệu đồng bằng hình thức giải hạn

Phạm Thị Quyên trực tiếp dụ dỗ và dùng tài khoản Fb ảo lừa đảo, khiến chị Thủy tin con trai mình bị ma ám và đã tám lần chuyển 206 triệu đồng để nhờ y giải hạn. Chưa dừng lại, Quyên tiếp tục đòi thêm 120 triệu nữa nên đã bị phát giác và tố cáo đến cơ quan chức năng.
Hà Nội: Cảnh sát giao thông khống chế tên cướp mang hung khí

Hà Nội: Cảnh sát giao thông khống chế tên cướp mang hung khí

Nguyễn Văn D. bị hai cảnh sát giao thông đuổi theo, bắt giữ sau khi cướp chiếc điện thoại của người đàn ông đang ngồi chờ xe khách.
Bắc Ninh: Khởi tố chủ quán bánh xèo về tội hành hạ người khác

Bắc Ninh: Khởi tố chủ quán bánh xèo về tội hành hạ người khác

Công an huyện Yên Phong (Bắc Ninh) đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Thị Ánh Tuyết - chủ quán bánh xèo về tội Hành hạ người khác.
Thủ tướng yêu cầu làm rõ trách nhiệm việc lây nhiễm Covid-19 ra cộng đồng

Thủ tướng yêu cầu làm rõ trách nhiệm việc lây nhiễm Covid-19 ra cộng đồng

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, Thủ tướng đã gọi điện thoại cho lãnh đạo TPHồ Chí Minh và Bộ Y tế để có biện pháp mạnh hơn. “Tôi yêu cầu phải làm rõ trách nhiệm về việc lây nhiễm này, ở bộ phận nào, cá nhân nào trong thực hiện quy trình cách ly. Cơ quan nào chịu trách nhiệm”, Thủ tướng nêu rõ.

Tin khác

Một tháng phát hiện hơn 13.000 tài xế vi phạm nồng độ cồn và ma túy

Một tháng phát hiện hơn 13.000 tài xế vi phạm nồng độ cồn và ma túy
Ngày 1/12, thông tin từ Cục Cảnh sát giao thông, chỉ trong một tháng, lực lượng CSGT toàn quốc đã phát hiện 13.046 trường hợp vi phạm về nồng độ cồn, 83 người dương tính với ma túy.

Phát hiện 2 trường hợp lây Covid-19 từ BN1347

Phát hiện 2 trường hợp lây Covid-19 từ BN1347
Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long vừa thông tin, có thêm 2 trường hợp lây nhiễm COVID-19 từ BN1347. Đó là một bệnh nhi nam 1 tuổi và một học viên của BN1347.

Nhiều vi phạm, Công ty CP Đầu tư Huệ Tân bị phạt 400 triệu đồng

Nhiều vi phạm, Công ty CP Đầu tư Huệ Tân bị phạt 400 triệu đồng
Công ty CP Đầu tư Huệ Tân vừa bị xử phạt hành chính 400 triệu đồng, đình chỉ hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài 12 tháng kể từ ngày 27/11/2020.

Báo chí đưa tin sai sự thật sẽ bị phạt rất nặng

Báo chí đưa tin sai sự thật sẽ bị phạt rất nặng
Từ hôm nay, mức phạt cơ quan báo chí đăng tin sai sự thật sẽ tăng mạnh, trong đó mức phạt thấp nhất 5 triệu, nhiều nhất 100 triệu và bị đình chỉ hoạt động 12 tháng.

Bắt khẩn cấp kẻ sát hại bạn gái trong nhà nghỉ

Bắt khẩn cấp kẻ sát hại bạn gái trong nhà nghỉ
Người phụ nữ 48 tuổi được nhân viên nhà nghỉ phát hiện tử vong trên giường trong tư thế lõa thể. Quần áo, túi xách cùng vật dụng cá nhân vẫn để trên ghế.

Trường Tiểu học Hà Châu đẩy mạnh nâng cao chất lượng giáo dục

Trường Tiểu học Hà Châu đẩy mạnh nâng cao chất lượng giáo dục
Thầy giáo Lê Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hà Châu, xã Hà Châu, huyện Hà Trung cho biết, trong những năm học gần đây, nhà trường luôn nằm trong tốp đầu về thành tích dạy và học trên địa bàn huyện, kết quả đó là nhờ vào sự nỗ lực dạy dỗ của đội ngũ thầy cô giáo và sự cố gắng không ngừng vươn lên của các em học sinh.
Xem thêm
Tạm giữ hình sự lái xe khách tàng trữ trái phép chất ma túy

Tạm giữ hình sự lái xe khách tàng trữ trái phép chất ma túy

Nguyễn Ngọc Phong, lái xe khách limousine bị Công an huyện Tiên Yên (Quảng Ninh) ra quyết định tạm giữ hình sự để điều tra, làm rõ về hành vi ...
Quảng Bình: Bắt đối tượng lừa đảo chiếm đoạt hàng trăm triệu đồng bằng hình thức giải hạn

Quảng Bình: Bắt đối tượng lừa đảo chiếm đoạt hàng trăm triệu đồng bằng hình thức giải hạn

Phạm Thị Quyên trực tiếp dụ dỗ và dùng tài khoản Fb ảo lừa đảo, khiến chị Thủy tin con trai mình bị ma ám và đã tám lần chuyển ...
Hà Nội: Cảnh sát giao thông khống chế tên cướp mang hung khí

Hà Nội: Cảnh sát giao thông khống chế tên cướp mang hung khí

Nguyễn Văn D. bị hai cảnh sát giao thông đuổi theo, bắt giữ sau khi cướp chiếc điện thoại của người đàn ông đang ngồi chờ xe khách.
Trường Tiểu học Hà Châu đẩy mạnh nâng cao chất lượng giáo dục

Trường Tiểu học Hà Châu đẩy mạnh nâng cao chất lượng giáo dục

Thầy giáo Lê Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hà Châu, xã Hà Châu, huyện Hà Trung cho biết, trong những năm học gần đây, nhà trường luôn nằm ...
Sẽ thu hồi các bằng tiến sĩ liên quan đến sai phạm của Đại học Đông Đô

Sẽ thu hồi các bằng tiến sĩ liên quan đến sai phạm của Đại học Đông Đô

Sáng 30/11, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn đã thông tin chính thức tới báo chí về những sai phạm trong việc đào tạo văn bằng 2 của Đại ...
Trường ĐH Ngoại ngữ - ĐH Đà Nẵng cấp chứng chỉ ngoại ngữ sai mẫu quy định và hệ luỵ…

Trường ĐH Ngoại ngữ - ĐH Đà Nẵng cấp chứng chỉ ngoại ngữ sai mẫu quy định và hệ luỵ…

Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng (ĐHNN – ĐHĐN) cấp không đúng mẫu chứng chỉ ngoại ngữ theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng ...
Tấm lòng của HAI đối với người cao tuổi

Tấm lòng của HAI đối với người cao tuổi

Tổ chức Hỗ trợ NCT Quốc tế tại Việt Nam (HAI) vừa trao 2 gói hỗ trợ trị giá 213 triệu đồng cho Hội NCT các tỉnh Thừa Thiên Huế ...
Chuyện tình của ông lão “nhặt” vợ

Chuyện tình của ông lão “nhặt” vợ

Mái ấm của hai người vô gia cư chỉ là chiếc thuyền nhỏ lênh đênh trên dòng sông Hồng, nhưng lại là mơ ước của bao người. Ông Nguyễn Văn ...
Đưa khách tham quan bán hàng không rõ nguồn gốc: Yêu cầu Công ty sữa Newzealand tạm dừng hoạt động

Đưa khách tham quan bán hàng không rõ nguồn gốc: Yêu cầu Công ty sữa Newzealand tạm dừng hoạt động

Mặc dù UBND huyện Lương Sơn (tỉnh Hòa Bình) đã tiến hành lập biên bản, yêu cầu Công ty Cổ phần sữa dinh dưỡng Quốc tế Newzealand (gọi tắt là ...
Phiên bản di động