Cựu binh Lê Văn Chớ và hành trình 30 năm lặng lẽ đi tìm đồng đội

Cựu chiến binh Lê Văn Chớ

Người lính trở về từ cõi chết

Trong những ngày tháng 7, khi cả nước đang hướng về ngày lễ tri ân các Cựu chiến binh, các Anh hùng liệt sỹ đã ngã xuống vì độc lập, tự do cho Tổ quốc, chúng tôi vinh dự được gặp CCB Lê Văn Chớ, người cùng ban liên lạc tìm đồng đội đã dành hơn 30 năm tìm kiếm, đem hơn một ngàn hài cốt liệt sỹ từ chiến trường trở về an táng tại quê hương.

Người cựu binh thắp nén nhang lên bàn thờ chung các đồng đội được lập ngay trong tư gia ông Chớ.

Ông Chớ cho biết: “Những năm tháng chiến tranh đã đi qua, nhưng nỗi đau vẫn còn đó với những người ở lại. Những liệt sĩ đã được tìm thấy thì còn có người thân và gia đình thăm nom nhưng vẫn còn biết bao đồng đội chưa được tìm thấy. Nhiều gia đình vẫn ngày đêm trông ngóng người thân được trở về quê hương an táng, để ngày giỗ, ngày lễ được người thân trực tiếp đến mộ thắp nén hương tưởng nhớ. Biết được nỗi lòng của thân nhân các liệt sỹ và mong muốn đồng đội đã hi sinh được trở về quê hương an táng, tôi cùng ban liên lạc đã đi tìm và đưa hàng ngàn hài cốt liệt sỹ trở về”.

Ngồi với ông bên chén trà chiều, ông nhớ lại những tháng ngày thanh xuân khi đất nước đang chìm trong bom đạn của kẻ thù. Ông Chớ đi bộ đội vào cuối năm 1966, lúc 18 tuổi. Học Trường trinh sát đặc công rồi vào chiến trường B. Suốt ba năm ở Trung đoàn 812, chiến đấu ở mặt trận Quảng Trị khốc liệt, ông đã tham gia ngót 100 trận đánh lớn nhỏ, bảy lần được tặng danh hiệu dũng sĩ diệt Mỹ.

Vào tháng 5/1970, hưởng ứng lời kêu gọi của mặt trận, các chiến trường đều ra sức thi đua đánh Mỹ lập công mừng sinh nhật Bác. Đêm 18/5, Đại đội 20 đặc công và Đại đội 2, Tiểu đoàn 4 do dũng sĩ Võ Mai Phong làm Đại đội trưởng nhận lệnh tập kích tiêu diệt Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 54 nguỵ trên động Chiêm Dòng ở phía Tây Hải Lăng (cao điểm 440).

Trong trận đánh này, theo xác minh của đồng đội, tiểu đoàn 4 có 10 chiến sĩ, trong đó có Lê Văn Chớ, hi sinh nên đã đào 10 huyệt và chuẩn bị làm lễ truy điệu. Ông đã được đưa vào túi nylon - một loại quan tài dã chiến ở chiến trường để chuẩn bị chôn cất. Bằng một kì tích nào đó, đồng đội phát hiện thấy túi nylon chứa ông phập phồng nên nhanh chóng chuyển ông vào hầm phẫu thuật trạm quân y dã chiến. Bác sĩ Nguyễn Đình Căn và các y sĩ đã phẫu thuật thành công cho ông, đưa ông từ “cõi chết trở về”.

Trận chiến đấu ác liệt 19/5/1970 ở phía Tây Hải Lăng khiến ông bị thương nặng, buộc phải rời đơn vị về hậu phương lớn chữa trị. Giữa năm 1971 bình phục, ông lại trở về quân đội, làm trợ lý đặc công Bộ chỉ huy quân sự Hà Tĩnh. Năm 1976, ông phục viên, là thương binh 2/4 với thương tật 61%.

Còn khỏe còn tiếp tục tìm đồng đội

Những ngày tháng sát cánh cùng đồng đội chiến đấu đối với ông là những tháng ngày không thể nào quên. Ông may mắn hơn nhiều đồng đội khác khi vẫn còn được trở về đoàn tụ bên gia đình, được sống trong những ngày tháng hòa bình. Hình ảnh về những đồng đội năm xưa đã ngã xuống thôi thúc ông phải làm một điều gì đó để trả nợ ân tình với những người đã hi sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc.

Năm 1995, ông bắt đầu hành trình đi tìm kiếm hài cốt liệt sĩ cùng với các đồng đội khác của mình, đến nay đã 30 năm, Ban liên lạc của ông đã kết nối, chắp nối thông tin với vô số thân nhân của các liệt sĩ để cùng đưa các anh về quy tập, yên nghỉ tại các nghĩa trang.

Cựu binh Lê Văn Chớ cùng đồng đội, Ban liên lạc, thân nhân các liệt sĩ trong những lần đi tìm kiếm hài cốt đồng đội.

Bên cạnh đó, ông còn tìm kiếm hồ sơ góp phần làm căn cứ để Nhà nước truy tặng danh hiệu anh hùng cho đồng đội đã hi sinh. Người cựu binh tâm sự: “Mỗi lần tìm được hài cốt liệt sĩ tôi mừng lắm, chỉ mong tìm được hết các anh, chỉ khi các anh có người hương khói, chăm sóc thì lòng tôi mới an tâm, thanh thản được. Còn sức khỏe tôi sẽ tiếp tục công việc này".

Những năm gần đây, vì tuổi đã cao nên công tác tìm kiếm có phần khó khăn nhưng ông và các đồng đội trong ban liên lạc của mình không hề nản lòng, vẫn luôn đau đáu nỗi niềm về những đồng đội đã hi sinh trên chiến trường. Do đó, sau mỗi lần có thông tin là cựu chiến binh Lê Văn Chớ cùng các đồng đội của mình không bằng cách này thì cách khác hỗ trợ thân nhân các liệt sĩ đi tìm và đón các anh về. Trong năm 2025, ông và đồng đội của mình đã tìm thấy thêm 6 hài cốt liệt sĩ.

Hành trình 30 năm tìm đồng đội đã giúp cho anh linh hàng ngàn liệt sỹ được thanh thản khi được trở về nằm an nghỉ trên mảnh đất quê hương, cũng là niềm an ủi to lớn cho thân nhân các liệt sỹ. Sự cố gắng miệt mài không ngừng nghỉ của ông Chớ đã được chính quyền các cấp ghi nhận bằng nhiều giấy khen, bằng khen. Với ông Chớ, hơn hết vẫn là niềm vui khi tìm thấy và đưa đồng đội của mình về với quê hương, gia đình.

Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam trao quà tri ân và dâng hương tại Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc Nhân kỷ niệm 78 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2025), chiều 25/7, Đoàn công tác của Trung ương Hội Người cao ...