Người cao tuổi âm thầm giữ nghề muối

Nỗi lo mai một nghề truyền thống

Những ngày tháng 7 như đổ lửa, trên cánh đồng làm muối truyền thống thôn Châu Hạ, xã Mai Phụ không khó để bắt gặp hình ảnh những người cao tuổi đang “chống lưng với trời” để đổi lấy hạt muối. Mặc dù công việc vất vả, thu nhập không cao nhưng phần vì tuổi đã cao, phần vì luyến lưu với nghề truyền thống địa phương nên họ vẫn hàng ngày miệt mài trên cánh đồng muối để bám trụ với nghề.

Chỉ còn người cao tuổi làm việc ở làng nghề làm muối truyền thống thôn Châu Hạ

Ông Nguyễn Hồng Tuân (thôn Châu Hạ, xã Mai Phụ), cho biết ông năm nay 68 tuổi, từ năm 12 tuổi đã theo cha mẹ đi ra đồng làm muối, sau thời gian đi bộ đội trở về thì lập gia đình rồi tiếp tục theo nghề của ông cha để lại. Trước đây, cả gia đình ông đều làm muối, nghề đã giúp ông sống tốt và nuôi con cái trưởng thành. Tuy nhiên, các con ông không theo nghề vì thu nhập thấp.

"Hiện nay vợ chồng tôi đã già nhưng vẫn còn làm hơn 6 sào muối vì bỏ thì tiếc nghề, nên cũng làm túc tắc để kiếm thêm thu nhập", ông nói.

Làng nghề muối thôn Châu Hạ có quá trình hình thành và tồn tại đến nay đã gần 100 năm, hiện diện tích sản xuất muối trên 14ha, có 126 hộ dân làm nghề, năng suất sản xuất muối mỗi năm đạt khoảng 2.500 tấn.

Việc sản xuất muối với tất cả các công đoạn đều bằng tay, làm việc dưới trời nắng nóng và cường độ cao rất vất vả

Tuy nhiên, trong nhiều năm trở lại nay, số lượng người tham gia vào nghề làm muối ngày càng giảm do người trẻ chọn công việc khác thay vì theo cha ông bám trụ với nghề. Bởi việc sản xuất muối với tất cả các công đoạn đều bằng tay, làm việc dưới trời nắng nóng và cường độ cao khiến cho người dân chuyển sang công việc khác nhẹ nhàng hơn.

Bên cạnh đó, giá muối ngày càng rẻ do thị trường thay đổi, nhiều loại muối khác dần thay thế muối truyền thống, không có đầu ra nên thu nhập của người dân cũng bấp bênh.

Không còn nhiều người trẻ tham gia công việc làm muối truyền thống

Nỗ lực giữ nghề

Nghề muối là một nghề truyền thống lâu đời, tồn tại qua nhiều thế hệ tại làng Châu Hạ. Một ngày làm muối diễn ra từ tờ mờ sáng sớm, dưới ánh nắng gay gắt đến chiều tà.

Để thu được hạt muối, người dân phải bỏ ra rất nhiều công sức làm từ sáng sớm đến chiều tà mới có thành phẩm.

Bà Lê Thị Thinh, thôn Châu Hạ chia sẻ: "Nghề này vất vả nhưng mà cha ông đã sinh ra nghề nên vợ chồng tôi cũng kế nghiệp, không muốn làm nghề khác. Chúng tôi chỉ mong sao, nhà nước có chính sách quan tâm hỗ trợ diêm dân, đảm bảo bao tiêu sản phẩm hoặc có các dịch vụ thu mua để người dân yên tâm sản xuất".

Theo ông Lê Văn Thông – Phó Chủ tịch HĐND xã Mai Phụ, Châu Hạ là địa phương duy nhất của xã có làng nghề truyền thống làm muối. Hiện các hộ dân xuống đồng làm muối ít hơn năm ngoái, tổng sản lượng năm 2024 đạt 2.500 tấn, giá muối không có đầu ra cố định nên còn bấp bênh, bà con không chủ động được về giá.

Cũng theo ông Thông, thời tiết năm nay không thuận lợi, mưa nhiều nên cũng gặp nhiều khó khăn. Những người trong độ tuổi lao động đã chuyển sang các lĩnh vực sản xuất khác, các ngành nghề tự do nên chỉ còn người cao tuổi còn làm việc trên các cánh đồng muối.

“Để giữ làng nghề truyền thống, hiện tại xã đang phối hợp với các đơn vị nhằm nâng cao hệ thống chắt lọc để giảm bớt sức lao động cho bà con diêm dân, chúng tôi cũng mong nhà nước hỗ trợ các chính sách hỗ trợ nghề muối, bao tiêu sản phẩm cho người dân để nghề truyền thống không bị mai một", ông Lê Văn Thông cho biết thêm.

Làng nghề muối thôn Châu Hạ có quá trình hình thành và tồn tại đến nay đã gần 100 năm.

Xã hội ngày càng phát triển, cơ hội việc làm và các ngành nghề hiện đại ngày càng thu hút giới trẻ nên nhiều ngành nghề truyền thống có nguy cơ dần mai một. Để gìn giữ nghề muối được tồn tại và phát triển không chỉ từ nỗ lực của ông già, bà lão mà cần giải pháp hỗ trợ về phương pháp làm muối cũng như bao tiêu đầu ra sản phẩm, để không chỉ người già mà còn người trẻ cùng tham gia vào làm nghề, để nghề làm muối truyền thống phát triển lâu dài và bền vững.