Báu vật nhân văn sống của núi rừng Tây Trường Sơn

Tên thường gọi của Nghệ nhân Quỳnh Hoàng là Cu Xân, người dân tộc Tà Ôi, sinh năm 1920, sống tại thôn A Diên, xã A Ngo, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế. Là người chế tác nhiều loại nhạc cụ của dân tộc Tà Ôi, năm 2019, cụ được Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân.

Nhờ năng khiếu thẩm âm, cụ Quỳnh Hoàng nhanh chóng trở thành nghệ nhân chế tác nhạc cụ truyền thống dân tộc từ năm 20 tuổi. Khèn bè là loại nhạc cụ khó chế tác nhất, đòi hỏi nghệ nhân phải là người thành thạo biểu diễn khèn, nghe và phân biệt chính xác những cung bậc âm thanh phát ra ở từng thanh đồng trên các ống sậy nhỏ, hòa quyện vào nhau thành những âm thanh đặc biệt của núi rừng Trường Sơn.

Ngoài chế tác khèn bè và các loại nhạc cụ dân tộc khác như sáo Tireel, tù và, Căr đook adol (kèn làm bằng sừng sơn dương)… Nghệ nhân Quỳnh Hoàng còn thẩm âm để chỉnh sửa âm thanh cồng chiêng. Công việc này cực kì khó, đòi hỏi người chỉnh sửa cồng chiêng phải thẩm âm tốt, cảm nhận được “thang âm cung bậc”, tiếng ngân dài ngắn, trong đục của từng chiếc cồng, chiêng trong từng vị trí của dàn nhạc cồng chiêng. Tài năng của nghệ nhân Quỳnh Hoàng lan tỏa khắp cộng đồng dân tộc thiểu số ở miền Trung và Tây Nguyên. Nhiều đồng bào các tộc người ở Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Nam đã tìm đến cụ để mua hoặc đặt làm các loại nhạc cụ. Nhiều người còn mang cả cồng chiêng và các loại nhạc cụ bị hư hỏng đến nhờ cụ chỉnh sửa.

Nghệ nhân Nhân dân Quỳnh Hoàng
Nghệ nhân Nhân dân Quỳnh Hoàng

Từ lúc còn trẻ đến khi nhận vai già làng, nghệ nhân Quỳnh Hoàng luôn đi đầu trong sinh hoạt lễ hội văn hóa cộng đồng dân tộc Tà Ôi ở A Lưới. Cụ không ngừng truyền dạy các làn điệu dân ca, dân vũ cho lớp trẻ, nhiệt tình giúp đỡ những người muốn trao đổi kinh nghiệm, tìm hiểu cách thực hành hoặc chế tác nhạc cụ, dù người đó thuộc tộc người Tà Ôi, Ka Tu, Pa Cô hay Pa Hy.

Vào những dịp liên hoan nghệ thuật quần chúng, hay những lần tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc miền núi, cụ đều tham gia dàn dựng các tiết mục cho đội văn nghệ xã A Ngo. Đặc biệt trong Liên hoan nghệ thuật “Gặp gỡ Cao nguyên” năm 1994, cụ đã giành Huy chương Bạc với tiết mục độc tấu cồng chiêng. Trong Liên hoan Nghệ thuật quần chúng “Miền Trung và Tây Nguyên” tổ chức tại Huế, cụ cùng các già làng dàn dựng 2 tiết mục dân vũ cho đội văn nghệ A Ngo tham dự, kết quả cả hai tiết mục đều đạt Huy chương Vàng. Không những vậy, cụ còn tìm đến và hòa mình vào lễ hội của các dân tộc anh em khác ở A Lưới, trở thành nghệ sĩ của nghệ thuật trình diễn văn hóa dân gian trong các lễ hội truyền thống cộng đồng.

Ghé thăm Nghệ nhân Nhân dân Quỳnh Hoàng trong căn nhà sàn truyền thống của người Tà Ôi. Dù nay đã ngoài 100 tuổi, đôi chân già yếu không thể tự đứng lên được, nhưng cứ nhắc đến kỉ niệm về những lần tham gia lễ hội làng hay liên hoan nghệ thuật quần chúng các dân tộc, mắt cụ lại sáng lên. Những Bằng công nhận, Bằng khen, Giấy khen, những tấm hình chụp Nghệ nhân Quỳnh Hoàng đang biểu diễn nhạc cụ dân tộc ở bản làng hay trên sân khấu hội diễn; những hình ảnh khi cụ nhận danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú; Nghệ nhân Nhân dân do Chủ tịch nước tặng đã trở thành kỉ vật quý giá của cuộc đời cụ. Ngôi nhà sàn và những hiện vật phục vụ cho đời sống và hoạt động nghệ thuật do cụ tự tay chế tác đều là những hiện vật gốc quý giá.

Hiện nay, nhiều di sản văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần của đồng bào các dân tộc thiểu số đang có nguy cơ mai một. May thay, ở huyện A Lưới vẫn còn Pi Kêr Dơ, sinh năm 1973, dân tộc Pa Cô, ở thôn Lê Ninh, xã Hồng Bắc, hiện công tác ở Phòng Văn hóa Thông tin huyện, là người được Nghệ nhân Nhân dân Quỳnh Hoàng trao truyền bí quyết chế tác khèn bè và nhiều loại nhạc cụ dân tộc.

Bài và ảnh Kim Hoa

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Đội tuyển nữ Việt Nam thưởng gần 5 tỉ đồng sau trận chung kết SEA Games 31

Đội tuyển nữ Việt Nam thưởng gần 5 tỉ đồng sau trận chung kết SEA Games 31

Tối 21/5, sau chiến thắng trước Thái Lan và giành tấm Huy chương vàng SEA Games 31, thầy trò huấn luyện viên Mai Đức Chung đã nhận thưởng 4,6 tỉ đồng.
Phường Hiệp Tân, quận Tân Phú: Xây dựng không gian văn hóa Hồ Chí Minh

Phường Hiệp Tân, quận Tân Phú: Xây dựng không gian văn hóa Hồ Chí Minh

Thiết thực chào mừng Kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2022); và tiếp tục đẩy mạnh việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Đảng ủy phường Hiệp Tân, quận Tân Phú, TP.Hồ Chí Minh, triển khai kế hoạc tổ chức Ngày hội với chủ đề “Hiệp Tân đoàn kết- phát triển- vững mạnh”.
Hội Gióng và hình tượng Cô Tướng 5 năm xuất hiện một lần

Hội Gióng và hình tượng Cô Tướng 5 năm xuất hiện một lần

Hội Gióng Phù Đổng mang đậm tính dân tộc và nét đẹp văn hóa của người Việt. Trong đó việc sân khấu hoá tái hiện lại kịch trường dân gian là một điểm đặc biệt của hội Gióng Phù Đổng. Nhân vật Cô Tướng - 5 năm xuất hiện một lần là đặc trưng và tiêu biểu của kịch trường dân gian.
Lê Phương tác giả kịch bản phim 'Biệt động Sài Gòn' qua đời

Lê Phương tác giả kịch bản phim 'Biệt động Sài Gòn' qua đời

Nhà văn, nhà biên kịch Lê Phương, tác giả phim 'Biệt động Sài Gòn', 'Giọt nước mắt giữa hai thế kỷ'… vừa qua đời tối 14/5 vì tuổi cao sức yếu, thọ 89 tuổi.
Hà Nội phục vụ miễn phí xe buýt 2 tầng cho tất cả đại biểu dự SEA Games 31

Hà Nội phục vụ miễn phí xe buýt 2 tầng cho tất cả đại biểu dự SEA Games 31

Đối tượng được áp dụng trải nghiệm miễn phí dịch vụ "Hanoi city tour" là quan khách, các đại biểu, vận động viên, huấn luyện viên, các phóng viên báo đài trong và ngoài nước. Tất cả những đối tượng này chỉ cần xuất trình thẻ do Ban tổ chức SEA Games 31 cung cấp trước khi trải nghiệm.

Tin khác

Nick Út tặng ảnh ''Em bé Napalm' cho Đức Giáo Hoàng

Nick Út tặng ảnh ''Em bé Napalm' cho Đức Giáo Hoàng
Tại cuộc gặp diễn ra ở Vantican lúc 11h ngày 11/5 (giờ Ý), Đức giáo Hoàng Francis đã gặp gỡ và trò chuyện cùng tác giả bức ảnh “Em bé Napalm” Nick Út và nhân vật trong bức ảnh - bà Phan Thị Kim Phúc.

Tặng quà tại trung tâm nhân đạo Làng Tre, huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai

Tặng quà tại trung tâm nhân đạo Làng Tre, huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai
Ngày 10/5/2022, anh Nguyễn Văn Thu, ở quận Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh cùng đoàn từ thiện thực hiện công tác xã hội tại Trung tâm Nhân đạo Làng Tre, huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai.

Thanh Bình - Xã nông thôn mới, thay da đổi thịt từng ngày

Thanh Bình - Xã nông thôn mới, thay da đổi thịt từng ngày
Nhân kỷ niệm 47 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, vào một ngày cuối tháng 4/2022, đoàn công tác của Trung tâm Phát triển Giáo dục và Truyền thông (CEDC) đã đến trường tiểu học Song Bình, xã Thanh Bình, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang. Tại đây, đoàn cùng giáo viên, học sinh của trường và lãnh đạo địa phương làm lễ đặt vòng hoa dâng hương tri ân 8 nữ liệt sĩ tại Đài tưởng niệm trong khuôn viên trường và tặng 2 laptop cho 2 học sinh giỏi và 100 suất quà cho học sinh vượt khó hiếu học.

Bộ TT&TT phát hành bộ tem "Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 - SEA Games 31"

Bộ TT&TT phát hành bộ tem "Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 - SEA Games 31"
Nhằm góp phần tuyên truyền sự kiện SEA Games 31 tới đông đảo công chúng trong và ngoài nước, Bộ TT&TT phát hành bộ tem “Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 - SEA Games 31” giới thiệu một số môn thể thao thế mạnh của Việt Nam như: Điền kinh; Bắn súng; Bơi; Thể dục dụng cụ; Bóng đá.

TIN BUỒN

TIN BUỒN
Gia đình chúng tôi vô cùng thương tiếc báo tin:

Những điểm đi chơi ở Hà Nội dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5

Những điểm đi chơi ở Hà Nội dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5
Hà Nội cũng là một điểm đến thú vị trong 4 ngày nghỉ lễ 30/4 - 1/5. Dưới đây là gợi ý những điểm đến lý tưởng mà bạn có thể tham khảo.
Xem thêm
Ra mắt loạt sản phẩm, dịch vụ đẳng cấp, du lịch Đà Nẵng khởi sắc ấn tượng

Ra mắt loạt sản phẩm, dịch vụ đẳng cấp, du lịch Đà Nẵng khởi sắc ấn tượng

“Thay áo mới” cho các điểm đến, ra mắt những sản phẩm, dịch vụ đẳng cấp, nhiều sự kiện lễ hội dự kiến sẽ “đốt cháy hè 2022”, du lịch Đà Nẵng đã bừng tỉnh ngoạn mục sau giấc ngủ đông hai năm bởi Covid-19 và dự kiến sẽ làm nên những mốc son mới cho thành phố sông Hàn.
Hoa bằng lăng lại nở đốn tim du khách

Hoa bằng lăng lại nở đốn tim du khách

Cứ đến tầm tháng 5 là những bạn đam mê du lịch lại nôn nao chờ mùa hoa bằng lăng nở. Bình Thuận có nhiều nơi hoa bằng lăng nở rất đẹp như ở Tuy Phong và cây hoa bằng lăng được mệnh danh là “đẹp nhất Việt Nam” ở Hồng Liêm, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận.
Xây dựng 28 tour du lịch phục vụ khách tham dự SEA Games 31 tại Hà Nội và vùng phụ cận

Xây dựng 28 tour du lịch phục vụ khách tham dự SEA Games 31 tại Hà Nội và vùng phụ cận

Trong thời gian diễn ra Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31) tại Việt Nam, các công ty lữ hành xây dựng 28 tour du lịch Hà Nội và vùng phụ cận, nhằm giới thiệu tới các đoàn đại biểu, vận động viên và phóng viên quốc tế dịp SEA Games 31.
Sắc vóc ấn tượng của của nữ vận động viên pencak silat người Singapore

Sắc vóc ấn tượng của của nữ vận động viên pencak silat người Singapore

Suhaila là đại diện Singapore thi đấu môn pencak silat tại SEA Games 31 và giành huy chương vàng ở hạng cân 65-70kg.
Đội tuyển nữ Việt Nam thưởng gần 5 tỉ đồng sau trận chung kết SEA Games 31

Đội tuyển nữ Việt Nam thưởng gần 5 tỉ đồng sau trận chung kết SEA Games 31

Tối 21/5, sau chiến thắng trước Thái Lan và giành tấm Huy chương vàng SEA Games 31, thầy trò huấn luyện viên Mai Đức Chung đã nhận thưởng 4,6 tỉ đồng.
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 22/5: Chung kết Việt Nam vs Thái Lan

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 22/5: Chung kết Việt Nam vs Thái Lan

Theo lịch thi đấu bóng đá hôm nay 22/5 với tâm điểm là trận đấu giữa đội tuyển U23 Việt Nam vs Thái Lan diễn ra lúc 19h00 để tranh tấm Huy chương vàng...
Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Dựa trên câu chuyện lịch sử có thật: Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn gác lại thù nhà, chuyên tâm phò tá triều đình nhà Trần ba lần đánh tan quân Nguyên Mông, bảo vệ đất nước...
Hội Minh thề

Hội Minh thề

Năm 1561 Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toản (vợ của Thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung) lập nên ấp Lan Niểu (nay là làng Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy, TP Hải Phòng). Bà quyên góp tôn tạo ngôi chùa cổ Thiên Phúc (nay là chùa Hòa Liễu, di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2013). Phần quyên góp còn dư sau khi tôn tạo chùa, bà cho mua ruộng để chia cho dân cày và làm ruộng công, lập quỹ giúp đỡ người nghèo, neo đơn… Để phòng xảy ra tư lợi, bà cùng dân làng lập ra Hội Minh thề và Hịch Minh thề. Hội Minh thề được duy trì nghiêm cẩn trong suốt thời gian nhà Mạc trị vì. Rồi có thời gian bị lãng quên. Năm 2002 Hội Minh thề được chính quyền và Nhân dân địa phương phục dựng. Hội Minh thề được triều nhà Nguyễn thế kỷ thứ XIX sắc phong bốn chữ vàng “Mỹ tục khả phong”…
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.
Cô gái Bạc Liêu đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam Toàn cầu 2021

Cô gái Bạc Liêu đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam Toàn cầu 2021

Vượt qua các người đẹp đến từ nhiều vùng miền trên cả nước, Lý Kim Thảo (27 tuổi, quê Bạc Liêu) đã đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam toàn cầu vào tối 21/5.
Chồng cũ, vợ cũ, người yêu cũ tập 8: Vũ từ chối tình cảm của Mai Anh

Chồng cũ, vợ cũ, người yêu cũ tập 8: Vũ từ chối tình cảm của Mai Anh

Biết Mai Anh có ý với mình, Vũ thẳng thắn từ chối và cho biết, anh chỉ coi Mai Anh là một cô bé.
Bão ngầm tập 61: Tú nhắc Sơn ‘bạch tuộc’ cẩn thận với vụ làm ăn lớn của ông trùm

Bão ngầm tập 61: Tú nhắc Sơn ‘bạch tuộc’ cẩn thận với vụ làm ăn lớn của ông trùm

Lo lắng Sơn ‘bạch tuộc’ sẽ gặp nguy trong chuyến làm ăn lần này của ông trùm, Tú dặn dò anh ta phải cẩn thận.
Phiên bản di động