Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Hít sặc là nguyên nhân thường gặp, gây nên tình trạng viêm phổi hít nặng và tử vong ở người cao tuổi. Đáng nói là tình trạng này dễ dàng xảy ra do sơ suất, bất cẩn trong ăn uống.
Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Hít sặc là nguyên nhân gây nên tình trạng viêm phổi hít nặng và tử vong ở người lớn tuổi.

PGS.TS.BS Hồ Thượng Dũng, Phó Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất cho biết: Bệnh viện thường xuyên tiếp nhận nhiều trường hợp bị hít sặc, chiếm đa số do chăm sóc tại nhà (trung bình 5 ca/tháng) dẫn đến nguy kịch, thậm chí tử vong. Ở người lớn tuổi, nguy cơ hít sặc xảy ra nhiều hơn. Hít sặc cũng là di chứng của đột quỵ nhồi máu não. Khoảng 52% trường hợp xảy ra sau đột quỵ cấp. Hít sặc, mắc dị vật đường thở ở người cao tuổi đặc biệt nguy hiểm vì hệ hô hấp, đường thở của họ thường đã yếu, lão hóa. Vì vậy, rất dễ dẫn đến biến chứng viêm phổi hít, nhiễm trùng gây tử vong dù đã được nội soi lấy dị vật ra ngoài. Một nguy hiểm nữa khi hít sặc là dịch vị dạ dày tràn vào, có tính a xít sẽ gây tổn thương rộng đường hô hấp.

Cần lưu ý triệu chứng của hít sặc là ho, khò khè, khó thở và tím tái đối với trường hợp nặng. Tuy nhiên, các triệu chứng này thường bị bỏ qua và điều trị sơ sài. Nhiều trường hợp bị hít sặc, có hạt cơm, mẩu thịt nhỏ rơi vào đường thở nhiều tháng, không được phát hiện và chỉ điều trị viêm hô hấp.

Cách phòng ngừa

Điều trị hít sặc thường khó thành công, vì vậy biện pháp phòng ngừa là rất cần thiết. Để đề phòng, người nhà cần nhận biết dấu hiệu rối loạn nuốt gồm: Khi ăn uống hay bị rơi ra ngoài, hay chảy nước bọt, nhiều đàm, khó khăn khi nhai cắn, ăn chậm không nhai nuốt mà ngậm thức ăn trong miệng. Cần nghĩ ngay đến hóc dị vật, hít sặc. Kiểm tra và cho người cao tuổi đi khám ngay khi có triệu chứng: ho sặc khi nuốt, khi đang nhai, thay đổi giọng nói hay tốc độ nói sau ăn, viêm phổi tái đi tái lại nhiều lần,…

Chăm sóc người cao tuổi

Ngồi khi ăn, không được nằm khi ăn hoặc uống, chỉ ăn uống khi tỉnh táo, ăn, uống chậm, từng muỗng, từng ngụm nhỏ; để thức ăn phía bên môi và lưỡi mạnh (bên yếu thức ăn bị chảy ra ngoài); nhắc người bệnh nuốt bằng lời nói hoặc bằng động tác sờ vào 2 bên má; dùng tay hỗ trợ môi, hàm, cằm của người bệnh nếu khó mở miệng; không nói khi đang nhai và nuốt; nhắc người bệnh nuốt nước bọt hoặc nhổ ra; nuốt 2-3 lần cho hết trước khi ăn, uống muỗng tiếp theo; khi ăn canh, phở ăn riêng phần nước với phần cái; đủ ánh sáng. Tránh các yếu tố gây xao lãng như tivi, radio, đông người; cần động viên, khuyến khích, kiên nhẫn và giữ bầu không khí thoải mái, vui vẻ cho người bệnh; cần vệ sinh miệng cho người bệnh sau khi ăn; không sử dụng mật ong vì dễ gây sâu răng và phát triển vi khuẩn; không dùng nước súc miệng có cồn vì sẽ làm khô miệng, dễ gây tình trạng viêm và nhiễm trùng cho người bệnh.

Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi
Điều trị hít sặc thường khó thành công.

Cách chế biến thức ăn

Thức ăn cần được cắt nhỏ, nấu mềm, lỏng hoặc xay nhuyễn nếu bệnh nhân không nhai được. Với người bệnh bị ho sặc, thức uống cần được chế biến đặc hơn do chất lỏng chảy nhanh hơn, khiến bệnh nhân dễ bị sặc.

Bên cạnh đó, không nên cho người bệnh ăn thức ăn khô, kích thước lớn, có nhiều sợi xơ, dai, khó cắn, khó nhai; thức ăn bị rời rạc thành từng miếng nhỏ; thức ăn dễ dính vào răng, nướu và đọng lại trong má như bánh, kẹo dừa,..

Tư thế đúng khi cho ăn

Ngồi ăn: ngồi sâu vào lòng ghế, cùi chỏ để ở độ cao ngang mặt bàn, chân để thẳng, lòng bàn chân chạm đất, cạnh bàn cách cơ thể 1 nắm tay, đầu hơi cúi về phía trước.

Ngồi thẳng lưng trên giường: chêm gối dưới đầu gối người bệnh, nâng cao đầu giường 900, chêm gối sau lưng (nếu cần).

Nằm ăn tại giường: chêm gối dưới đầu gối người bệnh, nâng cao đầu giường 600, chêm gối dưới hông bên liệt, bên lành thấp hơn bên liệt.

Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi
Tư thế đúng khi cho người bệnh ăn sẽ giúp người bệnh không bị sặc.

Bệnh viện Thống Nhất là bệnh viện lão khoa hàng đầu trong cả nước, đối tượng điều trị chủ yếu là người cao tuổi, do đó phòng ngừa viêm phổi hít do sặc thức ăn là vấn đề trọng tâm trong chăm sóc điều dưỡng. Chúng tôi đã tiến hành đào tạo cho điều dưỡng, học sinh và người nhà cách cho người bệnh ăn đối với đối tượng người bệnh có rối loạn nuốt, PGS.TS.BS Hồ Thượng Dũng cho biết thêm.

Nguyễn Hải Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Kiểm soát đường huyết như thế nào?

Kiểm soát đường huyết như thế nào?

Đường (hay còn gọi là glucose máu) là nguồn năng lượng chính của cơ thể, đồng thời cũng là nguồn nhiên liệu rất quan trọng và cần thiết cho các cơ quan, đặc biệt hệ thần kinh và tổ chức não bộ. Trong máu luôn có một lượng đường nhất định, nếu lượng đường này thường xuyên cao sẽ dẫn tới bệnh đái tháo đường. Do vậy, cần theo dõi đường huyết để có những giải pháp hiệu quả phòng ngừa bệnh tật, nhất là đối với NCT.
Đình chỉ lưu hành và thu hồi toàn quốc lô sản phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng

Đình chỉ lưu hành và thu hồi toàn quốc lô sản phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng

Vừa qua, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) thông báo đình chỉ lưu hành, thu hồi mỹ phẩm toàn quốc lô dung dịch vệ sinh phụ nữ Tulise 100ml và Sữa rửa tay sạch khuẩn Dr. Clean Hương dâu do sản phẩm mỹ phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng.
Thu hồi 5 sản phẩm không đảm bảo an toàn của Công ty TNHH sản xuất - Y dược phẩm Vĩnh Điển

Thu hồi 5 sản phẩm không đảm bảo an toàn của Công ty TNHH sản xuất - Y dược phẩm Vĩnh Điển

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa ban hành Quyết định thu hồi 5 sản phẩm thực phẩm không đảm bảo an toàn được sản xuất tại Công ty TNHH sản xuất - Y dược phẩm Vĩnh Điển (địa chỉ tại điểm công nghiệp Đan Phượng, xã Đan Phượng, huyện Đan Phượng, Hà Nội).
Cả nước có hơn 217,03 triệu liều vaccine phòng COVID-19 đã được tiêm

Cả nước có hơn 217,03 triệu liều vaccine phòng COVID-19 đã được tiêm

Trong ngày 15/5/2022 có 79.626 liều vaccine phòng COVID-19 được tiêm. Như vậy, tổng số liều vaccine đã được tiêm tại Việt Nam là 217.039.026 liều, trong đó tiêm cho người từ 18 tuổi trở lên là 197.092.034 liều, tiêm cho trẻ từ 12-17 tuổi là 17.402.459 liều và tiêm cho trẻ từ 5-11 tuổi là 2.544.533 liều.
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Xuân Dược Vương quảng cáo như thuốc chữa bệnh, vi phạm pháp luật

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Xuân Dược Vương quảng cáo như thuốc chữa bệnh, vi phạm pháp luật

Mới đây, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa đưa ra thông tin cảnh báo sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe Xuân Dược Vương với nội dung quảng cáo gây hiểu nhầm sản phẩm có tác dụng như thuốc chữa bệnh, vi phạm quy định của pháp luật.

Tin khác

Hơn 10 triệu người Việt Nam đã có xác nhận hộ chiếu vaccine điện tử

Hơn 10 triệu người Việt Nam đã có xác nhận hộ chiếu vaccine điện tử
Cục Công nghệ thông tin, Bộ Y tế cho biết, đến thời điểm này, khoảng hơn 10 triệu người Việt Nam đã có xác nhận hộ chiếu vaccine điện tử. Con số này tăng thêm khoảng hơn 4 triệu người so với thống kê trước đó 5 ngày.

Thu hồi các lô thuốc kháng sinh Cốm pha hỗn dịch uống Zinnat Suspension 125mg

Thu hồi các lô thuốc kháng sinh Cốm pha hỗn dịch uống Zinnat Suspension 125mg
Ngày 9/5, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) có thông báo đến Sở Y tế các tỉnh, thành phố về việc thu hồi toàn quốc các lô thuốc kháng sinh cốm pha hỗn dịch uống Zinnat Suspension 125mg (Cefuroxim axetil 125.mg) do Công ty TNHH Zuellig Pharma Việt Nam nhập khẩu.

Vì sao thuốc viên bao đường Neurobion bị thu hồi trên toàn quốc?

Vì sao thuốc viên bao đường Neurobion bị thu hồi trên toàn quốc?
Ngày 4/5, Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế đã có công văn gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố; Chi nhánh công ty TNHH Zuellig Pharma Việt Nam về việc thông báo thu hồi thuốc vi phạm mức độ 3.

Tin Y tế ngày 3/5: Bộ Y tế xin ý kiến 2 kịch bản ứng phó với dịch Covid-19; Phát hiện thành phần lạ ở trẻ em mắc COVID-19 nặng tại Australia

Tin Y tế ngày 3/5: Bộ Y tế xin ý kiến 2 kịch bản ứng phó với dịch Covid-19; Phát hiện thành phần lạ ở trẻ em mắc COVID-19 nặng tại Australia
Tin Y tế ngày 3/5, có những nội dung đáng chú ý sau: Bộ Y tế xin ý kiến 2 kịch bản ứng phó với dịch Covid-19; Hơn 230.000 trẻ 5 đến dưới 12 tuổi đã được tiêm vắc xin phòng Covid-19 tại TP.Hồ Chí Minh; Trung Quốc thử nghiệm vắc xin chống biến thể Omicron; Australia: Phát hiện thành phần lạ trong máu một số trẻ em mắc COVID-19 nặng…

Tin Y tế ngày 2/5: Không được có hành vi trục lợi khi cấp "hộ chiếu vaccine"; Hàng loạt bệnh viện ở Thanh Hoá vi phạm khi mua sắm VTYT

Tin Y tế ngày 2/5: Không được có hành vi trục lợi khi cấp "hộ chiếu vaccine"; Hàng loạt bệnh viện ở Thanh Hoá vi phạm khi mua sắm VTYT
Tin Y tế ngày 2/5 có những nội dung đáng chú ý sau: Bộ Y tế cấm không được có hành vi trục lợi khi cấp "hộ chiếu vaccine"; Hàng loạt bệnh viện ở Thanh Hoá vi phạm khi mua sắm vật tư y tế (VTYT); trong ngày, Việt Nam ghi nhận 3.717 ca COVID-19; Viêm gan bí ẩn ở trẻ em xuất hiện tại Đông Nam Á; Nghỉ lễ, quý ông nhậu nhiều coi chừng vỡ bàng quang…

Tin Y tế: Sẽ tiêm mũi 4 vắc xin Covid-19 cho 3 nhóm đối tượng

Tin Y tế: Sẽ tiêm mũi 4 vắc xin Covid-19 cho 3 nhóm đối tượng
Tiêm mũi 4 vắc xin Covid-19 cho 3 nhóm đối tượng là một trong những thông tin y tế được quan tâm trong ngày.
Xem thêm
6 hiểu nhầm phổ biến về bệnh đậu mùa khỉ

6 hiểu nhầm phổ biến về bệnh đậu mùa khỉ

Đậu mùa khỉ là căn bệnh đặc hữu, đồng nghĩa rằng căn bệnh này chỉ xuất hiện ở một số khu vực địa lý nhất định. Tuy nhiên, theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), căn bệnh này hiện đã lan ra 20 nước với hơn 200 trường hợp mắc bệnh đậu mùa khỉ và hơn 100 ca nghi mắc đã được phát hiện tại các quốc gia vốn hiếm khi ghi nhận căn bệnh này.
Cảnh báo một loại cà phê giảm cân chứa chất cấm Sibutramin

Cảnh báo một loại cà phê giảm cân chứa chất cấm Sibutramin

Cục An toàn Thực phẩm, Bộ Y tế đã nhận được Công văn của Viện Y tế công cộng TP. Hồ Chí Minh báo cáo về trường hợp nghi ngờ ngộ độc thực phẩm có liên quan đến cà phê giảm cân.
Việt Nam hơn 220 triệu liều vaccine đã tiêm và hơn 25 triệu người đã có hộ chiếu vaccine

Việt Nam hơn 220 triệu liều vaccine đã tiêm và hơn 25 triệu người đã có hộ chiếu vaccine

Bộ Y tế cho biết, đến hết ngày 26/5, cả nước đã tiêm hơn 220 triệu liều vaccine phòng COVID-19 cho trẻ từ 5 tuổi trở lên và hơn 25 triệu người Việt Nam đã có hộ chiếu vaccine.
Những bài tập dưỡng sinh dành cho người cao tuổi

Những bài tập dưỡng sinh dành cho người cao tuổi

Thể dục dưỡng sinh là những luyện tập cần thiết của người cao tuổi,
Kiểm soát đường huyết như thế nào?

Kiểm soát đường huyết như thế nào?

Đường (hay còn gọi là glucose máu) là nguồn năng lượng chính của cơ thể
Ngộ độc quả muồng tây dẫn đến teo cơ, liệt toàn thân

Ngộ độc quả muồng tây dẫn đến teo cơ, liệt toàn thân

Trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai, đang điều trị cho 2 bệnh nhân bị ngộ độc quả muồng tây dẫn đến teo cơ, liệt toàn thân. Điều đáng cảnh báo là loại cây này được khuyên dùng như 1 bài thuốc để chữa bệnh nhưng thực chất đây là loại cây độc, đã trực tiếp gây tử vong trên người và động vật.
Phiên bản di động