Xuân về trên vùng cao Y Tý

Đến Y Tý những ngày cuối năm, khi cái rét đang len lỏi khắp bản làng và băng tuyết vẫn còn vương trên cỏ, chúng tôi mới cảm nhận được cái giá lạnh đến cắt da cắt thịt nơi “địa đầu” Tổ quốc. Tuy nhiên, sự khắc nghiệt của thời tiết không làm giảm đi không khí lao động và tinh thần chuẩn bị đón tết của đồng bào các dân tộc vùng cao nơi đây…

Những phong tục lâu đời

Y Tý nằm trọn trong thung lũng ở phía Tây của huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Với độ cao trên 2.000m so với mực nước biển, Y Tý tựa lưng vào dãy Nhù Cồ San quanh năm mây bay, gió thổi. Dân tộc Hà Nhì ở Ý Tý chiếm đến 60% dân số, còn lại là đồng bào Dao, Hán, Giáy, Mông... Họ sống quần tụ đoàn kết trong các bản làng, hay bên những sườn núi có những ruộng bậc thang dài mê mải.

Buổi sáng thứ Bảy, khi hơi sương còn giăng giăng khắp chốn, mặt người nhìn chưa rõ, trên khắp các ngả đường đồng bào hối hả đổ về chợ Y Tý. Người thồ hàng bằng xe máy, kẻ chất lên lưng ngựa, các bà các mẹ thì gù lưng gùi, gánh. Anh A Hờ, một cư dân bản địa cho biết: “Chợ phiên Y Tý chỉ họp vào sáng thứ Bảy, nhưng trong tháng Tết thì luôn đông vui, nhộn nhịp, đồng thời còn thu hút đông khách du lịch”. Chợ không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, mà còn là dịp để đồng bào gặp gỡ, chuyện trò, các chàng trai, cô gái diện những bộ trang phục truyền thống, trao duyên, hẹn hò. Sắc màu thổ cẩm của các dân tộc Dao, Mông, Hà Nhì… đan quyện với nhau, tạo nên một bức tranh đầy sắc màu giữa vùng sơn cước với bạt ngàn màu xanh của núi đồi.

Chợ vùng cao
Chợ vùng cao

Đồng bào cũng đón Tết Nguyên đán như người Kinh. Trong 3 ngày Tết họ đến chơi nhà nhau, thăm hỏi, chúc Tết họ hàng, người thân và giao lưu văn nghệ trong cộng đồng. Đối với người Hà Nhì còn có “Tết tháng Hai” (tiếng Hà Nhì gọi là Lễ Cúng rừng “Gạ ma do”) để thể hiện lời hứa với thần rừng là không xâm hại đến rừng thiêng. Lễ vật dâng cúng thần rừng gồm có một con lợn chừng 60kg, 6 con gà, 6 mâm xôi và 6 lít rượu. Mỗi nhà phải cử một người, mặc trang phục truyền thống của dân tộc để vào khu “rừng thiêng” của thôn để làm lễ. Đặc biệt, tất cả mọi người phải bỏ giày dép, đi chân đất. Theo quan niệm của người Hà Nhì, như vậy mới thể hiện được sự tôn trọng đối với thần rừng. “Gạ ma do” gần như giữ nguyên bản những nghi lễ, phong tục truyền thống lâu đời của người Hà Nhì với mong ước một năm mới có sức khỏe tốt, mùa màng bội thu, gia đình hòa thuận…

Khởi sắc từng ngày

Ở Y Tý có kiến trúc nhà ở đặc biệt, đó là nhà trình tường, một kiểu nhà còn giữ được nét hoang sơ nguyên thủy theo lối kiến trúc truyền thống của người Hà Nhì. Nhà thường được kết cấu hình chữ nhật, có một cửa chính và cửa tò vò thông gió ở trên cao, không có cửa sổ, nhưng mùa Đông rất ấm áp mà mùa Hè lại mát mẻ. Tường nhà được nện bằng đất, dày từ 30 - 40cm. Mái nhà chủ yếu được lợp bằng gỗ. Các gia đình người Hà Nhì sống quây quần trong những ngôi nhà trình tường ở trên núi, bên cạnh những con suối và những lối mòn quanh năm rụng đầy lá cây rừng...

Cùng với nhà trình tường, việc bảo tồn những giá trị truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc cũng được chính quyền địa phương làm tốt. Chính vì vậy, Y Tý đã từng bước đẩy lùi các hủ tục, lạc hậu, động viên đồng bào tích cực tham gia sản xuất. Đặc biệt, những năm gần đây, thông qua Chương trình phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc biệt khó khăn vùng dân tộc thiểu số và miền núi theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ xã Y Tý đã được đầu tư đường giao thông, điện lưới quốc gia, trường học, kênh mương…

Dọc theo cung đường lên núi Nhù Cồ San khoảng 1km có đường đi vào rừng già. Nơi đây, đồng bào dân tộc trồng những cánh rừng thảo quả bạt ngàn. Nhờ đó, cuộc sống đã thay đổi, từ chỗ thiếu ăn đến có tiền để mua sắm, tổ chức Tết và không còn bị đói. Ngoài tên gọi là “vựa thảo quả” lớn của Lào Cai, Y Tý còn được biết đến là nơi trồng nhiều sâm đất (còn gọi là củ hoàng sin cô, có tác dụng bồi bổ và được dùng làm thuốc). Những năm gần đây, người Hà Nhì đẩy mạnh trồng sâm đất để sử dụng và bán ra thị trường.

Chủ tịch UBND xã Y Tý Phạm Văn Tâm cho biết: Xã đang định hướng cho người dân kinh doanh các loại hình dịch vụ phục vụ khách du lịch khi đến với địa phương. Đặc biệt là dịch vụ homestay không chỉ là một sản phẩm du lịch đặc thù, một điểm lưu trú, khi đến đây, du khách còn được trải nghiệm những nét văn hóa đặc sắc và khám phá thiên nhiên, phong tục tập quán của người dân địa phương.

Tiếng ngựa thồ, tiếng bước chân gùi hàng vội vã của những thiếu nữ dân tộc Hà Nhì như đang giục giã nhịp gấp của thời gian những ngày cuối năm. Bồng bềnh trong nắng trưa là sắc hoa đào, hoa mơ trên các triền đồi như tô điểm thêm cho vẻ đẹp thiên nhiên đặc trưng của núi rừng Tây Bắc. Xuân đang về với vùng cao Y Tý càng thêm lung linh, ý nghĩa, khi cuộc sống của đồng bào nơi “địa đầu” Tổ quốc khởi sắc từng ngày.

Kim Long

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Sôi động Ngày Quốc tế NCT và “Tháng hành động vì NCT Việt Nam”

Sôi động Ngày Quốc tế NCT và “Tháng hành động vì NCT Việt Nam”

Mặc dù là ngày nghỉ cuối tuần, cơn mưa rào buổi sớm không ngăn được những đoàn xe nối đuôi nhau tiến vào trụ sở UBND quận Hà Đông, TP Hà Nội. Khoảng 7 giờ, khu vực hội trường đã đông nghịt người, vừa diễn viên vừa cổ động viên nhanh chóng lấp kín các ghế trống. Các diễn viên khẩn trương hoàn tất việc trang điểm, thay trang phục và í ới gọi nhau tranh thủ chụp những kiểu ảnh trước giờ khai mạc.
Lịch phát sóng phim "The Law cafe - Tiệm cafe Luật" của Lee Seung Gi

Lịch phát sóng phim "The Law cafe - Tiệm cafe Luật" của Lee Seung Gi

"Tiệm cafe Luật" (tên tiếng Anh: The Law cafe, tên tiếng Hàn: 법대로 사랑하라) là bộ phim truyền hình Hàn Quốc thuộc thể loại hài hước, tình cảm.
Phủ Vĩnh Tường - mạch nguồn văn hóa qua nghìn năm lịch sử

Phủ Vĩnh Tường - mạch nguồn văn hóa qua nghìn năm lịch sử

Năm 1822, trong công cuộc cải cách hành chính của triều Nguyễn, vua Minh Mệnh đã cho đổi tên từ phủ Tam Đa thành phủ Vĩnh Tường. Trải qua hai thế kỉ (1822 - 2022) với danh xưng “Đất phủ Vĩnh Tường” và bề dày lịch sử hơn 4.000 năm, Vĩnh Tường ngày càng khẳng định vị thế của một huyện giàu truyền thống văn hóa, văn hiến và đấu tranh cách mạng, đóng góp quan trọng vào quá trình xây dựng và phát triển của tỉnh Vĩnh Phúc…
Khai mạc Giải cờ tướng trung cao tuổi toàn quốc lần thứ VIII năm 2022

Khai mạc Giải cờ tướng trung cao tuổi toàn quốc lần thứ VIII năm 2022

Sáng 22/9/2022, tại Khu du lịch sinh thái Him Lam, TP Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên khai mạc trọng thể Giải cờ tướng Trung cao tuổi toàn quốc lần thứ VIII năm 2022.
Người thầy  làng Hoành Sơn

Người thầy làng Hoành Sơn

Đã gần 1,5 thế kỉ trôi qua, Thám hoa Nguyễn Đức Đạt không còn dạy học ở núi Đồn, xã Khánh Sơn, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, nhưng nơi đây, bên bờ sông Lam vẫn còn những chứng tích in dấu thời gian gửi gắm bao điều muốn nói với hậu thế về tư tưởng của một nhà giáo dục nổi tiếng thời Nguyễn…

Tin khác

Sôi động phong trào bóng chuyền hơi người cao tuổi

Sôi động phong trào bóng chuyền hơi người cao tuổi
Hướng tới kỉ niệm Ngày Quốc tế Người cao tuổi (1/10) và “Tháng hành động vì Người cao tuổi Việt Nam” năm 2022, Hội NCT các cấp TP Hải Phòng đã sôi nổi tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, tạo sân chơi bổ ích, hấp dẫn cho NCT. Đây là đợt sinh hoạt chính trị, truyền thông lớn, góp phần nâng cao nhận thức của cấp ủy, chính quyền và toàn xã hội về nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc, phát huy vai trò NCT.

Đội tuyển Nga bị cấm tham dự EURO 2024

Đội tuyển Nga bị cấm tham dự EURO 2024
Sau cuộc họp của UEFA tại Hvar, Croatia ngày 20/9 để thông qua quy trình vòng loại Euro 2024, Liên đoàn Bóng đá châu Âu đã đưa ra thông báo cấm tham dự giải đấu đối với đội tuyển Nga.

Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa bản địa

Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa bản địa
Trải qua hàng trăm năm, trong quá trình giao lưu hội nhập, nét đẹp văn hóa, phong tục thuần hậu của quê hương Quỳ Hợp ít nhiều bị mờ đi bởi tác động của văn hóa ngoại lai.

Tình đồng đội - Bức tượng đài kim cương trong tập thơ “Ký ức Trường Sơn”

Tình đồng đội - Bức tượng đài kim cương trong tập thơ “Ký ức Trường Sơn”
“Ký ức Trường Sơn” là tập thơ do nhà giáo, nhà thơ Bạch Liên, hội viên Hội VHNT tỉnh Bắc Ninh sưu tầm và tuyển chọn từ những bài thơ của nhiều tác giả chiến sĩ được Nhà xuất bản Văn học ấn hành tháng 9/2019 nhân kỉ niệm 45 năm (30/4) giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 75 năm ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam 22/12.

Nét đẹp trang phục người Chăm Nam Bộ

Nét đẹp trang phục người Chăm Nam Bộ
Trang phục của người Chăm Islam ở tỉnh An Giang thể hiện nét đẹp độc đáo, vừa duy trì những yếu tố truyền thống dân tộc, vừa đón nhận yếu tố mới từ điều kiện tự nhiên, xã hội của vùng đất Nam Bộ...

Lịch phát sóng phim "Tội ác vô hình" - Blind

Lịch phát sóng phim "Tội ác vô hình" -  Blind
"Tội ác vô hình" (tên tiếng Anh: Blind, tên tiếng Hàn: 블라인드) là một bộ phim truyền hình của Hàn Quốc thuộc thể loại tâm lý, tình cảm, hành động.
Xem thêm
Sôi động Ngày Quốc tế NCT và “Tháng hành động vì NCT Việt Nam”

Sôi động Ngày Quốc tế NCT và “Tháng hành động vì NCT Việt Nam”

Mặc dù là ngày nghỉ cuối tuần, cơn mưa rào buổi sớm không ngăn được những đoàn xe nối đuôi nhau tiến vào khu vực hội trường UBND quận Hà Đông, TP Hà Nội.
Sôi động phong trào bóng chuyền hơi người cao tuổi

Sôi động phong trào bóng chuyền hơi người cao tuổi

Hội NCT các cấp TP Hải Phòng đã sôi nổi tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, tạo sân chơi bổ ích, hấp dẫn NCT
Hội đồng họ Ngô TP. Hồ Chí Minh: Phát huy tinh thần thương thân tương ái, lá lành đùm lá rách

Hội đồng họ Ngô TP. Hồ Chí Minh: Phát huy tinh thần thương thân tương ái, lá lành đùm lá rách

Vừa qua, tại Trung tâm hội nghị tiệc cưới Hoàng Long, số 2 Lê Duẩn, quận 1, TP. Hồ Chí Minh, khai mạc Đại hội đại biểu họ Ngô TP. Hồ Chí Minh lần thứ 2, nhiệm kỳ 2022-2027. Tới dự có đại diện họ Ngô Việt Nam, đại diện họ Ngô ở một số tỉnh, thành phố, đại diện các dòng họ Phùng, Hồ, Phạm.... và gần 300 đại biểu họ Ngô đang sinh sống, học tập và làm việc tại TP. Hồ Chí Minh.
Top 25 “Hoa khôi sông Vàm 2022” có nhiều hoạt động quảng bá du lịch

Top 25 “Hoa khôi sông Vàm 2022” có nhiều hoạt động quảng bá du lịch

Top 25 thí sinh “Hoa khôi sông Vàm 2022” tham gia các hoạt động nhằm quảng bá du lịch tỉnh Long An.
Lệ Quyên và Hoàng Phương gửi tới khán giả đêm nhạc “Tình lỡ” vẹn tròn xúc cảm

Lệ Quyên và Hoàng Phương gửi tới khán giả đêm nhạc “Tình lỡ” vẹn tròn xúc cảm

Ngày 26/8 vừa qua, khán giả yêu nhạc miền Bắc đã được thưởng thức những bản tình ca sâu lắng được thể hiện bởi giọng ca Lệ Quyên và Hoàng Phương trong đêm nhạc Soul of the Forest chủ đề “Tình lỡ” diễn ra tại Flamingo Đại Lải.
Những địa điểm du lịch lý tưởng dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9

Những địa điểm du lịch lý tưởng dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9

Kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 năm nay kéo dài 4 ngày là cơ hội lý tưởng cho những chuyến đi du lịch xa cùng gia đình và bạn bè. Có rất nhiều địa điểm lý tưởng cho bạn tha hồ lựa chọn.
Xem trực tiếp Italia vs Anh, 01h45 ngày 24/9, UEFA Nations League trên kênh nào?

Xem trực tiếp Italia vs Anh, 01h45 ngày 24/9, UEFA Nations League trên kênh nào?

Ngày mới Online cập nhật kênh xem trực tiếp Italia vs Anh, UEFA Nations League diễn ra lúc 01h45 ngày 24/9 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Xem trực tiếp Việt Nam vs Singapore, 19h00 ngày 21/9, cúp Hưng Thịnh trên kênh nào?

Xem trực tiếp Việt Nam vs Singapore, 19h00 ngày 21/9, cúp Hưng Thịnh trên kênh nào?

Ngày mới Online cập nhật kênh xem trực tiếp Việt Nam vs Singapore, tại cúp Hưng Thịnh 2022 diễn ra lúc 19h00 ngày 21/9 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Đội tuyển Nga bị cấm tham dự EURO 2024

Đội tuyển Nga bị cấm tham dự EURO 2024

Sau cuộc họp của UEFA tại Hvar, Croatia ngày 20/9 để thông qua quy trình vòng loại Euro 2024, Liên đoàn Bóng đá châu Âu đã đưa ra thông báo cấm tham dự giải đấu đối với đội tuyển Nga.
Đồng đội

Đồng đội

Quyết vừa tới nhà, vứt “phịch” chiếc ba lô lộn ngược một cái nơi hè, vừa thở vừa nói với chị dâu:
Hoa hồng Vu lan...

Hoa hồng Vu lan...

Chị mới dọn về xóm, xây cái nhà nhỏ, định cư luôn. Con trai chị với con tôi chung lớp 5, ngày nào cũng qua nhà chơi. Thằng nhỏ lễ phép, chỉ phải cái hơi… sa đà: Sa vô chơi là quên luôn trời đất; bữa cơm nào mẹ cũng phải vác roi đi kiếm! Vài lần trò chuyện xã giao mới biết: Té ra chị Hân cũng mẹ đơn thân.
Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Dựa trên câu chuyện lịch sử có thật: Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn gác lại thù nhà, chuyên tâm phò tá triều đình nhà Trần ba lần đánh tan quân Nguyên Mông, bảo vệ đất nước...
Xem trực tiếp phim Rồi 30 năm sau tập 5, THVL1, 20h00 ngày 23/9/2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp phim Rồi 30 năm sau tập 5, THVL1, 20h00 ngày 23/9/2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp phim Rồi 30 năm sau tập 5 được phát sóng trên kênh truyền hình Vĩnh Long 1 (THVL1) lúc 20h00 ngày 23/9 với những tình tiết hấp dẫn.
Lịch phát sóng phim "The Law cafe - Tiệm cafe Luật" của Lee Seung Gi

Lịch phát sóng phim "The Law cafe - Tiệm cafe Luật" của Lee Seung Gi

"Tiệm cafe Luật" (tên tiếng Anh: The Law cafe, tên tiếng Hàn: 법대로 사랑하라) là bộ phim truyền hình Hàn Quốc thuộc thể loại hài hước, tình cảm.
Xem trực tiếp phim Rồi 30 năm sau tập 3, THVL1, 20h00 ngày 21/9/2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp phim Rồi 30 năm sau tập 3, THVL1, 20h00 ngày 21/9/2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp phim Rồi 30 năm sau tập 3 được phát sóng trên kênh truyền hình Vĩnh Long 1 (THVL1) lúc 20h00 ngày 21/9 với những tình tiết hấp dẫn.
Phiên bản di động