Xuân về trên vùng cao Y Tý

Đến Y Tý những ngày cuối năm, khi cái rét đang len lỏi khắp bản làng và băng tuyết vẫn còn vương trên cỏ, chúng tôi mới cảm nhận được cái giá lạnh đến cắt da cắt thịt nơi “địa đầu” Tổ quốc. Tuy nhiên, sự khắc nghiệt của thời tiết không làm giảm đi không khí lao động và tinh thần chuẩn bị đón tết của đồng bào các dân tộc vùng cao nơi đây…

Những phong tục lâu đời

Y Tý nằm trọn trong thung lũng ở phía Tây của huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Với độ cao trên 2.000m so với mực nước biển, Y Tý tựa lưng vào dãy Nhù Cồ San quanh năm mây bay, gió thổi. Dân tộc Hà Nhì ở Ý Tý chiếm đến 60% dân số, còn lại là đồng bào Dao, Hán, Giáy, Mông... Họ sống quần tụ đoàn kết trong các bản làng, hay bên những sườn núi có những ruộng bậc thang dài mê mải.

Buổi sáng thứ Bảy, khi hơi sương còn giăng giăng khắp chốn, mặt người nhìn chưa rõ, trên khắp các ngả đường đồng bào hối hả đổ về chợ Y Tý. Người thồ hàng bằng xe máy, kẻ chất lên lưng ngựa, các bà các mẹ thì gù lưng gùi, gánh. Anh A Hờ, một cư dân bản địa cho biết: “Chợ phiên Y Tý chỉ họp vào sáng thứ Bảy, nhưng trong tháng Tết thì luôn đông vui, nhộn nhịp, đồng thời còn thu hút đông khách du lịch”. Chợ không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, mà còn là dịp để đồng bào gặp gỡ, chuyện trò, các chàng trai, cô gái diện những bộ trang phục truyền thống, trao duyên, hẹn hò. Sắc màu thổ cẩm của các dân tộc Dao, Mông, Hà Nhì… đan quyện với nhau, tạo nên một bức tranh đầy sắc màu giữa vùng sơn cước với bạt ngàn màu xanh của núi đồi.

Chợ vùng cao
Chợ vùng cao

Đồng bào cũng đón Tết Nguyên đán như người Kinh. Trong 3 ngày Tết họ đến chơi nhà nhau, thăm hỏi, chúc Tết họ hàng, người thân và giao lưu văn nghệ trong cộng đồng. Đối với người Hà Nhì còn có “Tết tháng Hai” (tiếng Hà Nhì gọi là Lễ Cúng rừng “Gạ ma do”) để thể hiện lời hứa với thần rừng là không xâm hại đến rừng thiêng. Lễ vật dâng cúng thần rừng gồm có một con lợn chừng 60kg, 6 con gà, 6 mâm xôi và 6 lít rượu. Mỗi nhà phải cử một người, mặc trang phục truyền thống của dân tộc để vào khu “rừng thiêng” của thôn để làm lễ. Đặc biệt, tất cả mọi người phải bỏ giày dép, đi chân đất. Theo quan niệm của người Hà Nhì, như vậy mới thể hiện được sự tôn trọng đối với thần rừng. “Gạ ma do” gần như giữ nguyên bản những nghi lễ, phong tục truyền thống lâu đời của người Hà Nhì với mong ước một năm mới có sức khỏe tốt, mùa màng bội thu, gia đình hòa thuận…

Khởi sắc từng ngày

Ở Y Tý có kiến trúc nhà ở đặc biệt, đó là nhà trình tường, một kiểu nhà còn giữ được nét hoang sơ nguyên thủy theo lối kiến trúc truyền thống của người Hà Nhì. Nhà thường được kết cấu hình chữ nhật, có một cửa chính và cửa tò vò thông gió ở trên cao, không có cửa sổ, nhưng mùa Đông rất ấm áp mà mùa Hè lại mát mẻ. Tường nhà được nện bằng đất, dày từ 30 - 40cm. Mái nhà chủ yếu được lợp bằng gỗ. Các gia đình người Hà Nhì sống quây quần trong những ngôi nhà trình tường ở trên núi, bên cạnh những con suối và những lối mòn quanh năm rụng đầy lá cây rừng...

Cùng với nhà trình tường, việc bảo tồn những giá trị truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc cũng được chính quyền địa phương làm tốt. Chính vì vậy, Y Tý đã từng bước đẩy lùi các hủ tục, lạc hậu, động viên đồng bào tích cực tham gia sản xuất. Đặc biệt, những năm gần đây, thông qua Chương trình phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc biệt khó khăn vùng dân tộc thiểu số và miền núi theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ xã Y Tý đã được đầu tư đường giao thông, điện lưới quốc gia, trường học, kênh mương…

Dọc theo cung đường lên núi Nhù Cồ San khoảng 1km có đường đi vào rừng già. Nơi đây, đồng bào dân tộc trồng những cánh rừng thảo quả bạt ngàn. Nhờ đó, cuộc sống đã thay đổi, từ chỗ thiếu ăn đến có tiền để mua sắm, tổ chức Tết và không còn bị đói. Ngoài tên gọi là “vựa thảo quả” lớn của Lào Cai, Y Tý còn được biết đến là nơi trồng nhiều sâm đất (còn gọi là củ hoàng sin cô, có tác dụng bồi bổ và được dùng làm thuốc). Những năm gần đây, người Hà Nhì đẩy mạnh trồng sâm đất để sử dụng và bán ra thị trường.

Chủ tịch UBND xã Y Tý Phạm Văn Tâm cho biết: Xã đang định hướng cho người dân kinh doanh các loại hình dịch vụ phục vụ khách du lịch khi đến với địa phương. Đặc biệt là dịch vụ homestay không chỉ là một sản phẩm du lịch đặc thù, một điểm lưu trú, khi đến đây, du khách còn được trải nghiệm những nét văn hóa đặc sắc và khám phá thiên nhiên, phong tục tập quán của người dân địa phương.

Tiếng ngựa thồ, tiếng bước chân gùi hàng vội vã của những thiếu nữ dân tộc Hà Nhì như đang giục giã nhịp gấp của thời gian những ngày cuối năm. Bồng bềnh trong nắng trưa là sắc hoa đào, hoa mơ trên các triền đồi như tô điểm thêm cho vẻ đẹp thiên nhiên đặc trưng của núi rừng Tây Bắc. Xuân đang về với vùng cao Y Tý càng thêm lung linh, ý nghĩa, khi cuộc sống của đồng bào nơi “địa đầu” Tổ quốc khởi sắc từng ngày.

Kim Long

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tác giả bài thơ “Hôm nay mùng Tám tháng Ba” là ai?

Tác giả bài thơ “Hôm nay mùng Tám tháng Ba” là ai?

Nói như nhà thơ Chế Lan Viên, trong đời làm thơ của mỗi nhà thơ, chỉ cần có một câu thơ để đời là quý lắm rồi.
NSND Trần Hạnh qua đời ở tuổi 92

NSND Trần Hạnh qua đời ở tuổi 92

NSND Trần Hạnh qua đời rạng sáng 4/3 tại nhà riêng ở Hà Nội, khép lại cuộc đời nghệ sĩ mấy chục năm cống hiến cho nghệ thuật.
Trải nghiệm Nam Phú Quốc, mơ về một tương lai

Trải nghiệm Nam Phú Quốc, mơ về một tương lai

Khung cảnh tuyệt mỹ, nghỉ dưỡng sang chảnh, giải trí đỉnh cao…, tất cả những điều đó dường như chưa đủ để khắc hoạ thành phố biển đảo đầu tiên tại Việt Nam - Phú Quốc. Bởi lẽ, mỗi ngày tại đây, ta lại thấy một diện mạo mới được đắp bồi, một nguồn sức sống mới đang sục sôi, đặc biệt là phía Nam đảo Ngọc.
Lời tiên đoán về “Hạt gạo làng ta/Gửi về phương xa”

Lời tiên đoán về “Hạt gạo làng ta/Gửi về phương xa”

Trần Đăng Khoa ngày ấy cũng không thể nghĩ “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa” sẽ như một lời tiên đoán về một ngày “Hạt gạo làng ta” sẽ xuất khẩu tới phương xa năm châu bốn biển.
Trần Trương người viết nhiều tác phẩm về non thiêng Yên Tử

Trần Trương người viết nhiều tác phẩm về non thiêng Yên Tử

Yên Tử là nơi hình thành và phát triển của Trung tâm Phật giáo Thiền Tông thuần Việt, do người Việt trực tiếp sáng lập, cũng là nơi hội tụ quần thể di tích lớn mang kiến trúc cổ kính được xây dựng, tu bổ và tôn tạo qua các triều đại phong kiến Việt Nam: Lý - Trần - Lê - Nguyễn, được đặc biệt quan tâm bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị ở thời nay.

Tin khác

Võ Liệt - "Địa linh nhân kiệt"

Võ Liệt - "Địa linh nhân kiệt"
Về Thanh Chương (Nghệ An) theo quốc lộ 46 nối đường Hồ Chí Minh qua cầu Rộ sẽ tới xã Võ Liệt một vùng quê "Địa linh nhân kiệt". Tại đây, tiếng trống phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930 - 1931 được gióng lên, cùng với lá cờ đỏ búa liềm ghi đậm dấu ấn một thời oanh liệt của vùng quê nghèo khó nhưng giàu lòng yêu nước…

MV triệu view “Arise’21- Ta sẽ hồi sinh”: Deadline “không tưởng” và niềm tin bừng sáng

MV triệu view “Arise’21- Ta sẽ hồi sinh”: Deadline “không tưởng” và niềm tin bừng sáng
7 ngày - nhiều người sẽ nghĩ chỉ “bằng niềm tin” mới có thể hoàn thiện một MV ca nhạc hội tụ dàn Diva, Divo và các sao “khủng” như Mỹ Linh, Tùng Dương, Hồ Ngọc Hà, Uyên Linh, Osad…. Vậy mà ekip thực hiện “Arise’21 - Ta sẽ hồi sinh” đã biến điều không thể thành có thể, đưa MV trở thành một hiện tượng trên mạng xã hội.

Nghệ sĩ kêu gọi ủng hộ Thương Tín sau nhập viện vì đột quỵ

Nghệ sĩ kêu gọi ủng hộ Thương Tín sau nhập viện vì đột quỵ
Theo chị Bùi Kim Chi - vợ nghệ sỹ Thương Tín cho biết thì Thương Tín đã tỉnh, anh có thể nhận ra mặt từng người quen. Tuy sức khoẻ còn khá yếu nhưng Thương Tín đã đòi được về nhà vì lo nếu nằm viện tiếp sẽ rất tốn kém.

Sun World Fansipan Legend: Anh đào Nhật Bản nở rộ, đẹp như chốn Phù Tang

Sun World Fansipan Legend: Anh đào Nhật Bản nở rộ, đẹp như chốn Phù Tang
Hơn 200 gốc anh đào Nhật Bản, 100 gốc đào Himalaya cùng 200 gốc đào rừng Hoàng Liên đang bung nở rực rỡ tại khu du lịch Sun World Fansipan Legend, tạo nên một khung cảnh mãn nhãn, đẹp tựa chốn Phù Tang, biến nơi đây thành chốn du xuân hấp dẫn khó cưỡng dịp đầu năm.

Rằm tháng giêng vãn cảnh Phổ Đà Sơn

Rằm tháng giêng vãn cảnh Phổ Đà Sơn
Từ TP Hồ Chí Minh, du khách đi theo đường quốc lộ 1A, qua khỏi khu vực biển Cà Ná khoảng 10km, đến ngã tư Hòa Trinh rẽ phải đi theo con đường mòn chừng 4,5km là đến chùa Phổ Đà Sơn, tọa lạc tại xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận. Nơi đây “sơn thủy hữu tình”, có nhiều di sản văn hóa, công trình văn hóa tâm linh Phật giáo ấn tượng. Đặc biệt nơi đây có những hang động được đánh giá là không khác gì Phổ Đà Sơn - một trong tứ đại danh sơn nổi tiếng của Trung Quốc.

Đầu năm: Phật tử và du khách hoan hỉ tìm về Fansipan bái Phật, cầu an

Đầu năm: Phật tử và du khách hoan hỉ tìm về Fansipan bái Phật, cầu an
Những ngày đầu xuân năm mới, trên “Nóc nhà Đông Dương”, đông đảo du khách, Phật tử tìm về, hành hương trong sự thành kính, vượt qua những bậc đá rêu phong để chiêm bái Phật, cầu an tại quần thể tâm linh Fansipan.
Xem thêm
NSND Trần Hạnh qua đời ở tuổi 92

NSND Trần Hạnh qua đời ở tuổi 92

NSND Trần Hạnh qua đời rạng sáng 4/3 tại nhà riêng ở Hà Nội, khép lại cuộc đời nghệ sĩ mấy chục năm cống hiến cho nghệ thuật.
Lời tiên đoán về “Hạt gạo làng ta/Gửi về phương xa”

Lời tiên đoán về “Hạt gạo làng ta/Gửi về phương xa”

Trần Đăng Khoa ngày ấy cũng không thể nghĩ “Hạt gạo làng ta… Gửi về phương xa” sẽ như một lời tiên đoán về một ngày “Hạt gạo làng ta” ...
Đà Nẵng: Trồng 450 cây hoàng hậu tại 45 đình làng

Đà Nẵng: Trồng 450 cây hoàng hậu tại 45 đình làng

Sáng 2/3, tại Đình làng thôn La Bông, xã Hòa Tiến (huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng), Hiệp hội Nữ Doanh nhân thành phố Đà Nẵng phối hợp với ...
Chùa Hương chuẩn bị đón khách tham quan trở lại

Chùa Hương chuẩn bị đón khách tham quan trở lại

Ngày 5/3, Đoàn kiểm tra liên ngành gồm đại diện Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Y tế và Ban Tôn giáo thành phố Hà Nội đã làm việc ...
Trải nghiệm Nam Phú Quốc, mơ về một tương lai

Trải nghiệm Nam Phú Quốc, mơ về một tương lai

Khung cảnh tuyệt mỹ, nghỉ dưỡng sang chảnh, giải trí đỉnh cao…, tất cả những điều đó dường như chưa đủ để khắc hoạ thành phố biển đảo đầu tiên ...
Sun World Fansipan Legend: Anh đào Nhật Bản nở rộ, đẹp như chốn Phù Tang

Sun World Fansipan Legend: Anh đào Nhật Bản nở rộ, đẹp như chốn Phù Tang

Hơn 200 gốc anh đào Nhật Bản, 100 gốc đào Himalaya cùng 200 gốc đào rừng Hoàng Liên đang bung nở rực rỡ tại khu du lịch Sun World Fansipan ...
Xếp sau tuyển Việt Nam, huấn luyện viên UAE lên tiếng: “Không cần lo lắng"

Xếp sau tuyển Việt Nam, huấn luyện viên UAE lên tiếng: “Không cần lo lắng"

Huấn luyện viên Bert van Marwijk thể hiện sự tự tin, bất chấp việc UAE vẫn đang ở tình thế bất lợi tại bảng G vòng loại World Cup 2022, ...
Chính thức ra mắt Đội bóng chuyền nữ Bamboo Airways Vĩnh Phúc, đặt mục tiêu lọt top 8 đội mạnh quốc gia

Chính thức ra mắt Đội bóng chuyền nữ Bamboo Airways Vĩnh Phúc, đặt mục tiêu lọt top 8 đội mạnh quốc gia

Sáng ngày 5/2, tại Vĩnh Phúc, hãng hàng không Bamboo Airways đã phối hợp với Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức lễ ra mắt đội ...
Đặng Văn Lâm chia tay Muangthong United, gia nhập Cerezo Osaka

Đặng Văn Lâm chia tay Muangthong United, gia nhập Cerezo Osaka

Câu lạc bộ Nhật Bản Cerezo Osaka thông báo thương vụ chiêu mộ thủ thành Đặng Văn Lâm đã chính thức hoàn tất.
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
MV triệu view “Arise’21- Ta sẽ hồi sinh”: Deadline “không tưởng” và niềm tin bừng sáng

MV triệu view “Arise’21- Ta sẽ hồi sinh”: Deadline “không tưởng” và niềm tin bừng sáng

7 ngày - nhiều người sẽ nghĩ chỉ “bằng niềm tin” mới có thể hoàn thiện một MV ca nhạc hội tụ dàn Diva, Divo và các sao “khủng” như ...
Nghệ sĩ kêu gọi ủng hộ Thương Tín sau nhập viện vì đột quỵ

Nghệ sĩ kêu gọi ủng hộ Thương Tín sau nhập viện vì đột quỵ

Theo chị Bùi Kim Chi - vợ nghệ sỹ Thương Tín cho biết thì Thương Tín đã tỉnh, anh có thể nhận ra mặt từng người quen. Tuy sức khoẻ ...
Ban nhạc Bức tường: "Đặc điểm nổi bật nhất sau 26 năm là sống trọn"

Ban nhạc Bức tường: "Đặc điểm nổi bật nhất sau 26 năm là sống trọn"

MV“Arise’21 - Ta sẽ hồi sinh”ra mắt vào đúng thời điểm giao thừa Xuân Tân Sửu, như lời kêu gọi đầy tự hào về một năm 2020 khó khăn nhưng ...
Phiên bản di động