Xuân về trên vùng cao Y Tý

Đến Y Tý những ngày cuối năm, khi cái rét đang len lỏi khắp bản làng và băng tuyết vẫn còn vương trên cỏ, chúng tôi mới cảm nhận được cái giá lạnh đến cắt da cắt thịt nơi “địa đầu” Tổ quốc. Tuy nhiên, sự khắc nghiệt của thời tiết không làm giảm đi không khí lao động và tinh thần chuẩn bị đón tết của đồng bào các dân tộc vùng cao nơi đây…

Những phong tục lâu đời

Y Tý nằm trọn trong thung lũng ở phía Tây của huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Với độ cao trên 2.000m so với mực nước biển, Y Tý tựa lưng vào dãy Nhù Cồ San quanh năm mây bay, gió thổi. Dân tộc Hà Nhì ở Ý Tý chiếm đến 60% dân số, còn lại là đồng bào Dao, Hán, Giáy, Mông... Họ sống quần tụ đoàn kết trong các bản làng, hay bên những sườn núi có những ruộng bậc thang dài mê mải.

Buổi sáng thứ Bảy, khi hơi sương còn giăng giăng khắp chốn, mặt người nhìn chưa rõ, trên khắp các ngả đường đồng bào hối hả đổ về chợ Y Tý. Người thồ hàng bằng xe máy, kẻ chất lên lưng ngựa, các bà các mẹ thì gù lưng gùi, gánh. Anh A Hờ, một cư dân bản địa cho biết: “Chợ phiên Y Tý chỉ họp vào sáng thứ Bảy, nhưng trong tháng Tết thì luôn đông vui, nhộn nhịp, đồng thời còn thu hút đông khách du lịch”. Chợ không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, mà còn là dịp để đồng bào gặp gỡ, chuyện trò, các chàng trai, cô gái diện những bộ trang phục truyền thống, trao duyên, hẹn hò. Sắc màu thổ cẩm của các dân tộc Dao, Mông, Hà Nhì… đan quyện với nhau, tạo nên một bức tranh đầy sắc màu giữa vùng sơn cước với bạt ngàn màu xanh của núi đồi.

Chợ vùng cao
Chợ vùng cao

Đồng bào cũng đón Tết Nguyên đán như người Kinh. Trong 3 ngày Tết họ đến chơi nhà nhau, thăm hỏi, chúc Tết họ hàng, người thân và giao lưu văn nghệ trong cộng đồng. Đối với người Hà Nhì còn có “Tết tháng Hai” (tiếng Hà Nhì gọi là Lễ Cúng rừng “Gạ ma do”) để thể hiện lời hứa với thần rừng là không xâm hại đến rừng thiêng. Lễ vật dâng cúng thần rừng gồm có một con lợn chừng 60kg, 6 con gà, 6 mâm xôi và 6 lít rượu. Mỗi nhà phải cử một người, mặc trang phục truyền thống của dân tộc để vào khu “rừng thiêng” của thôn để làm lễ. Đặc biệt, tất cả mọi người phải bỏ giày dép, đi chân đất. Theo quan niệm của người Hà Nhì, như vậy mới thể hiện được sự tôn trọng đối với thần rừng. “Gạ ma do” gần như giữ nguyên bản những nghi lễ, phong tục truyền thống lâu đời của người Hà Nhì với mong ước một năm mới có sức khỏe tốt, mùa màng bội thu, gia đình hòa thuận…

Khởi sắc từng ngày

Ở Y Tý có kiến trúc nhà ở đặc biệt, đó là nhà trình tường, một kiểu nhà còn giữ được nét hoang sơ nguyên thủy theo lối kiến trúc truyền thống của người Hà Nhì. Nhà thường được kết cấu hình chữ nhật, có một cửa chính và cửa tò vò thông gió ở trên cao, không có cửa sổ, nhưng mùa Đông rất ấm áp mà mùa Hè lại mát mẻ. Tường nhà được nện bằng đất, dày từ 30 - 40cm. Mái nhà chủ yếu được lợp bằng gỗ. Các gia đình người Hà Nhì sống quây quần trong những ngôi nhà trình tường ở trên núi, bên cạnh những con suối và những lối mòn quanh năm rụng đầy lá cây rừng...

Cùng với nhà trình tường, việc bảo tồn những giá trị truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc cũng được chính quyền địa phương làm tốt. Chính vì vậy, Y Tý đã từng bước đẩy lùi các hủ tục, lạc hậu, động viên đồng bào tích cực tham gia sản xuất. Đặc biệt, những năm gần đây, thông qua Chương trình phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc biệt khó khăn vùng dân tộc thiểu số và miền núi theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ xã Y Tý đã được đầu tư đường giao thông, điện lưới quốc gia, trường học, kênh mương…

Dọc theo cung đường lên núi Nhù Cồ San khoảng 1km có đường đi vào rừng già. Nơi đây, đồng bào dân tộc trồng những cánh rừng thảo quả bạt ngàn. Nhờ đó, cuộc sống đã thay đổi, từ chỗ thiếu ăn đến có tiền để mua sắm, tổ chức Tết và không còn bị đói. Ngoài tên gọi là “vựa thảo quả” lớn của Lào Cai, Y Tý còn được biết đến là nơi trồng nhiều sâm đất (còn gọi là củ hoàng sin cô, có tác dụng bồi bổ và được dùng làm thuốc). Những năm gần đây, người Hà Nhì đẩy mạnh trồng sâm đất để sử dụng và bán ra thị trường.

Chủ tịch UBND xã Y Tý Phạm Văn Tâm cho biết: Xã đang định hướng cho người dân kinh doanh các loại hình dịch vụ phục vụ khách du lịch khi đến với địa phương. Đặc biệt là dịch vụ homestay không chỉ là một sản phẩm du lịch đặc thù, một điểm lưu trú, khi đến đây, du khách còn được trải nghiệm những nét văn hóa đặc sắc và khám phá thiên nhiên, phong tục tập quán của người dân địa phương.

Tiếng ngựa thồ, tiếng bước chân gùi hàng vội vã của những thiếu nữ dân tộc Hà Nhì như đang giục giã nhịp gấp của thời gian những ngày cuối năm. Bồng bềnh trong nắng trưa là sắc hoa đào, hoa mơ trên các triền đồi như tô điểm thêm cho vẻ đẹp thiên nhiên đặc trưng của núi rừng Tây Bắc. Xuân đang về với vùng cao Y Tý càng thêm lung linh, ý nghĩa, khi cuộc sống của đồng bào nơi “địa đầu” Tổ quốc khởi sắc từng ngày.

Kim Long

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Người theo đạo Mẫu bức xúc khi di sản bị phỉ báng, xúc phạm

Người theo đạo Mẫu bức xúc khi di sản bị phỉ báng, xúc phạm

Những hành động phỉ báng, xúc phạm di sản Tín ngưỡng thờ Mẫu xuất hiện trên một tài khoản Youtuber có tên “Thầy Long 0984...” trong những ngày qua khiến cộng đồng những người theo Đạo Mẫu thực sự bức xúc. Nhiều ý kiến gay gắt lên án và đề nghị các cơ quan chức năng cần sớm vào cuộc, có biện pháp xử lý nghiêm hành vi xúc phạm di sản tín ngưỡng, tránh tạo tiền lệ cho các hành động sai trái có thể tiếp diễn sau này.
Khám phá sự độc đáo của đặc sản rêu đá nức tiếng vùng Tây Bắc

Khám phá sự độc đáo của đặc sản rêu đá nức tiếng vùng Tây Bắc

Trong những chuyến du lịch đến vùng Tây Bắc của Tổ quốc, du khách không chỉ bị cuốn hút bởi cảnh đẹp của thiên nhiên núi rừng hùng vĩ mà còn có cơ hội cảm nhận sự hấp dẫn của những món ăn đặc sắc mang nhiều dư vị bản địa khó quên của nơi đây. Trong vô vàn các món ăn độc đáo tại Tây Bắc thì rêu đá có lẽ là một món ăn đặc trưng làm nên hương sắc trong văn hóa ẩm thực nổi tiếng của dân tộc Thái.
Phổ biến phim trên không gian mạng: Tiêu chí nào để quyết định tiền kiểm hay hậu kiểm?

Phổ biến phim trên không gian mạng: Tiêu chí nào để quyết định tiền kiểm hay hậu kiểm?

Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các Ủy ban của Quốc hội về hồ sơ dự án Luật Điện ảnh (sửa đổi), cuối tuần qua, Ban soạn thảo dự án Luật tiếp tục hoàn thiện Dự thảo. Các vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau vẫn tiếp tục được cân nhắc kỹ, đặc biệt câu chuyện tiền kiểm hay hậu kiểm đối với phổ biến phim trên không gian mạng vẫn tạo tranh luận trái chiều.
Nhiều tỉnh phía Nam lên kế hoạch phục hồi du lịch

Nhiều tỉnh phía Nam lên kế hoạch phục hồi du lịch

Sau thời gian “ngủ đông” khá dài, do ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19, một số tỉnh-thành phía Nam bắt đầu lên kế hoạch phục hồi dần các hoạt động du lịch bằng những tour khép kín, đáp ứng đầy đủ các tiêu chí an toàn trong phòng, chống dịch.
Giành điểm từ CH Séc, futsal Việt Nam xuất sắc vào vòng 1/8 World Cup

Giành điểm từ CH Séc, futsal Việt Nam xuất sắc vào vòng 1/8 World Cup

Chiến thuật phòng ngự kín kẽ cùng tinh thần chiến đấu kiên cường giúp đội tuyển futsal Việt Nam đạt mục đích là 1 điểm trước đội bóng mạnh đến từ châu Âu - Cộng hoà Séc, qua đó lần thứ hai trong lịch sử vào vòng 1/8 FIFA Futsal World Cup.

Tin khác

Thủy Tiên - Công Vinh sao kê từ thiện hơn 177 tỉ đồng với 18.000 tờ A4

Thủy Tiên - Công Vinh sao kê từ thiện hơn 177 tỉ đồng với 18.000 tờ A4
Chiều 17.9, ca sĩ Thủy Tiên và Công Vinh có mặt tại ngân hàng để tiến hành sao kê số tiền kêu gọi ủng hộ miền Trung. Nữ ca sĩ tiết lộ sao kê dài 18.000 tờ A4 và con số cuối trong tài khoản là hơn 177 tỉ đồng.

Hội An được vinh danh trong Top 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á

Hội An được vinh danh trong Top 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á
Trang Travel+Leisure vừa công bố bình chọn The World's Best Awards 2021 dành cho các điểm đến và dịch vụ du lịch hàng đầu thế giới, trong đó thành phố Hội An của Việt Nam đã lọt vào tốp 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á (The Top 15 cities in Asia).

Chuỗi triển lãm online “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”

Chuỗi triển lãm online “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”
Từ ngày 15/9 đến tháng 10/2021, Sở Văn hóa-Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức chương trình triển lãm online trên nền tảng mạng xã hội về chủ đề “Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam”. Triển lãm nhằm tôn vinh, quảng bá hình ảnh áo dài truyền thống trong dòng chảy văn hóa, lịch sử dân tộc; gắn với các hoạt động nghi lễ, sinh hoạt lễ hội truyền thống cũng như trong hoạt động thường ngày của người Việt. Đây là một trong những hoạt động ý nghĩa triển khai đề án “Huế- Kinh đô Áo dài” trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 hiện nay.

Thắng nghẹt thở Panama, futsal Việt Nam mơ tái lập kỳ tích World Cup

Thắng nghẹt thở Panama, futsal Việt Nam mơ tái lập kỳ tích World Cup
ĐT futsal Việt Nam hy vọng có thể trở thành 1 trong 4 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất giành vé vào vòng loại trực tiếp FIFA Futsal World Cup 2021, sau chiến thắng "toát mồ hôi" 3-2 trước ĐT Panama, đêm 16-9.

Top những điểm đến mới ở Quy Nhơn phải đi ngay khi hết dịch

Top những điểm đến mới ở Quy Nhơn phải đi ngay khi hết dịch
Bạn sẽ đi đâu khi hết dịch? Sau quá nhiều ngày cuồng chân bí bách, chẳng điều gì quyến rũ chúng ta hơn là những bãi biển hoang sơ, những trải nghiệm mới lạ giữa thiên nhiên kỳ thú muôn màu cùng bao món đặc sản “ngon quên lối về”. Hội tụ những điểm đến vừa chất, vừa chill, Quy Nhơn chắc chắn là lựa chọn hàng đầu trên bản đồ của các tín đồ du lịch khi dịch đi qua.

Trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ

Trách nhiệm xã hội của nghệ sĩ
Cùng thời điểm với những ồn ào liên quan đến nghệ sĩ Việt Nam, ở Trung Quốc diễn ra hiện tượng các cơ quan quản lý văn hóa mạnh tay chấn chỉnh hoạt động của các nghệ sĩ, mong muốn trả lại môi trường nghệ thuật trong sáng đúng nghĩa, để nghệ thuật thực sự hướng con người đến chân - thiện - mỹ, giúp con người hoàn thiện nhân cách, đạo đức của mình.
Xem thêm
Người theo đạo Mẫu bức xúc khi di sản bị phỉ báng, xúc phạm

Người theo đạo Mẫu bức xúc khi di sản bị phỉ báng, xúc phạm

Những hành động phỉ báng, xúc phạm di sản Tín ngưỡng thờ Mẫu xuất hiện trên một tài khoản Youtuber có tên “Thầy Long 0984...” trong những ngày qua khiến cộng đồng những người theo Đạo Mẫu thực sự bức xúc. Nhiều ý kiến gay gắt lên án và đề nghị các cơ quan chức năng cần sớm vào cuộc, có biện pháp xử lý nghiêm hành vi xúc phạm di sản tín ngưỡng, tránh tạo tiền lệ cho các hành động sai trái có thể tiếp diễn sau này.
Phổ biến phim trên không gian mạng: Tiêu chí nào để quyết định tiền kiểm hay hậu kiểm?

Phổ biến phim trên không gian mạng: Tiêu chí nào để quyết định tiền kiểm hay hậu kiểm?

Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các Ủy ban của Quốc hội về hồ sơ dự án Luật Điện ảnh (sửa đổi), cuối tuần qua, Ban soạn thảo dự án Luật tiếp tục hoàn thiện Dự thảo. Các vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau vẫn tiếp tục được cân nhắc kỹ, đặc biệt câu chuyện tiền kiểm hay hậu kiểm đối với phổ biến phim trên không gian mạng vẫn tạo tranh luận trái chiều.
Hội An được vinh danh trong Top 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á

Hội An được vinh danh trong Top 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á

Trang Travel+Leisure vừa công bố bình chọn The World's Best Awards 2021 dành cho các điểm đến và dịch vụ du lịch hàng đầu thế giới, trong đó thành phố Hội An của Việt Nam đã lọt vào tốp 15 thành phố tuyệt vời nhất châu Á (The Top 15 cities in Asia).
Khám phá sự độc đáo của đặc sản rêu đá nức tiếng vùng Tây Bắc

Khám phá sự độc đáo của đặc sản rêu đá nức tiếng vùng Tây Bắc

Trong những chuyến du lịch đến vùng Tây Bắc của Tổ quốc, du khách không chỉ bị cuốn hút bởi cảnh đẹp của thiên nhiên núi rừng hùng vĩ mà còn có cơ hội cảm nhận sự hấp dẫn của những món ăn đặc sắc mang nhiều dư vị bản địa khó quên của nơi đây. Trong vô vàn các món ăn độc đáo tại Tây Bắc thì rêu đá có lẽ là một món ăn đặc trưng làm nên hương sắc trong văn hóa ẩm thực nổi tiếng của dân tộc Thái.
Nhiều tỉnh phía Nam lên kế hoạch phục hồi du lịch

Nhiều tỉnh phía Nam lên kế hoạch phục hồi du lịch

Sau thời gian “ngủ đông” khá dài, do ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19, một số tỉnh-thành phía Nam bắt đầu lên kế hoạch phục hồi dần các hoạt động du lịch bằng những tour khép kín, đáp ứng đầy đủ các tiêu chí an toàn trong phòng, chống dịch.
Top những điểm đến mới ở Quy Nhơn phải đi ngay khi hết dịch

Top những điểm đến mới ở Quy Nhơn phải đi ngay khi hết dịch

Bạn sẽ đi đâu khi hết dịch? Sau quá nhiều ngày cuồng chân bí bách, chẳng điều gì quyến rũ chúng ta hơn là những bãi biển hoang sơ, những trải nghiệm mới lạ giữa thiên nhiên kỳ thú muôn màu cùng bao món đặc sản “ngon quên lối về”. Hội tụ những điểm đến vừa chất, vừa chill, Quy Nhơn chắc chắn là lựa chọn hàng đầu trên bản đồ của các tín đồ du lịch khi dịch đi qua.
Giành điểm từ CH Séc, futsal Việt Nam xuất sắc vào vòng 1/8 World Cup

Giành điểm từ CH Séc, futsal Việt Nam xuất sắc vào vòng 1/8 World Cup

Chiến thuật phòng ngự kín kẽ cùng tinh thần chiến đấu kiên cường giúp đội tuyển futsal Việt Nam đạt mục đích là 1 điểm trước đội bóng mạnh đến từ châu Âu - Cộng hoà Séc, qua đó lần thứ hai trong lịch sử vào vòng 1/8 FIFA Futsal World Cup.
Thắng nghẹt thở Panama, futsal Việt Nam mơ tái lập kỳ tích World Cup

Thắng nghẹt thở Panama, futsal Việt Nam mơ tái lập kỳ tích World Cup

ĐT futsal Việt Nam hy vọng có thể trở thành 1 trong 4 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất giành vé vào vòng loại trực tiếp FIFA Futsal World Cup 2021, sau chiến thắng "toát mồ hôi" 3-2 trước ĐT Panama, đêm 16-9.
Thầy Park triệu tập 32 cầu thủ tuyển Việt Nam chuẩn bị đấu tuyển Trung Quốc

Thầy Park triệu tập 32 cầu thủ tuyển Việt Nam chuẩn bị đấu tuyển Trung Quốc

Huấn luyện viên Park Hang-seo đã triệu tập trở lại 32 cầu thủ đội tuyển Việt Nam chuẩn bị cho trận đấu với tuyển Trung Quốc và Oman.
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế này. Nghe tiếng bố, Hiệp và Khuê, đứa mười lăm, đứa mười hai đang ở ngoài phòng học liền chạy vào. Trên bàn ăn, như có phép lạ, hiện lên sáu đĩa bánh trôi, sáu bát bánh chay, tất cả đều trắng phau.
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại Báo Biên Phòng.
Thủy Tiên - Công Vinh sao kê từ thiện hơn 177 tỉ đồng với 18.000 tờ A4

Thủy Tiên - Công Vinh sao kê từ thiện hơn 177 tỉ đồng với 18.000 tờ A4

Chiều 17.9, ca sĩ Thủy Tiên và Công Vinh có mặt tại ngân hàng để tiến hành sao kê số tiền kêu gọi ủng hộ miền Trung. Nữ ca sĩ tiết lộ sao kê dài 18.000 tờ A4 và con số cuối trong tài khoản là hơn 177 tỉ đồng.
Con gái ca sĩ Phi Nhung tiết lộ tình trạng sức khỏe của mẹ

Con gái ca sĩ Phi Nhung tiết lộ tình trạng sức khỏe của mẹ

Ca sĩ Phi Nhung bị nhiễm Covid-19 và được điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy, TP.HCM.
Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Nhằm nhắc nhớ những khán giả trẻ về lòng hiếu thảo đặc biệt đối với mẹ, đồng thời hướng đến gây quỹ giúp đỡ những người yếu thế trong xã hội, những người mẹ đang lâm cảnh khó khăn giữa cơn đại dịch Covid-19. Tập đoàn giáo dục Nguyễn Hoàng thực hiện chương trình truyền hình “Mẹ là Tình Yêu” với chủ đề “Cảm ơn những đóa hồng”. Chương trình phát sóng lúc 20h ngày 10/7, trên gần 20 kênh truyền hình và hơn 30 kênh Fanpage, YouTube.
Phiên bản di động