Nhịp sống văn hóa 12/05/2026 06:46
 |
| Cổng tam quan Hiển Lâm Sơn Tự mang nét cổ kính, lưu giữ giá trị văn hóa và tinh thần Phật giáo |
Phóng viên: Thưa Thầy, được biết Hiển Lâm Sơn Tự có lịch sử gắn liền với quá trình khai khẩn vùng đất này. Thầy có thể chia sẻ về nguồn gốc và ý nghĩa tên gọi của chùa?
Thượng tọa Thích Huệ Ninh: Hiển Lâm Sơn Tự, dân gian quen gọi là chùa Hốc Ông Che, tọa lạc trên một ngọn đồi thuộc phường Hóa An, tỉnh Đồng Nai; do Thiền sư Huệ Lâm, tục danh Bùi Văn Tươi, khai sơn vào khoảng năm 1919. Trong thời kỳ kháng chiến, nơi đây từng là địa điểm nuôi giấu, che chở cán bộ cách mạng.
Ngày trước, đường vào chùa rất khó đi, người dân chủ yếu di chuyển bằng đường bộ hoặc xe bò. Khu vực này lại nằm sâu trong vùng hoang vu, có thú dữ nên dân gian quen gọi là “Hốc Ông Che”. Tên gọi Hiển Lâm Sơn Tự cũng mang nhiều tầng ý nghĩa: “Hiển” là hiển hách, “Lâm” là rừng, “Sơn” là núi và “Tự” là chùa.
Qua nhiều thế hệ truyền thừa, ngôi chùa vẫn được gìn giữ cho đến hôm nay. Sau ngày đất nước thống nhất, tôi về tiếp quản chùa trong điều kiện còn nhiều khó khăn, thiếu thốn. Từ năm 2003 đến 2006, tôi phát nguyện đại trùng tu chánh điện, phục dựng nhà bếp và xây dựng thêm nhiều hạng mục khác.
Ngày đó chùa chưa có điện, nước sinh hoạt chủ yếu dùng từ giếng. Tôi phải đi vận động để kéo điện, xin điện ba pha và từng bước hoàn thiện cơ sở hạ tầng. Đến nay, chùa đã được trùng tu khang trang với tổng kinh phí hơn 12 tỷ đồng và được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa.
Điều khiến tôi trân quý nhất là có thể tiếp nối tâm nguyện của thầy tổ, gìn giữ và phát triển ngôi chùa mà các bậc tiền nhân đã dày công gây dựng. Những sự ghi nhận hay danh hiệu đạt được đều là sự tri ân dành cho những người đã góp công sức vun bồi nơi này.
Ngoài Hiển Lâm Sơn Tự, tôi còn khai sơn Hiển Linh Tự tại xã Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai. Ngôi chùa được xây dựng hoàn toàn bằng gỗ, trở thành điểm sinh hoạt tín ngưỡng của người dân vùng sâu và được Nhà nước cùng Giáo hội công nhận.
 |
| Phóng viên Tạp chí Người Cao tuổi trao đổi với Thượng tọa Thích Huệ Ninh tại Hiển Lâm Sơn Tự |
Phóng viên: Nhiều người cho rằng hạnh phúc gắn liền với tiền bạc, danh vọng và quyền lực. Quan điểm của Thầy về điều này như thế nào?
Thượng tọa Thích Huệ Ninh: Theo lời Phật dạy, hạnh phúc lớn nhất của con người không nằm ở tiền tài hay vật chất, mà ở sức khỏe và trí tuệ. Dù làm việc đời hay việc đạo, nếu không có sức khỏe thì mọi dự định cũng khó thành tựu. Tiền bạc suy cho cùng chỉ là phương tiện của cuộc sống, đến cuối cùng cũng không thể mang theo được gì.
Tôi từng chứng kiến nhiều gia đình sở hữu khối tài sản rất lớn, nhưng đến khi cha mẹ qua đời thì con cháu lại bất hòa vì tranh chấp gia sản. Điều còn lại không phải là vật chất, mà là nỗi đau và sự chia rẽ.
Hạnh phúc chân thật phải được xây dựng từ sức khỏe, trí tuệ và tình yêu thương. Trong gia đình hay ngoài xã hội, con người cần biết yêu thương, đùm bọc và nâng đỡ lẫn nhau. Khi sống bằng sự chân thành và biết nghĩ cho nhau, cuộc sống mới có được sự bình yên và bền vững.
 |
| Hòa thượng Thích Huệ Ninh tại Hiển Lâm Sơn Tự nhận Bằng tuyên dương công đức từ Giáo hội Phật giáo Việt Nam |
Phóng viên: Thầy có lời khuyên nào dành cho thế hệ trẻ trong thời đại công nghệ hiện nay?
Thượng tọa Thích Huệ Ninh: Người trẻ hôm nay rất năng động, thông minh và có nhiều điều kiện phát triển hơn trước. Tuy nhiên, điện thoại hay máy tính chỉ nên là phương tiện hỗ trợ học tập, mở mang tri thức và phát triển bản thân, chứ không nên trở thành nguyên nhân khiến con người lãng phí thời gian hay buông thả chính mình.
Nếu quá lệ thuộc vào mạng xã hội và thế giới ảo, người trẻ rất dễ đánh mất ý chí, trở nên thụ động và xa rời những giá trị tốt đẹp. Có người thành công nhờ biết sử dụng công nghệ đúng cách, nhưng cũng có người vì quá sa đà mà đánh mất phương hướng sống. Vì vậy, điều quan trọng là phải biết dùng tài năng, trí tuệ và điều kiện mình đang có để học hỏi, cống hiến và làm những việc có ích cho xã hội.
Ở tuổi 64, điều khiến tôi hạnh phúc nhất là vẫn còn đủ sức khỏe để tiếp tục tu thân, tích đức và truyền lại kinh nghiệm cho thế hệ sau. Tôi luôn tâm niệm rằng xây dựng một ngôi chùa bằng gạch đá không quá khó, nhưng đào tạo được một vị tăng có đủ trí tuệ và đạo đức để kế thừa đạo nghiệp mới là điều gian nan nhất.
Phóng viên: Trong cuộc sống hiện đại nhiều áp lực, theo Thầy làm thế nào để giữ được sự an yên trong tâm?
Thượng tọa Thích Huệ Ninh: Không chỉ người đời mà ngay cả người tu cũng có lúc đối diện với áp lực khi công việc dồn dập. Theo tôi, điều quan trọng trước tiên là phải biết giữ tâm thanh tịnh, bình tĩnh nhìn nhận mọi việc một cách thấu đáo. Việc nào cần thiết thì ưu tiên làm trước, việc nào chưa gấp thì sắp xếp sau, như vậy mọi chuyện sẽ dần ổn thỏa.
Những khi lòng nặng nề, tôi thường tụng kinh, ngồi thiền, niệm Phật để tâm được an định. Mỗi người cũng cần có cho mình những khoảng lặng để tái tạo năng lượng. Với tôi, chỉ cần ngồi bên hồ sen, ngắm tượng Quan Âm, nghe tiếng gió hay nhìn đàn cá bơi lội cũng đủ khiến lòng nhẹ lại sau những bộn bề.
Hơn hết, tôi luôn tâm niệm rằng người tu hành phải làm tốt công tác hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử sống tốt đời đẹp đạo, lan tỏa điều thiện lành đến cộng đồng. Giá trị của một ngôi chùa không chỉ nằm ở kiến trúc hay những tấm bằng ghi nhận, mà còn ở tâm huyết của người giữ gìn ngọn lửa đạo pháp và gieo mầm trí tuệ cho các thế hệ mai sau.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Thượng tọa Thích Huệ Ninh đã dành thời gian chia sẻ.
