Thấy gì từ cuộc chơi trái phiếu của Techcombank?

Techcombank cho biết, không có áp lực lợi nhuận và tăng vốn, nhưng thực tế cuộc chơi với trái phiếu của ngân hàng này có vẻ như đang phản lại phát ngôn lãnh đạo.

Cả lợi nhuận và vốn phải dựa phải trái phiếu

Hồi cuối năm 2018, trả lời báo chí, ông Nguyễn Lê Quốc Anh, Tổng Giám đốc Ngân hàng Techcombank cho biết không có áp lực về lợi nhuận cho những năm tiếp theo.

Để đạt kết quả như hiện tại, Techcombank đã xây dựng nền tảng từ 5 đến 6 năm trước. Trong những năm này, doanh thu của ngân hàng đều tăng 25-30% mỗi năm và lẽ ra lợi nhuận cũng phải tăng tương ứng. Tuy nhiên, khi đó, Hội đồng quản trị Techcombank quyết định mỗi năm đều trích lợi nhuận để giải quyết nhanh nợ xấu tồn đọng.

Do trích dự phòng liên tục trong nhiều năm nên dự kiến đến năm 2019, cơ bản ngân hàng không còn nợ xấu từ nhiều năm trước mà chỉ còn những khoản nợ mới phát sinh trong thời gian gần đây. Ngoài ra, nợ xấu những năm trước khi xử lý bằng quỹ dự phòng rủi ro thì nay ngân hàng thu lại được, giúp làm giảm thêm tỷ lệ nợ xấu hiện tại.

Có thể nói lợi nhuận ngày hôm nay Techcombank có được là thành quả của việc hy sinh lợi nhuận ngân hàng để giải quyết nợ xấu từ những năm trước. Nói cách khác, lợi nhuận bản chất đã được dồn đắp từ nhiều năm trước.

Báo cáo tài chính cho thấy, nợ xấu của Techcombank đã tăng thêm 17,8% trong 6 tháng qua – cao hơn chút ít so với mức tăng tín dụng. Trong đó nợ dưới chuẩn tăng gần gấp 3 lần, còn nợ có khả năng mất vốn tăng 33,5% và nợ nghi ngờ giảm 55%. Tổng cộng ngân hàng có hơn 3.300 tỷ đồng nợ xấu, chiếm 1,22% trên dư nợ cho vay khách hàng, trong khi cuối năm 2018 chỉ có hơn 2.800 tỷ đồng nợ xấu ứng với tỷ lệ 1,06% dư nợ khách hàng.

Thực tế, câu chuyện nợ xấu của Techcombank không chỉ kéo sụt lợi nhuận của ngân hàng này mà nó lại liên quan đến chuyện tăng vốn của ngân hàng này.

Techcombank đã chính thức được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trao quyết định áp dụng Thông tư 41/2016/TT-NHNN quy định tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (phương pháp tiêu chuẩn của Basel II) kể từ ngày 1/7/2019.

Được biết, hiện 40% lợi nhuận của Techcombank đến từ nguồn thu dịch vụ. Trong đó một nửa là nguồn thu dịch vụ từ khách hàng cá nhân, còn lại là thu dịch vụ từ các công ty lớn, phát hành trái phiếu.

Trái phiếu được cho là cánh cửa thoát hiểm cho lợi nhuận của ngân hàng này trong nhiều năm qua và đang là phao cứu cho câu chuyện vốn.

Techcombank cũng “vừa thông báo phương án phát hành trái phiếu riêng lẻ năm 2019, với quy mô tối đa 10.000 tỷ đồng. Trái phiếu có kỳ hạn tối đa ba năm, với mệnh giá 1 tỷ đồng hoặc bội số của 100.000 đồng. Lãi suất cụ thể từng đợt phát hành được ủy quyền do tổng giám đốc quyết định. Trái phiếu phát hành là loại không chuyển đổi, không tài sản đảm bảo và không kèm chứng quyền.

Theo kế hoạch, Techcombank dự kiến phát hành trái phiếu hai đợt trong quý III và quý IV năm nay, với quy mô mỗi đợt 5.000 tỷ đồng. Mục đích là để tăng quy mô hoạt động và các tỷ lệ an toàn vốn.

Đối tượng mua trái phiếu là nhà đầu tư cá nhân và tổ chức trong nước hoặc nước ngoài, nhưng không bao gồm các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và công ty con của các tổ chức tín dụng.

Cùng thời điểm phê duyệt phương án phát hành trái phiếu, Hội đồng quản trị Techcombank cũng thông qua nội dung giao dịch giữa Tehccombank và Công ty chứng khoán Kỹ thương (TCBS) - công ty con của Techcombank. Theo đó, TCBS sẽ là đơn vị tư vấn, lưu ký và thanh toán trái phiếu trong đợt phát hành.

Theo giới chuyên gia, trái phiếu ngân hàng đang kém hấp dẫn nhất so với các nhóm còn lại khi mà lãi suất thấp nhất. Thời gian qua, để phát hành trái phiếu thành công, các ngân hàng phải sử dụng nhiều chiêu thức như mua chéo giữa các ngân hàng, đẩy cho công ty chứng khoán xử lý. Tất nhiên với Techcombank, việc phát hành thành công trên giấy tờ hoàn toàn khả thi khi có đơn vị tư vấn “chuyên nghiệp” như TCBS.

thay gi tu cuoc choi trai phieu cua techcombank
Một hoạt động giao dịch tại Techcombank

Vì sao thích chơi với lửa?

Phải thừa nhận rằng, việc tư vấn và kinh doanh trái phiếu doanh nghiệp đã hốt bạc cho Techcombank và chứng khoán Techcombank suốt nhiều năm qua. Tuy nhiên, khi chơi với trái phiếu bất động sản sẽ đem lại nhiều rủi ro cho chính ngân hàng này. Vì sao Techcombank lại chấp nhận chơi với lửa?

Số liệu mới đây của một công ty chứng khoán công bố, TCBS là tổ chức tư vấn phát hành lớn nhất đối với trái phiếu BĐS công ty này đã thu xếp phát hành thành công cho gần 13,7 nghìn tỷ đồng trái phiếu BĐS, tập trung vào các công ty liên quan đến Vingroup như Vinpearl, CTCP Đầu tư và Phát triển Du lịch Phú Quốc. Ngoài ra còn thu xếp phát hành cho Cáp treo Bà Nà, NewCo, BĐS Tân Liên Phát Sài Gòn, Tân Liên Phát Tân Cảng.

Nếu căn cứ số liệu trên bảng cân đối kế toán tại 30/6/2019 của 18 NHTM niêm yết, tổng số TPDN các ngân hàng nắm giữ là gần 230.5 nghìn tỷ đồng – tăng 65 nghìn tỷ đồng so với cuối năm 2018 trong đó một số ngân hàng tăng rất mạnh là STB, CTG, SHB, MBB. Ngân hàng nắm giữ nhiều TPDN nhất vẫn là TCB với số dư là 60.663 tỷ đồng tại 30/6/2019.

Theo tìm hiểu, TCBS là một trong những công ty chứng khoán lớn nhất tại Việt Nam đồng thời là công ty dẫn đầu về lĩnh vực tư vấn phát hành và giao dịch trái phiếu doanh nghiệp.

Được thành lập từ tháng 9/2008, Techcom Securities (TCBS) là công ty con trực thuộc Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam – Techcombank và là một trong những công ty chứng khoán lớn nhất trên thị trường về vốn điều lệ, doanh thu và lợi nhuận. Công ty dẫn đầu trong lĩnh vực trái phiếu doanh nghiệp tại Việt Nam với hơn 40% thị phần tư vấn và hơn 80% thị phần môi giới tại Sở giao dịch chứng khoán TP.HCM (HOSE).

Trong khi, lợi nhuận của Techcombank dù tăng trưởng mạnh nhưng lại không bền vững và ẩn chứa nhiều rủi ro từ trái phiếu bất động sản. Techcombank đã ghi nhận quý tăng trưởng về doanh thu và lợi nhuận thứ 15 liên tiếp dù tốc độ tăng trưởng có đang chậm lại đáng kể so với các quý trước. Mức lợi nhuận hơn 5.660 tỷ của ngân hàng hợp nhất cũng là kỷ lục trong nửa năm kinh doanh ở nhà băng này.

Trong 8 tháng đầu năm 2019, bất động sản là lĩnh vực có các DN tham gia chào bán TPDN đông đảo nhất với 44/108 doanh nghiệp. Tổng lượng chào bán là 47.804 tỷ đồng nhưng chỉ có 36.946 tỷ đồng được phát hành, dư bán 10.858 tỷ đồng.

Bất động sản là lĩnh vực kinh doanh yêu cầu vốn lớn và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Bản thân các NHTM cũng phải áp hệ số rủi ro 50% với cho vay đảm bảo bằng nhà ở, quyền sử dụng đất; 200% với cho vay đầu tư, kinh doanh BĐS (theo thông tư 36) và hệ số này còn tăng lên cao hơn nữa trong dự thảo thông tư thay thế. Rủi ro cao hơn nên lãi suất trái phiếu BĐS thuộc nhóm cao nhất cũng là điều dễ hiểu.

Lãi suất trái phiếu bình quân của tất cả các trái phiếu BĐS phát hành 8 tháng đầu năm 2019 là 10.01%/năm. Chỉ có 4 doanh nghiệp huy động được trái phiếu có lãi suất từ 8% trở xuống; nếu loại trừ các khoản này, lãi suất huy động bình quân tăng lên 10.3%/năm.

Trong khối các nhà đầu tư trong nước, CTCK là bên mua lớn nhất với tổng lượng mua 29.447 tỷ đồng – chiếm 25.4% tổng lượng phát hành, trong đó mua 22.900 tỷ đồng trái phiếu do các NHTM phát hành. Đáng lưu ý, lượng mua này quá lớn so với quy mô vốn của các CTCK, bản hàng nhưng hầu hết chỉ là trung gian phân phối trái phiếu, không phải NĐT dài hạn

Ai là “đồng phạm” cơ cấu nợ cho doanh nghiệp bất động sản?

Bán bảo hiểm và tư vấn phát hành trái phiếu, đầu tư trái phiếu đang là những hoạt động mang lại lợi nhuận trong hệ thống tài chính. Do đó, các chuyên gia cho rằng, thời điểm này, trái phiếu đang là “cần câu cơm” của các ngân hàng.

Theo khảo sát của phóng viên, đa số lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp từ đầu năm đến nay không hề qua đánh giá tín nhiệm bởi 1 đơn vị độc lập và luôn có “bóng dáng và bàn tay” ngân hàng.

Thống kê cho thấy, nửa đầu năm nay, lượng trái phiếu mà các ngân hàng và các doanh nghiệp phát hành lên tới gần 90.000 tỷ đồng. Trong đó, đối tượng nắm giữ chính là các ngân hàng thương mại, thông qua các công ty con là công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán, các quỹ đầu tư.

Tất nhiên, khi phát hành thành công, doanh nghiệp hút được vốn mà thủ tục nhanh, trong khi ngân hàng, doanh nghiệp chứng khoán thu được phí. Cũng từ đây xảy ra các trường hợp trái phiếu của doanh nghiệp không tốt nhưng vì lợi nhuận, ngân hàng vẫn đứng ra bão lãnh và trở thành kẻ "thao túng" trong thị trường trái phiếu.

Từ đó, doanh nghiệp bất động sản và ngân hàng “bắt tay nhau” để có lợi đôi bên. Một số ngân hàng đang có số dư trái phiếu doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn và tiếp tục tăng nhanh. Số dư vào trái phiếu lĩnh vực bất động sản lớn trong khi thị trường này chưa phục hồi vững chắc.

Trước tình trạng đó, Ngân hàng Nhà nước vừa có công văn gửi các ngân hàng thương mại trong nước, yêu cầu kiểm soát rủi ro trong hoạt động đầu tư trái phiếu doanh nghiệp.

Thực tế, so với cho vay, việc mua trái phiếu doanh nghiệp sẽ giúp các NHTM linh hoạt hơn vì các NHTM có thể bán lại một phần trái phiếu này cho các tổ chức, quỹ đầu tư và khách hàng cá nhân khi cần điều chỉnh các khoản mục tài sản trên bảng CĐKT.

Tuy nhiên, một số ngân hàng có thể sử dụng công cụ trái phiếu doanh nghiệp, thông qua các giao dịch tài chính phức tạp để cơ cấu lại nợ của tổ chức phát hành hoặc các mục đích khác. Để hạn chế các rủi ro tiềm ẩn, mới đây, NHNN đã có văn bản gửi đến các NHTM yêu cầu tăng cường kiểm soát hoạt động đầu tư TPDN và cho biết sẽ xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Để đảm bảo an toàn trong hoạt động ngân hàng, hạn chế rủi ro trong hoạt động mua trái phiếu doanh nghiệp, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các NHTM phải rà soát các quy định nội bộ, đảm bảo ban hành đầy đủ theo đúng quy định của pháp luật, đặc biệt các quy định nội bộ liên quan đến hoạt động mua trái phiếu doanh nghiệp (như quy định về quy trình, thủ tục thẩm định, phê duyệt và quyết định mua trái phiếu doanh nghiệp; nguyên tắc, chỉ tiêu đánh giá, xác định mức độ rủi ro mua trái phiếu).

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các NHTM không được mua trái phiếu doanh nghiệp trong đó có mục đích để cơ cấu lại các khoản nợ của doanh nghiệp phát hành theo đúng quy định tại Thông tư số 15/2018/TT-NHNN ngày 18/6/2018 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 22/2016/TT-NHNN.

Các ngân hàng cũng phải kiểm soát chặt chẽ hoạt động đầu tư trái phiếu có mục đích đầu tư vào các chương trình, dự án thuộc lĩnh vực kinh doanh bất động sản hoặc tăng quy mô vốn của tổ chức phát hành hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản để hạn chế rủi ro.

Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh sẽ xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định của pháp luật liên quan đến hoạt động đầu tư trái phiếu doanh nghiệp.

Phương Anh - Đ. Vũ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

tt group cua bau hien dang ky dau tu hon 700 trieu usd vao thu do ha noi

T&T Group của “Bầu Hiển” đăng ký đầu tư hơn 700 triệu USD vào Thủ đô Hà Nội

Ngày 27/6, trong khuôn khổ hội nghị “Hà Nội 2020 - Hợp tác đầu tư và phát triển”, ông Đỗ Quang Hiển – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn T&T Group đã thay mặt T&T Group nhận quyết định chủ trương đầu tư dự án Cụm công nghiệp Nam Phúc Thọ.
tap doan flc ky ghi nho dau tu ba du an trong diem tai ha noi

Tập đoàn FLC ký ghi nhớ đầu tư ba dự án trọng điểm tại Hà Nội

Trong khuôn khổ hội nghị “Hà Nội 2020 – Hợp tác, đầu tư và phát triển” diễn ra sáng ngày 27/6 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, thành phố Hà Nội đã trao giấy chứng nhận đầu tư và biên bản ghi nhớ đầu tư cho 267 dự án, trong đó có ba dự án trọng điểm của Tập đoàn FLC thuộc lĩnh vực du lịch, văn hóa, xã hội với tổng vốn lên tới hơn 2 tỷ USD.
vi sao tpbank man nong voi trai phieu doanh nghiep

Vì sao TPBank mặn nồng với trái phiếu doanh nghiệp?

Định hướng ngân hàng số của TPBank phụ thuộc vào tương lai, hiện, ngân hàng cần tăng phát hành trái phiếu và khả năng thực hiện một số kỹ thuật tài chính để đảm bảo an toàn vốn, phát sinh lợi nhuận.
no xau tang vot rui ro cho co phieu tpbank

Nợ xấu tăng vọt, rủi ro cho cổ phiếu TPBank?

Cổ phiếu giảm dần đều, lãnh đạo ngân hàng nhanh tay bù đắp hao hụt lợi nhuận bằng rủi ro tiềm ẩn.
muc tieu loi nhuan 2020 pvcombank than trong hay giat lui

Mục tiêu lợi nhuận 2020, PVCombank thận trọng hay giật lùi?

Ít có ngân hàng nào giảm mục tiêu lợi nhuận 2020 mạnh như PVCombank. Ngân hàng này có thể sẽ giảm tới 2/3 lợi nhuận vì ảnh hưởng dịch Covid-19.

Tin khác

Dư địa tăng trưởng VPBank trông vào đâu?

du dia tang truong vpbank trong vao dau
Nhận thấy dư địa tăng trưởng của gà vàng FeCredit không còn nhiều, Vpbank đang tính chuyển hướng sang trái phiếu, chứng khoán,…Nhưng đây lại không phải là nguồn thu ổn định cho một ngân hàng.

Cổ đông Đất Xanh thất vọng về cổ tức

co dong dat xanh that vong ve co tuc
Đại hội cổ đông thường niên 2020 của Công ty CP Tập đoàn Đất Xanh (DXG) thông qua tờ trình lợi nhuận cao, tăng trưởng tốt. Nhưng phần lớn cổ đông không hài lòng về việc công ty không chia cổ tức, dù hoàn thành kế hoạch năm.

Chủ tịch FLC Faros đăng ký mua vào 1 triệu cổ phiếu

chu tich flc faros dang ky mua vao 1 trieu co phieu
Bà Hương Trần Kiều Dung, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Xây dựng FLC Faros (ROS - HOSE) vừa có thông báo đăng ký mua vào 1 triệu cổ phiếu ROS trong ngày 1/6/2020.

Nợ xấu của TPBank tăng vọt 53% trong quý I/2020

no xau cua tpbank tang vot 53 trong quy i2020
Nợ xấu ngân hàng TPBank (mã HOSE: TPB) tăng mạnh trong 3 tháng đầu năm 2020.

Báo Nhật: Một công ty tại KCN Quế Võ - Bắc Ninh đã hối lộ công chức địa phương 5,4 tỉ đồng

bao nhat mot cong ty tai kcn que vo bac ninh da hoi lo cong chuc dia phuong 54 ti dong
Vào tháng 8/2019, một cuộc khảo sát của Cục Thuế địa phương cho thấy Tenma được yêu cầu nộp thêm 17,8 tỉ đồng (khoảng 89 triệu yên), bao gồm thuế doanh nghiệp. 

Agribank và Tổng Công ty Điện lực Miền Bắc – Nâng tầm hợp tác

agribank va tong cong ty dien luc mien bac nang tam hop tac
Ngày 22/5/2020, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) và Tổng Công ty Điện lực Miền Bắc (EVNNPC) tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác. Đây là sự kiện quan trọng đối với hai bên trong việc tiếp tục mở rộng hợp tác, cùng hướng đến mục tiêu trở thành đối tác chiến lược
Xem thêm
toyota gioi thieu altis phien ban moi

Toyota giới thiệu Altis phiên bản mới

Hãng xe số 1 Nhật Bản vừa giới thiệu Altis phiên bản mới. Tuy nhiên, gọi là phiên bản mới nhưng mẫu Altis mới ra mắt không có nhiều điểm thay ...
toyota corolla cross xe lap lung giua 2 phan khuc ra mat viet nam

Toyota Corolla Cross, xe lấp lửng giữa 2 phân khúc ra mắt Việt Nam

Ngày 5/8, Toyota Việt Nam chính thức giới thiệu mẫu xe Corolla Cross. Mẫu xe có kích thước lấp lửng giữa 2 phân khúc B và C, Corolla Cross sẽ cạnh ...
gia vang hom nay 58 trong nuoc dat 58 trieu dongluong the gioi pha ky luc

Giá vàng hôm nay 5/8: Trong nước đạt 58 triệu đồng/lượng, thế giới phá kỷ lục

Giá vàng trong nước sáng ngày 5/8 tăng mạnh, tiến sát mốc 59 triệu đồng/lượng.  
vinamilk duoc dinh gia 24 ty usd

Vinamilk được định giá 2,4 tỷ USD

Giá trị thương hiệu Vinamilk được Forbes Việt Nam “định giá” hơn 2,4 tỷ USD tương đương hơn 55 ngàn tỷ đồng, chiếm hơn 20% tổng giá trị của Top ...
lan thu 5 dam phu my lot vao top 50 thuong hieu dan dau

Lần thứ 5 Đạm Phú Mỹ lọt vào Top 50 thương hiệu dẫn đầu

Ngày 5/8, tin từ  Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo) cho biết, thương hiệu Đạm Phú Mỹ của TCT lần thứ 5 lọt vào danh ...
hinh anh may tho cua vingroup xuat hien tren truyen thong quoc te

Hình ảnh máy thở của Vingroup xuất hiện trên truyền thông quốc tế

Hình ảnh bên trong khu sản xuất máy thở của Vingroup được phóng viên ảnh 3 hãng thông tấn AFP, Bloomberg và Reuters khai thác đang gây sốt và được ...
kiem tra dieu kien thi cong du an tms land dam coi

Kiểm tra điều kiện thi công Dự án TMS Land Đầm Cói

UBND tỉnh Vĩnh Phúc vừa có văn bản giao Sở Xây dựng chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan kiểm tra điều kiện thi công Dự án ...
ba c ninh do thi pho moi huye n que vo dat tieu chuan do thi loai iv

Bắc Ninh: Đô thị Phố Mới huyện Quế Võ đạt tiêu chuẩn đô thị loại IV

Mới đây, Hội nghị thẩm định Đề án đề nghị công nhận đô thị Phố Mới mở rộng (Đô thị Quế Võ) trực thuộc tỉnh Bắc Ninh đạt tiêu chuẩn ...
du an dung liet green city rao ban cong khai khi chua du dieu kien phap ly

Dự án Dũng Liệt Green City: Rao bán công khai khi chưa đủ điều kiện pháp lý

Dự án Dũng Liệt Green City (Bắc Ninh) do Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư và xây dựng Khu Đô Thị làm chủ đầu tư (CĐT). Dù chưa có ...
Phiên bản di động