Nhớ về những chiếc xe đạp thồ huyền thoại

Dù đã ngoài 90 tuổi, nhưng cụ Trần Khôi vẫn còn minh mẫn, tích cực tham gia các tổ hoạt động của Hội NCT, của câu lạc bộ Hàm Rồng. Trò chuyện với chúng tôi, cụ vẫn nhớ như in những năm tháng của tuổi trẻ, nhất là những ngày cùng với chiếc xe đạp thồ huyền thoại, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ “lẫy lừng 5 châu, chấn động địa cầu”.

Tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, đội xe đạp thồ tỉnh Thanh Hóa đã vượt hàng trăm cây số đường rừng núi hiểm trở, giữa mưa bom bão đạn, để đưa hàng ngàn tấn lương thực - thực phẩm, vũ khí, thuốc men… phục vụ chiến trường Điện Biên Phủ; làm nên điều kì diệu chưa từng có trong lịch sử chiến tranh Việt Nam và chiến tranh thế giới. Người Pháp không thể ngờ những chiếc xe đạp do chính họ sản xuất lại được người Việt gia cố lại vành, săm, lốp, nan hoa, tay cầm để trở thành phương tiện vận tải diệu kì đến thế.

Ngôi nhà cấp 4 rộng chỉ hơn 30m2, được cụ Khôi bày biện ngăn nắp, treo những bức ảnh, Bằng khen, Giấy khen là những kỉ niệm, niềm tự hào của những năm tháng không thể nào quên. Trên bức tường đã úa màu thời gian ở phòng khách, cụ Khôi trang trọng treo những bức ảnh về Đại đội xe thồ năm xưa và những đồng đội một thời cùng cụ thồ lương thực, thực phẩm, thuốc men, súng đạn lên Điện Biên. Gần 70 năm trước, chiến dịch Điện Biên Phủ nổ ra, hưởng ứng lời hiệu triệu toàn dân tham gia vận tải lương thực phục vụ chiến dịch, tỉnh Thanh Hóa đã thành lập các đại đội, mỗi đại đội 100 người với nhiệm vụ vận chuyển lương thực từ Thanh Hóa lên Điện Biên.

Nhớ về những chiếc xe đạp thồ huyền thoại
Cụ Trần Khôi (áo trắng) bên chiếc xe đạp thồ năm xưa tại Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa

Cụ Khôi nhớ lại: “Khi Đại đội được thành lập, gia đình nào có xe thì ủng hộ xe, có gạo thì ủng hộ gạo. Xe đạp thời ấy hiếm lắm, hầu hết là xe Xanh-tê-chiêng của Pháp và Pra-ha của Tiệp. Thế nhưng, ai ai cũng đều tự nguyện ủng hộ. Đại đội xe thồ của chúng tôi, do đồng chí Nguyễn Hổ làm Đại đội trưởng; Nguyễn Văn Chung làm Đại đội phó và tôi làm Chính trị viên kiêm Bí thư chi bộ, đi từ Đồng Tiến lên Thọ Xuân lấy gạo, rồi đi qua Vạn Mai lên Quan Hóa, Bá Thước, dọc Suối Rút đến ngã ba Cò Nòi và điểm tập kết cuối là Sơn La. Đường chủ yếu là núi cao, vực thẳm, đá tai mèo, trong khi máy bay của địch ngày đêm thường xuyên đánh phá. Khi máy bay địch rình rập thì mình ngủ; đêm chúng thả pháo sáng thì mình khéo léo nép vào bìa rừng, vách núi. Chiến trường bước vào giai đoạn ác liệt, cần chi viện lượng lớn lương thực, yêu cầu tăng tải trọng cũng được đặt ra, từ 50kg/xe lên 70kg, rồi 120, 200, 250kg và đỉnh điểm có xe hơn 300kg.

Để đáp ứng yêu cầu chiến dịch, Đại đội xe thồ được chia thành 8 tiểu đội; mỗi tiểu đội lại chia thành tổ “Tam tam” (3 người một xe), hỗ trợ nhau khi lên, xuống dốc. Khi xuống dốc, một người cầm lái, một người kéo xe lại và một người đằng trước ghìm tay lái xuống, không thì xe lao xuống vực. Lúc lên dốc thì người cầm lái, người đẩy xe, người đi trước, buộc dây kéo vào người, vừa ghì, vừa kéo xe lên, tránh tình trạng xe bị lật ngửa. Nhiều đôi chân trần tứa máu vì phải lấy dép cao su ra làm phanh; tay thì rộp hết da và mọng nước; vai chai sạn vì vết hằn của cọc thồ. Nhưng gian khổ nhất vẫn là những ngày trời đổ mưa khiến đường trơn trượt. Toàn đại đội hành quân trong đêm, khi xe xuống dốc, anh em trong tổ vừa dùng lực ghì xe, vừa phải rút dép cao su chèn vào bánh xe, tăng ma sát. Gặp đá tai mèo thì săm nổ, lốp rách, nan hoa gãy.

Nhớ về những chiếc xe đạp thồ huyền thoại
Chiếc xe đạp thồ huyền thoại

Gian nan, vất vả là thế nhưng không ai muốn nghỉ, không ai muốn bị tụt lại phía sau. Tất cả thi đua nhau tăng trọng tải, chia sẻ với nhau cách đóng hàng làm sao vừa được nhiều, lại cân bằng, chắc chắn. "Trong cái khó, ló cái khôn", với quyết tâm vượt mọi gian khổ, hoàn thành nhiệm vụ, nhiều sáng kiến, cải tiến đã được nghĩ ra và áp dụng ngay trên cung đường tải gạo như: Săm lốp hỏng, anh em trong tổ xé chăn, áo may ô quấn xung quanh săm và cải tiến làm hai lớp lốp để tăng sức chịu đựng. Đối với vành và khung xe, mọi người dùng ba thanh tre già, chống giữa trục và vành. Nhờ vậy, xe ít hư hỏng, tải trọng nhiều hơn, tốc độ nhanh hơn. Kỉ lục có đồng chí chở được 335kg”.

68 năm đã trôi qua, rất nhiều người trong đội quân xe đạp thồ năm xưa không còn nữa, nhưng niềm tự hào của những người xứ Thanh trung kiên cùng những chiếc xe đạp thồ huyền thoại đã đi vào lịch sử. Năm 1957, trong lần về thăm Thanh Hóa, Bác đã khen ngợi dân công xe đạp thồ: “Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Thanh Hóa góp 12 vạn dân công vận tải lương thực cho bộ đội. Bây giờ tiếng Việt Nam đến đâu, tiếng Điện Biên Phủ đến đó. Tiếng Điện Biên Phủ đến đâu, đồng bào Thanh Hóa cũng có một phần vinh dự đến đó”.

Đinh Huê

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Các nước Đông Nam Á muốn đăng cai World Cup 2034

Các nước Đông Nam Á muốn đăng cai World Cup 2034

Theo Siam Sport, trong một hội nghị lãnh đạo cấp cao ASEAN tổ chức tại Thái Lan hôm 5/7, đề xuất đồng đăng cai World Cup 2034 đã được xem xét, bàn thảo.
Xem trực tiếp U19 Việt Nam vs Brunei, 17h00 ngày 06/07 trên kênh nào?

Xem trực tiếp U19 Việt Nam vs Brunei, 17h00 ngày 06/07 trên kênh nào?

Ngày mới Online cập nhật kênh xem trực tiếp U19 Việt Nam vs Brunei, U19 Đông Nam Á diễn ra lúc 17h00 ngày 6/7 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Nam vương Phi Việt, Á vương Hữu Anh ra sân bay tiễn Đạt Kyo đi thi Mister Supranational 2022

Nam vương Phi Việt, Á vương Hữu Anh ra sân bay tiễn Đạt Kyo đi thi Mister Supranational 2022

Mới đây, Quán quân Vietnam Fitness Model 2019 Đạt Kyo (Bùi Xuân Đạt) đã đón chuyến bay lên đường sang Ba Lan chinh chiến tại đấu trường nhan sắc hàng đầu thế giới dành cho phái mạnh Mister Supranational 2022 - Nam vương Siêu Quốc gia.
Kết quả U19 Việt Nam vs Philippines: Quốc Việt lập cú đúp, U19 Việt Nam thắng giòn giã

Kết quả U19 Việt Nam vs Philippines: Quốc Việt lập cú đúp, U19 Việt Nam thắng giòn giã

Kết quả U19 Việt Nam vs Philippines: U19 Việt Nam đã giành được 3 điểm đầu tiên tại VCK U19 Đông Nam Á 2022 sau chiến thắng 4-1 trước U19 Philippines.
Xem Thương ngày nắng về phần 2 tập 40: Hồng Đăng có xuất hiện trong phim?

Xem Thương ngày nắng về phần 2 tập 40: Hồng Đăng có xuất hiện trong phim?

Xem Thương ngày nắng về phần 2 tập 40: Ngoài sự tò mò về sự xuất hiện của Hồng Đăng, preview dài khoảng 5 phút tiết lộ cảnh: "Ông Hoàng Long triển khai kế hoạch loại bỏ mẹ con Trang"...

Tin khác

"Tại sao lại là Oh Soo Jae" (Why Her) tập 11: Gong Chan là kẻ giết người?

"Tại sao lại là Oh Soo Jae" (Why Her) tập 11: Gong Chan là kẻ giết người?
"Tại sao lại là Oh Soo Jae" (Why Her) tập 11 hé lộ tình tiết gay cấn khi Gong Chan chính là Kim Dong Goo - kẻ đã sát hại con gái của mẹ kế mình?

Lịch thi đấu ĐT nữ Việt Nam tại giải vô địch bóng đá nữ Đông Nam Á 2022

Lịch thi đấu ĐT nữ Việt Nam tại giải vô địch bóng đá nữ Đông Nam Á 2022
Ngày mới Online cập nhật lịch thi đấu giải vô địch bóng đá nữ Đông Nam Á 2022, lịch thi đấu của ĐT nữ Việt Nam tại giải vô địch bóng đá nữ Đông Nam Á 2022.

Xem trực tiếp Viettel vs HL Hà Tĩnh 19h15 ngày 4/7, V-League 2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp Viettel vs HL Hà Tĩnh 19h15 ngày 4/7, V-League 2022 trên kênh nào?
Ngày mới Online cập nhật kênh xem trực tiếp Viettel vs HL Hà Tĩnh, giải vô địch quốc gia V-League 2022 diễn ra lúc 19h15 ngày 4/7 phục vụ quý độc giả quan tâm.

5 tác phẩm điêu khắc đặc biệt nhất tại Thác Thần Mặt Trời ở Bà Nà Hills

5 tác phẩm điêu khắc đặc biệt nhất tại Thác Thần Mặt Trời ở Bà Nà Hills
Trên đỉnh Bà Nà bốn mùa mây phủ, những tác phẩm điêu khắc trong quần thể Thác Thần Mặt trời của gia tộc Frilli đưa du khách lạc bước vào một xứ sở thần thoại. Mỗi bức tượng là một câu chuyện kể đặc biệt thú vị.

Xem trực tiếp Nam Định vs Bình Dương 18h ngày 3/7, V-League 2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp Nam Định vs Bình Dương 18h ngày 3/7, V-League 2022 trên kênh nào?
Ngày mới Online cập nhật kênh xem trực tiếp Nam Định vs Bình Dương, giải vô địch quốc gia V-League 2022 diễn ra lúc 18h ngày 3/7 phục vụ quý độc giả quan tâm.

Xem trực tiếp Đà Nẵng vs Hà Nội 17h ngày 3/7, V-League 2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp Đà Nẵng vs Hà Nội 17h ngày 3/7, V-League 2022 trên kênh nào?
Ngày mới Online cập nhật kênh xem trực tiếp Đà Nẵng vs Hà Nội, giải vô địch quốc gia V-League 2022 diễn ra lúc 17h ngày 3/7 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Xem thêm
Khao khát Lan Var

Khao khát Lan Var

Một buổi chiều muộn cuối tháng Sáu, tôi ghé thăm Trung theo địa chỉ Vườn lan Var Trung Phạm ở xã Lộc An, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Trung đang say sưa, chăm chút hoàn thiện nốt tác phẩm Lan 5 cánh trắng Phú Thọ trên gỗ của mình. Anh cười thật tươi, niềm nở chào tôi rồi quay lại tiếp tục với công việc. Trung cho biết, anh sẽ đem tác phẩm này ra dự thi tại Festival Ngày hội Hoa Lan Việt Nam tổ chức vào 2 ngày 25 và 26/6, tại Công viên Thống Nhất- Hà Nội. Là một người mê lan, tôi cũng bị cuốn theo câu chuyện về Lan Var và những ý tưởng mà anh đang gửi gắm trên tác phẩm của mình.
Quốc hội chốt 6 loại phim phân loại theo độ tuổi hoặc cấm phổ biến

Quốc hội chốt 6 loại phim phân loại theo độ tuổi hoặc cấm phổ biến

Chiều 15/6, với 449/467 Đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua dự án Luật điện ảnh (sửa đổi).
Bún chả được đưa vào sách dạy nấu ăn mừng đại lễ Bạch kim của Nữ hoàng Anh

Bún chả được đưa vào sách dạy nấu ăn mừng đại lễ Bạch kim của Nữ hoàng Anh

Nhân dịp kỷ niệm 70 năm trị vì của Nữ hoàng Anh Elizabeth II, 70 Đại sứ quán Anh trên toàn thế giới đã cùng sưu tầm những công thức món ăn được phục vụ trong các chuyến thăm của Hoàng gia Anh.
5 tác phẩm điêu khắc đặc biệt nhất tại Thác Thần Mặt Trời ở Bà Nà Hills

5 tác phẩm điêu khắc đặc biệt nhất tại Thác Thần Mặt Trời ở Bà Nà Hills

Trên đỉnh Bà Nà bốn mùa mây phủ, những tác phẩm điêu khắc trong quần thể Thác Thần Mặt trời của gia tộc Frilli đưa du khách lạc bước vào một xứ sở thần thoại. Mỗi bức tượng là một câu chuyện kể đặc biệt thú vị.
Lạc lối trên "hòn ngọc quý" Majorca Tây Ban Nha

Lạc lối trên "hòn ngọc quý" Majorca Tây Ban Nha

Đảo Mallorca (Majorca) là đảo lớn nhất trong quần đảo Balears, được xem là "hòn ngọc quý", điểm du lịch hút khách nhất của Tây Ban Nha. Nằm trong vùng khí hậu Địa Trung Hải nên đảo này quanh năm ấm áp, khô ráo.
Mùa hè bùng nổ với chiến dịch “Take me to Sun World” tại các công viên giải trí hàng đầu Việt Nam

Mùa hè bùng nổ với chiến dịch “Take me to Sun World” tại các công viên giải trí hàng đầu Việt Nam

Đón một mùa hè rực rỡ sắc màu, các công viên giải trí đẳng cấp của Sun World trên cả nước tung hàng loạt lễ hội sôi động, nhiều sản phẩm mới và ưu đãi hấp dẫn chưa từng có.
Các nước Đông Nam Á muốn đăng cai World Cup 2034

Các nước Đông Nam Á muốn đăng cai World Cup 2034

Theo Siam Sport, trong một hội nghị lãnh đạo cấp cao ASEAN tổ chức tại Thái Lan hôm 5/7, đề xuất đồng đăng cai World Cup 2034 đã được xem xét, bàn thảo.
Xem trực tiếp U19 Việt Nam vs Brunei, 17h00 ngày 06/07 trên kênh nào?

Xem trực tiếp U19 Việt Nam vs Brunei, 17h00 ngày 06/07 trên kênh nào?

Ngày mới Online cập nhật kênh xem trực tiếp U19 Việt Nam vs Brunei, U19 Đông Nam Á diễn ra lúc 17h00 ngày 6/7 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Kết quả U19 Việt Nam vs Philippines: Quốc Việt lập cú đúp, U19 Việt Nam thắng giòn giã

Kết quả U19 Việt Nam vs Philippines: Quốc Việt lập cú đúp, U19 Việt Nam thắng giòn giã

Kết quả U19 Việt Nam vs Philippines: U19 Việt Nam đã giành được 3 điểm đầu tiên tại VCK U19 Đông Nam Á 2022 sau chiến thắng 4-1 trước U19 Philippines.
Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Dựa trên câu chuyện lịch sử có thật: Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn gác lại thù nhà, chuyên tâm phò tá triều đình nhà Trần ba lần đánh tan quân Nguyên Mông, bảo vệ đất nước...
Hội Minh thề

Hội Minh thề

Năm 1561 Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toản (vợ của Thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung) lập nên ấp Lan Niểu (nay là làng Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy, TP Hải Phòng). Bà quyên góp tôn tạo ngôi chùa cổ Thiên Phúc (nay là chùa Hòa Liễu, di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2013). Phần quyên góp còn dư sau khi tôn tạo chùa, bà cho mua ruộng để chia cho dân cày và làm ruộng công, lập quỹ giúp đỡ người nghèo, neo đơn… Để phòng xảy ra tư lợi, bà cùng dân làng lập ra Hội Minh thề và Hịch Minh thề. Hội Minh thề được duy trì nghiêm cẩn trong suốt thời gian nhà Mạc trị vì. Rồi có thời gian bị lãng quên. Năm 2002 Hội Minh thề được chính quyền và Nhân dân địa phương phục dựng. Hội Minh thề được triều nhà Nguyễn thế kỷ thứ XIX sắc phong bốn chữ vàng “Mỹ tục khả phong”…
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.
Nam vương Phi Việt, Á vương Hữu Anh ra sân bay tiễn Đạt Kyo đi thi Mister Supranational 2022

Nam vương Phi Việt, Á vương Hữu Anh ra sân bay tiễn Đạt Kyo đi thi Mister Supranational 2022

Mới đây, Quán quân Vietnam Fitness Model 2019 Đạt Kyo (Bùi Xuân Đạt) đã đón chuyến bay lên đường sang Ba Lan chinh chiến tại đấu trường nhan sắc hàng đầu thế giới dành cho phái mạnh Mister Supranational 2022 - Nam vương Siêu Quốc Gia.
Xem Thương ngày nắng về phần 2 tập 40: Hồng Đăng có xuất hiện trong phim?

Xem Thương ngày nắng về phần 2 tập 40: Hồng Đăng có xuất hiện trong phim?

Xem trực tiếp Thương ngày nắng về 2 tập 40 ngoài sự tò mò về sự xuất hiện của Hồng Đăng có cảnh: "Ông Hoàng Long triển khai kế hoạch loại bỏ mẹ con Trang"
"Tại sao lại là Oh Soo Jae" (Why Her) tập 11: Gong Chan là kẻ giết người?

"Tại sao lại là Oh Soo Jae" (Why Her) tập 11: Gong Chan là kẻ giết người?

"Tại sao lại là Oh Soo Jae" (Why Her) tập 11 hé lộ tình tiết gay cấn khi Gong Chan chính là Kim Dong Goo - kẻ đã sát hại con gái của mẹ kế mình?
Phiên bản di động