Nhớ về những chiếc xe đạp thồ huyền thoại

Dù đã ngoài 90 tuổi, nhưng cụ Trần Khôi vẫn còn minh mẫn, tích cực tham gia các tổ hoạt động của Hội NCT, của câu lạc bộ Hàm Rồng. Trò chuyện với chúng tôi, cụ vẫn nhớ như in những năm tháng của tuổi trẻ, nhất là những ngày cùng với chiếc xe đạp thồ huyền thoại, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ “lẫy lừng 5 châu, chấn động địa cầu”.

Tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, đội xe đạp thồ tỉnh Thanh Hóa đã vượt hàng trăm cây số đường rừng núi hiểm trở, giữa mưa bom bão đạn, để đưa hàng ngàn tấn lương thực - thực phẩm, vũ khí, thuốc men… phục vụ chiến trường Điện Biên Phủ; làm nên điều kì diệu chưa từng có trong lịch sử chiến tranh Việt Nam và chiến tranh thế giới. Người Pháp không thể ngờ những chiếc xe đạp do chính họ sản xuất lại được người Việt gia cố lại vành, săm, lốp, nan hoa, tay cầm để trở thành phương tiện vận tải diệu kì đến thế.

Ngôi nhà cấp 4 rộng chỉ hơn 30m2, được cụ Khôi bày biện ngăn nắp, treo những bức ảnh, Bằng khen, Giấy khen là những kỉ niệm, niềm tự hào của những năm tháng không thể nào quên. Trên bức tường đã úa màu thời gian ở phòng khách, cụ Khôi trang trọng treo những bức ảnh về Đại đội xe thồ năm xưa và những đồng đội một thời cùng cụ thồ lương thực, thực phẩm, thuốc men, súng đạn lên Điện Biên. Gần 70 năm trước, chiến dịch Điện Biên Phủ nổ ra, hưởng ứng lời hiệu triệu toàn dân tham gia vận tải lương thực phục vụ chiến dịch, tỉnh Thanh Hóa đã thành lập các đại đội, mỗi đại đội 100 người với nhiệm vụ vận chuyển lương thực từ Thanh Hóa lên Điện Biên.

Nhớ về những chiếc xe đạp thồ huyền thoại
Cụ Trần Khôi (áo trắng) bên chiếc xe đạp thồ năm xưa tại Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa

Cụ Khôi nhớ lại: “Khi Đại đội được thành lập, gia đình nào có xe thì ủng hộ xe, có gạo thì ủng hộ gạo. Xe đạp thời ấy hiếm lắm, hầu hết là xe Xanh-tê-chiêng của Pháp và Pra-ha của Tiệp. Thế nhưng, ai ai cũng đều tự nguyện ủng hộ. Đại đội xe thồ của chúng tôi, do đồng chí Nguyễn Hổ làm Đại đội trưởng; Nguyễn Văn Chung làm Đại đội phó và tôi làm Chính trị viên kiêm Bí thư chi bộ, đi từ Đồng Tiến lên Thọ Xuân lấy gạo, rồi đi qua Vạn Mai lên Quan Hóa, Bá Thước, dọc Suối Rút đến ngã ba Cò Nòi và điểm tập kết cuối là Sơn La. Đường chủ yếu là núi cao, vực thẳm, đá tai mèo, trong khi máy bay của địch ngày đêm thường xuyên đánh phá. Khi máy bay địch rình rập thì mình ngủ; đêm chúng thả pháo sáng thì mình khéo léo nép vào bìa rừng, vách núi. Chiến trường bước vào giai đoạn ác liệt, cần chi viện lượng lớn lương thực, yêu cầu tăng tải trọng cũng được đặt ra, từ 50kg/xe lên 70kg, rồi 120, 200, 250kg và đỉnh điểm có xe hơn 300kg.

Để đáp ứng yêu cầu chiến dịch, Đại đội xe thồ được chia thành 8 tiểu đội; mỗi tiểu đội lại chia thành tổ “Tam tam” (3 người một xe), hỗ trợ nhau khi lên, xuống dốc. Khi xuống dốc, một người cầm lái, một người kéo xe lại và một người đằng trước ghìm tay lái xuống, không thì xe lao xuống vực. Lúc lên dốc thì người cầm lái, người đẩy xe, người đi trước, buộc dây kéo vào người, vừa ghì, vừa kéo xe lên, tránh tình trạng xe bị lật ngửa. Nhiều đôi chân trần tứa máu vì phải lấy dép cao su ra làm phanh; tay thì rộp hết da và mọng nước; vai chai sạn vì vết hằn của cọc thồ. Nhưng gian khổ nhất vẫn là những ngày trời đổ mưa khiến đường trơn trượt. Toàn đại đội hành quân trong đêm, khi xe xuống dốc, anh em trong tổ vừa dùng lực ghì xe, vừa phải rút dép cao su chèn vào bánh xe, tăng ma sát. Gặp đá tai mèo thì săm nổ, lốp rách, nan hoa gãy.

Nhớ về những chiếc xe đạp thồ huyền thoại
Chiếc xe đạp thồ huyền thoại

Gian nan, vất vả là thế nhưng không ai muốn nghỉ, không ai muốn bị tụt lại phía sau. Tất cả thi đua nhau tăng trọng tải, chia sẻ với nhau cách đóng hàng làm sao vừa được nhiều, lại cân bằng, chắc chắn. "Trong cái khó, ló cái khôn", với quyết tâm vượt mọi gian khổ, hoàn thành nhiệm vụ, nhiều sáng kiến, cải tiến đã được nghĩ ra và áp dụng ngay trên cung đường tải gạo như: Săm lốp hỏng, anh em trong tổ xé chăn, áo may ô quấn xung quanh săm và cải tiến làm hai lớp lốp để tăng sức chịu đựng. Đối với vành và khung xe, mọi người dùng ba thanh tre già, chống giữa trục và vành. Nhờ vậy, xe ít hư hỏng, tải trọng nhiều hơn, tốc độ nhanh hơn. Kỉ lục có đồng chí chở được 335kg”.

68 năm đã trôi qua, rất nhiều người trong đội quân xe đạp thồ năm xưa không còn nữa, nhưng niềm tự hào của những người xứ Thanh trung kiên cùng những chiếc xe đạp thồ huyền thoại đã đi vào lịch sử. Năm 1957, trong lần về thăm Thanh Hóa, Bác đã khen ngợi dân công xe đạp thồ: “Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Thanh Hóa góp 12 vạn dân công vận tải lương thực cho bộ đội. Bây giờ tiếng Việt Nam đến đâu, tiếng Điện Biên Phủ đến đó. Tiếng Điện Biên Phủ đến đâu, đồng bào Thanh Hóa cũng có một phần vinh dự đến đó”.

Đinh Huê

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Xem trực tiếp Nhật Bản vs Tây Ban Nha, VTV, 02h00 ngày 02/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp Nhật Bản vs Tây Ban Nha, VTV, 02h00 ngày 02/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Cập nhật link xem Nhật Bản vs Tây Ban Nha, diễn ra lúc 02h00 ngày 2/12, xem trực tiếp Nhật Bản vs Tây Ban Nha, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Xem trực tiếp Đức vs Costa Rica, VTV, 02h00 ngày 02/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp Đức vs Costa Rica, VTV, 02h00 ngày 02/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Cập nhật link xem Đức vs Costa Rica, diễn ra lúc 02h00 ngày 2/12, xem trực tiếp Đức vs Costa Rica, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Xem trực tiếp Canada vs Ma Rốc, VTV, 22 giờ ngày 1/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp Canada vs Ma Rốc, VTV, 22 giờ ngày 1/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Cập nhật link xem trực tiếp Canada vs Ma Rốc, diễn ra lúc 22 giờ ngày 1/12, xem trực tiếp Canada vs Ma Rốc, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Xem trực tiếp Croatia vs Bỉ, VTV, 22 giờ ngày 1/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp Croatia vs Bỉ, VTV, 22 giờ ngày 1/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Cập nhật link xem trực tiếp Croatia vs Bỉ, diễn ra lúc 22 giờ ngày 1/12, xem trực tiếp Croatia vs Bỉ, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Link xem trực tiếp World Cup 2022 hôm nay 1/12 rạng sáng 2/12, trực tiếp bóng đá World Cup 2022

Link xem trực tiếp World Cup 2022 hôm nay 1/12 rạng sáng 2/12, trực tiếp bóng đá World Cup 2022

Cập nhật link xem trực tiếp World Cup 2022, link xem trực tiếp World Cup 2022 hôm nay 1/12 rạng sáng 2/12, link xem trực tiếp trận Croatia vs Bỉ, link xem trực tiếp Canada vs Maroc (22h00 ngày 1/12), link xem trực tiếp Nhật Bản vs Tây Ban Nha, link xem trực tiếp Costa Rica vs Đức (02h00 ngày 2/12, theo giờ Việt Nam).

Tin khác

Vĩnh Phúc tổ chức phát triển du lịch và phát động trồng cây năm 2023

Vĩnh Phúc tổ chức phát triển du lịch và phát động trồng cây năm 2023
Sáng 30/11, tỉnh Vĩnh Phúc tổ chức phát động trồng cây năm 2023, vì mục tiêu phát triển du lịch và bảo vệ môi trường.

Lịch sử đối đầu, nhận định Nhật Bản vs Tây Ban Nha bảng E World Cup 2022, 2h00 ngày 2/12

Lịch sử đối đầu, nhận định Nhật Bản vs Tây Ban Nha bảng E World Cup 2022, 2h00 ngày 2/12
Lịch sử đối đầu Nhật Bản vs Tây Ban Nha. Nhận định trận đấu Nhật Bản vs Tây Ban Nha ở lượt trận cuối bảng E World Cup 2022, 2 giờ ngày 2/12. Dự đoán kết quả Nhật Bản vs Tây Ban Nha.

Lịch sử đối đầu, nhận định Costa Rica vs Đức bảng E World Cup 2022, 2h00 ngày 2/12

Lịch sử đối đầu, nhận định Costa Rica vs Đức bảng E World Cup 2022, 2h00 ngày 2/12
Lịch sử đối đầu Costa Rica vs Đức. Nhận định trận đấu Costa Rica vs Đức ở lượt trận cuối bảng E World Cup 2022, 2 giờ ngày 2/12. Dự đoán kết quả Costa Rica vs Đức.

Lịch sử đối đầu, nhận định Canada vs Maroc bảng F World Cup 2022, 22 giờ ngày 1/12

Lịch sử đối đầu, nhận định Canada vs Maroc bảng F World Cup 2022, 22 giờ ngày 1/12
Lịch sử đối đầu Canada vs Maroc. Nhận định trận đấu Canada vs Maroc ở lượt trận cuối bảng F World Cup 2022, 22 giờ ngày 1/12. Dự đoán kết quả Canada vs Maroc.

Lịch sử đối đầu, nhận định Croatia vs Bỉ bảng F World Cup 2022, 22h00 ngày 1/12

Lịch sử đối đầu, nhận định Croatia vs Bỉ bảng F World Cup 2022, 22h00 ngày 1/12
Lịch sử đối đầu Croatia vs Bỉ. Nhận định trận đấu Croatia vs Bỉ ở lượt trận cuối bảng F World Cup 2022, 22 giờ ngày 1/12. Dự đoán kết quả Croatia vs Bỉ.

Xem trực tiếp Ả rập Xê út vs Mexico, VTV, 02h00 ngày 01/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp Ả rập Xê út vs Mexico, VTV, 02h00 ngày 01/12, World Cup 2022 trên kênh nào?
Cập nhật link xem Ả rập Xê út vs Mexico, diễn ra lúc 02h00 ngày 1/12, xem trực tiếp Ả rập Xê útvs Mexico, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Xem thêm
Huyền thoại bến Vũng Rô và những chuyến tàu “không số"

Huyền thoại bến Vũng Rô và những chuyến tàu “không số"

Cách đây 58 năm ngày 28/11/1964, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước sang giai đoạn ác liệt nhất, những con tàu “không số” vượt qua nghìn trùng hiểm nguy, cập bến Vũng Rô mang theo hàng trăm tấn khí tài chi viện cho chiến trường Khu V và Tây Nguyên,... Những chuyến tàu “không số” và bến Vũng Rô mãi là niềm tự hào của quân, dân Phú Yên và của dân tộc ta...
NSƯT Quốc Khánh nhận quyết định nghỉ hưu

NSƯT Quốc Khánh nhận quyết định nghỉ hưu

NMO - Ngày 21/11, NSƯT Xuân Bắc - Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam đã trao quyết định nghỉ hưu cho NSƯT Quốc Khánh.
Tưng bừng ngày hội “hai trong một” ở tổ 8 phường Xuân Khanh

Tưng bừng ngày hội “hai trong một” ở tổ 8 phường Xuân Khanh

Đó là không khí trong ngày 16/11 tại Nhà văn hóa tổ dân phố 8, phường Xuân Khanh, thị xã Sơn Tây, TP Hà Nội
Vĩnh Phúc tổ chức phát triển du lịch và phát động trồng cây năm 2023

Vĩnh Phúc tổ chức phát triển du lịch và phát động trồng cây năm 2023

Sáng 30/11, tỉnh Vĩnh Phúc tổ chức phát động trồng cây năm 2023 vì mục tiêu phát triển du lịch và bảo vệ môi trường.
Mong muốn di sản Thành Nhà Hồ gần gũi hơn nữa với du khách trong và ngoài nước

Mong muốn di sản Thành Nhà Hồ gần gũi hơn nữa với du khách trong và ngoài nước

Chiều ngày 22/11, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành Nhà Hồ (Vĩnh Lộc, Thanh Hoá) đã tổ chức Hội nghị Tổng kết Câu lạc bộ các Di sản Thế giới tại Việt Nam trong nhiệm kỳ Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành Nhà Hồ là chủ tịch Câu lạc bộ và Lễ khai mạc trưng bày tr
Trải nghiệm kỳ nghỉ trăng mật đáng nhớ tại Cam Ranh Riviera

Trải nghiệm kỳ nghỉ trăng mật đáng nhớ tại Cam Ranh Riviera

Cùng một nửa của mình tận hưởng kỳ nghỉ 5 sao tại resort Cam Ranh Riviera Beach Resort & Spa là một trải nghiệm tuyệt vời mà bạn không nên bỏ lỡ khi đến Cam Ranh – Top 3 vịnh đẹp nhất thế giới.
Xem trực tiếp Nhật Bản vs Tây Ban Nha, VTV, 02h00 ngày 02/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp Nhật Bản vs Tây Ban Nha, VTV, 02h00 ngày 02/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Cập nhật link xem Nhật Bản vs Tây Ban Nha, diễn ra lúc 02h00 ngày 2/12, xem trực tiếp Nhật Bản vs Tây Ban Nha, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Xem trực tiếp Đức vs Costa Rica, VTV, 02h00 ngày 02/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp Đức vs Costa Rica, VTV, 02h00 ngày 02/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Cập nhật link xem Đức vs Costa Rica, diễn ra lúc 02h00 ngày 2/12, xem trực tiếp Đức vs Costa Rica, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Xem trực tiếp Canada vs Ma Rốc, VTV, 22 giờ ngày 1/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp Canada vs Ma Rốc, VTV, 22 giờ ngày 1/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Cập nhật link xem trực tiếp Canada vs Ma Rốc, diễn ra lúc 22h00 ngày 1/12, xem trực tiếp Canada vs Ma Rốc, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Những cánh rừng đều xanh

Những cánh rừng đều xanh

Trở về quê sau bao năm lăn lộn, phóng tầm mắt nhìn quanh, những cánh rừng đã phục sinh. Quê hương vùng lõm, kí ức tuổi thơ là những mảng rừng xám xịt da beo với những đống tro nguội lạnh sau một trận lửa rừng rực.
Đồng đội

Đồng đội

Quyết vừa tới nhà, vứt “phịch” chiếc ba lô lộn ngược một cái nơi hè, vừa thở vừa nói với chị dâu:
Hoa hồng Vu lan...

Hoa hồng Vu lan...

Chị mới dọn về xóm, xây cái nhà nhỏ, định cư luôn. Con trai chị với con tôi chung lớp 5, ngày nào cũng qua nhà chơi. Thằng nhỏ lễ phép, chỉ phải cái hơi… sa đà: Sa vô chơi là quên luôn trời đất; bữa cơm nào mẹ cũng phải vác roi đi kiếm! Vài lần trò chuyện xã giao mới biết: Té ra chị Hân cũng mẹ đơn thân.
Thanh Hà & Quốc Thiên ngọt ngào trong đêm nhạc “Tháng năm bên nhau”

Thanh Hà & Quốc Thiên ngọt ngào trong đêm nhạc “Tháng năm bên nhau”

Là những giọng ca trữ tình truyền cảm, quyến rũ được nhiều khán giả yêu mến, Thanh Hà, Quốc Thiên cùng khách mời Phương Uyên đã đem đến đêm nhạc Soul of the Forest “Tháng năm bên nhau” những ca khúc thật ngọt ngào, lãng mạn.
Xem trọn bộ phim "Cậu út nhà tài phiệt" (Reborn Rich) của Song Joong Ki

Xem trọn bộ phim "Cậu út nhà tài phiệt" (Reborn Rich) của Song Joong Ki

Ngày mới Online cập nhật link xem trọn bộ phim "Cậu út nhà tài phiệt" của Song Joong Ki phát sóng trên JTBC, phát song song trên TV360,...chất lượng cao phục vụ đông đảo quý khán giả.
Lịch phát sóng phim "Cậu út nhà tài phiệt" của Song Joong Ki

Lịch phát sóng phim "Cậu út nhà tài phiệt" của Song Joong Ki

NMO - "Cậu út nhà tài phiệt" có sự tham gia của dàn diễn viên đình đám xứ sở Kim chi như: Song Joong Ki, Lee Sung Min, Shin Hyun Bin, Tiffany (SNSD), Kim Shin Rok, Kim Nam Hee, Park Ji Hyun…
Phiên bản di động