Nhiễm virus viêm gan B không triệu chứng mối lo của nhiều người

Viêm gan virus B là một bệnh khá phổ biến ở nước ta cũng như ở nhiều nước khác trên thế giới. Trong nhiều trường hợp, bệnh thường nhẹ và có thể điều trị khỏi hẳn, không để lại di chứng. Nhưng cũng có những thể bệnh rất nặng, diễn biến phức tạp, dẫn đến tử vong.
Và điều đáng lo ngại là bệnh có thể để lại hậu quả quan trọng như viêm gan mạn tính, xơ gan và ung thư gan. Tuy nhiên, trong những cuộc khám sức khoẻ định kì không ít người hoàn toàn khoẻ mạnh nhưng kết quả xét nghiệm lại tình cờ phát hiện thấy HBsAg (+). Do vốn hiểu biết về căn bệnh này còn hạn chế, hơn nữa cách giải thích tình trạng bệnh hiện tại cũng như sự chỉ dẫn về phương thức xử trí và dự phòng cụ thể nhiều khi lại không thống nhất giữa các thầy thuốc, cho nên người bệnh và gia đình của họ thường rất lo lắng và lúng túng. Vậy nên hiểu và cần làm gì khi chúng ta lâm vào tình trạng này?

HBsAg là gì?

Cho đến nay, người ta đã xác định được nhiều loại virut viêm gan như A, B, C, D, E, G..., trong đó viêm gan virut B (VGVR B) là vấn đề y tế rất quan trọng ở vùng Đông Nam á với tỉ lệ người nhiễm rất lớn. Virus viêm gan B (HVB) có 3 kiểu cấu trúc: (1) các cấu trúc hình cầu lớn được Dane phát hiện năm 1970 (được gọi là tiểu thể Dane) có đường kính 4,2nm, bao gồm lớp vỏ bọc bên ngoài và phần lõi bên trong, (2) các cấu trúc hình cầu nhỏ có đường kính 22nm và (3) các cấu trúc hình ống có đường kính 22nm. Lớp vỏ bọc ngoài của tiểu thể Dane và hai cấu trúc (2) và (3) có cùng bản chất sinh hoá lipoprotein và đó chính là kháng nguyên trong bệnh VGVR B mà Blumberg đã phát hiện năm 1965 và ngày nay được gọi là kháng nguyên bề mặt của HVB (hepatitis B surface antigen), viết tắt là HBsAg. Đây là yếu tố quan trọng để xác định tình trạng nhiễm bệnh và gây bệnh.

Khi nào HBsAg dương tính?

Trong VGVR cấp tính, HBsAg hiện diện trong huyết thanh khoảng 2 - 7 tuần trước khi có triệu chứng lâm sàng, tồn tại suốt giai đoạn có triệu chứng và biến mất trong giai đoạn hồi phục. Trong VGVR B mạn tính, do đáp ứng miễn dịch của cơ thể không đủ sức khống chế sự phát triển của virus hoặc do virus đã thích nghi nhờ vào hiện tượng đột biến để trốn tránh được các phản ứng miễn dịch của cơ thể. Trong xơ gan và ung thư gan có một tỉ lệ HBsAg (+) nhất định.

Nhiễm virus viêm gan B không triệu chứng mối lo của nhiều người

Ở người lành mang HBsAg mạn tính không triệu chứng (healthy carries): đây là tình trạng khá đặc biệt trong đó cơ thể mang HBsAg mạn tính nhưng không có các biểu hiện triệu chứng trên lâm sàng và không có các tổn thương gan tiến triển, men gan hoàn toàn bình thường. Tình trạng này có thể được giải thích là do có sự dung nạp tương đối về miễn dịch giữa cơ thể đối với virus. Miễn dịch không đủ sức để loại trừ virus nhưng lại có khả năng ức chế sự phát triển của chúng.

Tỉ lệ người mang HBsAg (+) là bao nhiêu?

Hiện nay, theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) có khoảng 2 tỉ người đã từng bị nhiễm HVB, trong đó có khoảng 350 triệu người đang mang mầm bệnh. Dự tính đến đầu thế kỉ 21 số người mang mầm bệnh có thể lên đến 400 triệu, 85% số người này cư ngụ tại khu vực á - Phi, Đông Nam á được xếp vào vùng lưu hành cao với tỉ lệ HBsAg (+) vào khoảng 8 - 15%, trong đó có Việt Nam. Kết quả một số nghiên cứu dịch tễ cho thấy: tại Hà Nội, tỉ lệ HBsAg (+) vào khoảng 15 - 20% (Hoàng Thuỷ Nguyên, 1991); tại TP Hồ Chí Minh, tỉ lệ này vào khoảng 10%; tại Tiền Giang là 21 - 28%. Tuỳ theo lứa tuổi, ngành nghề mà tỉ lệ nhiễm HVB có khác nhau. ở Trung Quốc, theo G.B.Yao có khoảng 150 triệu người mang HBsAg (+), chiếm tỉ lệ 10,3% dân số.

Virus viêm gan B vào cơ thể bằng con đường nào?

Về phương tiện dịch tễ học, người ta ghi nhận có bốn phương cách lây nhiễm chính: (1) Lây truyền qua đường ngoài tiêu hoá như tiếp xúc với máu, các vật phẩm của máu hoặc các dịch tiết của cơ thể như truyền dịch, tiêm chích, các thủ thuật gây sang chấn da và niêm mạc có sử dụng các dụng cụ không bảo đảm vô khuẩn: Phẫu thuật, nội soi đường tiêu hoá, châm cứu, xỏ lỗ tai, xăm mình, giác hút, chữa răng...; (2) Lây truyền qua đường sinh dục; (3) Lây truyền từ mẹ sang con, chủ yếu trong lúc sinh hơn là lây qua nhau thai; (4) Lây truyền cho những người sống chung trong gia đình xảy ra qua tiếp xúc tình dục, qua da, dùng chung các vật dụng cá nhân như dao cạo râu, bàn chải đánh răng. Sự lây truyền qua miệng vẫn còn đang bàn cãi.

Người lành mang HBsAg (+) cần làm gì?

Trước hết, không nên lo lắng thái quá bởi vì trường hợp này virus xâm nhập vào các tế bào gan nhưng không gây phản ứng viêm và phản ứng huỷ hoại tế bào gan nên không có các triệu chứng lâm sàng. Vả lại, nếu có gây nên tình trạng viêm gan thì chỉ có một tỉ lệ nhỏ dẫn đến xơ gan và cuối cùng bị ung thư gan (xin nhắc lại chỉ có một tỉ lệ nhỏ người bị xơ gan, ung thư gan chứ không phải tất cả mọi người bị nhiễm đều dẫn đến tình trạng rất trầm trọng này). Có một số người mang mầm bệnh virus suốt đời nhưng không hề có các rối loạn bệnh lí liên quan nào.

Thứ hai, định kì 6 tháng hoặc 1 năm nên khám kiểm tra toàn diện, nhất là tình trạng chức năng gan, bởi vì người lành mang virus không có triệu chứng vẫn có thể tiến triển sang viêm gan mạn tính, xơ gan hoặc ung thư gan nguyên phát khi sức đề kháng của cơ thể bị giảm sút hoặc giả bị đồng nhiễm các virus hướng gan khác. Tuỳ theo tình hình, khi khám, các thầy thuốc có thể còn cho xét nghiệm thêm để tìm kháng nguyên e của virus (HBeAg). Kháng nguyên này tuy không có ý nghĩa về mặt chẩn đoán khi HBsAg đã (+) nhưng lại có giá trị về mặt tiên lượng: HBeAg thường (+) tính trong viêm gan mạn tính và hầu như (-) ở những người mang HBsAg mạn tính không triệu chứng; hơn nữa nếu HBeAg (+) thì sẽ là nguồn lây nhiễm cho người khác nhiều hơn. Người ta nhận thấy 70% vợ hoặc chồng của bệnh nhân mang HBeAg (+) sẽ có HBsAg (+).

Thứ ba, không nên vì quá lo lắng mà dùng bừa bãi các loại dược phẩm bởi lẽ không có thuốc nào diệt được virus và nhiều loại thuốc bắt gan phải làm nhiệm vụ chuyển hoá quá mức đưa đến bệnh nhiễm trở nên nặng hơn. Việc dùng thuốc nhất thiết phải tuân theo chỉ định và hướng dẫn của các thầy thuốc chuyên khoa. Trong vấn đề này, thuốc y học cổ truyền có khá nhiều ưu điểm nhưng cũng cần phải lựa chọn và sử dụng một cách hợp lí (vấn đề này xin được bàn đến trong bài viết tiếp theo).

Thứ tư, phải chú ý giữ gìn sức khoẻ, duy trì sinh hoạt có chừng mực và điều độ, ăn uống hợp lí và khôn ngoan, luôn giữ cho tinh thần thư thái và tuyệt đối không nên uống rượu vì rượu rất hại đối với gan.

Thứ năm, nên kiểm tra HBsAg cho người thân trong gia đình, nếu họ chưa bị nhiễm thì nhất thiết phải được tiêm phòng theo đúng quy trình.

Cuối cùng, khi quan hệ tình dục với người không biết rõ tình trạng nhiễm virus của họ như thế nào thì phải dùng bao cao su đúng cách. Nếu giao hợp với người mang HBsAg (+) thì có thể phòng bệnh bằng tiêm huyết thanh miễn dịch (kí hiệu HBIG) rồi tiêm vaccine bổ sung.

BS Hoàng Khánh Toàn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, trong quý III, số lượng vaccine COVID-19 về có thể chưa nhiều nhưng tới quý IV.2021 thì dồn dập. Riêng vaccine Pfizer sẽ về Việt Nam khoảng 47- 50 triệu liều.
Những “chiến sĩ áo trắng” mặt trận chống dịch Covid-19

Những “chiến sĩ áo trắng” mặt trận chống dịch Covid-19

150 y, bác sĩ và điều dưỡng viên của Bệnh viện Đa khoa Bưu điện TP Hồ Chí Minh (VNPT) đã đồng hành cùng chính quyền và Nhân dân TP trên tuyến đầu chống dịch Covid-19.
TP Hồ Chí Minh đã tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho hơn 1,7 triệu người

TP Hồ Chí Minh đã tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho hơn 1,7 triệu người

Theo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, trong ngày 1/8, TP đã tiêm vaccine Covid-19 cho 144.970 người. Như vậy, tổng số người đã được tiêm vaccine trong đợt 5 là 767.885. Tốc độ tiêm chủng tại TP đang cải thiện rõ rệt, số lượng mũi tiêm tăng nhanh hơn và người trì hoãn tiêm trong đợt này cũng giảm nhiều.
Đình chỉ hoạt động Phòng khám Đa khoa Minh Ngọc do vi phạm quy định phòng chống Covid-19

Đình chỉ hoạt động Phòng khám Đa khoa Minh Ngọc do vi phạm quy định phòng chống Covid-19

Trong khi toàn thành phố Hà Nội đang tập trung mọi nguồn lực để tập trung phòng chống và đẩy lùi dịch bệnh Covid-19 thì Phòng khám Đa khoa Minh Ngọc lại không tuân thủ các quy định này, dẫn tới việc Sở Y tế Hà Nội đã ra quyết định đình chỉ hoạt động của phòng khám này.
Bộ Y tế ban hành hướng dẫn mới để xác định các trường hợp F0, F1, F2

Bộ Y tế ban hành hướng dẫn mới để xác định các trường hợp F0, F1, F2

Nhằm hỗ trợ các địa phương nhanh chóng xác định các trường hợp nghi ngờ mắc Covid-19, các trường hợp liên quan để sắp xếp việc cách ly y tế phù hợp, mới đây, Bộ Y tế đã ban hành "Hướng dẫn tạm thời giám sát và phòng, chống Covid-19" thay thế cho quyết định được ban hành trước đó vào tháng 8/2020.

Tin khác

Điều chỉnh quy trình tiêm vaccine phòng COVID-19 phù hợp với tình hình thực tiễn

Điều chỉnh quy trình tiêm vaccine phòng COVID-19 phù hợp với tình hình thực tiễn
Ngày 1/8, Văn phòng Chính phủ ban hành văn bản số 5256/VPCP-KGVX truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam về việc phân bổ, tổ chức tiêm vaccine phòng COVID-19.

Bộ Y tế yêu cầu làm rõ trách nhiệm vụ 12 loại thuốc hỗ trợ điều trị COVID

Bộ Y tế yêu cầu làm rõ trách nhiệm vụ 12 loại thuốc hỗ trợ điều trị COVID
Ngày 31.7, Bộ Y tế đã có văn bản yêu cầu Cục Quản lý Y dược Cổ truyền nghiêm túc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm cá nhân, tập thể liên quan việc xây dựng công văn 5944 hướng dẫn sử dụng sản phẩm Đông y hỗ trợ điều trị COVID-19.

Công ty TNHH Medlatec Thanh Xuân bị phạt 30 triệu đồng do vi phạm về phòng chống dịch Covid-19

Công ty TNHH Medlatec Thanh Xuân bị phạt 30 triệu đồng do vi phạm về phòng chống dịch Covid-19
Những ngày này, toàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp cấp bách để phòng chống dịch Covid -19 trước diễn biến ngày càng phức tạp của đại dịch này. Tuy nhiên, do không tuân thủ nghiêm các quy định mà Chính phủ ban hành nên mới đây, UBND quận Thanh Xuân đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế đối với Công ty TNHH Medlatec Thanh Xuân với số tiền là 30 triệu đồng.

Chuyện thoát khỏi xơ cứng bì của một kĩ sư cầu đường

Chuyện thoát khỏi xơ cứng bì của một kĩ sư cầu đường
Từng bôn ba khắp chiều dài đất nước, xây dựng biết bao nhiêu cây cầu, con đường nhưng khi về già ông Nguyễn Thế Mộc mắc phải căn bệnh nan y. 2 năm không tìm ra bệnh, mãi đến khi biết bệnh xơ cứng bì ông mất 5 năm đi khắp Nam khắp Bắc chạy chữa nhưng bệnh tình không thuyên giảm. May mắn đến với ông khi ông đặt trọn niềm tin vào Nam y tại Nhà Thuốc Thọ Xuân Đường…

Bệnh viện FV bắt đầu chiến dịch tiêm vắc-xin ngừa Covid-19 cho gần 5.000 công dân Pháp

Bệnh viện FV bắt đầu chiến dịch tiêm vắc-xin ngừa Covid-19 cho gần 5.000 công dân Pháp
Trong khi các đội quân tình nguyện FV đang tham gia tiêm chủng vắc xin phòng ngừa Covid-19 trong cộng đồng theo phân công của Sở Y Tế TP Hồ Chí Minh, thì ngày 29/7/2021, tại Bệnh viện FV, chiến dịch tiêm vắc-xin mũi thứ nhất cho 5.000 công dân Pháp và thân nhân tại phía nam Việt Nam cũng được bắt đầu.

Trúng gió: Cách phòng ngừa và chữa trị

Trúng gió: Cách phòng ngừa và chữa trị
Hàng năm trong những thời điểm giao mùa, khi thời tiết thay đổi đột ngột, lúc có áp thấp, mưa bão hoặc nhiều khí lạnh, những người có thân thể yếu, sức đề kháng kém rất dễ bị trúng gió.
Xem thêm
Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Vaccine COVID-19 sẽ về nhiều trong quý IV, riêng Pfizer có 50 triệu liều

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, trong quý III, số lượng vaccine COVID-19 về có thể chưa nhiều nhưng tới quý IV.2021 thì dồn dập. Riêng vaccine ...
Những “chiến sĩ áo trắng” mặt trận chống dịch Covid-19

Những “chiến sĩ áo trắng” mặt trận chống dịch Covid-19

150 y, bác sĩ và điều dưỡng viên của Bệnh viện Đa khoa Bưu điện TP Hồ Chí Minh (VNPT) đã đồng hành cùng chính quyền và Nhân dân TP ...
TP Hồ Chí Minh đã tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho hơn 1,7 triệu người

TP Hồ Chí Minh đã tiêm vaccine ngừa Covid-19 cho hơn 1,7 triệu người

Theo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, trong ngày 1/8, TP đã tiêm vaccine Covid-19 cho 144.970 người. Như vậy, tổng số người đã được tiêm vaccine trong ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Khỏe mạnh và sống lâu

Khỏe mạnh và sống lâu

Chăm sóc, giữ gìn sức khỏe luôn là mối quan tâm của tất cả mọi người, ở mọi lứa tuổi.
Khỏe mạnh và sống lâu

Khỏe mạnh và sống lâu

Khi ta mệt mỏi, chán chường chính là lúc ta quên mất vui cười. Nhưng đó mới chính là lúc ta thật sự cần những tiếng cười thật lớn.
Quả mướp giải khát chữa bệnh

Quả mướp giải khát chữa bệnh

Nói đến quả mướp người ta thường nghĩ ngay đến món canh mướp, mùng tơi và rau đay nấu với cua đồng hoặc tôm khô ăn kèm với vài quả ...
Phiên bản di động