Nhiễm virus viêm gan B không triệu chứng mối lo của nhiều người

Viêm gan virus B là một bệnh khá phổ biến ở nước ta cũng như ở nhiều nước khác trên thế giới. Trong nhiều trường hợp, bệnh thường nhẹ và có thể điều trị khỏi hẳn, không để lại di chứng. Nhưng cũng có những thể bệnh rất nặng, diễn biến phức tạp, dẫn đến tử vong.
Và điều đáng lo ngại là bệnh có thể để lại hậu quả quan trọng như viêm gan mạn tính, xơ gan và ung thư gan. Tuy nhiên, trong những cuộc khám sức khoẻ định kì không ít người hoàn toàn khoẻ mạnh nhưng kết quả xét nghiệm lại tình cờ phát hiện thấy HBsAg (+). Do vốn hiểu biết về căn bệnh này còn hạn chế, hơn nữa cách giải thích tình trạng bệnh hiện tại cũng như sự chỉ dẫn về phương thức xử trí và dự phòng cụ thể nhiều khi lại không thống nhất giữa các thầy thuốc, cho nên người bệnh và gia đình của họ thường rất lo lắng và lúng túng. Vậy nên hiểu và cần làm gì khi chúng ta lâm vào tình trạng này?

HBsAg là gì?

Cho đến nay, người ta đã xác định được nhiều loại virut viêm gan như A, B, C, D, E, G..., trong đó viêm gan virut B (VGVR B) là vấn đề y tế rất quan trọng ở vùng Đông Nam á với tỉ lệ người nhiễm rất lớn. Virus viêm gan B (HVB) có 3 kiểu cấu trúc: (1) các cấu trúc hình cầu lớn được Dane phát hiện năm 1970 (được gọi là tiểu thể Dane) có đường kính 4,2nm, bao gồm lớp vỏ bọc bên ngoài và phần lõi bên trong, (2) các cấu trúc hình cầu nhỏ có đường kính 22nm và (3) các cấu trúc hình ống có đường kính 22nm. Lớp vỏ bọc ngoài của tiểu thể Dane và hai cấu trúc (2) và (3) có cùng bản chất sinh hoá lipoprotein và đó chính là kháng nguyên trong bệnh VGVR B mà Blumberg đã phát hiện năm 1965 và ngày nay được gọi là kháng nguyên bề mặt của HVB (hepatitis B surface antigen), viết tắt là HBsAg. Đây là yếu tố quan trọng để xác định tình trạng nhiễm bệnh và gây bệnh.

Khi nào HBsAg dương tính?

Trong VGVR cấp tính, HBsAg hiện diện trong huyết thanh khoảng 2 - 7 tuần trước khi có triệu chứng lâm sàng, tồn tại suốt giai đoạn có triệu chứng và biến mất trong giai đoạn hồi phục. Trong VGVR B mạn tính, do đáp ứng miễn dịch của cơ thể không đủ sức khống chế sự phát triển của virus hoặc do virus đã thích nghi nhờ vào hiện tượng đột biến để trốn tránh được các phản ứng miễn dịch của cơ thể. Trong xơ gan và ung thư gan có một tỉ lệ HBsAg (+) nhất định.

Nhiễm virus viêm gan B không triệu chứng mối lo của nhiều người

Ở người lành mang HBsAg mạn tính không triệu chứng (healthy carries): đây là tình trạng khá đặc biệt trong đó cơ thể mang HBsAg mạn tính nhưng không có các biểu hiện triệu chứng trên lâm sàng và không có các tổn thương gan tiến triển, men gan hoàn toàn bình thường. Tình trạng này có thể được giải thích là do có sự dung nạp tương đối về miễn dịch giữa cơ thể đối với virus. Miễn dịch không đủ sức để loại trừ virus nhưng lại có khả năng ức chế sự phát triển của chúng.

Tỉ lệ người mang HBsAg (+) là bao nhiêu?

Hiện nay, theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) có khoảng 2 tỉ người đã từng bị nhiễm HVB, trong đó có khoảng 350 triệu người đang mang mầm bệnh. Dự tính đến đầu thế kỉ 21 số người mang mầm bệnh có thể lên đến 400 triệu, 85% số người này cư ngụ tại khu vực á - Phi, Đông Nam á được xếp vào vùng lưu hành cao với tỉ lệ HBsAg (+) vào khoảng 8 - 15%, trong đó có Việt Nam. Kết quả một số nghiên cứu dịch tễ cho thấy: tại Hà Nội, tỉ lệ HBsAg (+) vào khoảng 15 - 20% (Hoàng Thuỷ Nguyên, 1991); tại TP Hồ Chí Minh, tỉ lệ này vào khoảng 10%; tại Tiền Giang là 21 - 28%. Tuỳ theo lứa tuổi, ngành nghề mà tỉ lệ nhiễm HVB có khác nhau. ở Trung Quốc, theo G.B.Yao có khoảng 150 triệu người mang HBsAg (+), chiếm tỉ lệ 10,3% dân số.

Virus viêm gan B vào cơ thể bằng con đường nào?

Về phương tiện dịch tễ học, người ta ghi nhận có bốn phương cách lây nhiễm chính: (1) Lây truyền qua đường ngoài tiêu hoá như tiếp xúc với máu, các vật phẩm của máu hoặc các dịch tiết của cơ thể như truyền dịch, tiêm chích, các thủ thuật gây sang chấn da và niêm mạc có sử dụng các dụng cụ không bảo đảm vô khuẩn: Phẫu thuật, nội soi đường tiêu hoá, châm cứu, xỏ lỗ tai, xăm mình, giác hút, chữa răng...; (2) Lây truyền qua đường sinh dục; (3) Lây truyền từ mẹ sang con, chủ yếu trong lúc sinh hơn là lây qua nhau thai; (4) Lây truyền cho những người sống chung trong gia đình xảy ra qua tiếp xúc tình dục, qua da, dùng chung các vật dụng cá nhân như dao cạo râu, bàn chải đánh răng. Sự lây truyền qua miệng vẫn còn đang bàn cãi.

Người lành mang HBsAg (+) cần làm gì?

Trước hết, không nên lo lắng thái quá bởi vì trường hợp này virus xâm nhập vào các tế bào gan nhưng không gây phản ứng viêm và phản ứng huỷ hoại tế bào gan nên không có các triệu chứng lâm sàng. Vả lại, nếu có gây nên tình trạng viêm gan thì chỉ có một tỉ lệ nhỏ dẫn đến xơ gan và cuối cùng bị ung thư gan (xin nhắc lại chỉ có một tỉ lệ nhỏ người bị xơ gan, ung thư gan chứ không phải tất cả mọi người bị nhiễm đều dẫn đến tình trạng rất trầm trọng này). Có một số người mang mầm bệnh virus suốt đời nhưng không hề có các rối loạn bệnh lí liên quan nào.

Thứ hai, định kì 6 tháng hoặc 1 năm nên khám kiểm tra toàn diện, nhất là tình trạng chức năng gan, bởi vì người lành mang virus không có triệu chứng vẫn có thể tiến triển sang viêm gan mạn tính, xơ gan hoặc ung thư gan nguyên phát khi sức đề kháng của cơ thể bị giảm sút hoặc giả bị đồng nhiễm các virus hướng gan khác. Tuỳ theo tình hình, khi khám, các thầy thuốc có thể còn cho xét nghiệm thêm để tìm kháng nguyên e của virus (HBeAg). Kháng nguyên này tuy không có ý nghĩa về mặt chẩn đoán khi HBsAg đã (+) nhưng lại có giá trị về mặt tiên lượng: HBeAg thường (+) tính trong viêm gan mạn tính và hầu như (-) ở những người mang HBsAg mạn tính không triệu chứng; hơn nữa nếu HBeAg (+) thì sẽ là nguồn lây nhiễm cho người khác nhiều hơn. Người ta nhận thấy 70% vợ hoặc chồng của bệnh nhân mang HBeAg (+) sẽ có HBsAg (+).

Thứ ba, không nên vì quá lo lắng mà dùng bừa bãi các loại dược phẩm bởi lẽ không có thuốc nào diệt được virus và nhiều loại thuốc bắt gan phải làm nhiệm vụ chuyển hoá quá mức đưa đến bệnh nhiễm trở nên nặng hơn. Việc dùng thuốc nhất thiết phải tuân theo chỉ định và hướng dẫn của các thầy thuốc chuyên khoa. Trong vấn đề này, thuốc y học cổ truyền có khá nhiều ưu điểm nhưng cũng cần phải lựa chọn và sử dụng một cách hợp lí (vấn đề này xin được bàn đến trong bài viết tiếp theo).

Thứ tư, phải chú ý giữ gìn sức khoẻ, duy trì sinh hoạt có chừng mực và điều độ, ăn uống hợp lí và khôn ngoan, luôn giữ cho tinh thần thư thái và tuyệt đối không nên uống rượu vì rượu rất hại đối với gan.

Thứ năm, nên kiểm tra HBsAg cho người thân trong gia đình, nếu họ chưa bị nhiễm thì nhất thiết phải được tiêm phòng theo đúng quy trình.

Cuối cùng, khi quan hệ tình dục với người không biết rõ tình trạng nhiễm virus của họ như thế nào thì phải dùng bao cao su đúng cách. Nếu giao hợp với người mang HBsAg (+) thì có thể phòng bệnh bằng tiêm huyết thanh miễn dịch (kí hiệu HBIG) rồi tiêm vaccine bổ sung.

BS Hoàng Khánh Toàn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bộ Y tế thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19

Bộ Y tế thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19

Chiều ngày 17/4, Bộ Y tế đã có thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19 khẳng định: Việc xem xét, phê duyệt có điều kiện vắc xin cho nhu cầu cấp bách trong phòng, chống dịch COVID-19 được Bộ Y tế thực hiện theo đúng quy định.
Hà Nội: Thực đơn tại 2 trường học có nhiều học sinh ngộ độc nhập viện

Hà Nội: Thực đơn tại 2 trường học có nhiều học sinh ngộ độc nhập viện

Theo Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, trong thực đơn bán trú bữa trưa và bữa phụ buổi chiều tại 2 trường học Isaac Newton, Pascal (Bắc Từ Liêm, Hà Nội) có 2 món thức ăn gồm: cá filebasa chiên bơ và pizza nhân xúc xích nghi ngờ là nguyên nhân khiến nhiều học sinh ngộ độc nhập viện.
Vụ bay lắc tại BV Tâm thần: Giám đốc tự nhận mức kỷ luật khiển trách

Vụ bay lắc tại BV Tâm thần: Giám đốc tự nhận mức kỷ luật khiển trách

Tại cuộc họp kiểm điểm trách nhiệm lãnh đạo Bệnh viện Tâm thần Trung ương I sau vụ bệnh nhân có tiền sử bệnh tâm thần "bay lắc", mua bán, sử dụng ma túy ngay trong bệnh viện, ông Vương Văn Tịnh, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương I đề xuất nhận mức kỷ luật là khiển trách.
Bộ Y tế “không được phép để bất cứ liều vắc xin nào phải huỷ do không tổ chức tiêm được”

Bộ Y tế “không được phép để bất cứ liều vắc xin nào phải huỷ do không tổ chức tiêm được”

Bộ Y tế yêu cầu các tỉnh/thành phố hoàn thành tiêm chủng vắc xin COVID-19 của COVAX trước ngày 5/5; địa phương nào không tổ chức tiêm hết, Bộ Y tế sẽ thu hồi
Chữa bệnh bằng ẩm thực liệu pháp Nam y

Chữa bệnh bằng ẩm thực liệu pháp Nam y

Ẩm thực liệu pháp là phương pháp cơ bản, đơn giản không chỉ đơn thuần có tác dụng bổ dưỡng nâng cao, điều hòa sức khỏe, chống mệt mỏi... cho con người mà còn góp phần phòng ngừa, điều trị bệnh tật, đặc biệt đối với NCT...

Tin khác

TP Hồ CHí Minh: Phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2021

TP Hồ CHí Minh: Phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2021
Để tăng cường công tác thông tin, truyền thông chính xác, kịp thời, toàn diện, có trách nhiệm, trung thực các vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm; đề cao vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trong việc thực thi pháp luật về an toàn thực phẩm, sáng 15/4, Ban Quản lý an toàn thực phẩm thành phố Hồ Chí Minh tổ chức tuyên truyền phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2021.

Chung tay vì một cộng đồng khỏe mạnh hơn

Chung tay vì một cộng đồng khỏe mạnh hơn
Ngày 15/4, tại Hà Nội, Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng (VACHE) phối hợp với Hội Người cao tuổi Việt Nam, Viện Phát triển sức khỏe cộng đồng Ánh sáng (LIGHT) và các nhà tài trợ tổ chức Chương trình tọa đàm “2021 - sự thay đổi vì một cộng đồng khỏe mạnh hơn”.

Những quan niệm sai lầm khi dùng đông y trị liệu bất lực

Những quan niệm sai lầm khi dùng đông y trị liệu bất lực
Thường thì, khi lâm vào trạng thái bất lực ở các mức độ khác nhau, cánh “mày râu” hay tìm đến đông y để tư vấn và trị liệu. Đó là một thói quen tốt, bởi lẽ trong lĩnh vực này các biện pháp của y học cổ truyền tỏ ra có nhiều thế mạnh. Nhưng, điều đáng nói ở đây là, nhiều khi cả thầy thuốc và người bệnh đều bị mắc phải những quan niệm sai lầm không đáng có, từ đó dẫn đến hậu quả người bệnh thì “tiền mất tật mang”, còn thầy thuốc thì suy giảm uy tín. Vậy, những sai lầm đó là gì?

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 27)

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 27)
Trong những kì trước chúng ta tìm hiểu về một số chứng bệnh của tạng Thận và một số hội chứng bệnh kết hợp giữa tạng thận và tạng tâm, tì. Trong kì này cùng tìm hiểu các hội chứng bệnh khác của tạng Thận và bệnh lí của phủ Bàng quang…

Xử phạt Công ty TNHH Doctor Beauty

Xử phạt Công ty TNHH Doctor Beauty
Quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận nội dung trước khi thực hiện quảng cáo theo quy định, Công ty TNHH Doctor Beauty vừa bị xử phạt.

Lợi ích của các loại thảo mộc và gia vị quen thuộc

Lợi ích của các loại thảo mộc và gia vị quen thuộc
Các loại thảo mộc và gia vị được dùng hằng ngày với mục đích giúp món ăn ngon miệng hơn. Tuy nhiên, những gia vị này còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe hơn bạn nghĩ.
Xem thêm
Bộ Y tế thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19

Bộ Y tế thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19

Chiều ngày 17/4, Bộ Y tế đã có thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19 khẳng định: Việc xem xét, phê duyệt ...
Vụ bay lắc tại BV Tâm thần: Giám đốc tự nhận mức kỷ luật khiển trách

Vụ bay lắc tại BV Tâm thần: Giám đốc tự nhận mức kỷ luật khiển trách

Tại cuộc họp kiểm điểm trách nhiệm lãnh đạo Bệnh viện Tâm thần Trung ương I sau vụ bệnh nhân có tiền sử bệnh tâm thần "bay lắc", mua bán, ...
Tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 an toàn, góp phần đẩy lùi đại dịch

Tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 an toàn, góp phần đẩy lùi đại dịch

Tối 15/4, Bộ Y tế cùng Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp quốc (UNICEF) đã có thông cáo báo chí chung khẳng định ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Hít sặc là nguyên nhân thường gặp, gây nên tình trạng viêm phổi hít nặng và tử vong ở người cao tuổi. Đáng nói là tình trạng này dễ dàng ...
Hà Nội: Thực đơn tại 2 trường học có nhiều học sinh ngộ độc nhập viện

Hà Nội: Thực đơn tại 2 trường học có nhiều học sinh ngộ độc nhập viện

Theo Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, trong thực đơn bán trú bữa trưa và bữa phụ buổi chiều tại 2 trường học Isaac Newton, Pascal (Bắc Từ ...
Gần 6.000 người chết vì hít khói thuốc thụ động mỗi năm

Gần 6.000 người chết vì hít khói thuốc thụ động mỗi năm

Tại lễ phat động chiến dịch khách sạn, nhà hàng không khói thuốc tại Hà Nội sáng 3/4, TS. Kidong Park, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới ...
Cứu sống thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, lời cảnh tỉnh cho giới trẻ

Cứu sống thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, lời cảnh tỉnh cho giới trẻ

Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh vừa cứu sống nam thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim. Theo Ths Hoàng Minh Quang, ...
Phiên bản di động