Hồ sơ của các Danh nhân văn hóa phải rõ ràng về thân thế và sự nghiệp.
Liên quan đến hồ sơ giới thiệu nữ sĩ Hồ Xuân Hương là ứng viên trình UNESCO vinh danh “Danh nhân văn hóa” nhân kỉ niệm 200 năm ngày mất năm 2022 và 250 năm ngày sinh của bà năm 2023, tôi đến gặp Tiến sĩ Phan Tử Phùng, Phó Ban vận động UNESCO vinh danh cho nữ sĩ Hồ Xuân Hương.
Qua trò chuyện được biết, ông chính là người xây dựng Hồ sơ khoa học trình UNESCO vinh danh “Danh nhân văn hóa”cho Đại thi hào Nguyễn Du và Nhà giáo Chu Văn An.
Năm nay Tiến sĩ Phan Tử Phùng đã 88 tuổi, nhưng sức làm việc nghiên cứu khoa học của ông không thua kém những người ngoại tuổi 70 và cũng không muốn lên chức “cụ” già nua trong cuộc sống. Hiện ông đang hoàn thành công trình liên quan chữ quốc ngữ của Việt Nam.
Trở lại việc xây dựng hồ sơ ứng viên đại thi hào Nguyễn Du và nhà giáo Chu Văn An, tiến sĩ Phan Tử Phùng cho biết, đến nay Việt Nam đã có 4 danh nhân được tổ chức UNESCO thế giới vinh danh là “Danh nhân văn hóa”. Đó là Nguyễn Trãi nhà thơ, học giả Việt Nam, được tôn vinh năm 1978, nhân kỉ niệm 600 ngày sinh (1380-1980); Chủ tịch Hồ Chí Minh, Anh hùng giải phóng dân tộc và nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam nhân kỉ niệm 100 ngày sinh (1890-1990); đại thi hào Nguyễn Du, nhà thơ Việt Nam được tôn vinh nhân kỉ niệm 250 năm ngày sinh (1765-2015) và Chu Văn An nhà sư phạm Việt Nam được tôn vinh nhân kỉ niệm 650 năm ngày mất (1370-2020).
Trong số 4 hồ sơ danh nhân kiệt xuất của Việt Nam được tổ chức UNESCO thế giới vinh danh, thì có hai bộ hồ sơ khoa học của Đại thi hào Nguyễn Du và Nhà giáo Chu Văn An, do Tiến sĩ Phan Tử Phùng là người xây dựng hồ sơ. Để xây dựng được hai bộ hồ sơ, Tiến sĩ Phan Tử Phùng đã dành nhiều tâm huyết, chí lực, để hoàn thành, với mong muốn các danh nhân kiệt xuất tiêu biểu của dân tộc Việt Nam sẽ được vinh danh. Là niềm vinh dự tự hào của người Việt Nam có các Danh nhân văn hóa được tôn vinh, sánh vai cùng các danh nhân văn hóa của các quốc gia trên thế giới.
Tiến sĩ Phan Tử Phùng nhấn mạnh, để được tổ chức UNESCO vinh danh “Danh nhân văn hóa” hồ sơ thân thế của các ứng viên đều phải rõ ràng về thân thế có ngày tháng năm sinh và ngày tháng năm mất cùng sự nghiệp rõ ràng, mới đáp ứng được tiêu chí của UNESCO.
Minh chứng là thân thế của Nguyễn Trãi được ghi rõ sinh năm 1380, mất ngày 19 tháng 9 năm 1442. Thân thế của cụ Chu Văn An cũng được ghi rõ sinh ngày 15 tháng 8 năm Nhâm Thìn (1292) và mất ngày 26 tháng 11 năm Canh Tuất (1370). Thân thế Đại thi hào Nguyễn Du được ghi rõ sinh ngày 3 tháng 1 năm 1765, mất ngày 16 tháng 9 năm 1820. Thân thế của Chủ tịch Hồ Chí Minh được ghi rõ sinh ngày 19 tháng 5 năm 1890, mất ngày 2 tháng 9 năm 1969.
 |
| Tiến sĩ Phan Tử Phùng ( người ngồi giữa) làm việc với Bộ ngoại giao về hồ sơ ứng viên Nhà giáo Chu Văn An trình UNESCO vinh danh |
Hồ sơ ứng viên của nữ sĩ Hồ Xuân Hương đề nghị UNESCO vinh danh, chưa rõ ràng về thân thế
Được biết Tiến sĩ Phan Tử Phùng là Phó Ban vận động UNESCO vinh danh cho nữ sĩ Hồ Xuân Hương, như vậy ông lại là người có nhân duyên một lần nữa xây dựng Hồ sơ khoa học của nữ sĩ Hồ Xuân Hương làm ứng viên trình UNESCO vinh danh “Danh nhân văn hóa”, nhân kỉ niệm 200 năm ngày mất năm 1822-2022 và 250 năm ngày sinh của bà năm 1773-2023.
Tiến sĩ Phan Tử Phùng cho biết, ngày 20/6/2020, đại diện Ban vận động UNESCO vinh danh Hồ Xuân Hương, gồm các ông Nguyễn Huy Toàn, Hồ Thanh Tâm và ông Trần Đình Tuấn, đã làm việc với ông Cung Đức Hân, Phó vụ trưởng Vụ Văn hóa và UNESCO, bà Nghiêm Thái Hạnh, chuyên viên Vụ Văn hóa và UNESCO tại UBQG UNESCO Việt Nam số 2 Lê Quang Đạo (Mễ Trì, Nam Từ Liêm- Hà Nội). Hai bên đã nhất trí đề nghị vinh danh nữ sĩ Hồ Xuân Hương và trao đổi kế hoạch triển khai thực hiện.
Song ông lo ngại, tại thời điểm này, Ban vận động UNESCO vinh danh Hồ Xuân Hương, chưa có được công trình khoa học nào làm sáng tỏ thân thế của nữ sĩ mà chỉ đưa ra thông tin năm sinh 1772 và năm mất1822, đây là những thông tin còn nhiều tranh cãi. Thông tin về thân thế của nữ sĩ Hồ Xuân Hương trong hồ sơ ứng viên như vậy là chưa đáp ứng được quy định của tổ chức UNESCO vì chưa rõ ràng.
 |
| Ngày 20/6/2020 Ban vận động vinh danh Hồ Xuân Hương đã làm việc với UBQG UNESCO đề xuất vinh danh nữ sĩ Hồ Xuất Hương |
Qua hồ sơ của 4 danh nhân kiệt xuất của Việt Nam đã được UNESCO vinh danh, đều có ngày tháng năm sinh, ngày tháng năm mất rõ ràng, soi chiếu hồ sơ thân thế của nữ sĩ Hồ Xuân Hương, rõ ràng chưa đáp ứng được tiêu chí theo quy định của UNESCO.
Được biết tại “Hội thảo khoa học tiềm năng con người vào việc khai thác các giá trị lịch sử văn hóa” do Viện nghiên cứu và ứng dụng tiềm năng con người tổ chức ngày 28/11/2020, tại Hà Nội, nhà báo, nhà thơ Nghiêm Thị Hằng, đã báo cáo đề tài: “Bằng tử vi, kinh dịch làm sáng tỏ thân thế sự nghiệp của nữ sĩ Hồ Xuân Hương”. Đề tài này đã lập được lá số tử vi của nữ sĩ sinh ngày 13 tháng 7 năm 1773 (Quý Tỵ), tức ngày 30 tháng8 năm 1773 dương lịch, mất ngày 14 tháng 8 năm Nhâm Ngọ 1822, tức ngày 28 tháng9 năm 1822 dương lịch. Đề tài đã được đăng ký bản quyền, được các nhà khoa học đánh giá cao, đáp ứng được tiêu chí thân thế rõ ràng như quy định của UNESCO.
Ban vận động UNESCO vinh danh cho nữ sĩ Hồ Xuân Hương đã tiếp cận đề tài khoa học này đang tích cực khẩn trương bổ sung hoàn thiện hồ sơ thân thế của nữ sĩ Hồ Xuân Hương, nếu không sẽ bỏ lỡ cơ hội vinh danh cho nữ sĩ vào năm 2022 và 2023.
