Nghệ nhân có bàn tay vàng

Năm 2004, bà là Chủ nhiệm HTX thủ công thuộc hội bảo trợ khuyết tật, trẻ mồ côi của huyện An Dương. Được chính quyền tạo điều kiện giúp đỡ, các tổ chức xã hội trong huyện ủng hộ, cơ sở của bà được xây dựng bên bờ sông Rế, xã Lê Lợi thu hút gần 100 người khuyết tật và trẻ mồ côi vào làm việc. Được bà tận tình hướng dẫn, nhiều người vươn lên trở thành thợ giỏi. Những năm đầu khởi nghiệp, sản phẩm của HTX đã có uy tín về chất lượng, mẫu mã đẹp, có thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước, đời sống của xã viên được ổn định.

Những năm gần đây, hàng thủ công mĩ nghệ gặp khó khăn, do thị trường tiêu thụ bị thu hẹp, hàng hóa chậm lưu thông, cuộc sống của xã viên không bảo đảm, một số người bỏ đi làm việc khác hoặc về nhà giúp đỡ gia đình, chỉ còn lại những người không nơi nương tựa phải dựa vào HTX. Trước tình cảnh đó, bà Nga nhiều đêm trăn trở, không thể để tình trạng xã viên vào cảnh lầm than, phải tìm cách vực dậy.

Với suy nghĩ ấy, bà đi tìm công việc phù hợp với người nông dân thời hiện đại hóa. Bà lên Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam tìm hiểu mô hình sản xuất phù hợp với người tàn tật, trẻ mồ côi. Được các nhà khoa học hướng dẫn, bà về hướng dẫn xã viên trồng nấm Hoàng đế, vốn có xuất xứ từ Thái Lan và Ấn Độ. Nấm Hoàng đế trồng ở trong nhà bởi giống này không chịu được ánh nắng mặt trời, vì thế người lao động không vất vả, không phải chăm bón, làm cỏ bỏ phân nhiều. Trong khi đang trồng thí nghiệm nấm Hoàng đế, bà lại tìm đến Viện Vệ sinh dịch tễ thì được biết loại nấm này đã được Bộ Y tế công nhận là sản phẩm sạch có nhiều chất dinh dưỡng cho mọi lứa tuổi, lại là cây thuốc chữa rất nhiều bệnh nhất là bệnh cho NCT. Sau mấy lần thất bại liên tiếp, nhưng bà không nản lòng, tiếp tục đi học hỏi kinh nghiệm, đến cuối năm 2017 thành công, bà sung sướng đến trào nước mắt.

Bà Nga chia sẻ, không phải đất ở đâu cũng dùng được, phải lấy đất sét lớp tầng 3 ở Đồng Dụ (đất trồng cam nổi tiếng ở Hải Phòng) còn phải nung đúng độ để hút ẩm khi phủ trên phôi giống. Tường nhà phải luôn rửa sạch, chống vi rút xâm nhập, đặc biệt nước tưới phải là nước máy có bể xử lí tránh dùng nước mưa mang nhiều vi khuẩn.

Bà Đoàn Thị Nga khoe với tôi, năm qua riêng về trồng nấm thu hoạch trên 100 triệu đồng, có tiền hỗ trợ cho xã viên hằng tháng, ngoài trợ cấp theo chính sách của nhà nước và tiền bán sản phẩm thủ công. Được biết, gia đình bà có lúc rất khó khăn, một mình nuôi hai con nhỏ, nuôi chồng bị tai biến, nuôi mẹ chồng ốm yếu, sống chung trong ngôi nhà cấp 4. Ấy thế mà việc nhà, việc xã hội bà đều chu toàn. Những năm gần đây, bà được tôn vinh như một bông hoa đẹp trên TP Hoa Phượng Đỏ vì đã có nhiều cống hiến trong gìn giữ và phát triển ngành nghề thủ công truyền thống. Bà được Nhà nước phong tặng nghệ Nhân ưu tú năm 2014.

Bài và ảnh Lê Duy Sự