Mùa Tết độc lập với người Mông Tây Bắc

“Con trai biết rèn lưỡi gà tiếng hay thì cây ngô ắt ra bắp trên hốc núi cho tổ tiên vui cái lòng, hồn linh thiêng. Con trai biết gắn kết 6 ống sặc lại với nhau múa đẹp thì bạn tình ắt bỏ nhà xuống chợ để cha mẹ mừng, rừng chim hót...”. Đây là câu hát truyền đời ngợi ca những người đàn ông có biệt tài chế tác và trình diễn khèn Mông vẫn ngân nga khắp bản cao nguyên đá Huổi Lếch, xã Mường Báng, huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên vào mỗi dịp nông nhàn, Tết Độc lập...

Đời khèn Mông trên đá núi

Cao nguyên đá Tủa Chùa được ví là một “tiểu Đồng Văn - Hà Giang thứ hai” của Tổ quốc. Đến đầu xã Mường Báng, chúng tôi thấy anh Thò A Mặc đổi ca cho người vợ của mình chỉ huy con trâu cày những luống đất khô khốc, lởm chởm đá tai mèo để sang tuần trỉa ngô vụ Thu Đông. Thấy vợ đang bám nương bỗng con trâu đột ngột khựng lại rồi còng lưng lấy đà kéo tiếp, A Mặc ngừng tiếng khèn Mông bảo chúng tôi: “Con trâu nhà mình tinh ranh lắm. Nó biết thương chủ cặm cụi rèn ra chiếc lưỡi cày, chiếc dăm lưỡi gà nên đang gò lưng kéo thấy sắp mắc đá, hoặc mình thổi khèn kêu quá to là tự dừng lại nhắc nhở mình giảm thanh, nhắc vợ nhấc cán cắm về phía trước rẽ luống nhanh còn về nghỉ ăn Tết Độc lập”.

Đó là điều mách bảo, chỉ điểm để chúng tôi lên diện kiến lão nghệ nhân 80 tuổi Giàng A Sử, Chi hội trưởng NCT bản Huổi Lếch. Hỏi về nguồn cuội của cây khèn Mông, ông Sử không trả lời ngay mà cẩn trọng lấy thẻ hương đến trước bàn thờ gia tiên làm lí nên chúng tôi biết lão ông này là vị thầy mo đầy quyền năng với nghề chế tạo và trình diễn khèn mà người Mông ở đây suy tôn là “chúa kềnh”. Ngoài kia, đá núi như cúi đầu thán phục.

Kì 5: Đời khèn Mông trên đá núi
Bố con lão nghệ nhân Giàng A Sử làm khèn Mông.

Qua ô cửa ngõ, lão nghệ nhân Sử nhìn ra sườn núi đá vôi cao chọc trời - nơi tổ tiên, cha mẹ mình đang yên giấc ngàn thu rồi thủ thỉ với chúng tôi rằng: “Vào một năm nọ, lũ lụt, mùa màng mất hết, có 6 anh em cùng dân bản Mông di tản lên vùng núi cao để tránh thiên tai kiếm cái ăn. Tuy nhiên, 4 trong số 6 anh em nhà ấy đã không thể vượt qua được cơn mưa trắng trời làm núi lở tàn khốc. Trong cảnh chia lìa bụng đói, cật rét anh em nhà ấy đã nghĩ đến cái chết đang đợi mình rồi. Nhưng trước lúc chết, người anh cả muốn gửi những lời yêu thương đến với các em của mình đang bị chơi vơi ở bên kia dòng lũ bèn cắt cây sặc làm một ống sáo thổi nhưng cảm thấy thiếu thứ gì đó rất thiêng liêng. Thoáng chốc suy nghĩ, anh làm tiếp 5 cái nữa tượng trưng cho tiếng nói của 5 em rồi gắn kết cả 6 ống sáo với nhau thổi thì thấy nỗi lòng hòa nhịp được với tiếng nói của các em mình”.

Đúng! Lão nghệ nhân Giàng A Sử bảo với chúng tôi rằng, bây giờ tiếng khèn 6 ống vẫn đều đặn ngân vang nói lên nỗi niềm của người Mông từ khi sinh ra cho đến lúc về thế giới bên kia. Cái ống ngắn nhưng to nhất gọi là “đí lua” tượng trưng cho người anh cả, cái dài nhất là “đí bùa” tượng trưng cho anh thứ hai, cái thứ 3 là “đí từ”, cái thứ 4 là “đí sờ”, cái thứ 5 là “đí tờ”, cái nhỏ nhất là em út “đí trồ”.

Ngồi bên lò rèn dăm sáo “lưỡi gà” cho khèn Mông với mấy thứ đồ nghề chế tạo có kích cỡ “tiểu li”, lão nghệ nhân Giàng A Sử và anh con trai cả Giàng A Khày trước khi vào việc hồn hậu “quảng bá”: “Để làm được mẻ lục (6) chiếc dăm sáo đầu tiên phải có lá đồng nguyên chất mỏng dính khổ rộng bằng cả tờ Tạp chí Người cao tuổi này. Đe, búa, cưa, chạm… đều là loại nhỏ nhất có thể. Lò bễ thì không quan trọng lắm nhưng vẫn phải phù hợp. Không thể dùng dao mổ trâu cắt tiết gà… đâu”.

Kì 5: Đời khèn Mông trên đá núi

Chúng tôi cười lí thú, anh Khày nổi lửa tay phải nhóm lò, tay trái kéo cần pu (ống bễ). Tiếng “bụp, phù”, “bụp, phù” đều đều phát ra từ chiếc “máy tạo gió”, than bén đỏ rực. Lão nghệ nhân A Sử nhanh tay đưa miếng đồng mỏng dính vào lò tí đã đỏ au. Dùng chiếc kẹp mi li gắp lên mặt đe tán, uốn đến khi cảm thấy đủ độ mỏng, cong cần thiết lại nung đỏ rồi nhúng nước là được. Phụ thân luyện xong lá đồng đưa cho phó cả A Khày cố định vào khe giá đỡ cực nhỏ, dùng chiếc dùi bé như sợi tóc châm bốn lỗ li ti. Con trai hoàn thành các công đoạn đảm trách, lão nghệ nhân A Sử nhón thành phẩm bằng hai đầu ngón tay nheo nheo mắt sát hạch một lúc rồi vỗ vai tán dương: “Chuẩn đấy! Đúng là hôm nay có khách miền xuôi cổ vũ… tiến bộ vượt bậc. Bố vui cái bụng lắm mà”.

Phó cả A Sử thổ lộ: “Phần kim, thủy, hỏa, thổ của một chiếc khèn đã xong. Còn mộc phải có thân cây gỗ pơ mu, ống sặc, vỏ đào rừng. Ba thứ này không dễ kiếm. Khi tìm được cây gỗ như ý, cha con mình cắt thành khúc khoảng 80 cm, bổ đôi và tiến hành ngay bước chế tạo cây khèn đó là khoét rỗng theo chiều dài thân cây làm đôi rồi áp vào nhau như cũ, buộc chặt lại đem phơi thật khô thì mới tạo hình dáng cho bầu khèn và khoét lỗ cắm 6 ống sặc. Khâu cuối là quấn vỏ cây đào rừng vào quanh thân khèn để liên kết mọi chi tiết lại với nhau là thành chiếc “chúa kềnh” vừa bền đẹp vừa hay tiếng”.

Khèn của bố con lão nghệ nhân Giàng A Sử đến tay những người đàn ông Mông trong bản Huổi Lếch, cao nguyên đá Tủa Chùa là cất lên tiếng í í, ồ ồ… âm thanh khi cao, lúc thấp, nhưng liên tục như suối chảy, gió reo. Chủ tịch Hội NCT xã Mường Báng - Sùng A Khày cho rằng: “Có thời khắc tiếng khèn hùng dũng như một đoàn quân xông trận, khi thì thầm như tiếng ngàn ca, rồi thủ thỉ như lời mẹ kể con nghe về thuở cha đi mở đất”.

Chiều tối, chúng tôi đang ngồi nhâm nhi với cha con lão nghệ nhân Giàng A Sử thì mấy ông “nhất cận lân nhì cận thân” kéo sang góp vui. Chợt phó cả Giàng A Khày cất lời: “Người Mông ta uống rượu, không thấy tiếng khèn, khác nào uống rượu nhắm với nước lã”. Câu nói ấy làm mọi người trong mâm nghĩ suy và chống chếnh nhớ lời khèn. Thấy vậy lão nghệ nhân Giàng A Sử nói lí làm vỡ bầu không khí trầm ngâm: “Người Mông tự hào với tiếng khèn. Thổi khèn, múa khèn thể hiện được tinh thần yêu văn hoá, nghệ thuật và tinh thần thượng võ”.

Chúng tôi giật mình thấy “cái lí” lão nghệ nhân Giàng A Sử nói quá đúng. Các ông người Mông ở đây cười sảng khoái, bát rượu đong đầy mà lòng thì vẫn miên man thèm tiếng khèn. Đành là thời đại của công nghệ thông tin, họ có thể nghe tiếng khèn qua mạng internet, xem người Mông xa Tổ quốc xoay tít trong điệu khèn qua chiếc điện thoại đang bỏ túi áo, để cạnh mâm cơm, cầm tay, nhưng những gì qua công nghệ giải trí thường thiếu sinh động. Vì thế, trên các bản người Mông nơi đây, ai biết thổi khèn, múa khèn thì bà con bản trên, làng dưới đều hay tên, biết mặt, tự hào vì đồng bào ta luôn giữ được hồn khèn, cho cô gái Mông ngồi trên phiến đá, môi nở nụ, giọng e ấp nhả lời hoa.

Chuyện lễ Dù Su của bản Chóp Ly

Vào dịp cận Tết Độc lập hằng năm, người Mông ở bản Chóp Ly trên đỉnh đèo mang tên xã Khe Lôm, huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên đang du canh, hay an cư thì vẫn làm lí cúng dòng tộc “Dù Su”- nghĩa là nhốt buộc chặt những điều rủi ro, phiền muộn, ác ý lại để vui chơi, ca hát, đoàn kết, yêu thương nhau nhiều hơn… Nghi lễ này bắt nguồn từ huyền tích tổ tiên của họ xưa kia dùng mưu kế đánh đuổi giặc Vàng Pao sang chiếm đất, ức hiếp phụ nữ quê nhà…

Chúng tôi dạo bước trên bản Chóp Ly của miền đá núi trên đỉnh đèo Khe Lôm rộng dài bằng cả huyện dưới miền xuôi. Cuộc sống của người Mông ở đây mở cửa bếp bước ra là chạm mây, chạm gió, chạm sương mù... Không gian ấy gieo vào họ muôn nỗi nhọc nhằn mà hình thành nên những cá tính mạnh mẽ, tự do và phóng khoáng...

Những lão ông Mông trầm tư. Những cụ bà nở nụ cười móm mém hồn nhiên. Những chàng trai tinh anh rực lên niềm khát khao chinh phục. Những phụ nữ lầm lũi gùi đủ thứ trên lưng. Những đứa trẻ ánh mắt trong veo thoăn thoắt leo núi một cách dễ dàng. Ở bên sườn đèo Khe Lôm có không ít anh em dân tộc khác sống quần cư, chúng tôi nghe đâu đó một tiếng sáo Mông lạc điệu. Hỏi người phụ nữ Khơ Mú, vì sao số bà con Mông ấy lại bỏ nhà cửa đi đâu? Chị nói rằng, vì họ buồn. Lạ thật. Được sống cạnh nơi đông vui, quán xá xập xình, cảnh sắc trù phú, có đường ô tô qua lại đêm ngày mà lại buồn. Trong khi, trên đỉnh núi mây mù, len lỏi với bạt ngàn hốc đá, với tiếng gió ngàn, quạ kêu, thì họ lại thấy vui….

Kì 5: Đời khèn Mông trên đá núi

Ông Giàng A Thào, Chi hội trưởng NCT bản Chóp Ly thổ lộ: “Việc du canh ở đỉnh núi sau vụ lúa ngô Xuân - Hè đã ở trong tâm thức người Mông mình từ xưa tới nay rồi. Căn tính ấy của đồng bào mình liên tục tái diễn trong mọi hoàn cảnh, thời điểm… Cuộc đời một người Mông bản mình có cả trăm lần di chuyển chỗ chăn nuôi, trồng trọt, nhà ở mà vẫn không quên tục lệ cúng dòng họ gọi là Dù Su trước Tết Độc lập ba ngày”.

Thế mới hay, tộc người mang tâm thức du canh luôn biết cách thích nghi hoàn cảnh dù trên bước đường luôn gặp muôn vàn gian khó. Đến đỉnh núi nào trên bản Chóp Ly thì dịp này các chàng trai, cô gái Mông cũng có thể cất lên tiếng hát tình yêu, tiếng hát thẳm sâu từ bản năng tự do. Khi người con gái nói lời trái tim: “Đôi ta không biết hát thì thôi. Biết hát, ta hát như cây vầu, cây dẹ thi nhau mọc”; người con trai đáp lại bằng cả tấm chân tình: “Đêm đã qua, sao lượn vòng đổi chỗ. Ngày đã rạng đường đi sáng tỏ. Ta ra đi gửi lại căn nhà cũ cho cỏ lau mọc. Mà hồn như còn ngủ trong tà áo em”. Họ yêu nhau như yêu cuộc sống, như yêu chính những lối mòn du canh, phiêu lãng…

Ông Giàng A Tùng, Trưởng bản Chóp Ly ví von với chúng tôi rằng: “Với đôi chân quấn xà cạp, với cây dao phạt đường, mở lối mòn trong tay, người Mông dòng họ Giàng luôn gắn đời mình với đá và tung hoành tạo nên bao thửa rộng bậc thang tựa như những cung đàn xanh - vàng thay màu theo mùa vụ, chinh phục các vùng hoang vu nhất của con đèo Khe Lôm. Mặt đất dưới chân dân bản nghiêng nghiêng. Để cày lên thớ mà rẽ thành luống, người và trâu chênh vênh chân duỗi, chân quỳ trên khắp triền núi đá nhọn hoắt in hình giữa lưng chừng trời…”

Cũng phải thôi, quê hương của người Mông bản Chóp Ly là vô số lối mòn hiểm trở thách thức hiểm nguy. Những nương ngô xả lá rì rào. Những thửa lúa lượn lờ như sóng theo tầng tầng lớp lớp ruộng bậc thang hùng vĩ. Những nếp nhà nhỏ xinh xinh với tường rào bằng đá neo đậu tạm thời như tổ chim ở trên đỉnh đèo Khe Lôm. Người và núi cùng cỏ cây như hòa lẫn vào nhau. Bức tranh thiên nhiên trên cao không mang yếu tố cô độc mà toát lên niềm kiêu hãnh. Họ sống trong bồng bềnh. Từ nỗi cô đơn của núi non, những bài hát ra đời, tiếng đàn môi ra đời, đồng bào yêu sự tự do, không trói buộc, chỉ biết rằng dưới có núi đá trên có trời xanh. Làm chim ngụ trong hốc đá hoang, suốt dịp Tết Độc lập.

Bài cúng lễ dòng họ Dù Su truyền thống được ông Chi hội trưởng NCT bản Giàng A Thào khấn đọc suốt một ngày dài. Khi mặt trời lên đỉnh đèo, bài cúng kể chuyện người Mông già thuở xưa đưa con cháu men theo rông đá tìm sang mảnh đất lành trú ngụ. Lúc mặt trời đứng bóng, lời ông Thào gửi câu khấn nguyện của dân bản tới thổ thần, trời đất… Và tới lúc hoàng hôn khuất rặng pơ mu trên đỉnh núi mây mù, ấy là khi bài khấn rước đèn được xưng tụng bằng giọng kể hân hoan, đầy tự hào về chiến công của người Mông đã mưu trí, dũng cảm chiến thắng quân thù.

Theo tích truyền khẩu thì vùng đất tổ của dòng họ Giàng bản Chóp Ly vào thời thực dân Pháp quay lại Đông Dương lần thứ hai đã phong cho Vàng Pao lon trung úy để thu nạp khoảng trên dưới 1.000 tay súng trong các toán biệt kích gồm cả Mèo, Thái, Dao... ở chiến trường cánh Đồng Chum bên nước Lào đưa sang chi viện cho cứ điểm Điện Biên Phủ trước thời khắc cáo trung. Đội quân ô hợp này vượt biên sang tới đèo Kheo Lôm thì bị thủ lĩnh dòng họ Giàng kêu gọi đồng bào đoàn kết và lập mưu đánh chặn. Đêm xuống, họ thắp nhựa thông trên những cặp sừng của hàng trăm con dê, con trâu rồi xua chúng chạy tán loạn khắp các đỉnh núi và rừng hoang. Quân ô hợp của Vàng Pao đang hút thuốc phiện và uống rượu, ức hiếp phụ nữ bản địa vừa bắt lầm tưởng có hàng trăm ngàn binh mã tới tấn công đã hoảng sợ tháo chạy toán loạn. Thừa dịp đó, người Mông xông lên truy kích, đánh đuổi chúng ra khỏi bờ cõi của mình. Các dân tộc anh em như Khơ Mú, Thái Đen nghe tin dòng họ Giàng người Mông thắng trận đã tổ chức cho 40 trai tráng ngồi trên lưng ngựa, ôm những ngọn đốc nhựa thông múa chúc mừng thắng lợi. Từ đó về sau, cứ đến cuối tháng 8 dương lịch, bà con dòng họ Giàng trong bản Chóp Ly lại tổ chức lễ Dù Su trong ba ngày cận Tết Độc lập.

Điều làm chúng tôi ngạc nhiên là hầu hết trẻ già người Mông trên đỉnh Chóp Ly đều thuộc lòng bài khấn và biết câu chuyện mang tính huyền tích của dân tộc mình. Những ngày lễ hội cúng dòng họ để “nhốt chặt” những điều rủi ro, phiền muộn, ác ý lại… bà con hát hò, diễn xướng qua đêm sang ngày, hát từ sớm mai tới khi mặt trời xuống núi. Chuyện xa rồi ngày ấy/ Quân giặc cướp đất mình/ Dồn người Mông ta lên núi/ Dồn cả dòng họ Giàng vào hang/ Không lối nào để thoát/ Bỏ xác nơi hang cùng/ Chết treo trên đỉnh núi… Lời hát của họ kể về nỗi khổ bị giặc xâm lược, rồi chuyển sang ca ngợi các chiến binh dũng cảm giải phóng quê hương: …Giặc vàng đang thua to/ Hỡi tất cả dân bản/ Cùng anh em tráng sĩ/ Hãy tiến lên đánh đuổi/ Đánh đến cùng mới thôi…

Người Mông đời nọ nối đời kia bám bản Chóp Ly nhưng vì địa bàn cứ như là ngày càng rộng dài thêm làm họ “phải mải miết” du canh khắp mọi đỉnh núi, cổng trời. Các dân tộc khác về sau, một số đất được cho, một số đất được chuyển nhượng. Ông cụ Giàng A Cở tặng không đất cho 1 vị đồng niên họ Khoàng người Khơ Mú, cắt máu gà ăn thề không đòi lại nữa, nhận nhau là anh em. Cả bản Chóp Ly hiện có 63 hộ dân tộc Mông và 5 gia đình người Khơ Mú với 350 nhân khẩu sinh sống khắp đỉnh đèo Kheo Lôm đoàn kết một lòng dựng xây mảnh đất cha ông để lại ngày càng tốt tươi, thắm đượm nghĩa tình.

Trong mâm cỗ tại Nhà văn hóa cộng đồng bản Chóp Ly, chúng tôi được nghe một thiếu nữ Mông hát rất hay bài dân ca: Chàng trai xỏ đôi giày mới hăm hở vượt đèo. Cô gái diện váy áo đỏ tươi lần đầu thướt tha theo sau. Đó là lời hát sẻ chia niềm hạnh phúc với bạn cùng bản nhưng cũng là tâm trạng khao khát chung của những người con trai, con gái Mông mong một ngày Thu sang hoa cúc quỳ nở vàng núi đồi... sẽ thành đôi.

Bút kí của Tô Văn Binh - Phạm Hồng Khanh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Để tuổi già an nhiên

Để tuổi già an nhiên

Bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện là một trong những chính sách an sinh của Nhà nước. Nhằm lan toả chính sách này đến mọi người dân, thời gian qua, UBND xã Viên An Ðông, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau đã phối hợp với BHXH huyện, tổ chức dịch vụ thu đẩy mạnh tuyên truyền, giúp người dân hiểu rõ về chính sách và tích cực tham gia để chủ động cuộc sống khi về già...
Kỉ niệm 74 năm Ngày Quốc tế Thiếu nhi (1/6/1950-1/6/2024): Ai yêu nhi đồng bằng Bác Hồ Chí Minh

Kỉ niệm 74 năm Ngày Quốc tế Thiếu nhi (1/6/1950-1/6/2024): Ai yêu nhi đồng bằng Bác Hồ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi xa, nhưng tình thương yêu của Bác với các em thật bao la, sâu sắc…
Nỗi băn khoăn, bức xúc của dân làng Phương Liệt

Nỗi băn khoăn, bức xúc của dân làng Phương Liệt

Làng Phương Liệt xưa (nay là phường Phương Liệt, quận Thanh Xuân, TP Hà Nội) hiện có 3 di tích lịch sử đã được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. Đó là: Đình làng, miếu Cụ Trạng và chùa Linh Quang.
Sách là vàng chứ không phải là đá sỏi

Sách là vàng chứ không phải là đá sỏi

Đến nay đã ngoài 80 tuổi, nhưng cụ Tín vẫn còn khỏe mạnh, minh mẫn. Tủ sách của gia đình cụ có hàng ngàn quyển. Nhìn thấy sách nhiều không còn chỗ để, cụ phải buộc lại để trên nóc tủ, cô con dâu của cụ một lần về chơi nói:
Từ chuyện ông bà chăm cháu ở bệnh viện

Từ chuyện ông bà chăm cháu ở bệnh viện

Trong gia đình Việt Nam, người cao tuổi luôn có vai trò trụ cột và là tấm gương cho con cái noi theo. Bóng dáng của ông bà trong mỗi nếp nhà là hơi ấm là sự đủ đầy cho con cháu mỗi khi về nhà sau một ngày làm việc, học tập. Bên cạnh đó, ông bà còn hỗ trợ nhiều công việc như trông cháu, đưa đón cháu đi học hay chăm cháu trong bệnh viện khi cháu ốm đau...

Tin khác

“Kế hoạch nhỏ” do người lớn thực hiện!?

“Kế hoạch nhỏ” do người lớn thực hiện!?
Tôi có đứa cháu trai năm nay học lớp 5. Từ năm cháu học lớp 1 đến lớp 4, cứ vào cuối năm học là cháu lại xin tôi 5-6kg báo cũ để thực thi phong trào “Kế hoạch nhỏ” do nhà trường phát động.

Thương người như thể thương thân

Thương người như thể thương thân
Nghe nhiều người ngợi khen bà Hà Thị Lưu ở thôn Hoa Mỹ, xã Yên Thạch, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc luôn giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn, bệnh tật, thiên tai… vậy là, một ngày giữa tháng 5/2024, chúng tôi cùng ông Nguyễn Duy Bạ, Phó Chủ tịch Hội NCT xã Yên Thạch tới thăm gia đình bà…

Vị đại đức có tấm lòng từ bi, bác ái

Vị đại đức có tấm lòng từ bi, bác ái
Đại đức Thích Phước Huệ, Phó Ban trị sự Phật giáo tỉnh Đồng Tháp, Trưởng Ban trị sự Phật giáo huyện Tam Nông, Trụ trì chùa Quê hương, xã Phú Đức là 1 trong 49 cá nhân điển hình tiên tiến, tiêu biểu của huyện Tam Nông đã được biểu dương, khen thưởng do có thành tích xuất sắc trong học và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, giai đoạn 2021 - 2024...

Nồi cháo tình thương cho bệnh nhân nghèo

Nồi cháo tình thương cho bệnh nhân nghèo
Phát huy đạo lí tốt đẹp của dân tộc “thương người như thể thương thân, lá lành đùm lá rách”, nhóm “Vòng tay nhân ái” gồm những NCT ở thị xã Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức nấu cháo cho bệnh nhân nghèo tại các bệnh viện.

Cảnh giác khi tham gia hụi, họ

Cảnh giác khi tham gia hụi, họ
Đã từ lâu “chơi hụi” diễn ra khá phổ biến ở cả nông thôn và thành thị nước ta. Với mục đích là giúp các thành viên cùng tham gia góp vốn xoay vòng để phát triển kinh tế, tạo điều kiện cho hụi viên có thêm vốn kinh doanh mà không phải chịu lãi suất cao.“Cương lĩnh” nêu ra là thế nhưng hiện nay nhiều chủ hụi lợi dụng hình thức này để trục lợi, chiếm đoạt tài sản những người tham gia.

Dạy dỗ, uốn nắn điều hay lẽ phải cho con trẻ

Dạy dỗ, uốn nắn điều hay lẽ phải cho con trẻ
“Dạy con từ thuở còn thơ”, đó là sự đúc kết từ bao đời nay về việc giáo dục con cái của ông cha ta, vậy mà nhiều cha mẹ không hiểu sao mà đã quên đi điều quan trọng đó…

Cần duy trì phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”

Cần duy trì phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”
Thực hiện phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”, ở quê tôi, hằng tuần cứ tới buổi sáng Chủ nhật, từ người trẻ đến người già; từ đàn ông tới phụ nữ, thậm chí cả những em học sinh nhỏ tuổi…, người cầm chổi, người mang cuốc xẻng, quét dọn đường làng ngõ xóm.

Kỉ niệm 69 năm ngày thành lập Hải quân Nhân dân Việt Nam trên biển

Kỉ niệm 69 năm ngày thành lập Hải quân Nhân dân Việt Nam trên biển
Trải qua 69 năm xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành, Hải Quân nhân dân Việt Nam đã được tôi luyện và ngày càng lớn mạnh về mọi mặt, chiến đấu và chiến thắng vẻ vang, lập lên nhiều chiến công xuất sắc, đặc biệt xuất sắc.

Tình người ở quán cơm Nghĩa

Tình người ở quán cơm Nghĩa
Đến giờ ăn, quán cơm Nghĩa ở phường 7, TP Cà Mau, tỉnh Cà Mau luôn đông khách. Người đến hầu hết là lao động cao tuổi, thu nhập thấp, được phục vụ chu đáo, vui vẻ...

Miền Bắc trời chuyển mưa lớn từ chiều tối nay

Miền Bắc trời chuyển mưa lớn từ chiều tối nay
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, đêm qua (14/5), ở khu vực Bắc bộ cục bộ có mưa to với lượng mưa từ 19h ngày 14/5 đến 3h ngày 15/5 có nơi trên 30mm như: Ma Ký (Lai Châu) 30.8mm, Đàm Thủy (Cao Bằng) 31.6mm, Quảng Lâm (Quảng Ninh) 56.4mm,…

Thăng trầm nghề đóng xuồng, ghe truyền thống

Thăng trầm nghề đóng xuồng, ghe truyền thống
Với đôi dòng Vàm Cỏ và hệ thống sông ngòi phát triển, nghề đóng ghe, xuồng có mặt ở tỉnh Long An từ trăm năm trước, với những chiếc ghe lườn mũi đỏ nổi tiếng một thời...

Đừng lạm dụng từ “lạm dụng”

Đừng lạm dụng từ “lạm dụng”
“Lạm dụng” là một từ quen thuộc trong tiếng Việt. Trong ngôn ngữ báo chí hiện nay, “lạm dụng” đang bị… lạm dụng, thậm chí dùng sai. Điển hình như cách viết “trẻ em bị lạm dụng tình dục”, “sàm sỡ, lạm dụng trẻ vị thành niên”, “bị bắt vì lạm dụng tình dục trẻ em”…

Nguyên nhân vụ sạt lở khiến 3 trẻ nhỏ tử vong tại Ba Vì

Nguyên nhân vụ sạt lở khiến 3 trẻ nhỏ tử vong tại Ba Vì
Khoảng 22h20 đêm 12/5, trên địa bàn khu vực thôn 6 xã Ba Trại, huyện Ba Vì xảy ra sạt lở tại nhà dân do mưa lớn làm 3 người thiệt mạng.

Lời chúc ngày của Mẹ năm 2024 hay và ý nghĩa nhất

Lời chúc ngày của Mẹ năm 2024 hay và ý nghĩa nhất
Ngày của Mẹ năm 2024 rơi vào Chủ nhật, ngày 12/5. Những lời chúc ngày của Mẹ hay và ý nghĩa nhất sẽ là món quà tinh thần tuyệt vời gửi tặng mẹ kính yêu.

Tìm thấy thi thể nam sinh lớp 8 mất tích khi bơi ra biển cứu bạn ở Quảng Nam

Tìm thấy thi thể nam sinh lớp 8 mất tích khi bơi ra biển cứu bạn ở Quảng Nam
Theo Công an xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam cho biết, lực lượng cứu hộ và người dân địa phương đã tìm được thi thể học sinh mất tích trong lúc bơi ra biển cứu bạn.
Xem thêm
Những mùa sắn dây bên bà

Những mùa sắn dây bên bà

Thuở còn là một cô bé lên 7, tôi đã thấy trong vườn nhà bà có những bụi sắn dây xanh mướt vươn lên trên những thân cây xoan, cây bạch đàn quanh vườn. Những thân dây leo chắc chắn, vững vàng bám chặt lấy thân cây gỗ, trải bao nắng gió mưa giông, cứ thế tốt tươi từng ngày.
Tấm lòng nhân hậu của ông tôi

Tấm lòng nhân hậu của ông tôi

Nhắc nhớ về những kỉ niệm đẹp với ông bà là cả một bầu trời kí ức tuổi thơ tôi. Bởi tôi sinh ra và lớn lên trong vòng tay yêu thương, đỡ đần của ông bà ngoại. Tuổi thơ tôi luôn gắn với hình ảnh của ông bà, nhất là ông ngoại tôi.
Đôi dép cao su huyền thoại của ông tôi

Đôi dép cao su huyền thoại của ông tôi

Ông tôi là người đã trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ cho đến kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Bởi vậy, kí ức đậm sâu nhất trong ông là những năm tháng kháng chiến gian khổ mà hào hùng, và những kỉ vật vô giá với ông vẫn là những kỉ vật thời chiến. Trong đó, ấn tượng nhất là đôi dép cao su cùng ông đi qua hai cuộc kháng chiến trường kì của dân tộc!
Sách là vàng chứ không phải là đá sỏi

Sách là vàng chứ không phải là đá sỏi

Đến nay đã ngoài 80 tuổi, nhưng cụ Tín vẫn còn khỏe mạnh, minh mẫn. Tủ sách của gia đình cụ có hàng ngàn quyển. Nhìn thấy sách nhiều không còn chỗ để, cụ phải buộc lại để trên nóc tủ, cô con dâu của cụ một lần về chơi nói:
Bà giáo già sáng bán vé số, tối mang ánh sáng tri thức cho trẻ em nghèo

Bà giáo già sáng bán vé số, tối mang ánh sáng tri thức cho trẻ em nghèo

cụ bà Nguyễn Thị Ba, men từng con hẻm nhỏ ở Bình Dương bán từng tờ vé số, bà giáo gieo mầm tri thức cho những mảnh đời bất hạnh tại lớp học tình thương.
Một mối tình bình dị và son sắt

Một mối tình bình dị và son sắt

Họ gặp và yêu nhau trong những năm tháng chiến tranh. Ngày cưới không mâm cao cỗ đầy, không sơn hào hải vị, không tiệc tùng. Quần áo chỉ là bộ đồ lính giản đơn... vậy là họ đã nên duyên vợ chồng. Mặc dù vậy mà hơn 50 năm qua, họ luôn sống hạnh phúc. Đó là chuyện tình của bà Tô Thị Thanh Bưởi, sinh 1950 và ông Nguyễn Kim Quang, sinh 1949, hiện ở xã Lộc An, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Vị đại đức có tấm lòng từ bi, bác ái

Vị đại đức có tấm lòng từ bi, bác ái

Đại đức Thích Phước Huệ, Phó Ban trị sự Phật giáo tỉnh Đồng Tháp, Trưởng Ban trị sự Phật giáo huyện Tam Nông, Trụ trì chùa Quê hương, xã Phú Đức là 1 trong 49 cá nhân điển hình tiên tiến, tiêu biểu của huyện Tam Nông đã được biểu dương, khen thưởng do có thành tích xuất sắc trong học và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, giai đoạn 2021 - 2024...
Nồi cháo tình thương cho bệnh nhân nghèo

Nồi cháo tình thương cho bệnh nhân nghèo

Phát huy đạo lí tốt đẹp của dân tộc “thương người như thể thương thân, lá lành đùm lá rách”, nhóm “Vòng tay nhân ái” gồm những NCT ở thị xã Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức nấu cháo cho bệnh nhân nghèo tại các bệnh viện.
Tìm thấy thi thể nam sinh lớp 8 mất tích khi bơi ra biển cứu bạn ở Quảng Nam

Tìm thấy thi thể nam sinh lớp 8 mất tích khi bơi ra biển cứu bạn ở Quảng Nam

Theo Công an xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam cho biết, lực lượng cứu hộ và người dân địa phương đã tìm được thi thể học sinh mất tích trong lúc bơi ra biển cứu bạn.
“Kế hoạch nhỏ” do người lớn thực hiện!?

“Kế hoạch nhỏ” do người lớn thực hiện!?

Tôi có đứa cháu trai năm nay học lớp 5. Từ năm cháu học lớp 1 đến lớp 4, cứ vào cuối năm học là cháu lại xin tôi 5-6kg báo cũ để thực thi phong trào “Kế hoạch nhỏ” do nhà trường phát động.
Miền Bắc trời chuyển mưa lớn từ chiều tối nay

Miền Bắc trời chuyển mưa lớn từ chiều tối nay

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, đêm qua (14/5), ở khu vực Bắc bộ cục bộ có mưa to với lượng mưa từ 19h ngày 14/5 đến 3h ngày 15/5 có nơi trên 30mm như: Ma Ký (Lai Châu) 30.8mm, Đàm Thủy (Cao Bằng) 31.6mm, Quảng Lâm (Quảng Ninh) 56.4mm,…
Nguyên nhân vụ sạt lở khiến 3 trẻ nhỏ tử vong tại Ba Vì

Nguyên nhân vụ sạt lở khiến 3 trẻ nhỏ tử vong tại Ba Vì

Khoảng 22h20 đêm 12/5, trên địa bàn khu vực thôn 6 xã Ba Trại, huyện Ba Vì xảy ra sạt lở tại nhà dân do mưa lớn làm 3 người thiệt mạng.
Phiên bản di động