Đưa nội dung “chăm sóc, phát huy vai trò NCT” vào Chương trình hành động của hệ thống chính trị(*)

Quang cảnh Hội nghị

Hội nghị góp ý vào các Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng là một sự kiện chính trị quan trọng, có ý nghĩa rất lớn đối với Hội NCT các cấp và toàn thể hội viên NCT cả nước. Thực hiện chỉ đạo của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, với tinh thần trách nhiệm chính trị cao, Hội NCT Việt Nam đã chỉ đạo triển khai tổ chức lấy ý kiến góp ý vào Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV trong toàn thể cán bộ, hội viên và các tầng lớp NCT trên cả nước.

Đây là một đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, thể hiện niềm tin, tình cảm, trí tuệ và trách nhiệm của hơn 12 triệu hội viên NCT Việt Nam đối với Đảng, Nhà nước và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Mỗi ý kiến, mỗi đóng góp của NCT đều là kết tinh của trí tuệ, của kinh nghiệm thực tiễn, của tấm lòng tâm huyết với đất nước, góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện các Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV - văn kiện định hình tương lai phát triển của đất nước trong giai đoạn tới.

Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng được chuẩn bị công phu, toàn diện, bài bản, kế thừa tinh hoa của các kỳ Đại hội trước và thể hiện rõ sự đổi mới tư duy, tầm nhìn chiến lược của Đảng trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Văn kiện không chỉ đánh giá khách quan, toàn diện thành tựu, hạn chế của nhiệm kỳ Đại hội XIII, mà còn đề ra định hướng, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cho giai đoạn 2026 - 2030 và tầm nhìn đến giữa thế kỷ XXI. Trung ương Hội NCT Việt Nam trân trọng ghi nhận tinh thần nhân văn, sự quan tâm nhất quán của Đảng đối với NCT, đồng thời tin tưởng rằng các chủ trương, chính sách cụ thể về NCT sẽ tiếp tục được cụ thể hóa mạnh mẽ trong thời gian tới, góp phần xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh, văn minh, hạnh phúc - nơi mọi NCT đều được sống trong sự tôn trọng, yêu thương và phát huy đầy đủ giá trị của mình.

TS Phan Văn Hùng phát biểu đề dẫn tại Hội nghị

Điểm nổi bật của Dự thảo Văn kiện là tiếp tục khẳng định kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, dựa trên đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh, phát triển kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế sâu rộng. Văn kiện cũng đề cập sâu sắc tới việc phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, coi con người là trung tâm, là chủ thể, là động lực và là mục tiêu của sự phát triển. Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, nội dung về chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và xã hội số toàn diện, bao trùm được nêu rất rõ. Đây là cơ hội để NCT tiếp tục tham gia, đóng góp vào công cuộc đổi mới sáng tạo, phù hợp với năng lực, kinh nghiệm và trí tuệ của mình. Trong dự thảo Văn kiện Đại hội XIV đã xác định: “Phát huy trí tuệ, uy tín, kinh nghiệm của NCT trong gia đình, cộng đồng và xã hội; bảo vệ, chăm sóc NCT, nhất là trong điều kiện già hóa dân số nhanh”. Đây là quan điểm, đường lối chỉ đạo của Đảng ta về công tác NCT trong thời gian tới, là cơ sở chính trị để tiếp tục triển khai Chiến lược quốc gia về NCT Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn 2045; các Đề án phát huy vai trò NCT tham gia chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm do Trung ương Hội NCT Việt Nam chủ trì thực hiện.

Báo cáo tổng kết lý luận, thực tiễn 40 năm đổi mới, Đảng ta đánh giá: NCT là “kho báu trí tuệ và kinh nghiệm”, có vai trò truyền thụ giá trị văn hóa, đạo đức, lịch sử dân tộc cho thế hệ trẻ. Sự tham gia của NCT trong xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, trong công tác mặt trận, giám sát xã hội, hoà giải cộng đồng… đã góp phần quan trọng củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đặc biệt, Báo cáo 15 năm thực hiện Điều lệ Đảng nhấn mạnh yêu cầu phát huy vai trò đảng viên cao tuổi, đảng viên hưu trí trong giáo dục truyền thống, nêu gương, góp ý xây dựng Đảng, chính quyền. Đây là điểm mới, rất sát thực tế, thể hiện sự trân trọng, ghi nhận của Đảng với những cống hiến của đội ngũ đảng viên cao tuổi.

Sau Đại hội XIV, Đảng ta sẽ ban hành những nghị quyết quan trọng định hướng chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 - kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng - Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; và đến năm 2045 – kỷ niệm 100 năm thành lập nước - trở thành nước phát triển, thu nhập cao, có vị thế xứng đáng trong khu vực và trên thế giới.

Tuy nhiên, cùng với những thời cơ, thuận lợi lớn, đất nước ta đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức to lớn, đòi hỏi sự lãnh đạo kiên định, sáng tạo của Đảng, sự đồng lòng của Nhân dân, trong đó có sự tham gia tích cực của NCT. Một trong những vấn đề nổi bật hiện nay là quá trình già hóa dân số diễn ra rất nhanh và có tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Việt Nam chúng ta đã chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 và dự báo đến năm 2036 sẽ trở thành nước có dân số già, người từ 60 tuổi trở lên sẽ chiếm gần 21% dân số (theo số liệu Cơ sở dữ liệu dân cư của Bộ Công an, nước ta đã có gần 17 triệu NCT, quá trình già hóa sẽ nhanh hơn, sớm hơn). Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về chính sách an sinh, y tế, hưu trí và dịch vụ chăm sóc dài hạn. Nhiều NCT ở nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa vẫn có đời sống khó khăn, thiếu thốn dịch vụ y tế, văn hóa, chăm sóc sức khỏe tại nhà. Dù có kinh nghiệm, tri thức và uy tín xã hội, nhưng cơ chế phát huy vai trò của NCT trong phát triển kinh tế, chuyển đổi số, gìn giữ văn hóa dân tộc còn hạn chế. Một số chính sách như trợ cấp xã hội, bảo hiểm y tế, hỗ trợ khởi nghiệp, học tập suốt đời cho NCT chưa được cập nhật, gắn với bối cảnh dân số già hóa nhanh và yêu cầu phát triển bền vững.

Quá trình này đặt ra những yêu cầu mới trong hoạch định chính sách, trong bảo đảm an sinh xã hội, trong chăm sóc sức khỏe, tạo việc làm, và đặc biệt là phát huy vai trò, kinh nghiệm, trí tuệ của NCT trong đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội.

NCT Việt Nam là lực lượng xã hội đặc biệt - vừa là đối tượng được quan tâm, chăm sóc, vừa là chủ thể quan trọng đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước. Trong suốt quá trình cách mạng, NCT luôn là tấm gương sáng về tinh thần yêu nước, cần cù, sáng tạo, trách nhiệm và mẫu mực trong đời sống xã hội. Nhiều đồng chí, dù tuổi cao nhưng vẫn tâm huyết, tận tụy, tích cực tham gia công tác Đảng, chính quyền, Mặt trận, đoàn thể, tham gia xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, giữ gìn an ninh trật tự, truyền dạy kinh nghiệm, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Vì vậy, trong Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV, chúng ta tiếp tục nghiên cứu, kiến nghị về nhận thức, quan điểm, chủ trương, đường lối và chính sách đối với vấn đề già hóa dân số và công tác NCT. Cụ thể là:

- Cần có quan điểm, tầm nhìn chiến lược thích ứng với già hóa dân số để phát triển nhanh và bền vững đất nước. Đưa nội dung “chăm sóc, phát huy vai trò NCT” vào Chương trình hành động của toàn hệ thống chính trị thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, coi đây là một chỉ tiêu cụ thể trong các chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của quốc gia.

- Hoàn thiện khung pháp lý về NCT: Sớm sửa đổi, bổ sung Luật NCT (2009) theo hướng mở rộng đối tượng được chăm sóc, nâng mức trợ cấp, đồng thời tăng cường chính sách hỗ trợ NCT tham gia chuyển đổi số, kinh tế xanh, khởi nghiệp, lao động phù hợp sức khỏe. Hoàn thiện hệ thống chính sách bảo trợ xã hội, chăm sóc sức khỏe, bảo hiểm y tế, tạo điều kiện để NCT được sống vui, sống khỏe, sống có ích.

- Đẩy mạnh xã hội hóa công tác chăm sóc NCT, phát triển mạng lưới các cơ sở dịch vụ và chăm sóc NCT tại cộng đồng thân thiện, nhân văn, hiện đại. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong chăm sóc và quản lý NCT: Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về NCT, phát triển nền tảng số phục vụ tư vấn sức khỏe, kết nối dịch vụ y tế, dinh dưỡng, học tập suốt đời cho NCT.

- Tăng cường phối hợp giữa Hội NCT với các bộ, ngành, đoàn thể, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế, tạo nguồn lực xã hội hóa chăm sóc và phát huy vai trò NCT, bảo đảm mọi NCT đều được “sống vui - sống khỏe - sống có ích - sống hạnh phúc”. Phát huy vai trò của các cấp Hội NCT các cấp trong tham mưu, phản biện, giám sát việc thực hiện chính sách và tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, đặc biệt là phong trào “Tuổi cao - Gương sáng”.

- Khuyến khích phát triển kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp xanh, du lịch cộng đồng do NCT làm chủ: Đây là lĩnh vực phù hợp với năng lực, kinh nghiệm của NCT, đồng thời đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển bền vững. Xây dựng các cơ chế, chính sách để NCT tiếp tục tham gia lao động phù hợp, cống hiến kinh nghiệm, trí tuệ vào công cuộc đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội, chuyển giao tri thức cho thế hệ trẻ.

Hội nghị hôm nay là dịp để các đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học, các chuyên gia, các cán bộ Hội các cấp cùng nhau phân tích, trao đổi, thảo luận sâu về những nội dung trọng tâm trong Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến NCT. Ban Tổ chức đã mời các đồng chí trong Ban Thường vụ, Đảng ủy viên, các chuyên gia và nhà khoa học chuẩn bị các bài tham luận với nội dung sâu sắc, thiết thực.

Đề nghị mỗi đại biểu tập trung vào các ý kiến góp ý cụ thể, có cơ sở lý luận và thực tiễn, có tầm nhìn và tính khả thi cao. Tổ Thư ký của Hội nghị ghi chép đầy đủ, tổng hợp các ý kiến, hoàn thiện Báo cáo gửi Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Hội nghị góp ý Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng do Hội NCT Việt Nam tổ chức hôm nay là diễn đàn thể hiện tâm huyết, trí tuệ, trách nhiệm chính trị của NCT Việt Nam đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Đây cũng là dịp để chúng ta khẳng định, dù ở bất kỳ độ tuổi nào, NCT vẫn luôn là lực lượng gương mẫu, đi đầu trong việc thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại.

Xin kính chúc các đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học, các nhà quản lý, toàn thể đại biểu mạnh khỏe, hạnh phúc, tiếp tục có nhiều đóng góp quý báu cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”.

------------

(*) Đầu đề do tòa soạn đặt.