Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 36)

Trong những kì trước chúng ta đã tìm hiểu về ba đường kinh dương ở chân (kinh túc dương minh vị, túc thái dương bàng quang và túc thiếu dương đởm và hai đường kinh âm ở chân: Túc thái âm tì, túc thiếu âm thận. Trong kì này sẽ cùng tìm hiểu về đường kinh âm ở còn lại ở chân là túc quyết âm can…

3. Kinh túc quyết âm can

a. Cấu trúc đường kinh:

Kinh túc quyết âm can bắt đầu từ cạnh ngoài góc móng ngón chân cái đi lên hướng mu bàn chân, đi qua phía trước mắt cá trong khoảng hơn một thốn. Từ đây đường kinh tiếp tục đi lên qua huyệt Tam âm giao đến chỗ cách mắt cá trong 3 thốn thì giao nhau với kinh thúc thái âm tì rồi đi theo phía sau kinh thúc thái âm tì lên đến cạnh trong đầu gối. Sau đó đi men theo cạnh trong đùi lên đến gồ mu, vòng quanh bộ phận sinh dục rồi đi đến bụng dưới. Đi song với đường kinh Vị vào tới tạng can và liên lạc với phủ Đởm. Kế tiếp đường kinh đi xuyên qua cơ hoành đến xương sườn đi lên men theo khí quản, cạnh sau hầu tiến vào trong mũi, sang hố mắt, hướng lên ra trước trán hợp lại với mạch đốc ở đỉnh đầu.

Một mạch nhánh tách ra từ hệ mắt đi xuống phía sau của góc hàm vòng phía trong môi.

Một mạch nhánh ở gan, từ tạng cạn tách ra, đi qua cơ hoành, đến tạng phế.

Kinh túc quyết âm can có 14 huyệt, hai bên là 28 huyệt. Các huyệt của kinh can gồm có: Đại đôn, Hành gian, Thái xung, Trung phong, Lãi câu, Trung đô, Tất quan, Khúc tuyền, Âm bao, Túc ngũ lí, Âm liêm, Cấp mạch, Chương môn, Kì môn.

b. Quan hệ của đường kinh với các tạng phủ:

Kinh túc quyết âm can đi từ chân lên đến đầu, thuộc về tạng Can, có đường liên lạc sang phủ Đởm. Ngoài ra kinh can có quan hệ trực tiếp với các tạng Phế, Thận, phủ Vị và não.

c. Chủ trị của đường kinh:

Kinh túc quyết âm can được ứng dụng trong điều trị các chứng: Đái dầm, tiểu tiện khó, phụ nữ bị đau bụng dưới, đau lưng, ỉa chảy, sán khí, bệnh tinh thần. Kinh can được ứng dụng trong điều trị bệnh ở âm vật, dương vật là chính, ngoài ra cũng trị các bệnh ở cả mắt và sườn.

F. Ứng dụng của 12 đường kinh lạc:

Nguyên lí kinh lạc của y học phương Đông chỉ ra rằng:

Thống bất thông (Thống có nghĩa là đau, đau là do khí huyết tại nơi đó bị ứ tắc).

Thông bất thống (Khi khí huyết lưu thông thì hết đau)

Cho nên từ xa xưa, cha ông ta đã tìm ra nhiều phương pháp điều trị không dùng thuốc, tiêu biểu đó là: Châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt... Đó là những phương pháp tác động vào kinh lạc để “điều và dưỡng” hệ thống kinh lạc nhằm lưu thông, điều chỉnh sự vận hành của khí huyết. Qua đó giúp phòng bệnh và điều trị bệnh. Các phương pháp này đã được ứng dụng hàng ngàn năm để chăm sóc, bảo vệ sức khỏe con người. Với yêu cầu ngày càng cao về chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là chăm sóc sức khỏe ban đầu, mọi người cần được trang bị phương pháp để tự mình chăm sóc sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng. Vì vậy cần có một phương pháp đơn giản để hướng dẫn cho mọi người có thể tự thực hiện được việc chăm sóc sức khỏe.

Một trong những cách thức đơn giản nhất để mọi người có thể tự làm cho kinh mạch của mình thêm thông suốt đó chính là vuốt hoặc vỗ lên vùng da theo đường đi của các đường kinh mạch. Để phòng bệnh và dưỡng sinh tăng cường sức khỏe thì cứ mỗi một nhóm 3 đường kinh (3 đường kinh dương ở tay, 3 đường kinh âm ở tay, 3 đường kinh dương ở chân, 3 đường kinh âm ở chân) chúng ta vuốt hoặc vỗ khoảng 20 lần. Còn trong trường hợp hỗ trợ điều trị một chứng bệnh nào đó thì cần vuốt hoặc vỗ kinh mạch đó nhiều hơn khoảng từ 50 - 100 lần. Điều này cần được làm hàng ngày thì sức khỏe sẽ tốt hơn.

Một phương pháp tập luyện dưỡng sinh ứng dụng học thuyết kinh lạc rất hiệu quả mà trong hơn 12 năm qua rất nhiều người đã tập luyện và cải thiện tình trạng sức khỏe rất tốt, đó là bài tập Dưỡng sinh kinh lạc. Quý vị muốn tìm hiểu thì xin gửi mail: bsdonamkhanh@gmail.com.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Vấn nạn “rác khẩu trang” và một số giải pháp xử lí

Vấn nạn “rác khẩu trang” và một số giải pháp xử lí

Trong giai đoạn phòng chống đại dịch Covid-19, nhất là khi dịch đang bùng phát mạnh ở nước ta như hiện nay, mọi người dân không được lơ là và luôn ý thức rằng, đeo khẩu trang trước hết là để bảo vệ bản thân, phòng chống độc hại, lây nhiễm, đồng thời góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Vì thế, Bộ Y tế thường xuyên kêu gọi người dân cả nước thực hiện nghiêm túc khuyến cáo “5K”. Đó là: “Khẩu trang - Khử khuẩn - Khoảng cách - Không tập trung - Khai báo y tế”.
Đại diện Bộ Y tế: Chỉ cấp phép khi vaccine có đầy đủ dữ liệu khoa học

Đại diện Bộ Y tế: Chỉ cấp phép khi vaccine có đầy đủ dữ liệu khoa học

Việc cấp phép khẩn cấp cho một loại vaccine phòng COVID-19 là điều cần thiết, tuy nhiên tất cả phải trên nguyên tắc đầy đủ các dữ liệu về mặt khoa học.
Vinamilk khởi động chiến dịch “Bạn khỏe mạnh, Việt Nam khỏe mạnh”

Vinamilk khởi động chiến dịch “Bạn khỏe mạnh, Việt Nam khỏe mạnh”

Ngày 22/6, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) chính thức khởi động chiến dịch “Bạn khỏe mạnh, Việt Nam khỏe mạnh”. Đây là chiến dịch cộng đồng đặc biệt được Vinamilk thực hiện, với sự đồng hành của Trung tâm Sản xuất và Phát triển Nội dung số (VTV Digital), để lan tỏa thông điệp về sức khỏe và lối sống khỏe mạnh, đặc biệt trong bối cảnh cả nước đang nỗ lực để vượt qua đại dịch Covid-19.
Nam giáo viên 26 tuổi ở Đông Anh - Hà Nội tử vong sau 39 giờ tiêm vaccine phòng Covid-19

Nam giáo viên 26 tuổi ở Đông Anh - Hà Nội tử vong sau 39 giờ tiêm vaccine phòng Covid-19

Sau khi tiêm vaccine Covid-19 tại Trạm y tế xã Nam Hồng (Đông Anh, Hà Nội) sáng 20-6, anh T.H.L (26 tuổi) vẫn bình thường nhưng đến tối hôm sau thì xuất hiện co giật và sau đó tử vong, dù trước đó không có bệnh lý gì.
Tiền Giang bệnh nhân Covid-19 tử vong, mắc nhiều bệnh mãn tính

Tiền Giang bệnh nhân Covid-19 tử vong, mắc nhiều bệnh mãn tính

Sở Y tế tỉnh Tiền Giang thông tin, đã có trường hợp bệnh nhân Covid-19 tử vong đầu tiên tại tỉnh này vào ngày 21/6/2021. Bệnh nhân mang mã số BN11793, tên Tr.T.L, sinh năm 1960, ngụ tại khu phố 3, phường 9, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang.

Tin khác

Bắc Ninh tiếp nhận vaccine Covid-19 qua các kênh của Chính phủ

Bắc Ninh tiếp nhận vaccine Covid-19 qua các kênh của Chính phủ
Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Vương Quốc Tuấn cho biết, tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp cận nguồn vaccine Covid-19 qua 3 kênh của Chính phủ.

Tiền Giang: Chương trình hiến máu nhân đạo “Mùa hè nhân ái, giữ nhịp đập trái tim”.

Tiền Giang: Chương trình hiến máu nhân đạo “Mùa hè nhân ái, giữ nhịp đập trái tim”.
Trong tình hình dịch bệnh Covid-19 đang bùng phát trên diện rộng, những giọt máu thiện nguyện rất có ý nghĩa. Nó không chỉ góp phần để bổ sung lượng máu dự trữ ở các bệnh viện đang ở mức thấp mà còn thể hiện tinh thần tương thân, tương ái, sự chung tay phòng chống dịch bệnh.

Những điều người dân cần chú ý trước khi đi tiêm vaccine COVID-19

Những điều người dân cần chú ý trước khi đi tiêm vaccine COVID-19
Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần chuẩn bị và làm những việc sau trước khi đi tiêm vaccine COVID-19.

5 “bí kíp” dinh dưỡng để người cao tuổi sống khỏe

5 “bí kíp” dinh dưỡng để người cao tuổi sống khỏe
Khi có tuổi không đồng nghĩa với bệnh tật, tuy nhiên có tuổi chỉ cơ thể ngày một yếu hơn, hoạt động thể lực giảm, tính tình, khẩu vị cũng thay đổi. Mặt khác hệ thống miễn dịch suy giảm dễ mắc một số bệnh mạn tính như tim mạch, huyết áp, đái tháo đường... Sau đây là 5 “bí kíp” về dinh dưỡng để người cao tuổi sống vui, sống khỏe với con cháu.

Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát
Khoai tây chiên, gà rán, bánh donuts là những thực phẩm có thể gây tăng cân mất kiểm soát. Kể cả với những người không quá quan trọng việc giảm cân thì đây cũng là những thực phẩm không tốt cho cơ thể nếu ăn quá nhiều.

Hội Chữ thập đỏ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng trang thiết bị y tế cho Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19

Hội Chữ thập đỏ TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh: Trao tặng trang thiết bị y tế cho Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19
Hội Chữ thập đỏ (CTĐ) TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh đã tổ chức trao tặng Ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh Covid-19 TP Thủ Đức trang thiết bị y tế, tổng trị giá 205 triệu đồng.
Xem thêm
Đại diện Bộ Y tế: Chỉ cấp phép khi vaccine có đầy đủ dữ liệu khoa học

Đại diện Bộ Y tế: Chỉ cấp phép khi vaccine có đầy đủ dữ liệu khoa học

Việc cấp phép khẩn cấp cho một loại vaccine phòng COVID-19 là điều cần thiết, tuy nhiên tất cả phải trên nguyên tắc đầy đủ các dữ liệu về mặt ...
Vinamilk khởi động chiến dịch “Bạn khỏe mạnh, Việt Nam khỏe mạnh”

Vinamilk khởi động chiến dịch “Bạn khỏe mạnh, Việt Nam khỏe mạnh”

Ngày 22/6, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) chính thức khởi động chiến dịch “Bạn khỏe mạnh, Việt Nam khỏe mạnh”. Đây là chiến dịch cộng đồng đặc ...
Nam giáo viên 26 tuổi ở Đông Anh - Hà Nội tử vong sau 39 giờ tiêm vaccine phòng Covid-19

Nam giáo viên 26 tuổi ở Đông Anh - Hà Nội tử vong sau 39 giờ tiêm vaccine phòng Covid-19

Sau khi tiêm vaccine Covid-19 tại Trạm y tế xã Nam Hồng (Đông Anh, Hà Nội) sáng 20-6, anh T.H.L (26 tuổi) vẫn bình thường nhưng đến tối hôm sau ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Top 3 thực phẩm gây tăng cân mất kiểm soát

Khoai tây chiên, gà rán, bánh donuts là những thực phẩm có thể gây tăng cân mất kiểm soát. Kể cả với những người không quá quan trọng việc giảm ...
Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Cần lưu ý khi ăn 6 loại thực phẩm bổ dưỡng này để tránh gây hại cho cơ thể

Một số loại thức ăn được xếp vào hàng "siêu thực phẩm" bởi hàm lượng giá trị dinh dưỡng cao mà chúng mang đến cho cơ thể con người. Tuy ...
Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Mướp đắng và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Bổ sung mướp đắng vào thực đơn ăn uống giúp giảm lượng Cholesterol, tăng cường miễn dịch, bổ gan... đây cũng là thực phẩm giàu chất xơ và Vitamin K ...
Phiên bản di động