Có nên mô phỏng?

Đến thăm Khu Di tích Anh hùng - Liệt sĩ Kim Đồng ở xã Nà Mạ, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, nhiều khách tham quan khá phấn khích khi từ xa đã thấy 2 chiếc cọn nước ở bên con suối nhỏ trên đường vào.

Tuy nhiên khi đến gần, không ít người thất vọng vì đây chỉ là chiếc cọn làm bằng… sắt đã hoen gỉ, mang tính biểu tượng chứ không phải là chiếc cọn làm bằng tre nứa truyền thống.

Cọn nước là công cụ sản xuất của đồng bào nhiều dân tộc miền núi phía Bắc có tập quán canh tác lúa nước như Tày, Nùng, Thái, Mường… Do cư trú gần các dòng suối nên từ xa xưa, đồng bào sớm biết chế tạo và sử dụng cọn dẫn nước vào tưới ruộng, hoặc đưa về bản làng để sinh hoạt. Cọn nước có nhiều kích cỡ, tùy theo ý định, khả năng và nhu cầu sử dụng nước của từng gia đình. Chiếc cọn cỡ nhỏ đường kính khoảng 2 - 3 mét, cọn cỡ lớn có thể có đường kính đến 7 - 8 mét.

co nen mo phong
Cọn làm bằng sắt đã hư hỏng ở Khu Di tích

Nét riêng của cọn nước là được làm bằng những vật liệu lấy từ thiên nhiên. Trục của cọn là loại gỗ tốt, chịu nước. Nan cọn làm bằng những cây nứa, cây sặt già to đều nhau, số lượng và độ dài nan tùy theo kích thước cọn. Nguyên lí quay của cọn là nhờ sức nước chảy của sông suối. Nước chảy càng mạnh thì cọn càng quay nhanh nên đồng bào lựa chọn các khúc suối gần nơi canh tác để dựng cọn. Nếu nước chảy yếu thì dùng đá cuội và lá chuối, cỏ rác đắp phai ngăn suối tạo mực nước chênh lệch khiến dòng chảy mạnh hơn. Để tiết kiệm công sức và thể hiện sự cố kết cộng đồng, thường 3 - 4 nhà có ruộng gần nhau làm chung một cọn. Có những đoạn suối, đồng bào dựng hàng chục cọn nước gần nhau, cái nọ nối tiếp cái kia và từ đó những máng nước chảy đi khắp các tràn ruộng hay về từng gia đình, tạo nên một khung cảnh rất nên thơ.

co nen mo phong
Khu Di tích Anh hùng Liệt sĩ Kim Đồng

Theo các cụ cao tuổi người dân tộc Tày, Thái…, để hoàn thành một chiếc cọn, người làm cọn phải cẩn trọng lựa chọn từng cây nứa, cây vầu; tỉ mỉ từng nhát đục, nút lạt, mối nối. Mỗi chiếc cọn được hoàn thành như một công trình kiến trúc, một tác phẩm nghệ thuật, vừa giúp dẫn nước, vừa có “hồn” riêng tạo nên nét đẹp văn hóa đặc sắc của vùng miền.

Trở lại với chiếc cọn nước ở Khu Di tích Anh hùng - Liệt sĩ Kim Đồng, có thể vì kinh phí hoặc để sử dụng lâu bền, ít phải sửa chữa mà Ban quản lí làm bằng sắt thay vì gỗ, nứa, nhưng điều đáng tiếc ở đây là cọn không… quay. Khu di tích ở địa hình rất đẹp, lưng tựa vào núi đá cao, mặt nhìn ra cánh đồng với dòng suối chỉ cách vài trăm mét. Lòng suối tuy không rộng nhưng nước suối chảy đều, chỉ cần đắp phai ngăn suối cho nước chảy mạnh ở nơi đặt cọn là ổn. Nếu đầu tư làm cọn giống như nguyên bản bằng các vật liệu tự nhiên, với đường ống bương dẫn nước vào Khu Di tích để tưới cây, tưới hoa và cho du khách rửa mặt mũi, tay chân thì hay biết mấy.

Du khách đến Khu Di tích, ngoài mục đích thăm viếng, tưởng nhớ Anh hùng - Liệt sĩ Kim Đồng, họ còn mong muốn được chiêm ngưỡng, tìm hiểu nét đẹp văn hóa truyền thống của vùng quê cách mạng Cao Bằng. Đây cũng là điều thu hút du khách đến với Khu Di tích và Cao Bằng nhiều hơn. Vậy thì có đầu tư làm vài chiếc cọn nước như thật cũng là điều cần thiết và đáng giá chứ không nên mô phỏng.

Bài và ảnh Văn Minh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

dai thuy nong bac hung hai keu cuu ai da giet chet bieu tuong mot thoi bai cuoi

Đại thủy nông Bắc Hưng Hải kêu cứu: Ai đã giết chết "biểu tượng" một thời? (Bài cuối)

Dòng Bắc Hưng Hải ô nhiễm đến mức, tháng Tư vừa qua cơ quan chức năng phải cho dừng bơm tưới nhiều nơi. Trước tình thế quá cấp bách này, người dân đã tìm ra được câu trả lời của câu hỏi: "Ai đã giết chết dòng sông huyền thoại này?".
tim duoc tai xe container vuot au tong chet nu sinh roi nhan tam bo chay

Tìm được tài xế container vượt ẩu tông chết nữ sinh rồi nhẫn tâm bỏ chạy 

Qua dữ liệu công an thu thập được, tài xế xe container vượt ẩu tông chết nữ sinh rồi nhẫn tâm bỏ chạy có địa chỉ ở An Dương, Hải Phòng.
bac giang thiet lap vung cach ly 3 thon vi co 2 nguoi nghi mac covid 19

Bắc Giang: Thiết lập vùng cách ly 3 thôn vì có 2 người nghi mắc Covid-19

Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang vừa ban hành quyết định thiết lập vùng cách ly y tế để thực hiện công tác phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn xã Yên Định.
khoi to lai xe container de o to 3 nguoi tu vong o long bien

Khởi tố lái xe container đè ô tô, 3 người tử vong ở Long Biên

Công an quận Long Biên (TP Hà Nội) vừa ra quyết định khởi tố vụ án, tạm giữ hình sự tài xế container trong vụ tai nạn khiến 3 người tử vong.
chieu 48 them 18 ca covid 19 tai viet nam

Chiều 4/8, thêm 18 ca Covid-19 tại Việt Nam

18h ngày 4/8, Bộ Y tế công bố thêm 18 ca mắc Covid-19, nâng tổng số ca nhiễm cả nước lên 670 ca.

Tin khác

Bộ Y tế: Người cao tuổi hạn chế ra ngoài, đến nơi công cộng phòng ngừa Covid-19

bo y te nguoi cao tuoi han che ra ngoai den noi cong cong phong ngua covid 19
Để đảm bảo an toàn, Bộ Y tế khuyến cáo người cao tuổi, người có bệnh lý nền hạn chế ra ngoài, đến nơi công cộng, tiếp xúc với người khác.

Quảng Bình: Dùng xe ô tô công đi du lịch, Giám đốc Trung tâm VHTT huyện Minh Hóa phải giải trình

quang binh dung xe o to cong di du lich giam doc trung tam vhtt huyen minh hoa phai giai trinh
"Thực hiện chỉ đạo của đồng chí Chủ tịch UBND huyện, Văn phòng HĐND & UBND huyện Minh Hoá đã có công văn yêu cầu Giám đốc Trung tâm Văn hoá thông tin – Thể thao (VHTT) giải trình việc dùng xe cơ quan chở người đi tham quan tại điểm du lịch Rục Mòn, xã Trung Hoá mà người dân đã phản ánh", ông Đinh Thanh Sơn, Chánh Văn phòng HĐND & UBND huyện Minh Hoá cho biết.

Phú Yên: Nguyên Phó Chủ tịch UBND thị xã Sông Cầu bị khởi tố

phu yen nguyen pho chu ti ch ubnd thi xa song ca u bi kho i to
Ông Lương Công Tuấn, nguyên Phó Chủ tịch UBND thị xã Sông Cầu bị khởi tố về tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai theo khoản 2, điều 229, Bộ luật Hình sự năm 2015.

Đại thủy nông Bắc Hưng Hải kêu cứu: 'Oằn mình' sống chung với bệnh tật (Bài 2)

dai thuy nong bac hung hai keu cuu oan minh song chung voi benh tat bai 2
Ô nhiễm môi trường trên sông Bắc Hưng Hải (đoạn chảy qua địa bàn xã Thanh Long, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên đang từng ngày “hành hạ” sức khỏe và “bức tử” cuộc sống của bà con nhân dân. Đặc biệt tại xóm Trại 1 tỷ lệ 80/100 nóc nhà có người mắc ung thư.

Mitsubishi Xpander bị thanh sắt xuyên thủng nóc

mitsubishi xpander bi thanh sa t xuyen thu ng no c
Chiếc xe 7 chỗ hiệu Mitsubishi Xpander đang di chuyển trên đường, bất ngờ bị thanh sắt dài khoảng 2m từ trên cao rơi xuống đâm thủng nóc xe.

Bộ GD-ĐT chốt phương án thi tốt nghiệp THPT 2020

bo gd dt chot phuong an thi tot nghiep thpt 2020
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2020 sẽ được chia thành hai đợt. Với địa phương thực hiện cách ly xã hội sẽ lùi thời gian tổ chức Kỳ thi vào thời điểm thích hợp. Thời gian tổ chức thi do các địa phương đề xuất.
Xem thêm
pho chanh van phong bo gddt tu vong khi di kiem tra cong tac thi tai bac kan

Phó Chánh văn phòng Bộ GD&ĐT tử vong khi đi kiểm tra công tác thi tại Bắc Kạn

Phó Chánh văn phòng Bộ GD &ĐT, ông Nguyễn Việt Hùng đã bị đột tử trong khi đi kiểm tra công tác thi tại tỉnh Bắc Kạn.
tim duoc tai xe container vuot au tong chet nu sinh roi nhan tam bo chay

Tìm được tài xế container vượt ẩu tông chết nữ sinh rồi nhẫn tâm bỏ chạy 

Qua dữ liệu công an thu thập được, tài xế xe container vượt ẩu tông chết nữ sinh rồi nhẫn tâm bỏ chạy có địa chỉ ở An Dương, Hải Phòng.
bac giang thiet lap vung cach ly 3 thon vi co 2 nguoi nghi mac covid 19

Bắc Giang: Thiết lập vùng cách ly 3 thôn vì có 2 người nghi mắc Covid-19

Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang vừa ban hành quyết định thiết lập vùng cách ly y tế để thực hiện công tác phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn xã ...
bo gd dt chot phuong an thi tot nghiep thpt 2020

Bộ GD-ĐT chốt phương án thi tốt nghiệp THPT 2020

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2020 sẽ được chia thành hai đợt. Với địa phương thực hiện cách ly xã hội sẽ lùi thời gian tổ chức Kỳ thi vào ...
chuyen gia dau thau nsj doi ten de buoc len mot tam cao moi

Chuyên gia đấu thầu NSJ đổi tên để bước lên một tầm cao mới

NSJ là cái tên danh tiếng trong lĩnh vực đấu thầu mảng giáo dục, y tế tại Việt Nam. Những năm gần đây, đây là đơn vị này đã trúng ...
thu tuong giao bo truong gddt quyet dinh ky thi tot nghiep thpt

Thủ tướng giao Bộ trưởng GD&ĐT quyết định kỳ thi tốt nghiệp THPT

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ GD&ĐT thực hiện theo đúng quy định của Luật Giáo dục. Việc tổ chức kỳ thi do Bộ trưởng quyết định. Đảm bảo kỳ thi được ...
dai thuy nong bac hung hai keu cuu ai da giet chet bieu tuong mot thoi bai cuoi

Đại thủy nông Bắc Hưng Hải kêu cứu: Ai đã giết chết "biểu tượng" một thời? (Bài cuối)

Dòng Bắc Hưng Hải ô nhiễm đến mức, tháng Tư vừa qua cơ quan chức năng phải cho dừng bơm tưới nhiều nơi. Trước tình thế quá cấp bách này, ...
dai thuy nong bac hung hai keu cuu oan minh song chung voi benh tat bai 2

Đại thủy nông Bắc Hưng Hải kêu cứu: 'Oằn mình' sống chung với bệnh tật (Bài 2)

Ô nhiễm môi trường trên sông Bắc Hưng Hải (đoạn chảy qua địa bàn xã Thanh Long, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên đang từng ngày “hành hạ” sức khỏe ...
que huong quynh doi cua ba chua tho nom

Quê hương Quỳnh Đôi của Bà chúa thơ Nôm

Hồ Tông thế phả ghi rõ gia phả 5 đời của Hồ Xuân Hương - Bà chúa thơ Nôm, quê ở Quỳnh Đôi, làng khoa bảng.
Phiên bản di động