Năm 17 tuổi ông tham gia Thanh niên xung phong đợt đầu tiên của Quảng Bình, sau đó theo học Trường Hàng hải ở Hải Phòng. Một số học viên ưu tú, trong đó có ông Huấn, được Quân chủng Hải quân chọn đào tạo và biên chế vào đoàn tàu không số (chở hàng hóa, vũ khí, cán bộ chi viện cho chiến trường miền Nam). Từ thiếu úy, thuyền phó rồi trung úy, quyền thuyền trưởng, nhiệm vụ nào ông cũng hoàn thành. Tiếc là sức khỏe không đủ phục vụ tiếp ông về nghỉ chế độ mất sức vào năm 1981. Hoàn cảnh gia đình lúc ấy khó khăn, thiếu thốn, ông phải xoay xở bằng nhiều cách để kiếm sống nuôi vợ yếu, con thơ…
Giỏi lái tàu biển, rành cơ khí, khéo léo trong từng chi tiết tháo bom nhưng ông lại “bén duyên” với gốm sứ. Ông kể, lần ấy được đến xem triển lãm về những thành tựu kinh tế kĩ thuật tổ chức lần đầu tiên tại Hà Nội, gian hàng gốm sứ Bát Tràng với nhiều sản phẩm có tính ứng dụng cao trong đời sống, xây dựng, đã… níu chân ông… Nghĩ loại khoáng sản dồi dào là cao lanh của quê hương Quảng Bình không thiếu, ông nung nấu ý tưởng sẽ sản xuất vài loại sản phẩm đơn giản nhưng có giá trị phục vụ cho xây dựng, trang trí nội thất…
Năm 1993, ông tìm đến một đơn vị sản xuất gốm sứ đang lúc hoạt động khó khăn đặt vấn đề… thuê lại vì không đủ tiền mua. Vay mượn cộng với vốn có được ông “ôm trọn” đơn vị này, trừ bộ phận lãnh đạo, thuê thợ từ Bát Tràng vào xây lò. Sau 21 ngày, mẻ sứ đầu tiên ra đời mang tên của Tổ hợp sản xuất sứ Đức Huấn. Dần dần sản phẩm của tổ hợp góp mặt trên thị trường Đồng Hới ngày càng nhiều! Một số khách sạn, nhà hàng, công sở đặt hàng ông cung cấp gạch ốp trụ, ốp tường… Năm 2008, ông thành lập Công ty TNHH Gốm sứ Đức Huấn.
Khi gạch men Trung Quốc ồ ạt lấn chiếm thị trường ông tìm cách chuyển đổi sản xuất mặt hàng mới. Lặn lội tìm kiếm thị trường, ông vào các tỉnh Tây Nguyên, đến tận Đất Mũi… Có đầu ra đầy hứa hẹn ông vững tin bắt tay vào sản xuất. Sản phẩm bát hứng mủ cao su, nhựa thông của công ty gần như chiếm lĩnh thị trường miền Trung, Tây Nguyên và từng được nhiều tổ chức công nhận hàng chất lượng cao.
Công ty đang trên đà phát triển… Nhưng không may, cuối tháng 9/2013, cơn bão cực mạnh số 10 đổ bộ vào Quảng Bình… Một số tỉnh lân cận như Quảng Trị, Thừa Thiên Huế cũng bị thiệt hại nặng. Trong đó nhiều vùng trồng cao su bị bão tàn phá gãy đổ. Giá cao su giảm mạnh, so với mức đỉnh, giá cao su xuất khẩu năm 2013 giảm hơn 40%. Công ty Đức Huấn đứng trước nhiều khó khăn thách thức. Sản phẩm tồn đọng đến nay tính ra hơn 10 tỉ đồng. Phải tồn tại, ổn định đã! Nhưng không có nghĩa là bó tay ngồi chờ. Ông Huấn chia sẻ: “Giải pháp của tôi là giữ nguyên đội ngũ công nhân lao động, gần 40 người, tìm ngành nghề mà mình không phải mua sắm thiết bị, máy móc gì nhiều để sản xuất ngay... Dù lợi nhuận ít nhưng bảo đảm công ty tồn tại đã. Ông phát huy kĩ năng làm thuyền trưởng chèo lái con tàu mới trong hoạt động kinh tế.
“Vị cứu tinh” của công ty là bột khoáng, một thành phần không thể thiếu trong hỗn hợp bê tông nhựa đường… Có được nguồn bột khoáng, ông đẩy mạnh việc cung ứng cho các công trình giao thông trong và ngoài tỉnh. Hiện nay, công suất đạt hơn 400 tấn/ngày! Công ty đã qua cơn khốn khó. Việc làm, đời sống người lao động ổn định, lương bình quân 7,5 triệu đồng/người/tháng, doanh thu năm 2017 gần 7 tỉ đồng; mỗi năm đóng góp cho các hoạt động xã hội từ thiện bình quân 40 triệu đồng. Từ năm 2012 đến năm 2016, Công ty TNHH Gốm sứ Đức Huấn được địa phương công nhận là Doanh nghiệp tiên tiến xuất sắc. Ông tâm đắc: “Dù thuận lợi hoặc khó khăn mình đều phải có trách nhiệm với người lao động, nghĩa vụ đối với Nhà nước. Có chế độ quan tâm đãi ngộ người lao động, có đối xử tốt thì họ mới gắn bó chung tay xây dựng đơn vị với mình. Gần 30 năm trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh, tôi có thể khẳng định rằng, trong kinh doanh thì tài chính phải minh bạch, vốn đủ mạnh để khi gặp trắc trở thì ứng phó kịp thời”. Ngoài 70 nhưng ông Huấn còn nhanh nhẹn, hoạt bát, nhất là trong chuyện trò rất khéo liên tưởng và hóm hỉnh…
Nhân kỉ niệm 10 năm thành lập thành phố Đồng Hới, ngày 16/8/2014, ông Huấn được bầu chọn là 1 trong 10 công dân tiêu biểu của thành phố. Ông nhận được nhiều Huân chương, Huy chương, Bằng khen của Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương, UBND tỉnh Quảng Bình… về nhiều thành tích trong sản xuất kinh doanh… Năm 2018, ông được Trung ương Hội NCT Việt Nam tặng Bằng khen về thành tích NCT làm kinh tế giỏi, giai đoạn 2012-2017. Hiện ông là Chủ tịch Hội đồng thành viên của công ty; Phó Chủ tịch Thường trực CLB Doanh nhân Cựu chiến binh tỉnh Quảng Bình, Ủy viên BCH Hiệp hội doanh nhân CCB Việt Nam…
Bài và ảnh Lê Kung Diễm
