Tình trạng trẻ vị thành niên sử dụng thuốc lá điện tử
Thuốc lá điện tử, một sản phẩm được quảng cáo có xu hướng là “an toàn” và “hot trend”, đang len lỏi vào cuộc sống của một bộ phận học sinh hiện nay. Vậy thuốc lá điện tử là gì?
Thuốc lá điện tử (Electronic Nicotine Delivery Systems – ENDS), còn được gọi tên khác như E-cigarette hay Vape, là thiết bị điện tử cầm tay, sử dụng pin để làm nóng dung dịch điện tử có chứa nicotine và các chất hóa học khác, tạo ra các hạt khí dung (còn gọi là aerosol hay sol khí) cho người dùng hít vào. Nó được cấu tạo từ pin: cung cấp năng lượng cho thiết bị hoạt động, thường là pin Lithium-ion có thể sạc lại. Bộ đốt (Bộ gia nhiệt/Atomizer): Là bộ phận làm nóng dung dịch điện tử, chuyển chất lỏng thành dạng hơi hoặc khí dung. Buồng chứa (Ống chứa): Nơi chứa dung dịch điện tử (e-liquid/e-juice). Dung dịch này thường chứa nicotine, chất tạo hương liệu, propylene glycol và glycerin. Đầu ngậm: Bộ phận người dùng ngậm vào để hít hơi dung dịch đã được làm nóng. Bộ cảm biến: Một bộ phận nhận cảm kích hoạt thiết bị khi người dùng hít vào, hoặc có thể là một nút bấm thủ công.
Một số thuốc lá điện tử có bề ngoài tương tự như thuốc lá truyền thống hoặc xì gà. Ngoài ra còn có những loại hình dáng khác, trông giống như bút hoặc ổ đĩa flash hoặc có thiết kế hoàn toàn khác. Tuy nhiên, nó vẫn có chung một cấu tạo là nung nóng chất lỏng tạo thành khí để hít vào cơ thể con người. Đằng sau vẻ ngoài hào nhoáng, đủ loại, mẫu mã đó, thuốc lá điện tử để lại những hệ lụy khôn lường về sức khỏe và tương lai của con người, đặc biệt là trẻ vị thành niên.
 |
| Thiết kế một sản phẩm thuốc lá điện tử. Ảnh minh họa |
Theo một số khảo sát và thống kê của Trung tâm kiểm soát phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ năm 2020, có đến 2807 ca tổn thương phổi xuất phát từ thuốc lá điện tử, trong đó có những ca chuyển biến nặng dẫn đến tử vong.Trên thế giới tỷ lệ giới trẻ sử dụng thuốc lá điện tử đang ngày càng gia tăng.
Tại Việt Nam, năm 2019, khoảng 2,6% thanh, thiếu niên độ tuổi 13-17 sử dụng thuốc lá điện tử, trước đó chỉ 0,2%. Tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở Việt Nam có xu hướng gia tăng tại các thành phố lớn, đối tượng thuộc nhóm người trẻ tuổi, đang độ tuổi từ 12 đến 18. Không khó để bắt gặp hình ảnh những cô, cậu học sinh sinh viên đang vô tư thả khói với đủ mùi hương khác nhau, trong số đó có không ít các trường hợp vẫn còn mặc bộ quần áo đồng phục trên người.
Gần đây, thuốc lá điện tử (còn gọi là vape) len lỏi vào trường học. Vape được bán với giá “học sinh” khoảng120.000 –150.000 đồng dưới dạng son môi, bút, viết, USB…Những loại này đa dạng hương vị dâu, cam, xoài… bán trôi nổi, có nicotine và cần sa gây nghiện. Thuốc lá ảnh hưởng trực tiếp đến người hút. Nó gây ra 90% trường hợp ung thư phổi, 75% những trường hợp phổi tắc nghẽn mãn tính và 25% các trường hợp bệnh tim thiếu máu bẩm sinh. Hút thuốc lá cũng làm giảm tuổi thọ ở nam khoảng 13,2 năm và ở phụ nữ khoảng 14,5 năm. Ngoài ra nó còn ảnh hưởng gián tiếp đến môi trường sống của những người xung quanh khi không may hút phải thuốc lá thụ động.
|
| Một trong các sản phẩm thuốc lá điện tử |
Nguyên nhân của vấn nạn trên trước hết là từ ý thức chủ quan của con người, nhiều em không hiểu biết được tác hại của thuốc lá điện tử khi hút, trong đó có chất nicotin dẫn đến gây nghiện rồi dần dần trở nên nghiện. Có những em học sinh thích thể hiện bản thân mình, để người xung quanh nghĩ mình sành điệu, là dân chơi nên đua đòi hút thuốc. Nguyên nhân gián tiếp có thể nhắc đến đó là sự tác động của nhiều yếu tố bên ngoài như bị một số người quen, bạn bè rủ rê hút cũng hút theo. Nguyên nhân tiếp theo là sự quản lý lỏng lẻo và sự thiếu quan tâm của cha mẹ, người thân dẫn đến việc sử dụng thuốc của con em.
Giải pháp hạn chế trẻ vị thành niên sử dụng thuốc lá điện tử
Nâng cao nhận thức của thế hệ học sinh về tác hại của khói thuốc bằng việc đẩy mạnh các phương pháp tuyên truyền, phổ biến trong trường học. Tuyên truyền, giáo dục, phổ biến kiến thức đến các em học sinh và các bậc phụ huynh, người lớn nên làm gương cho giới trẻ (không hút thuốc lá điện tử trước mặt con em, hạn chế cho chúng tiếp xúc với thuốc lá điện tử). Mỗi người hãy là một tấm gương tốt, nói không với thuốc lá để trẻ noi theo.
Gia đình và nhà trường cần có sự phối hợp và cách giáo dục, nâng cao nhận thức cũng như có cách xử lý phù hợp cho con em mình về việc hút thuốc lá.
Mỗi hành động nhỏ của chúng ta đều có thể tạo nên sự thay đổi lớn. Nói không với thuốc lá không chỉ là bảo vệ sức khỏe cho chính mình, mà còn là hành động vì tương lai của thế hệ mai sau. Hãy cùng nhau nâng cao nhận thức, khích lệ những người thân yêu và cộng đồng từ bỏ thói quen này để chúng ta có thể xây dựng một xã hội khỏe mạnh, một đất nước phát triển vững bền.
