Thuốc tim mạch dùng sao cho an toàn?

Thị trường thuốc tim mạch rất phong phú và đa dạng. Đây là những thuốc dùng theo đơn của bác sĩ và cần phù hợp với từng người bệnh cụ thể. Vì vậy, khi được bác sĩ kê đơn dùng thuốc, điều quan trọng ở người bệnh là dùng sao cho an toàn, tránh những biến cố bất lợi có thể xảy ra trong quá trình dùng thuốc...

Thuốc trị tăng huyết áp

Có rất nhiều nhóm thuốc được sử dụng trong điều trị tăng huyết áp như: Thuốc lợi tiểu, thuốc chẹn beta, chất ức chế ACE, thuốc ức chế thụ thể Angiotensin II, thuốc chẹn kênh canxi, thuốc chẹn alpha, chất chủ vận thụ thể Alpha-2, nhóm thuốc ức chế hệ thần kinh trung ương… Mỗi nhóm thuốc bên cạch tác dụng trị bệnh thì đi kèm theo đó là những bất lợi có thể xảy ra mà người dùng cần lưu ý. Ví dụ:

Đối với nhóm lợi tiểu (hydrochlorothiazide, chlorothiazide, indapamide, metolazone; amiloride, spironolactone, triamterene, eplerenone…), tác dụng phụ có thể xảy ra bao gồm: Chóng mặt, chuột rút, nôn, táo bón, tiêu chảy, mất cân bằng điện giải, tăng độ nhạy cảm với ánh nắng mặt trời… Những người dùng thuốc lợi tiểu cũng có thể bị giảm ham muốn tình dục, mặc dù điều này ít phổ biến hơn.

Thuốc chẹn beta (atenolol, propranolol, nadolol…) có thể gây: Mệt mỏi, chóng mặt, tay chân lạnh, khô miệng… Tác dụng phụ ít gặp hơn bao gồm: Nhịp tim chậm, khò khè hoặc khó thở, sưng tay hoặc chân, phát ban hoặc ngứa da, mất ngủ, phiền muộn, huyết áp thấp…

Đối với chất ức chế ACE (benazepril, captopril, enalapril…), ho khan là bất lợi phổ biến nhất. Ngoài ra, thuốc có thể gây mất vị giác, vị kim loại trong miệng, ăn không ngon miệng, rối loạn dạ dày, tiêu chảy, táo bón, đau đầu, mệt mỏi...

Thuốc ức chế thụ thể Angiotensin II (azilsartan, candesartan, losartan, olmesartan, valsartan…) có thể gây nhức đầu và chóng mặt. Tác dụng phụ ít phổ biến hơn bao gồm: Đau bụng, đau khớp, đau họng, ho, tiêu chảy, sốt, mệt mỏi, hồi hộp, đau lưng

Thuốc chẹn canxi (nifedipin, amlodipin, verapamin…) gây mệt mỏi, sưng bàn chân hoặc mắt cá chân. Tác dụng phụ ít phổ biến hơn bao gồm: Đánh trống ngực, buồn nôn, chóng mặt, khó thở, đau dạ dày, táo bón, phát ban hoặc ngứa da... Uống nước bưởi trong khi dùng một số thuốc chẹn kênh canxi có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ…

Việc dùng thuốc huyết áp loại nào bác sĩ sẽ phải căn cứ cụ thể vào nguyên nhân cơ bản gây ra tăng huyết áp, các bệnh mắc kèm cũng như các loại thuốc mà người bệnh đang dùng (nếu có)… Bất cứ ai gặp phải tác dụng phụ hoặc không thể chịu đựng được từ thuốc huyết áp, cần phải thông báo cho bác sĩ biết để có thể được xử lí hoặc thay thế thuốc thích hợp hơn.

Thuốc điều trị bệnh tăng huyết áp nhằm giúp người bệnh kiểm soát huyết áp trong giới hạn mục tiêu, chứ không phải chữa trị được dứt điểm căn bệnh này. Ngay cả khi huyết áp trở về bình thường, người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc, vì nếu ngừng điều trị, huyết áp có thể tăng đột ngột và gây ra những rủi ro cho sức khỏe.

Thuốc trị mỡ máu

Statin là nhóm thuốc phổ biến dùng hạ mỡ máu, có tác dụng ngăn chặn hoạt chất mà gan cần sử dụng để tổng hợp cholesterol, điều này làm cho gan loại bỏ cholesterol trong máu. Statin cũng có thể giúp cơ thể tái hấp thu mảng xơ vữa lắng đọng trên thành mạch, cải thiện bệnh mạch vành. Các thuốc thuộc nhóm statin bao gồm atorvastatin, fluvastatin, lovastatin, pitavastatin, pravastatin, rosuvastatin và simvastatin.

Khi dùng các thuốc nhóm statin, người bệnh có thể gặp một số bất lợi sau: Đau đầu, đau bụng, đầy hơi, tiêu chảy, phát ban… Hai tác dụng phụ nghiêm trọng nhất là suy gan và tổn thương cơ xương. Tuy nhiên, cả hai bất lợi này đều hiếm khi xảy ra.

Một số statin sẽ có tác dụng tốt nhất khi uống vào buổi tối trong khi một số khác lại hoạt động tốt vào buổi sáng. Vì vậy, thời gian tốt nhất để dùng statin phụ thuộc vào loại thuốc cụ thể:

Đối với loại statin tác dụng ngắn (lovastatin, fluvastatin, simvastatin), nên uống vào buổi tối, vì men gan tạo ra cholesterol hoạt động mạnh hơn vào thời điểm này. Hầu hết các statin tác dụng ngắn có thời gian bán hủy là 6 giờ. Thời gian bán hủy của thuốc là thời gian cần thiết để cơ thể xử lí và loại bỏ một nửa số thuốc.

Đối với statin loại tác dụng dài như atorvastatin, fluvastatin (viên nén giải phóng kéo dài), rosuvastatin có thời gian bán hủy lên tới 19 giờ, do cơ thể cần nhiều thời gian hơn để xử lí statin tác dụng dài này nên có thể uống vào buổi sáng hay buổi tối đều được. Những người dùng statin tác dụng dài có thể chọn thời điểm nào để uống thuốc trong ngày sao cho thuận tiện và phù hợp nhất với họ. Tuy nhiên cần dùng vào một thời điểm trong ngày để dễ nhớ giờ uống thuốc. Ví dụ, nếu người bệnh chọn dùng vào thời điểm 8 giờ sáng, thì nên dùng chúng vào thời điểm này mỗi ngày.

Statin có thể gây tương tác bất lợi với một số loại thuốc, nên những người dùng statin cần phải thông báo cho bác sĩ biết về bất kì loại thuốc, vitamin, thảo dược hoặc các chất bổ sung khác mà mình đang dùng để giúp ngăn ngừa các tương tác nguy hiểm. Tránh uống nước bưởi khi dùng statin.

Bên cạnh việc dùng thuốc, người bệnh vẫn phải duy trì cân nặng hợp lí, tập thể dục thường xuyên, ăn chế độ ăn lành mạnh có nhiều trái cây và rau quả…

Thuốc chống ngưng tập tiểu cầu

Đây là nhóm thuốc thường dùng trong điều trị đau thắt ngực. Hiện tại có rất nhiều thuốc có tác dụng chống ngưng tập tiểu cầu như: Thuốc kháng ADP, aspirin, dipyridamol…

Người bệnh tăng huyết áp cần dùng thuốc đều đặn, hằng ngày, như cơm ăn nước uống. Ngay cả khi huyết áp trở về bình thường, không được tự ý ngừng thuốc, vì nếu ngừng điều trị, huyết áp có thể tăng đột ngột và gây ra những rủi ro cho sức khỏe.

Thuốc kháng ADP (ticlodipin, clopidogrel, prasugrel), khi dùng liều thấp tác dụng chống ngưng kết tiểu cầu không được thể hiện rõ ràng, nhưng khi được dùng ở liều cao, tác dụng chống ngưng kết lại rất mạnh mẽ và có thể gây chảy máu thứ phát. Khi dùng thuốc kháng ADP cần chú ý tác dụng phụ của thuốc là giảm bạch cầu, chảy máu thứ phát và chảy máu rất nghiêm trọng. Vì thế ít khi thuốc được lựa chọn như một giải pháp đầu tay trong điều trị đau thắt ngực, chỉ dùng khi cần thiết như trong trường hợp người bệnh không dung nạp được aspirin hoặc người bệnh tái phát cơn đau thắt ngực trong điều kiện đã bị nhồi máu cơ tim trong tiền sử bệnh tật.

Aspirin có tác dụng chống lại sự ngưng tập tiểu cầu là do ức chế enzym cyclooxygenase. Enzym này là chìa khóa, mấu chốt và hết sức quan trọng trong chuỗi phản ứng tạo ra thromboxane A2, một chất nội sinh có tác dụng hoạt hóa và ngưng kết tiểu cầu lại với nhau. Vì thế, với sự có mặt của aspirin, thromboxane A2 không được tạo ra đủ nồng độ và vì vậy tiểu cầu không bị ngưng kết. Khi dùng aspirin, tác dụng chống ngưng kết tiểu cầu có thể đạt được trong vòng từ 7-10 ngày sau đó. Khi dùng aspirin người bệnh cần lưu ý, thuốc có thể gây chảy máu dạ dày và thiếu máu thận.

Thuốc dipyridamol (ức chế phosphodisterase) là thuốc vừa có tác dụng giãn mạch vừa có tác dụng chống ngưng tập tiểu cầu. Phần lớn bất lợi của dipyridamol có tính chất nhất thời và sẽ hết khi tiếp tục dùng thuốc. Trong một số ít trường hợp đã xảy ra các bất lợi tồn tại dài ngày hoặc không thể chịu đựng được cần thông báo cho bác sĩ biết. Thường gặp: Giảm huyết áp, nhịp tim nhanh; chóng mặt, nhức đầu; ban da; rối loạn tiêu hóa (buồn nôn, nôn)…

Khi dùng các thuốc chống ngưng tập tiểu cầu, điều quan trọng là dùng khi nào, dùng bao lâu và khi nào kết thúc… phải theo chỉ định của bác sĩ. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc hay mách bảo người khác dùng thuốc.

Trong thời gian dùng thuốc, phải luôn chú ý tới nguy cơ chảy máu thứ phát. Đặc biệt với các bệnh nhân có tiền sử bị chảy máu não và chảy máu tiêu hóa. Trong các trường hợp đặc biệt này cần phải theo dõi cẩn thận.

Xuân Miễn (Theo SKĐS)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

dinh chi hoat dong phong kham tu lam chet thai phu o ha noi

Đình chỉ hoạt động phòng khám tư làm chết thai phụ ở Hà Nội

Cơ quan chức năng của Hà Nội đã thu hồi giấy phép và đình chỉ hoạt động của phòng khám tư gây chết thai phụ mang thai 15 tuần tuổi.
can phai co hoi dong y khoa doc lap nham danh gia khach quan nguyen nhan

Cần phải có hội đồng y khoa độc lập, nhằm đánh giá khách quan nguyên nhân

Bà Trương Thị Tuyết Nga, 55 tuổi, trú tại đường Đông Hưng Thuận, phường Đông Hưng Thuận, quận 12, TP Hồ Chí Minh vào khám, điều trị tại Bệnh viện Quốc tế chấn thương chỉnh hình Sài Gòn (Sài Gòn ITO) ngày 18/11/2019, được chẩn đoán viêm khớp Gout (gút) và cắt thuốc cho uống. Sau đó, bà Nga được người nhà đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Quân y 175, với chẩn đoán: Hội chứng Steven Johnson do dị ứng thuốc Allopurinol. Hiện bà Nga đã giữ được mạng sống, nhưng vẫn phải điều trị mắt với tiên liệu xấu. Gia đình nhiều lần làm việc với Bệnh viện Sài Gòn ITO, nhưng chưa đạt được thỏa thuận như ý muốn. Gia đình đã khởi kiện và đang được Tòa thụ lí giải quyết…   
2 can bo o tp sam son bi de nghi dinh chi cong tac do lo la chong dich

2 cán bộ ở TP Sầm Sơn bị đề nghị đình chỉ công tác do lơ là chống dịch

Tại cuộc họp giao ban trực tuyến toàn tỉnh về công tác phòng, chống dịch Covid-19 tối 6/8, ông Nguyễn Đình Xứng, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu TP Sầm Sơn đình chỉ công tác 2 cán bộ thuộc phường Quảng Vinh, TP Sầm Sơn để làm rõ trách nhiệm do lơ là trong công tác phòng chống dịch bệnh Covid-19.
nguoi cao tuoi bi tang huyet ap nen va khong nen an gi

Người cao tuổi bị tăng huyết áp nên và không nên ăn gì?

Người bị tăng huyết áp nên tăng cường rau xanh, trái cây mọng nước, ăn thịt ít mỡ, các loại hạt...tránh xa thực phẩm giàu năng lượng, nội tạng động vật, thức ăn nhanh.
benh nhan covid 19 thu 10 tu vong

Bệnh nhân Covid-19 thứ 10 tử vong

Bệnh nhân nữ, 67 tuổi, ở Đà Nẵng, bị đau tủy tương bào ác tính, đái tháo đường type 2, nhiễm trùng huyết.

Tin khác

Sức khỏe não bộ

suc khoe nao bo
Kì 18: Tai biến mạch máu não và những vấn đề cần biết  (Tiếp theo)

Nóng: Bắc Giang có 2 ca mắc COVID - 19

nong bac giang co 2 ca mac covid 19
Tiền sử dịch tễ của hai bệnh nhân này di du lịch tại TP Đà Nẵng từ ngày 21/7- 24/7/2020.

Bắc Giang: Thiết lập vùng cách ly 3 thôn vì có 2 người nghi mắc Covid-19

bac giang thiet lap vung cach ly 3 thon vi co 2 nguoi nghi mac covid 19
Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang vừa ban hành quyết định thiết lập vùng cách ly y tế để thực hiện công tác phòng, chống dịch Covid-19 trên địa bàn xã Yên Định.

Dùng thực dưỡng chữa ung thư: Những hồi chuông cảnh báo

dung thuc duong chua ung thu nhung hoi chuong canh bao
Thực dưỡng là một thuật ngữ không còn xa lạ, nhưng không phải ai cũng hiểu đúng và đầy đủ về thực dưỡng.

Sáng 5/8: Thêm 2 mắc COVID-19 tại Quảng Nam

sa ng 58 them 2 ma c covid 19 tai quang nam
Sáng 5/8, Việt Nam ghi nhận thêm 2 ca nhiễm nCoV, đều là người Quảng Nam liên quan đến Bệnh viện Đà Nẵng.

Dấu hiệu cảnh báo bệnh tăng huyết áp

dau hieu canh bao benh tang huyet ap
Mặc dù, tăng huyết áp gần như không có dấu hiệu đặc trưng nhưng nếu có những biểu hiện như đau đầu, choáng váng thường xuyên, đỏ mặt, buồn nôn hay đau tức ngực… có thể là dấu hiệu cảnh báo tăng huyết áp cần gặp ngay bác sĩ.
Xem thêm
dinh chi hoat dong phong kham tu lam chet thai phu o ha noi

Đình chỉ hoạt động phòng khám tư làm chết thai phụ ở Hà Nội

Cơ quan chức năng của Hà Nội đã thu hồi giấy phép và đình chỉ hoạt động của phòng khám tư gây chết thai phụ mang thai 15 tuần tuổi.
ghi nhan them 34 ca mac covid 19 32 ca benh lien quan den da nang

Ghi nhận thêm 34 ca mắc Covid -19, 32 ca bệnh liên quan đến Đà Nẵng

Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng, chống dịch Covid -19 vừa thông tin, 18 giờ ngày 7/8 Việt Nam ghi nhận thêm 34 ca mắc mới. Nâng số ca mắc ...
2 can bo o tp sam son bi de nghi dinh chi cong tac do lo la chong dich

2 cán bộ ở TP Sầm Sơn bị đề nghị đình chỉ công tác do lơ là chống dịch

Tại cuộc họp giao ban trực tuyến toàn tỉnh về công tác phòng, chống dịch Covid-19 tối 6/8, ông Nguyễn Đình Xứng, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu TP Sầm ...
nguoi cao tuoi bi tang huyet ap nen va khong nen an gi

Người cao tuổi bị tăng huyết áp nên và không nên ăn gì?

Người bị tăng huyết áp nên tăng cường rau xanh, trái cây mọng nước, ăn thịt ít mỡ, các loại hạt...tránh xa thực phẩm giàu năng lượng, nội tạng động ...
dau hieu canh bao benh tang huyet ap

Dấu hiệu cảnh báo bệnh tăng huyết áp

Mặc dù, tăng huyết áp gần như không có dấu hiệu đặc trưng nhưng nếu có những biểu hiện như đau đầu, choáng váng thường xuyên, đỏ mặt, buồn nôn ...
cach cai thien tri nho o nguoi cao tuoi

Cách cải thiện trí nhớ ở người cao tuổi

Để cải thiện trí nhớ, người cao tuổi nên rèn luyện thể lực với hình thức phù hợp, ngủ đủ giấc, xây dựng chế độ ăn lành mành và tích ...
loi song gian di giup ban song lau

Lối sống giản dị giúp bạn sống lâu

Không phải là người giàu có, không cần phải ăn cao lương mĩ vị, cũng chẳng cần phải tìm uống những loại thuốc trường sinh bất lão,... bạn vẫn có ...
8 thuc pham an hang ngay de gay ngo doc

8 thực phẩm ăn hàng ngày dễ gây ngộ độc

Trong quà cà chua xanh có chứa Solanine, một loại glyco-alkaloid đắng và độc, ăn nhiều có nguy cơ ngộ độc rất cao. Trong khi đó, khoai lang có đốm đen thường ...
8 thuc pham tang cuong tri nho tot cho nguoi cao tuoi

 8 thực phẩm tăng cường trí nhớ tốt cho người cao tuổi

Các loại cá, trái cây giàu Vitamin C, đậu nành, rau xanh,... là những thực phẩm giúp tăng cường trí nhớ, rất tổt cho người cao tuổi. Bên cạnh chế ...
Phiên bản di động