Thông điệp Ngày Quốc tế người cao tuổi (UNIDOP) 2026 và sứ mệnh kiến tạo hệ sinh thái già hóa chủ động tại Việt Nam

Đây không còn là câu chuyện của tương lai xa xôi hay bài toán quản lý gánh nặng dân số, mà là một bước chuyển dịch mang tính cấu trúc đòi hỏi sự thay đổi căn bản trong cách vận hành của toàn xã hội.

Doanh nghiệp xã hội VIOBA luôn đồng hành cùng NCT

Bước chuyển tư duy: Từ “Sống thọ” sang “Sống khỏe” và “Cổ tức trường thọ”

Bà Trần Bích Thủy, Giám đốc Quốc gia Tổ chức HelpAge Interntional (Hỗ trợ người cao tuổi Quốc tế - HAI) tại Việt Nam, Giám đốc điều hành doanh nghiệp xã hội VIOBA- Vì một Việt Nam Già hóa Chủ động, chia sẻ: Điểm nhấn mang tính đột phá trong thông điệp định hướng của Liên Hợp Quốc năm nay nằm ở sự phân định rạch ròi giữa tuổi thọ sinh học (lifespan) và tuổi thọ khỏe mạnh (healthspan). Dù tuổi thọ trung bình toàn cầu liên tục tăng trong bảy thập kỷ qua, khoảng cách giữa tuổi thọ và số năm sống thực sự khỏe mạnh đã lên tới 9,6 năm vào năm 2019 và vẫn đang tiếp tục nới rộng hơn nữa. Sống lâu hơn chỉ thực sự mang lại hạnh phúc khi con người duy trì được thể trạng tốt, khả năng chức năng, tính tự chủ và sự gắn kết xã hội.

Bên cạnh đó, Liên Hợp Quốc kêu gọi thế giới nhìn nhận sự già hóa dưới lăng kính “cổ tức trường thọ” (longevity dividend). Khi người cao tuổi duy trì được sức khỏe và năng lực đóng góp, họ chính là nguồn lực phát triển quý giá của gia đình và xã hội chứ không phải đối tượng thụ hưởng chăm sóc thụ động.

Lớp học chụp ảnh cho NCT doa VIOBA tổ chức

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là phần lớn các hệ thống an sinh xã hội, y tế, thị trường lao động và hạ tầng đô thị đều được thiết kế dựa trên quy chuẩn tuổi thọ ngắn hơn của thế kỷ trước. Kỷ nguyên trường thọ buộc chúng ta phải thiết kế lại toàn bộ hệ thống theo hướng tiếp cận liên ngành, bao trùm mọi độ tuổi và đặt phẩm giá cũng như quyền con người vào vị trí trung tâm.

VIOBA và nỗ lực hiện thực hóa thông điệp toàn cầu tại Việt Nam

Sự đồng điệu giữa chủ đề UNIDOP 2026 và sứ mệnh của VIOBA được thể hiện rõ qua các trụ cột hoạt động mà VOBA đang triển khai nhằm xây dựng một hệ sinh thái già hóa tích cực.

Thu hẹp khoảng cách tuổi thọ khỏe mạnh. Tiếp cận bài toán già hóa chủ động theo suốt vòng đời, VIOBA khuyến khích việc chuẩn bị cho tuổi già từ sớm. Bên cạnh đối tượng cốt lõi là người cao tuổi, các dịch vụ và giải pháp chăm sóc toàn diện của VIOBA mở rộng tới nhóm trung niên, người sắp nghỉ hưu và các mạng lưới chăm sóc gia đình. VIOBA tập trung tiên phong trong lĩnh vực sức khỏe não bộ, rèn luyện nhận thức và duy trì tính tự chủ, giúp từng cá nhân nâng cao chất lượng sống qua mỗi giai đoạn, kéo dài số năm sống khỏe mạnh và giảm thiểu áp lực chăm sóc dài hạn.

Nhiều lớp tập huấn cho NCT được Tổ chức HAI và VIOBA tổ chức hiệu quả

Trao quyền thông qua chuyển đổi số và học tập suốt đời. Để thích ứng với sự thay đổi của thời đại số, VIOBA triển khai các chương trình phổ cập kỹ năng công nghệ, hướng dẫn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), cách sử dụng điện thoại thông minh và các ứng dụng số cho người cao tuổi và trung tuổi. Việc mở rộng cơ hội học tập suốt đời không chỉ giúp người cao tuổi tự tin làm chủ cuộc sống hiện đại mà còn tạo điều kiện để họ tự tin có tiếng nói và tiếp tục đóng góp tri thức cho cộng đồng.

Kiến tạo mạng lưới tương trợ và phát huy mô hình CLB Liên thế hệ tự giúp nhau. Bắt nguồn từ thực tiễn cộng đồng, VIOBA đồng hành nhân rộng mô hình CLB Liên thế hệ tự giúp nhau như một giải pháp toàn diện và bền vững. Mô hình tích hợp đồng bộ các hoạt động chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ sinh kế - tăng thu nhập, nâng cao tiếng nói và bảo đảm quyền và lợi ích, đồng thời tạo điều kiện để người cao tuổi tham gia tích cực vào đời sống kinh tế - xã hội. Sự gắn kết liên thế hệ và tinh thần tương trợ tại cơ sở giúp người cao tuổi phát huy trọn vẹn tiềm năng, đóng góp thiết thực cho sự phát triển chung của địa phương.

Thúc đẩy Kinh tế Bạc (Silver Economy). Đón đầu xu hướng già hóa dân số, VIOBA tích cực cung cấp dịch vụ tư vấn và phối hợp cùng các doanh nghiệp phát triển hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ chuyên biệt cho người cao tuổi. Song hành cùng hoạt động tư vấn thị trường, VIOBA cũng tích cực thúc đẩy các cơ hội việc làm linh hoạt và hỗ trợ khởi nghiệp phù hợp với độ tuổi, giúp người cao tuổi chủ động tham gia và phát huy năng lực trong nền kinh tế.

Hành động vì một tương lai bao trùm mọi lứa tuổi

Theo bà Trần Bích Thủy, Kỷ nguyên trường thọ đòi hỏi hành động phối hợp vượt ra ngoài khuôn khổ của riêng các cơ quan chính phủ, cần sự chung tay thực chất từ khu vực tư nhân, các tổ chức xã hội, các tổ chức cộng đồng, giới nghiên cứu, giới truyền thông và chính người cao tuổi và người sẽ là người cao tuổi trong tương lai.

Đồng hành cùng Ngày Quốc tế người cao tuổi 2026, VIOBA phát huy vai trò cầu nối và tư vấn nhằm thúc đẩy phương pháp tiếp cận “toàn chính phủ và toàn xã hội” thông qua việc gắn kết chặt chẽ giữa các cơ quan hoạch định chính sách, khu vực tư nhân, giới nghiên cứu, các tổ chức xã hội và chính người cao tuổi. Bằng sự đổi mới không ngừng, VIOBA nỗ lực chuyển hóa những định hướng và cam kết chính sách quốc tế thành những thay đổi thực chất trong đời sống thường nhật của mỗi người cao tuổi Việt Nam - nơi mỗi chặng đường của cuộc đời dài lâu đều được sống trong khỏe mạnh, tự chủ, phẩm giá và hạnh phúc.