Phát biểu tại hội thảo, ông Hà Quang Trung - Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, Lai Châu có diện tích tự nhiên trên 906.800ha, khí hậu mát mẻ quanh năm, hệ sinh thái rừng đa dạng, phong phú thuận lợi phát triển các loại cây dược liệu quý, trong đó có sâm Lai Châu. Sâm Lai Châu có thành phần hóa học đa dạng, với sự hiện diện của 52 loại saponin, các bộ phận của cây đều có giá trị sử dụng làm dược liệu. Đáng chú ý, phần thân rễ chứa hàm lượng saponin MR2 tương đối cao.
 |
| Ông Hà Quang Trung - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu phát biểu chào mừng hội thảo. |
Cũng theo ông Trung, tỉnh Lai Châu xác định khoảng 30.000ha phù hợp, trong đó trên 20.300ha rất phù hợp để phát triển sâm Lai Châu. Tỉnh đã bảo tồn khoảng 1.700 cây mẹ ngoài tự nhiên, gây trồng hơn 21.000 cây; hiện có 46 tổ chức và trên 200 hộ gia đình, cá nhân đầu tư, gây trồng với diện tích trên 150ha. Nhiều diện tích đã ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, sản xuất theo tiêu chuẩn “Thực hành tốt trồng trọt và thu hái dược liệu do Tổ chức Y tế Thế giới ban hành” (GACP-WHO) và tiêu chuẩn hữu cơ. Cây sâm Lai Châu đã được cấp bằng bảo hộ giống cây trồng và cấp 120 mã số cơ sở trồng với gần 6 triệu cây; các thủ tục xây dựng, bảo hộ thương hiệu, chỉ dẫn địa lý và bổ sung sâm Lai Châu vào chuyên luận sâm Việt Nam trong Dược điển Việt Nam đang được tích cực triển khai thực hiện.
Lai Châu mong muốn các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư tiếp tục quan tâm, đồng hành cùng tỉnh, cùng nghiên cứu, đề xuất các giải pháp khả thi để bảo tồn và phát triển bền vững nguồn gen quý; chuẩn hóa giống, quy trình sản xuất; nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm; hình thành chuỗi giá trị từ nghiên cứu, sản xuất, chế biến đến thương mại, qua đó từng bước đưa sâm Lai Châu trở thành sản phẩm có giá trị và sức cạnh tranh cao trên thị trường. Tỉnh cam kết đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi để các nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà đầu tư nghiên cứu, hợp tác và triển khai các hoạt động phù hợp; đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - người dân trong quá trình phát triển sâm Lai Châu.
 |
| Ông Vũ Mạnh Hà Thứ trưởng bộ Y tế phát biểu tại hội nghị. |
Phát biểu tại hội thảo, ông Vũ Mạnh Hà - Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế đề nghị tỉnh Lai Châu phải chuẩn hóa vùng trồng, quy trình sản xuất và hình thành chuỗi giá trị, đẩy mạnh chế biến sâu.
Theo ông Hà, Hội đồng Dược điển Việt Nam và các đơn vị liên quan tiếp tục phối hợp với tỉnh để hoàn thiện hồ sơ; trước mắt hoàn thiện hồ sơ phục vụ thẩm định, công bố Tiêu chuẩn quốc gia sâm Việt Nam sửa đổi, bổ sung trong năm 2026. Các cục của Bộ Y tế hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong thực hiện các thủ tục liên quan đến thuốc, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và mỹ phẩm từ sâm Lai Châu. Phát triển sâm phải tạo thêm sinh kế, nâng cao thu nhập cho đồng bào vùng cao, đồng thời gắn với bảo vệ rừng, phát triển kinh tế dưới tán rừng và bảo tồn nguồn gen…
 |
| Hội thảo do UBND tỉnh Lai Châu phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. |
Tiến sỹ Lê Xuân Định – Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ tham luận tại hội thảo đã khẳng định sẽ đồng hành cùng Lai Châu để phát triển sản phẩm sâm Lai Châu. Đồng thời, tiếp tục triển khai đồng bộ nghiên cứu nguồn gen, trồng, điều kiện sinh trưởng, quy trình trồng, trồng, chăm sóc, thu hoạch, sơ chế và bảo quản sâm Lai Châu.
Theo ông Định, sẽ hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, thử nghiệm, phương pháp kiểm định, định danh, xác nhận xuất xứ nguồn gốc để nối đến các tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với sâm Lai Châu. Xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc đồng bộ, minh bạch, quản lý và truy quyền để gắn bảo hộ với kiểm soát sử dụng bền và phát triển giá trị thương hiệu sâm Lai Châu. Phát triển hệ sinh thái giữa Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp; tăng cường kết nối doanh nghiệp với tổ chức nghiên cứu, đầu tư cơ sở hạ tầng, đẩy mạnh công nghệ chế biến sâu. Tập trung đẩy chuyển một số hoạt động về giá trị sâm Lai Châu, vùng trồng, sản xuất, chế biến, phân phối và tiêu thụ…
 |
| Đại tá Trương Minh Đức - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh phát biểu tại hội nghị. |
Tại hội thảo, các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp, cùng nhau đánh giá đúng thực trạng, nhận diện tiềm năng, cơ hội và thách thức, từ đó đề xuất những định hướng, giải pháp thiết thực, khả thi để phát triển sâm Lai Châu theo hướng bền vững, hiệu quả.
Tham luận tại hội thảo tập trung vào các nội dung như: Định hướng phát triển công nghiệp dược liệu và thuốc cổ truyền để chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân; các loài thuộc chi nhân sâm (Panax l.) đã biết và hiện trạng ở tỉnh Lai Châu; định vị sâm Lai Châu trở thành “sản phẩm quốc gia” từ nguồn gen - tiêu chuẩn - atlas hóa học đến công nghiệp chế biến sâu, kinh tế xanh và thương hiệu quốc gia; sâm Lai Châu trong chuyên luận sâm Việt Nam cơ sở khoa học, tiền lệ dược điển và đề xuất kỹ thuật; kết nối tri thức và kinh nghiệm Nhật Bản, đưa sâm Lai Châu ra thế giới....
