Sa sút trí tuệ - Nỗi khổ của người cao tuổi

Bệnh Alzheimer là nguyên nhân phổ biến nhất của sa sút trí tuệ ở các nước phương Tây. Ngược lại, ở các nước châu Á, nguyên nhân gây sa sút trí tuệ chủ yếu lại do bệnh mạch máu não bao gồm sa sút trí tuệ đa nhồi máu và sa sút trí tuệ chất trắng lan tỏa (còn gọi là bệnh não xơ cứng động mạch dưới vỏ). Người bệnh mắc chứng sa sút trí tuệ đòi hỏi các thành viên trong gia đình phải chịu đựng nặng nề về mặt tình cảm, kể cả người chăm sóc cho bệnh nhân.

Sa sút trí tuệ do bệnh Alzheimer

Alzheimer được cho là một dạng sa sút trí tuệ tiền lão suy không hay gặp. Tuy nhiên, về sau người ta thấy rằng bệnh Alzheimer có thể xảy ra ở bất cứ lứa tuổi nào ở người lớn và là nguyên nhân phổ biến nhất gây sa sút trí tuệ ở người lớn tuổi.

Về mặt lâm sàng, bệnh Alzheimer thường biểu hiện lúc đầu chỉ là hơi mất trí nhớ, tiếp theo sau là sa sút trí tuệ tiến triển chậm với một tiến trình nhiều năm. Về mặt bệnh lí thì có tình trạng teo vỏ não lan tỏa kèm theo giãn rộng não thất thứ phát. Việc nhận diện được gần đây với 4 mẫu gene mẫn cảm khác nhau đối với bệnh Alzheimer đã tạo một nền móng giúp các nhà khoa học nhanh chóng hiểu biết được cơ sở sinh học của căn bệnh này.

Trong giai đoạn đầu của bệnh thì việc mất trí nhớ có thể không được nhận ra hoặc có thể chỉ cho là cái tính hay quên vô hại. Dần dần, những vấn đề về nhận thức bắt đầu gây cản trở những hoạt động thường nhật. Ngôn ngữ có thể bị ảnh hưởng, nhất là việc hiểu ra và gọi tên các đối tượng cũng như các sự vật. Những khó khăn trong tìm từ ngữ và việc nói lòng vòng cũng hay gặp.

Trong giai đoạn sau của bệnh, một số bệnh nhân vẫn đi lại được nhưng đi lang thang không mục đích và có thể mất hoàn toàn khả năng phán đoán, nhận thức. Kiểu thức, ngủ chập chờn có thể gây khó chịu và việc đi lang thang trong đêm tối có thể gây rất nhiều phiền hà cho những người thân trong gia đình. Bệnh nhân có thể cần được giúp đỡ trong những việc đơn giản nhất như cho ăn uống, mặc quần áo, đi vệ sinh... Bệnh nhân thường bị tử vong do suy dinh dưỡng, bội nhiễm hay do bệnh tim mạch. Tiến trình của bệnh thường kéo dài từ 8-10 năm.

Sa sút trí tuệ -  Nỗi khổ của người cao tuổi

Trong giai đoạn đầu của bệnh, cần loại trừ với những căn bệnh khác gây sa sút trí tuệ có thể điều trị được như bệnh tuyến giáp, bệnh thiếu hụt vitamin, u não, nhiễm độc chất ma túy hoặc dược liệu, nhiễm khuẩn mạn tính và trầm cảm nặng (sa sút trí tuệ giả).

Điều trị khó khăn

Việc điều trị bệnh Alzheimer còn gặp nhiều khó khăn vì không có một liệu pháp nào đặc hiệu. Xây dựng quan hệ tốt với bệnh nhân, các thành viên trong gia đình và những người chăm sóc là rất cần thiết. Tacrin (Tetrahydroaminoacridin) là thuốc duy nhất được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Thuốc của Hoa Kỳ chấp nhận cho điều trị bệnh Alzheimer. Tuy nhiên, thuốc này không có tác dụng trong giai đoạn cuối của bệnh, lại đắt tiền và độc hại cho gan, cần phải kiểm tra chức năng gan thường xuyên. Nhiều thuốc khác như estrogen, các thuốc kháng viêm, các chất kháng cholinesterase hiện đang được nghiên cứu. Người bệnh thường có các triệu chứng trầm cảm từ nhẹ đến vừa trong giai đoạn đầu của bệnh và có thể đáp ứng với các thuốc chống trầm cảm. Trong giai đoạn đầu của bệnh Alzheimer thì các biện pháp hỗ trợ cho trí nhớ như sổ tay, máy nhắc công việc hằng ngày là rất hữu ích. Giao lưu trò chuyện và duy trì tâm trạng bình thản là rất cần thiết.

Sa sút trí tuệ do bệnh mạch máu não

Sa sút trí tuệ liên kết tới bệnh mạch máu não có thể phân chia thành 2 loại chính: sa sút trí tuệ đa nhồi máu và sa sút trí tuệ chất trắng lan tỏa còn gọi là bệnh não xơ cứng động mạch dưới vỏ. Những người đã từng bị nhiều cơn đột qụy có thể phát triển những thiếu hụt mạn tính về nhận thức và thường được gọi là sa sút trí tuệ đa nhồi máu. Những đột qụy có thể lớn, có thể nhỏ và thường gây tổn thương nhiều vùng não khác nhau. Việc xuất hiện sa sút trí tuệ dường như một phần phụ thuộc vào tổng thể tích vỏ não bị hư hại, nhưng cũng phổ biến hơn ở những người bị thương tổn bán cầu não bên trái, độc lập với bất kì rối loạn nào khác về ngôn ngữ. Bệnh nhân sa sút trí tuệ đa nhồi máu thường có tiền sử bị bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh động mạch vành hoặc những biểu hiện khác của vữa xơ động mạch lan tỏa. Khám thực thể thường thấy những thiếu hụt thần kinh cục bộ như liệt nhẹ nửa người, phản xạ babinski dương tính, khuyết thị trường... Nghiên cứu hình ảnh thần kinh cho thấy rõ ràng có nhiều vùng nhồi máu.

Một số người sa sút trí tuệ được phát hiện bằng chụp cộng hưởng từ (MRI) có những bất thường 2 bên của chất trắng dưới vỏ gọi là bệnh chất trắng lan tỏa. Thể sa sút trí tuệ này có thể khởi phát âm thầm và tiến triển chậm. Những triệu chứng ban đầu là hơi bị lẫn lộn, vô cảm, thay đổi tính cách và thiếu hụt trí nhớ. Sau đó, người bệnh bắt đầu có khó khăn trong phán đoán và định hướng rồi là sự lệ thuộc vào người khác trong những hoạt động thường nhật. Những bệnh nhân này thường có tiền sử tăng huyết áp, nhưng bất kì bệnh nào làm hẹp các mạch não nhỏ cũng có thể là yếu tố nguy cơ quan trọng.

Điều trị sa sút trí tuệ do mạch máu cần phải tập trung vào những nguyên nhân nền như tăng huyết áp, xơ vữa động mạch và đái tháo đường. Việc phục hồi chức năng nhận thức đã mất hầu như là không thể.

Quý Nhân (Theo TS Nguyễn Quang)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Hội thảo về chăm sóc sức khỏe và mừng thọ người cao tuổi

Hội thảo về chăm sóc sức khỏe và mừng thọ người cao tuổi

Trung tâm Tư vấn và Chăm sóc NCT TP Hồ Chí Minh phối hợp với Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo về chăm sóc sức khỏe NCT, đồng thời chúc, mừng thọ cho 49 cụ có độ tuổi từ 80 tuổi trở lên.
Bài thuốc trị chứng ngứa ở người cao tuổi

Bài thuốc trị chứng ngứa ở người cao tuổi

Việc bài tiết của tuyến nhờn dưới da ở NCT trong mùa Thu - Đông càng làm cho lớp da của người già đã khô thêm khô. Mặt khác NCT nếu mắc các bệnh mạn tính thường dùng các loại thuốc khác nhau.
Khí công phòng chống viêm phế quản mạn tính

Khí công phòng chống viêm phế quản mạn tính

Viêm phế quản mạn tính là một trong những bệnh lí đường hô hấp thường gặp và đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở những người có tuổi và cao tuổi. Viêm phế quản mạn tính thể tắc nghẽn, còn gọi là bệnh phổi phế quản tắc nghẽn mạn tính (Bronchite choronique obstructive - COPD) là một thể bệnh nặng, có nhiều biến chứng nguy hiểm và gây ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ và chất lượng cuộc sống.
Truyền thông chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại vùng sâu, vùng xa

Truyền thông chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại vùng sâu, vùng xa

Thực hiện Đề án Chăm sóc sức khỏe NCT trên địa bàn tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2017 - 2025, Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (DS - KHHGĐ) tỉnh Bắc Giang vừa phối hợp với Hội NCT tỉnh và Hội NCT huyện Lục Ngạn tổ chức hội nghị truyền thông chăm sóc sức khoẻ và chuyển đổi hành vi về dân số, kế hoạch hoá gia đình cho hơn 300 hội viên NCT của xã Kim Sơn, một xã vùng cao còn nhiều khó khăn của huyện Lục Ngạn.
4 thực phẩm tốt  mà người bị suy giáp không thể bỏ qua

4 thực phẩm tốt mà người bị suy giáp không thể bỏ qua

Suy giáp khiến người mắc thường xuyên rơi vào trạng thái mệt mỏi, các hoạt động hằng ngày đều trở nên chậm chạp. Nếu đang mắc bệnh suy giáp thì bạn đừng bỏ qua 4 thực phẩm trong bài viết dưới đây.

Tin khác

Hà Tĩnh: Người cao tuổi (60-79) cần sự quan tâm hơn nữa

Hà Tĩnh: Người cao tuổi (60-79) cần sự quan tâm hơn nữa
Hàng ngàn NCT (60 - 70) neo đơn, có hoàn cảnh khó khăn không được cấp bảo hiểm y tế (BHYT) và số NCT 70 - 79 hưởng Nghị quyết số 55/2017/NQ-HĐND, ngày 15/7/2017 quy định về mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế (BHYT) NCT và người thuộc hộ gia đình làm nông, lâm, ngư, diêm nghiệp (NLNDN), mức sống trung bình trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2017 - 2020 hết hiệu lực, có nguy cơ ách tắc kinh tế, cuộc sống.

Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình chăm sóc sức khỏe NCT đến năm 2030 thích ứng với già hóa dân số

Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình chăm sóc sức khỏe NCT đến năm 2030 thích ứng với già hóa dân số
Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Chương trình Chăm sóc sức khỏe NCT đến năm 2030 với mục tiêu chăm sóc, nâng cao sức khỏe  NCT (người từ đủ 60 tuổi trở lên) bảo đảm thích ứng với già hóa dân số, góp phần thực hiện thành công Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030.

7 loại thực phẩm tốt cho người tiểu đường

7 loại thực phẩm tốt cho người tiểu đường
Người mắc bệnh tiểu đường việc không kiểm soát tốt đường máu có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm cả cấp tính lẫn mạn tính…

Cẩn trọng với những biến chứng nguy hiểm của bệnh basedow!

Cẩn trọng với những biến chứng nguy hiểm  của bệnh basedow!
Basedow là một trong những bệnh lí tuyến giáp phổ biến, gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe người mắc. Bài viết dưới đây sẽ đề cập đến những biến chứng nghiêm trọng mà bệnh basedow có thể gây ra cũng như biện pháp khắc phục hiệu quả, an toàn.

Viên nghệ đen tiêu thực của Công ty TNHH Y học Cổ truyền Lê Thái Tôn góp phần hỗ trợ sức khỏe NCT

Viên nghệ đen tiêu thực của Công ty TNHH Y học Cổ truyền Lê Thái Tôn góp phần hỗ trợ sức khỏe NCT
 Sau thời gian dài nghiên cứu và thử nghiệm thành công, Công ty TNHH Y học Cổ truyền Lê Thái Tôn đã đưa ra thị trường sản phẩm bảo vệ sức khỏe: Viên nghệ đen tiêu thực, đã được Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế cấp giấy tiếp nhận đăng ký công bố sản phẩm. Đây là thực phẩm bảo vệ sức khỏe cho người cao tuổi.  

Tăng cường sức khỏe thân tâm bằng các phương pháp Y học cổ truyền

Tăng cường sức khỏe thân tâm bằng các phương pháp Y học cổ truyền
Đó là chủ đề buổi Hội thảo do Trung tâm Tư vấn sức khỏe cộng đồng TP Hồ Chí Minh và Group Sapa Trị liệu Việt tổ chức sáng 29/9, tại Bảo tàng Phụ nữ TP Hồ Chí Minh, có nhiều người cao tuổi tham dự.
Xem thêm
Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất, TP Hà Nội: Bé 15 tháng tuổi tử vong, bệnh viện nói gì?

Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất, TP Hà Nội: Bé 15 tháng tuổi tử vong, bệnh viện nói gì?

Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất, TP Hà Nội đã tạm đình chỉ kíp trực ngày 22/11 để làm rõ nguyên nhân liên quan đến bệnh nhi C.H.K.A (15 ...
Quảng Trị: 4 người tử vong do liên quan đến bệnh ‘vi khuẩn ăn thịt người’

Quảng Trị: 4 người tử vong do liên quan đến bệnh ‘vi khuẩn ăn thịt người’

4 trong số 30 ca bệnh "vi khuẩn ăn thịt người" (bệnh Whitmore) tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị đã tử vong. Theo ngành y tế Quảng Trị, ...
Nhiều vi phạm, Công ty TNHH MTV Dịch vụ Y tế Hoàn Cầu bị phạt 61 triệu đồng

Nhiều vi phạm, Công ty TNHH MTV Dịch vụ Y tế Hoàn Cầu bị phạt 61 triệu đồng

Công ty TNHH Một thành viên Dịch vụ Y tế Hoàn Cầu (địa chỉ 80 - 82 Châu Văn Liêm, phường 11, quận 5, TP Hồ Chí Minh) vừa bị ...
Phòng ngừa tai biến mạch máu não ở người cao tuổi trong mùa lạnh

Phòng ngừa tai biến mạch máu não ở người cao tuổi trong mùa lạnh

Tai biến mạch máu não hay còn gọi là đột quỵ - một bệnh lý hết sức nguy hiểm đối với người cao tuổi. Đặc biệt, bệnh có chiều hướng ...
Ăn gì tăng trí nhớ?

Ăn gì tăng trí nhớ?

Có một khả năng ghi nhớ tốt là ước vọng của mọi người, đặc biệt đối với học sinh, sinh viên và những người lao động trí óc.
Phòng bệnh gan ở người cao tuổi

Phòng bệnh gan ở người cao tuổi

Theo quy luật của tự nhiên, càng lớn tuổi các hoạt động cơ thể ngày càng suy yếu, người cao tuổi (NCT) sẽ phải đối diện với gánh nặng bệnh ...
Vinamilk và Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam trao tặng hơn 94.000 ly sữa cho trẻ em khó khăn Hà Giang

Vinamilk và Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam trao tặng hơn 94.000 ly sữa cho trẻ em khó khăn Hà Giang

Tại Hà Giang, vùng đất cực Bắc của đất nước, vẫn còn đó những mái trường xa xôi nơi núi non hiểm trở và những hoàn cảnh trẻ em khó ...
TH true MILK HILO: Chấm dứt nỗi lo cho người bất dung nạp lactose

TH true MILK HILO: Chấm dứt nỗi lo cho người bất dung nạp lactose

Nhờ không chứa lactose, Sữa tươi tiệt trùng TH true MILK HILO là giải pháp hoàn hảo cho mọi đối tượng người tiêu dùng, đặc biệt là những người bất ...
Lợi ích tuyệt vời khi uống nước vào buổi sáng khi ngủ dậy

Lợi ích tuyệt vời khi uống nước vào buổi sáng khi ngủ dậy

Có một thời điểm trong ngày mà uống nước lại có tác dụng thần kỳ đến bất ngờ, đó là buổi sáng sau khi ngủ dậy và trước khi ăn ...
Phiên bản di động