Phong vị Xuân trên báo chí xưa

Phải nói, đề tài về mùa Xuân trên các giai phẩm của những tờ báo, tạp chí đầu tiên ở Sài Gòn như: Tạp chí Nam Phong (1917), Phụ nữ Tân Văn (1929)... luôn để lại dấu ấn đậm nét về cách thiết kế bìa, chữ nghĩa và cả những cảm xúc qua các bài viết, sáng tác...
Phong vị Xuân trên báo chí xưa

Tạp chí Nam Phong, một trong những tờ báo có ảnh hưởng lớn ở Việt Nam - Số báo năm 1928, do Thư quán Kim Hưng cung cấp.

Phong vị Xuân trên báo chí xưa

Bìa của 4 số báo về mùa Xuân trên Phụ nữ Tân Văn

Chữ nghĩa “tươi” mới

Mùa Xuân hay các trang viết về mùa Xuân phải nói khá hiếm hoi trên tờ Tạp chí Nam Phong, nguyệt san xuất bản tại Việt Nam, với 210 số (từ ngày 1 tháng 7 năm 1917 đến 12 năm 1934 thì đình bản), Chủ nhiệm chính là học giả Phạm Quỳnh. Đây có thể xem là một tạp chí hàng đầu trong tôn chỉ về việc truyền bá chữ quốc ngữ vào Việt Nam.

Chúng tôi đã khảo lục 100 số đầu tiên để tìm hiểu các bài, trang viết về mùa Xuân thì gặp các bài thơ, đoạn viết khá thú vị như sau: “Trời đệ nhất tốt là Xuân, người đệ nhất vui là Tết. Rét đi, ấm lại, Xuân nọ, Xuân kia, tháng trọn ngày qua, Tết này, Tết khác. Trăm hoa tươi tắn nở môi cười đón gió Đông... Vậy nên, trông con én trắng, yêu Xuân mà lại ngán cho Xuân. Ngó cụm hoa hồng, thấy Tết mà lại lo vì Tết... Già hay nói thật, nhẽ đâu Xuân mãi thường Xuân...” (Bài viết “Cảm xuân” của Tác giả Đàm Xuyên – Nguyễn Phan Lãng, đăng trên Tạp chí Nam Phong số 19, tháng 1 năm 1919.

Tác giả Đàm Xuyên, Nguyễn Phan Lãng xuất hiện trên Tạp chí Nam Phong khá ngắn ngủi. Theo “Mục lục phân tích Tạp chí Nam Phong” của Hồng Nhuệ, Nguyễn Khắc Xuyên có ghi lại, nhà văn, nhà thơ Đàm Xuyên có 8 bài viết cả văn xuôi và thơ, trong 2 năm ngắn ngủi, từ năm 1917 đến năm 1919. Tuy nhiên, đây có thể xem là một chí sĩ yêu nước hàng đầu trong thời kỳ chống Pháp cùng thời với Hoàng Tăng Bí và Dương Bá Trạc. Ông có bài “Thiết tiền ca” đã có ảnh hưởng rất lớn lúc bấy giờ đối với thực dân Pháp.

Trở lại, với hình ảnh mùa Xuân trong số 19 năm 1919 - Tạp chí Nam Phong sẽ bắt gặp những đoạn thơ về mùa xuân “tươi” mới mang “hơi thở” của thời đại:

Nụ đào tủm tỉm Xuân vừa tới

Trai kén quan san gái kén chồng

4 số báo Xuân trên “Phụ nữ Tân Văn”

Phụ nữ Tân Văn là một tờ báo xuất bản tại Sài Gòn, Chủ nhiệm báo là Nguyễn Đức Nhuận, có ảnh hưởng rất lớn đến xã hội Việt Nam nửa đầu thế kỷ 20. Trong 4 số báo Xuân từ năm: 1930, 1932, 1933, 1934; điểm đặc sắc là bìa 4 số này được thiết kế khá đẹp mắt.

Trong 4 số, riêng số năm 1933 dành riêng 1 trang viết về trẻ con với tựa đề “Xuân nhi đồng” với lời mở đầu: “Còn 3 ngày nữa là đến Tết vì đầu năm nay nạn kinh tế khẩn bách, nó làm giảm bớt sự rộn rực ăn Tết rất nhiều. Nhưng ta cũng thấy Tết cũng gần đến. Người ta sơn nhà, trồng hoa sa kiểng, làm bánh làm mứt, tiệm may đồ Tây, đồ nam nô nức bạn hàng; mấy ông nhà nho ngồi chung quanh chợ cầm viết lông gõ từng nét trên những tấm giấy hồng đào...”

Một không khí kèm theo những phong tục về Tết xưa được hiển hiện trên từng trang viết.

Về mặt câu chữ thì cũng nhiều từ “lạ” của ngày xưa như: “Vận thơ” (vần thơ) hay lối lẩy Kiều giữa để nói về các vấn đề thời sự khi Phạm Quỳnh phá độc quyền rượu Fontaine và Tản Đà (Nguyễn Khắc Hiếu) lại được mệnh danh thi sĩ của việc thích uống rượu: “Trong năm trong cõi người ta, ông Quỳnh, ông Hiếu khéo là cợt nhau”...

Điều muốn khẳng định nữa dù mùa Xuân trên báo xưa hay nay cũng chỉ muốn nói về một “mùa bình thường” như trong lời bài hát của nhạc sĩ Văn Cao. Cuộc sống luôn cần mùa Xuân và con người thì cảm thấy hạnh phúc vào mỗi dịp Xuân về.

Hữu Trung - Duy Kỳ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Mẹ của chúng mình

Mẹ của chúng mình

Liza không ngờ mục tiêu đến làm ở cửa hàng thời trang và mĩ phẩm lại thay đổi nhanh đến như vậy. Lúc nhờ Hạnh - cô bạn học người Việt thân nhất lớp - xin việc, Liza nói với bạn:
Diễn đàn Tuổi Bạc - Bài bản, khoa học, thiết thực

Diễn đàn Tuổi Bạc - Bài bản, khoa học, thiết thực

Diễn đàn Tuổi Bạc - Bài bản, khoa học, thiết thực
Phim "Đào, phở và piano" sẽ được chiếu trên truyền hình

Phim "Đào, phở và piano" sẽ được chiếu trên truyền hình

Cục trưởng Cục Điện ảnh Vi Kiến Thành cho biết phim điện ảnh "Đào, phở và piano" sẽ được chiếu rộng rãi trên truyền hình vào dịp 10/10.
Hàng ngàn runner háo hức nhận BIB VPBank Can Tho Music Night Run 2024

Hàng ngàn runner háo hức nhận BIB VPBank Can Tho Music Night Run 2024

VPBank Can Tho Music Night Run 2024 đang nóng hơn bao giờ hết khi có hàng ngàn runner đã “đổ bộ” tới quảng trường công viên sông Hậu để nhận BIB, racekit trải nghiệm hoạt động bên lề sự kiện.
Nghỉ lễ dài ngày, khách mua vé máy bay tăng cao

Nghỉ lễ dài ngày, khách mua vé máy bay tăng cao

Kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5 có thể được nghỉ liên tục 5 ngày nên nhiều gia đình đã sớm lên kế hoạch đi du lịch, kéo theo lượng mua vé máy bay tăng nhanh. Liệu giá vé có tăng cao?

Tin khác

Di sản kiến trúc Pháp tại Đà Lạt

Di sản kiến trúc Pháp tại Đà Lạt
Với ý tưởng kiến tạo Đà Lạt (Lâm Đồng) thành đô thị nghỉ dưỡng cho giới chức Pháp tại Đông Dương nên ngay từ đầu người Pháp đã lập quy hoạch tổng thể và chi tiết để triển khai thực hiện một hình thái đô thị châu Âu ở đây...

Cây bàng Côn Đảo

Cây bàng Côn Đảo
Côn Đảo là một quần đảo có tổng diện tích 76km2, thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Trong đó đảo Côn Sơn, còn gọi là Côn Lôn, Phú Hải, chiếm hơn 50km2, nơi có người sinh sống.

Đề xuất chặn tài khoản facebook và tiktok của Nam Em

Đề xuất chặn tài khoản facebook và tiktok của Nam Em
Sở TT&TT TP.Hồ Chí Minh cho biết đã mời bà Nguyễn Thị Lệ Nam Em làm việc về hoạt động cung cấp thông tin trên các tài khoản mạng xã hội vào ngày 26/3 và ngày 2/4. Tuy nhiên, Nam Em đã không đến với lý do bận công việc tại Đà Lạt. Sở tiếp tục mời Nguyễn Thị Lệ Nam Em làm việc vào lúc 9h ngày 9/4.

Tham quan chùa Linh Phước

Tham quan chùa Linh Phước
Chúng tôi rất ấn tượng khi đến tham quan, vãn cảnh chùa Linh Phước nằm ven QL20 (khu vực Trại Mát, thuộc phường 11, TP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng). Chỉ cách TP Đà Lạt khoảng 10km, những năm gần đây, chùa nổi tiếng không chỉ là điểm đến tâm linh của cư dân mà được nhiều người biết đến nhờ kiến trúc vô cùng độc đáo có “một không hai” nên chùa Linh Phước là một trong những ngôi chùa đẹp nhất ở Đà Lạt (Lâm Đồng) và đã xác lập nhiều kỉ lục Việt Nam.

Giải Bóng đá Hiệp hội các doanh nghiệp miền Nam - Tranh Cúp JBN lần thứ Nhất

Giải Bóng đá Hiệp hội các doanh nghiệp miền Nam - Tranh Cúp JBN lần thứ Nhất
Sáng 7/4, Hội doanh nghiệp Quảng Ngãi (QNG), Tổ chức kết nối doanh nghiệp BNI chapter BIDI, Cộng đồng doanh nghiệp JBN, cùng CLB doanh nghiệp TTV tổ chức khai mạc Giải bóng đá Hiệp hội các doanh nghiệp miền Nam, tranh Cúp JBN lần thứ Nhất tại Sân vận động Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật TP Hồ Chí Minh.

Sở TT&TT TP Hồ Chí Minh tiếp tục mời Nam Em lên làm việc

Sở TT&TT TP Hồ Chí Minh tiếp tục mời Nam Em lên làm việc
Theo đại diện Sở TT&TT TP.Hồ Chí Minh cho biết, Sở đã có giấy mời Nam Em lên làm việc lần 2. Kết quả buổi làm việc sẽ được cơ quan chức năng thông tin vào thời gian tới.

Lịch thi đấu, link xem trực tiếp cup C1 châu Âu - Champions League

Lịch thi đấu, link xem trực tiếp cup C1 châu Âu - Champions League
Ngày mới Online cập nhật lịch thi đấu, link xem trực tiếp cup C1 châu Âu - Champions League mùa giải 2023-2024 nhanh nhất, chính xác nhất phục vụ quý độc giả quan tâm theo dõi.

Tiếng vọng từ trái tim

Tiếng vọng từ trái tim
Tú quyết định làm đám cưới với Thanh, một quyết định không vội vã, cũng không hề bị câu thúc, mà đơn giản cái quyết định này đến từ tiếng vọng của trái tim.

Không gian đọc miễn phí tại di sản Thành nhà Hồ

Không gian đọc miễn phí tại di sản Thành nhà Hồ
Tham quan di sản Thành nhà Hồ, du khách có dịp khám phá những bí ẩn về quá trình xây dựng thành ở không gian trưng bày tại cổng Nam di sản Thành nhà Hồ (huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa).

Bức ảnh “Mẹ con ngày hội ngộ”

Bức ảnh “Mẹ con ngày hội ngộ”
Trong căn nhà cấp 4 nằm giữa vườn dừa của ông Lê Văn Thức, sinh năm 1945, ở ấp 6, xã Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre, bức ảnh “Mẹ con ngày hội ngộ” được treo ở vị trí trang trọng. Mẹ ông, cụ Trần Thị Bích đã qua đời vì tuổi già. Còn Lê Văn Thức cũng đã gần 80 tuổi, thường xuyên đau ốm do di chứng của những đòn tra tấn trong nhà tù Mỹ ngụy.

Mùa nắng đẹp

Mùa nắng đẹp
Nhiều lần lỡ hẹn, cuối cùng tôi cũng đặt chân đến mảnh đất thiêng Côn Đảo. Tháng Ba, bà già đi biển - câu tục ngữ như một lời “mách” của ông cha ta nên ra khơi mỗi độ tháng Ba, bởi đó là mùa biển đẹp, sóng hiền, không mưa bão…

Lịch thi đấu của đội tuyển U23 Việt Nam tại VCK U23 châu Á 2024

Lịch thi đấu của đội tuyển U23 Việt Nam tại VCK U23 châu Á 2024
VCK giải bóng đá U23 châu Á 2024 diễn ra tại Qatar từ ngày 15/4 đến 3/5. Đội tuyển U23 Việt Nam thuộc bảng D với U23 Uzbekistan, U23 Kuwait và U23 Malaysia. Đây được xem là giải đấu quan trọng của bóng đá Việt Nam trong năm 2024.

Chỉnh trang đô thị chuẩn bị đón khách du lịch dịp lễ 30/4 – 1/5

Chỉnh trang đô thị chuẩn bị đón khách du lịch dịp lễ 30/4 – 1/5
Những ngày gần đây, những cụm đèn hoa bồ công anh đổi màu liên tục rực rỡ ở 2 đầu cầu Lê Hồng Phong và cầu Dục Thanh ngay trung tâm TP Phan Thiết khiến nhiều người dân và du khách thích thú.

Lễ hội đình làng Phương Liệt, một nét đẹp văn hóa

Lễ hội đình làng Phương Liệt, một nét đẹp văn hóa
Phương Liệt xa xưa có tên là làng Giáp Cửu - giáp thứ chín thuộc tổng Hoàng Mai, huyện Thanh Trì (phủ Thường Tín - Trấn Sơn Nam Thượng). Đến năm Minh Mạng thứ 3 (1822) đổi thành Trấn Sơn Nam. Năm 1888, thực dân Pháp chiếm Hà Nội, tổng Hoàng Mai thuộc huyện Hoàng Long, tỉnh Hà Đông.

Nghề thêu, dệt thổ cẩm của đồng bào Nùng Phàn Sình

Nghề thêu, dệt thổ cẩm của đồng bào Nùng Phàn Sình
Nghề thêu, dệt thổ cẩm là một nghề truyền thống có từ lâu đời của dân tộc Nùng Phàn Sình, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn. Để dệt được những tấm vải thổ cẩm hoàn mĩ đòi hỏi người dệt phải trải qua rất nhiều công đoạn.
Xem thêm
Diễn đàn Tuổi Bạc - Bài bản, khoa học, thiết thực

Diễn đàn Tuổi Bạc - Bài bản, khoa học, thiết thực

Diễn đàn Tuổi Bạc - Bài bản, khoa học, thiết thực
Bức ảnh “Mẹ con ngày hội ngộ”

Bức ảnh “Mẹ con ngày hội ngộ”

Trong căn nhà cấp 4 nằm giữa vườn dừa của ông Lê Văn Thức, sinh năm 1945, ở ấp 6, xã Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre, bức ảnh “Mẹ con ngày hội ngộ” được treo ở vị trí trang trọng. Mẹ ông, cụ Trần Thị Bích đã qua đời vì tuổi già. Còn Lê Văn Thức cũng đã gần 80 tuổi, thường xuyên đau ốm do di chứng của những đòn tra tấn trong nhà tù Mỹ ngụy.
Lễ hội đình làng Phương Liệt, một nét đẹp văn hóa

Lễ hội đình làng Phương Liệt, một nét đẹp văn hóa

Phương Liệt xa xưa có tên là làng Giáp Cửu - giáp thứ chín thuộc tổng Hoàng Mai, huyện Thanh Trì (phủ Thường Tín - Trấn Sơn Nam Thượng). Đến năm Minh Mạng thứ 3 (1822) đổi thành Trấn Sơn Nam. Năm 1888, thực dân Pháp chiếm Hà Nội, tổng Hoàng Mai thuộc huyện Hoàng Long, tỉnh Hà Đông.
Nghỉ lễ dài ngày, khách mua vé máy bay tăng cao

Nghỉ lễ dài ngày, khách mua vé máy bay tăng cao

Kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5 có thể được nghỉ liên tục 5 ngày nên nhiều gia đình đã sớm lên kế hoạch đi du lịch, kéo theo lượng mua vé máy bay tăng nhanh. Liệu giá vé có tăng cao?
Không gian đọc miễn phí tại di sản Thành nhà Hồ

Không gian đọc miễn phí tại di sản Thành nhà Hồ

Tham quan di sản Thành nhà Hồ, du khách có dịp khám phá những bí ẩn về quá trình xây dựng thành ở không gian trưng bày tại cổng Nam di sản Thành nhà Hồ.
Mùa nắng đẹp

Mùa nắng đẹp

Nhiều lần lỡ hẹn, cuối cùng tôi cũng đặt chân đến mảnh đất thiêng Côn Đảo. Tháng Ba, bà già đi biển - câu tục ngữ như một lời “mách” của ông cha ta nên ra khơi mỗi độ tháng Ba, bởi đó là mùa biển đẹp, sóng hiền, không mưa bão…
Hàng ngàn runner háo hức nhận BIB VPBank Can Tho Music Night Run 2024

Hàng ngàn runner háo hức nhận BIB VPBank Can Tho Music Night Run 2024

VPBank Can Tho Music Night Run 2024 đang nóng hơn bao giờ hết khi có hàng ngàn runner đã “đổ bộ” tới quảng trường công viên sông Hậu để nhận BIB, racekit trải nghiệm hoạt động bên lề sự kiện
Giải Bóng đá Hiệp hội các doanh nghiệp miền Nam - Tranh Cúp JBN lần thứ Nhất

Giải Bóng đá Hiệp hội các doanh nghiệp miền Nam - Tranh Cúp JBN lần thứ Nhất

Sáng 7/4, Hội doanh nghiệp Quảng Ngãi (QNG), Tổ chức kết nối doanh nghiệp BNI chapter BIDI, Cộng đồng doanh nghiệp JBN, cùng CLB doanh nghiệp TTV tổ chức khai mạc Giải bóng đá Hiệp hội các doanh nghiệp miền Nam, tranh Cúp JBN lần thứ Nhất tại Sân vận động Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật TP Hồ Chí Minh.
Lịch thi đấu, link xem trực tiếp cup C1 châu Âu - Champions League

Lịch thi đấu, link xem trực tiếp cup C1 châu Âu - Champions League

Ngày mới Online cập nhật lịch thi đấu, link xem trực tiếp cup C1 châu Âu - Champions League mùa giải 2023-2024 nhanh nhất, chính xác nhất phục vụ quý độc giả quan tâm theo dõi.
Mẹ của chúng mình

Mẹ của chúng mình

Liza không ngờ mục tiêu đến làm ở cửa hàng thời trang và mĩ phẩm lại thay đổi nhanh đến như vậy. Lúc nhờ Hạnh - cô bạn học người Việt thân nhất lớp - xin việc, Liza nói với bạn:
Tiếng vọng từ trái tim

Tiếng vọng từ trái tim

Tú quyết định làm đám cưới với Thanh, một quyết định không vội vã, cũng không hề bị câu thúc, mà đơn giản cái quyết định này đến từ tiếng vọng của trái tim.
Chị em dâu

Chị em dâu

Bà Lành sinh được hai đứa con trai, cũng vì chiến tranh nên đứa lớn cách đứa út đến gần 20 tuổi. Ngày trước bà cũng từng đi làm dâu trong gia đình đông anh em, bà hiểu câu nói người xưa “Chị em dâu nấu đầu trâu lủng nồi”, thế nhưng trong những năm đói quay đói quắt, chiến tranh giặc giã, tất cả chị em dâu nhà bà phải xa chồng nên mọi phụ nữ trong gia đình đều yêu thương và đoàn kết lẫn nhau.
Phim "Đào, phở và piano" sẽ được chiếu trên truyền hình

Phim "Đào, phở và piano" sẽ được chiếu trên truyền hình

Cục trưởng Cục Điện ảnh Vi Kiến Thành cho biết phim điện ảnh "Đào, phở và piano" sẽ được chiếu rộng rãi trên truyền hình vào dịp 10/10.
Đề xuất chặn tài khoản facebook và tiktok của Nam Em

Đề xuất chặn tài khoản facebook và tiktok của Nam Em

Sở TT&TT TP.HCM cho biết đã mời bà Nguyễn Thị Lệ Nam Em làm việc về hoạt động cung cấp thông tin trên các tài khoản mạng xã hội vào ngày 26/3 và ngày 2/4. Tuy nhiên, Nam Em đã không đến với lý do bận công việc tại Đà Lạt. Sở tiếp tục mời Nguyễn Thị Lệ Nam
Sở TT&TT TP Hồ Chí Minh tiếp tục mời Nam Em lên làm việc

Sở TT&TT TP Hồ Chí Minh tiếp tục mời Nam Em lên làm việc

Theo đại diện Sở Thông tin và Truyền thông TP.HCM cho biết, Sở đã có giấy mời Nam Em lên làm việc lần 2. Kết quả buổi làm việc sẽ được cơ quan chức năng thông tin vào thời gian tới.
Phiên bản di động