Người cựu binh già cất bốc, quy tập hàng trăm mộ vô chủ

Rải rác những ngôi mộ khuyết danh...

Khu vực thôn Hưng Mỹ, xã Cẩm Thành cũ, nay là xã Cẩm Bình, trước đây là một bãi đất hoang. Rải rác vùng đất này phần lớn là những ngôi mộ vô chủ, được chôn cất từ lâu, tạm bợ, không người thân chăm sóc. Theo thời gian, bị tác động bởi thời tiết, gia súc qua lại mỗi ngày, những ngôi mộ cũng dần bị xói lở, hoang tàn…

Chứng kiến cảnh buồn đó, cựu chiến binh Đậu Văn Phùng đã mạnh dạn đề xuất, xin được đứng ra cất bốc, quy tập những ngôi mộ vô chủ này về nghĩa trang tập trung ở địa phương để chăm lo hương khói.

“Năm 1982, sau khi phục viên, tôi trở về quê hương lập gia đình và sinh sống ở thôn Hưng Mỹ. Nơi đây trước là vùng trũng, thưa dân, mồ mả rải rác khắp nơi. Nhìn những ngôi mộ vô chủ nằm lạnh lẽo, bơ vơ giữa cánh đồng không người hương khói, tôi cảm thấy xót xa vô cùng”, ông Đậu Văn Phùng chia sẻ.

Nghĩa trang Cồn Rú, nơi quy tập hàng trăm ngôi mộ vô chủ. Ảnh 2: Hơn 300 ngôi mộ được ông Đậu Văn Phùng quy tập, xây mới đẹp đẽ.

Năm 2019, thôn Hưng Mỹ thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa, tích tụ ruộng đất để xây dựng cánh đồng mẫu. Để chủ trương được thực hiện hiệu quả và cũng thực hiện được “tâm nguyện” bấy lâu của mình, ông Phùng với vai trò xung kích, Chi hội Cựu chiến binh thôn Hưng Mỹ đã đứng ra nhận nhiệm vụ quan trọng: Cất bốc, quy tập những ngôi mộ vô chủ về nghĩa trang tập trung của địa phương.

Với quyết tâm cao nhất và không nề hà bất cứ việc gì, ông nắm rõ từng công việc mình sẽ phải làm, lường được các khó khăn sẽ gặp phải khi thực hiện công việc này. Ông đứng ra đảm nhận 3 vai: vừa là thầy cúng, vừa là chủ, vừa là thợ. Cùng với các hội viên trong Chi hội Cựu chiến binh thôn, ông đã lần lượt cất bốc những ngôi mộ vô chủ về an táng tại khu nghĩa trang tập trung để bà con cùng chăm lo hương khói.

Trên tay cùng với nắm nhang tỏa khói, ông Phùng nhẹ nhàng cắm xuống những ngôi mộ được xây dựng, ốp gạch khang trang tại khu nghĩa trang Cồn Rú. Mặc dù phần nhiều các ngôi mộ đều không tên, không tuổi, nhưng đâu đó bên kia thế giới, chắc họ cũng cảm thấy được ấm lòng bởi hành động đầy đẹp đẽ, nhân văn của Cựu chiến binh Đậu Văn Phùng.

Ông Phùng cho biết: “Để thực hiện được là không hề đơn giản. Kinh phí là điều đáng lo ngại nhất. Sau thời gian đắn đo suy nghĩ, dù không muốn nhưng tôi cũng đành ‘đi xin’. Từ các cơ quan, trụ sở, nhà dân đến cả những con em xa quê, tôi đều bày tỏ với mong muốn được mọi người cùng hỗ trợ thêm kinh phí để cất bốc những ngôi mộ vô chủ về quy tập. May mắn nhất là mọi người đều hiểu, sẵn sàng đóng góp ít nhiều, chung tay cùng chính quyền địa phương để thực hiện cất bốc, quy tập những ngôi mộ vô chủ. Chỉ trong một thời gian rất ngắn, tôi đã xin đủ kinh phí để thực hiện”.

Hơn 300 ngôi mộ được ông Đậu Văn Phùng quy tập, xây mới đẹp đẽ.

Năm 2019, ông Phùng cùng các hội viên đã quy tập được 142 ngôi mộ vô chủ. Đến năm 2023 thì triển khai đợt 2, quy tập thêm được 203 ngôi mộ. Kinh phí để triển khai quy tập mộ vô chủ cả 2 đợt khoảng hơn 500 triệu đồng; trong đó xã hỗ trợ theo chính sách dồn điền đổi thửa 153 triệu đồng; số còn lại được đóng góp từ nguồn xã hội hóa.

... Đến những cánh đồng “thẳng cánh”

Tập trung, tích tụ ruộng đất là giải pháp đột phá quan trọng để chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lên sản xuất tập trung, quy mô diện tích lớn, công nghệ cao và thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới. Không nằm ngoài guồng quay của sự phát triển, cuộc “cách mạng” chuyển đổi ruộng đất diễn ra sôi nổi tại nhiều địa phương ở Hà Tĩnh. Việc thực hiện “phá bờ thửa nhỏ, hình thành ô thửa lớn” trên đồng ruộng đã giúp hiệu quả kinh tế tăng từ 15 - 20% so với sản xuất truyền thống.

Đứng giữa cánh đồng rộng lớn, bà Nguyễn Thị Hợp, thôn Hưng Mỹ, xã Cẩm Bình cho biết: “Trước đây, gia đình tôi có 6 sào ruộng tại cánh đồng Hoang Nậy; ruộng phân tán, thêm vào đó là nhiều ngôi mộ vô chủ nằm rải rác khắp các cánh đồng khiến cho việc canh tác gặp nhiều khó khăn. Từ khi ông Phùng đứng ra cất bốc, quy tập các ngôi mộ vô chủ về nghĩa trang để tiến hành dồn điền đổi thửa thì đã tạo ra những ô ruộng lớn. Trước kia, với 6 sào ruộng, gia đình tôi có tới 4 mảnh ruộng, nay chỉ còn 1 mảnh nên công việc sản xuất thuận lợi hơn rất nhiều”.

Sau khi mồ mả được cất bốc, diện tích các xứ đồng của thôn Hưng Mỹ, xã Cẩm Thành (cũ) tăng thêm khoảng 3ha, nâng tổng diện tích trồng lúa trên địa bàn thôn lên 54ha; hình thành vùng sản xuất tập trung, thửa ruộng lớn; tạo điều kiện thuận lợi trong tưới tiêu, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, áp dụng cơ giới vào sản xuất; giảm chi phí, nâng cao thu nhập cho người dân.

Không chỉ dồn sức, dồn tâm huyết cho công việc quy tập mộ vô chủ, ông Đậu Văn Phùng còn là một cán bộ công tác trong hệ thống chính trị cơ sở gương mẫu, luôn đi đầu trong các phong trào của địa phương, được bà con tin tưởng và yêu quý.