Ngựa đá ở Huế

Đến Huế, tỉnh Thừa thiên Huế, du khách sẽ bắt gặp hình tượng ngựa đá ở khắp nơi, đặc biệt là tại các di tích...

Những con ngựa đá ở lăng tẩm

Ngựa là một trong những gia súc được con người thuần hóa sớm nhất. Ngựa còn là động vật được sử dụng nhiều nhất trong cuộc chiến tranh từ thời cổ đại đến hiện đại. Có câu nói: “Cỏ không mọc được dưới chân vó ngựa Hung Nô”. Đây là một thế lực đáng sợ đến mức Tần Thủy Hoàng (vị hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc) phải xây Vạn Lý Trường Thành để ngăn sự xâm lấn, quấy phá. Người Mông Cổ thời Thành Cát Tư Hãn cũng nổi tiếng là dân tộc sống trên lưng ngựa.

Lịch sử nước ta từ thời Hùng Vương đã biết đến ngựa. Ngựa đã cùng Thánh Gióng (Phù Đổng Thiên Vương) đại phá giặc Ân. Thời nhà Trần, trong chiến tranh với Mông Cổ, bên cạnh voi và thuyền thì ngựa cũng được sử dụng rộng rãi, đặc biệt là dành cho các viên tướng. Sử cũ còn chép lại viên tướng Lê Phụ Trần trong một trận kịch chiến đã một mình một ngựa lao vào trận địa kị binh của quân Mông Cổ. Hay sau đó Vũ Vương Hiến (Trần Quốc Hiến) dùng kị binh truy kích và bắn chết tướng A Bát Xích của Mông Cổ.

Ngựa đá ở lăng Khải Định ở Huế.
Ngựa đá ở lăng Khải Định ở Huế.

Vào thời Nguyễn, triều đình đã thiết lập một cơ quan tên là Viện Thượng Tứ, chuyên trông coi việc nuôi ngựa để kéo xe cho vua. Những con ngựa này thường là dữ dằn nên phai do đội phi kị vệ và khinh kị vệ nuôi dạy, huấn luyện cho ngựa trở nên thuần.

Do đó, đến Huế, du khách sẽ bắt gặp những con ngựa đá ở các lăng tẩm của nhà Nguyễn. Các lăng Gia Long, lăng Minh Mạng, lăng Thiệu Trị, lăng Đồng Khánh, lăng Khải Định hiện vẫn còn hiện tồn 10 tượng ngựa đá. Còn lại ở lăng vua Tự Đức, cặp ngựa đá được làm lại bằng vôi vữa ở các đời sau.

Sử sách có ghi chép lại chuyện làm ngựa đá ở các lăng tẩm. Theo “Đại Nam thực lục”, năm 1831 vua Minh Mạng đã sai bộ Công nghĩ mẫu tượng đá quan văn, quan võ, lính thị vệ, voi đá, ngựa đá để thợ Quảng Nam, Thanh Hóa chế tạo. Trong đó, ngựa đá hai con, mỗi con cao 2 thước 7 tấc. Khi chế tạo xong vua sai đem bày ở lăng Gia Long.

Không biết có một sức cuốn hút nào không mà trong bài: “Gửi lại Huế”, nhà thơ Ngô Quân Miện viết: Những lầu bia, lăng tẩm, sân rồng/ Tôi ngơ ngác trước bái đình loang lổ/ Ta đâu phải những văn thần áo mũ/ Đứng xếp hàng bên voi, ngựa đá thềm vua. Như vậy, có thể nói rằng, các tượng ngựa đá ở Huế không những lưu giữ được nét văn hóa cung đình, mà còn lưu giữ cả tâm hồn “ngơ ngác” của du khách trước một vẻ đẹp bí ẩn không thể cưỡng lại của xứ Huế.

Hiện nay, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế và các công ty dịch vụ du lịch đã đưa ngựa và xe ngựa, một phương tiện giao thông đặc thù vào các địa điểm du lịch then chốt.

Bình phong long mã

Bên cạnh đó, đã từ rất lâu, hình tượng long mã (ngựa hóa rồng) đã đặc trưng cho văn hóa tâm linh ở Huế. Tại các đình chùa, điện thờ, miếu mạo ở Huế, long mã thường được khắc họa hay đúc tượng trên các vật thể như bình phong, hoành phi. Nhưng nhiều nhất vẫn là trên các bức bình phong.

Bình phong là một “sản phẩm đặc trưng” của xứ Huế. Người Huế dựng bình phong ngay sau cửa ngõ để ngăn chặn các loại uế khí, hỏa khí và độc khí phát sinh từ các vật lạ thâm nhập vào nhà, đồng thời, khiến cho căn nhà trở nên ấm cúng, an toàn hơn. Và linh vật được chọn lựa để trang trí trên bình phong xứ Huế nhiều nhất chính là long mã. Bình phong long mã nổi tiếng nhất ở Huế là bức bình phong xây dựng năm Thành Thái bát niên (1896) ở Trường Quốc Học Huế. Long mã trên bình phong này chính là nguyên mẫu của hình ảnh long mã trên logo của Festival Huế. Như vậy, có thể nói, hình tượng “ngựa hóa rồng” không những đã in sâu vào văn hóa Huế mà nó còn là niềm cảm hứng du ngoạn vô tận dành cho du khách khi đến Huế.

Nguyễn Văn Toàn

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Xem trọn bộ phim "Đừng làm mẹ cáu"

Xem trọn bộ phim "Đừng làm mẹ cáu"

Ngày mới Online cập nhật link xem trọn bộ phim "Đừng làm mẹ cáu" của Quỳnh Kool phát sóng trên VTV3 chất lượng cao phục vụ đông đảo quý khán giả.
Lịch phát sóng "Đừng làm mẹ cáu" trên VTV

Lịch phát sóng "Đừng làm mẹ cáu" trên VTV

NMO - Bộ phim mới nhất của Quỳnh Kool có tựa đề "Đừng làm mẹ cáu" sẽ tiếp sóng thay cho phim "Thông gia ngõ hẹp" vừa mới kết thúc hôm 26/11.
Link xem trực tiếp Serbia vs Thụy Sĩ, VTV, 02h00 ngày 03/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Link xem trực tiếp Serbia vs Thụy Sĩ, VTV, 02h00 ngày 03/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Link xem trực tiếp Serbia vs Thụy Sĩ, diễn ra lúc 02h00 ngày 3/12, xem trực tiếp Serbia vs Thụy Sĩ, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Link xem trực tiếp Hàn Quốc vs Bồ Đào Nha, VTV, 22h00 ngày 02/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Link xem trực tiếp Hàn Quốc vs Bồ Đào Nha, VTV, 22h00 ngày 02/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Link xem trực tiếp Hàn Quốc vs Bồ Đào Nha, diễn ra lúc 22h00 ngày 2/12, xem trực tiếp Hàn Quốc vs Bồ Đào Nha, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Link xem trực tiếp Cameroon vs Brazil, VTV, 02h00 ngày 03/12, World Cup 2022

Link xem trực tiếp Cameroon vs Brazil, VTV, 02h00 ngày 03/12, World Cup 2022

Link xem trực tiếp Cameroon vs Brazil, diễn ra lúc 02h00 ngày 3/12, xem trực tiếp Cameroon vs Brazil, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.

Tin khác

Lịch sử đối đầu, nhận định Serbia vs Thụy Sĩ bảng G World Cup 2022, 2h00 ngày 3/12

Lịch sử đối đầu, nhận định Serbia vs Thụy Sĩ bảng G World Cup 2022, 2h00 ngày 3/12
Lịch sử đối đầu Serbia vs Thụy Sĩ. Nhận định trận đấu Serbia vs Thụy Sĩ ở lượt trận cuối bảng G World Cup 2022, 2h00 rạng sáng ngày mai 3/12. Dự đoán kết quả Serbia vs Thụy Sĩ.

Lịch sử đối đầu, nhận định Cameroon vs Brazil bảng G World Cup 2022, 2h00 ngày 3/12

Lịch sử đối đầu, nhận định Cameroon vs Brazil bảng G World Cup 2022, 2h00 ngày 3/12
Lịch sử đối đầu Cameroon vs Brazil. Nhận định trận đấu Cameroon vs Brazil ở lượt trận cuối bảng G World Cup 2022, 2h00 rạng sáng ngày mai 3/12. Dự đoán kết quả Cameroon vs Brazil.

World Cup 2022: Link xem trực tiếp Ghana vs Uruguay vào lúc 22 giờ ngày 2/12

World Cup 2022: Link xem trực tiếp Ghana vs Uruguay vào lúc 22 giờ ngày 2/12
Cập nhật link xem trực tiếp Ghana vs Uruguay, diễn ra lúc 22 giờ ngày 2/12, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.

Lịch sử đối đầu, nhận định Ghana vs Uruguay bảng H World Cup 2022, 22h00 ngày 2/12

Lịch sử đối đầu, nhận định Ghana vs Uruguay bảng H World Cup 2022, 22h00 ngày 2/12
Lịch sử đối đầu Ghana vs Uruguay. Nhận định trận đấu Ghana vs Uruguay ở lượt trận cuối bảng H World Cup 2022, 22h00 ngày hôm nay 2/12. Dự đoán kết quả Ghana vs Uruguay.

Lịch sử đối đầu, nhận định Hàn Quốc vs Bồ Đào Nha bảng H World Cup 2022, 22h00 ngày 2/12

Lịch sử đối đầu, nhận định Hàn Quốc vs Bồ Đào Nha bảng H World Cup 2022, 22h00 ngày 2/12
Lịch sử đối đầu Hàn Quốc vs Bồ Đào Nha. Nhận định trận đấu Hàn Quốc vs Bồ Đào Nha ở lượt trận cuối bảng H World Cup 2022, 22h ngày hôm nay 2/12. Dự đoán kết quả Hàn Quốc vs Bồ Đào Nha.

Xem trực tiếp Nhật Bản vs Tây Ban Nha, VTV, 02h00 ngày 02/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Xem trực tiếp Nhật Bản vs Tây Ban Nha, VTV, 02h00 ngày 02/12, World Cup 2022 trên kênh nào?
Cập nhật link xem Nhật Bản vs Tây Ban Nha, diễn ra lúc 02h00 ngày 2/12, xem trực tiếp Nhật Bản vs Tây Ban Nha, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Xem thêm
Huyền thoại bến Vũng Rô và những chuyến tàu “không số"

Huyền thoại bến Vũng Rô và những chuyến tàu “không số"

Cách đây 58 năm ngày 28/11/1964, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước sang giai đoạn ác liệt nhất, những con tàu “không số” vượt qua nghìn trùng hiểm nguy, cập bến Vũng Rô mang theo hàng trăm tấn khí tài chi viện cho chiến trường Khu V và Tây Nguyên,... Những chuyến tàu “không số” và bến Vũng Rô mãi là niềm tự hào của quân, dân Phú Yên và của dân tộc ta...
NSƯT Quốc Khánh nhận quyết định nghỉ hưu

NSƯT Quốc Khánh nhận quyết định nghỉ hưu

NMO - Ngày 21/11, NSƯT Xuân Bắc - Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam đã trao quyết định nghỉ hưu cho NSƯT Quốc Khánh.
Tưng bừng ngày hội “hai trong một” ở tổ 8 phường Xuân Khanh

Tưng bừng ngày hội “hai trong một” ở tổ 8 phường Xuân Khanh

Đó là không khí trong ngày 16/11 tại Nhà văn hóa tổ dân phố 8, phường Xuân Khanh, thị xã Sơn Tây, TP Hà Nội
Vĩnh Phúc tổ chức phát triển du lịch và phát động trồng cây năm 2023

Vĩnh Phúc tổ chức phát triển du lịch và phát động trồng cây năm 2023

Sáng 30/11, tỉnh Vĩnh Phúc tổ chức phát động trồng cây năm 2023 vì mục tiêu phát triển du lịch và bảo vệ môi trường.
Mong muốn di sản Thành Nhà Hồ gần gũi hơn nữa với du khách trong và ngoài nước

Mong muốn di sản Thành Nhà Hồ gần gũi hơn nữa với du khách trong và ngoài nước

Chiều ngày 22/11, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành Nhà Hồ (Vĩnh Lộc, Thanh Hoá) đã tổ chức Hội nghị Tổng kết Câu lạc bộ các Di sản Thế giới tại Việt Nam trong nhiệm kỳ Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành Nhà Hồ là chủ tịch Câu lạc bộ và Lễ khai mạc trưng bày tr
Trải nghiệm kỳ nghỉ trăng mật đáng nhớ tại Cam Ranh Riviera

Trải nghiệm kỳ nghỉ trăng mật đáng nhớ tại Cam Ranh Riviera

Cùng một nửa của mình tận hưởng kỳ nghỉ 5 sao tại resort Cam Ranh Riviera Beach Resort & Spa là một trải nghiệm tuyệt vời mà bạn không nên bỏ lỡ khi đến Cam Ranh – Top 3 vịnh đẹp nhất thế giới.
Link xem trực tiếp Serbia vs Thụy Sĩ, VTV, 02h00 ngày 03/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Link xem trực tiếp Serbia vs Thụy Sĩ, VTV, 02h00 ngày 03/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Link xem trực tiếp Serbia vs Thụy Sĩ, diễn ra lúc 02h00 ngày 3/12, xem trực tiếp Serbia vs Thụy Sĩ, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Link xem trực tiếp Hàn Quốc vs Bồ Đào Nha, VTV, 22h00 ngày 02/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Link xem trực tiếp Hàn Quốc vs Bồ Đào Nha, VTV, 22h00 ngày 02/12, World Cup 2022 trên kênh nào?

Link xem trực tiếp Hàn Quốc vs Bồ Đào Nha, diễn ra lúc 22h00 ngày 2/12, xem trực tiếp Hàn Quốc vs Bồ Đào Nha, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Link xem trực tiếp Cameroon vs Brazil, VTV, 02h00 ngày 03/12, World Cup 2022

Link xem trực tiếp Cameroon vs Brazil, VTV, 02h00 ngày 03/12, World Cup 2022

Link xem trực tiếp Cameroon vs Brazil, diễn ra lúc 02h00 ngày 3/12, xem trực tiếp Cameroon vs Brazil, trong khuôn khổ World Cup 2022 phục vụ quý độc giả quan tâm.
Những cánh rừng đều xanh

Những cánh rừng đều xanh

Trở về quê sau bao năm lăn lộn, phóng tầm mắt nhìn quanh, những cánh rừng đã phục sinh. Quê hương vùng lõm, kí ức tuổi thơ là những mảng rừng xám xịt da beo với những đống tro nguội lạnh sau một trận lửa rừng rực.
Đồng đội

Đồng đội

Quyết vừa tới nhà, vứt “phịch” chiếc ba lô lộn ngược một cái nơi hè, vừa thở vừa nói với chị dâu:
Hoa hồng Vu lan...

Hoa hồng Vu lan...

Chị mới dọn về xóm, xây cái nhà nhỏ, định cư luôn. Con trai chị với con tôi chung lớp 5, ngày nào cũng qua nhà chơi. Thằng nhỏ lễ phép, chỉ phải cái hơi… sa đà: Sa vô chơi là quên luôn trời đất; bữa cơm nào mẹ cũng phải vác roi đi kiếm! Vài lần trò chuyện xã giao mới biết: Té ra chị Hân cũng mẹ đơn thân.
Xem trọn bộ phim "Đừng làm mẹ cáu"

Xem trọn bộ phim "Đừng làm mẹ cáu"

Ngày mới Online cập nhật link xem trọn bộ phim "Đừng làm mẹ cáu" của Quỳnh Kool phát sóng trên VTV3 chất lượng cao phục vụ đông đảo quý khán giả.
Lịch phát sóng "Đừng làm mẹ cáu" trên VTV

Lịch phát sóng "Đừng làm mẹ cáu" trên VTV

NMO - Bộ phim mới nhất của Quỳnh Kool có tựa đề "Đừng làm mẹ cáu" sẽ tiếp sóng thay cho phim "Thông gia ngõ hẹp" vừa mới kết thúc hôm 26/11.
Thanh Hà & Quốc Thiên ngọt ngào trong đêm nhạc “Tháng năm bên nhau”

Thanh Hà & Quốc Thiên ngọt ngào trong đêm nhạc “Tháng năm bên nhau”

Là những giọng ca trữ tình truyền cảm, quyến rũ được nhiều khán giả yêu mến, Thanh Hà, Quốc Thiên cùng khách mời Phương Uyên đã đem đến đêm nhạc Soul of the Forest “Tháng năm bên nhau” những ca khúc thật ngọt ngào, lãng mạn.
Phiên bản di động