Lời thì thầm của Đăk Bla

Dòng sông đó mang biết bao huyền thoại và cả những câu chuyện tình đẫm nước mắt đôi bờ. Nhưng tiếc thay, mấy năm gần đây dòng sông đang lịm dần giữa mùa nước cạn.

Ánh mắt xa xăm và lời thủ thỉ của già làng

Dòng Đăk Bla như dải lụa vắt qua Kon Tum, được hợp lưu bởi nguồn nước từ các con suối và 3 nhánh sông nhỏ là Đăk A Kôi, Đăk Snghe và Đăk Pne bắt nguồn từ dãy Ngọk Linh hùng vĩ và chảy dài 139km và cứ thế ngược về phía Tây trước khi gặp sông Krông Pô Cô ở huyện Sa Thầy nhập làm một thành sông Sê San, chảy qua đập thủy điện Yaly rồi sang lãnh thổ Campuchia để hòa vào dòng Mê Kông đổ ra biển Đông.

Nhìn dòng sông lững lờ lúc hoàng hôn, già A Xép, ở làng Kon Ktu, xã Đăk Rơ Wa, TP Kon Tum, một trong những ngôi làng cổ hiếm hoi còn lại của Tây Nguyên nằm bên bờ Đăk Bla, thủ thỉ rằng, Đăk Bla ngàn đời đã chở che, nuôi sống cho người dân của làng, cũng như của các làng Bahnar khác, như làng Pei Đôn, Plei Rơ Hai, Plei Tơ Nghia, làng Kon Jơri… ở hai bên bờ. Dòng sông ấy có lúc hiền lành như mái tóc êm của người con gái, có lúc lại hung dữ tựa cơn nóng giận của các chiến binh. Già A Xép kể, từ xa xưa người Bahnar đã gọi dòng sông này là Đăk Krong Plăh - dòng sông nước lớn. Trong tiếng Banah, “đăk” là nguồn nước, “plăh” là hung bạo, dữ tợn.

2004 4
Những con thuyền độc mộc trên dòng Đăk Bla.

Những mùa lũ, dòng sông cồn lên con nước hung hăng cuốn đi biết bao trâu bò, lúa gạo và cả người làng ở hai bên bờ. Mỗi mùa lũ như thế, những người làng lại cầu mong Yang đừng trừng phạt. A Xép kể, người của các làng Bahnar và Jrai hai bên sông này vẫn lưu truyền câu chuyện tình diễm lệ nhưng đầy xót xa. Nhiều đời trước, những người đầu tiên đến bên dòng Đăk Bla dựng buôn, lập làng là người Jrai và Bana. Người Jrai lập làng bên hữu ngạn, phía thượng lưu. Người Bana lập làng bên tả ngạn, phía hạ lưu. Tuy khác bộ tộc nhưng 2 buôn làng vẫn sống chan hòa, yêu thương nhau giữa núi rừng hùng vĩ. Một ngày, chiến tranh nổ ra khắp vùng Tây Nguyên, người làng Jrai và người làng Bana cũng trở nên thù địch, đánh nhau thường xuyên.

Nhưng, một chàng trai người Jrai lại đem lòng yêu thương cô gái người Bana mà không được buôn làng chấp nhận. Tuyệt vọng, họ hẹn nhau một đêm sáng trăng sẽ ra sông Đăk Bla tự sát để được chết bên nhau, qua đó hóa giải thù hận giữa 2 buôn làng. Ngày hẹn, đôi trai gái tự lao xuống dòng nước đang cuồn cuộn chảy. Dòng sông như hiểu được nỗi lòng của đôi trai gái ấy đã gầm lên những tiếng giận dữ báo hiệu cho 2 làng. Đến lúc biết sự thật, người dân 2 làng đều hối hận vì sự thù hận đã khiến cho đôi uyên ương phải chết tức tưởi. Cảm động trước tình yêu này, 2 làng quyết định gạt bỏ quá khứ, kết nghĩa anh em. Từ đấy, người làng của những Pei Đôn, Plei Rơ Hai, Plei Tơ Nghia, Kon Ktu… yêu thương lẫn nhau và cùng sống với dòng sông huyền thoại này.

2006 6
Những đứa trẻ tắm bên dòng sông mùa khô

Cuộc sống của người Bahnar hay Jrai và của người Rơ Ngao bên dòng sông này vẫn thế. Vào mùa mưa, nước lớn nên bà con phải qua lại bằng thuyền độc mộc hoặc bè. Mùa lũ, nước sông Đăk Bla trở nên hung dữ, không ai dám đi qua, mọi sinh hoạt, lao động cũng vì vậy mà trở nên gián đoạn. Đến mùa khô, dòng sông lặng lẽ trôi và bồi phù sa, để người làng trồng cấy và chăn nuôi.

Năm 1994, cầu Kon Klor khánh thành đã “đánh thức” kinh tế 2 bờ, tạo giao thương thuận tiện, cuộc sống của người dân cũng nhờ đó no đủ, nhộn nhịp hơn. Cầu Kon Klor đã bắt nhịp đôi bờ đưa mọi người đến gần nhau hơn và chiếc cầu được đưa vào sử dụng cũng chấm dứt luôn những chuyến đò ngang bằng xuồng độc mộc đã từng bao năm qua lại đôi bờ.

Ở dòng sông này, có những chiếc thuyền độc mộc như những chiếc lá rừng lững lờ trôi trong nắng cao nguyên. Chiếc thuyền ấy đưa người qua sông, mang nông sản trao đổi, hay đơn giản chỉ là nơi để trai gái hò hẹn mùa trăng sáng Ning Nơng.

Đừng để dòng sông hấp hối

Nhưng, mùa này đang là cuối mùa khô ở Tây Nguyên và con sông Đăk Bla đang trở mình lặng lẽ. Nhiều người đi trên cầu Đăk Bla khi nhìn xuống dòng sông chỉ còn thấy những cồn cát trắng, dòng sông hùng vĩ bao năm chỉ còn lại giống như những con lạch nhỏ. Dòng Đăk Bla chảy lặng lẽ, kiệt quệ nguồn nước và đầy xót xa.

Đầu nguồn sông, người ta đã xây dựng nhà máy thủy điện thượng Kon Tum. Dự án Thủy điện Thượng Kon Tum là Dự án bậc một trên hệ thống bậc thang Thủy điện sông Sê San. Để có nước chạy máy phát điện, nguồn nước của con sông đã bị chặn lại. Thêm vào đó, thời tiết những năm gần đây khắc nghiệt hơn, lượng mưa ít hơn và trữ lượng nước ngầm đáng kể.

Với già làng A Xép và với nhiều người, những ngôi làng cùng dòng Đăk Bla là một và sự gắn kết ấy đã trở nên một thứ trầm tích, là trầm tích của văn hóa và lịch sử về một vùng đất đầy ắp huyền thoại mà không phải ai cũng được may mắn nghe ông kể. Thời gian đi qua, khi già A Xép già hơn và khi dòng sông không còn nữa, nhưng câu chuyện của ông, của dòng sông chắc chắn sẽ khiến nhiều người không thể nguôi ngoai.

Minh Ngọc - Đinh Dũng

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

2020 - Năm thiên tai bất thường, cực đoan nhất trong lịch sử ở cả 3 miền đất nước

2020 - Năm thiên tai bất thường, cực đoan nhất trong lịch sử ở cả 3 miền đất nước

Năm thiên tai bất thường, cực đoan nhất trong lịch sử ở cả 3 miền đất nước là một trong 10 sự kiện được Bộ Tài Nguyên và Môi trường lựa chọn là sự kiện của Ngành năm 2020.
Không khí lạnh suy yếu, miền Bắc hửng nắng

Không khí lạnh suy yếu, miền Bắc hửng nắng

Do không khí lạnh suy yếu, miền Bắc và Bắc Trung Bộ ban ngày trời hửng nắng, đêm và sáng trời rét. Trong khi đó, khu vực Nam Bộ đêm và sáng trời se lạnh.
Bạc Liêu: Họp mặt báo chí mừng xuân Tân Sửa 2021

Bạc Liêu: Họp mặt báo chí mừng xuân Tân Sửa 2021

Chiều 18/1, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tổ chức buổi họp mặt các cơ quan báo chí đầu Xuân nhằm đánh giá kết quả phối hợp thực hiện công tác tuyên truyền năm 2020, nhiệm vụ trọng tâm năm 2021. Dự họp mặt báo chí có ông Lữ Văn Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; bà Lê Thị Ái Nam, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; ông Phạm Văn Thiều, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy;Trưởng văn phòng đại báo tại ĐBSCL, phóng viên thường trú trên địa bàn tỉnh.
Hà Tĩnh: Phạt Công ty chế biến rác thải Hoành Sơn 420 triệu đồng

Hà Tĩnh: Phạt Công ty chế biến rác thải Hoành Sơn 420 triệu đồng

Tổng cục Môi trường (Bộ TN&MT) vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường đối với Công ty TNHH MTV chế biến rác thải sinh hoạt Hoành Sơn (đóng tại thôn Nam Xuân Sơn, xã Kỳ Tân, huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh). Tổng số tiền doanh nghiệp này bị phạt là 420 triệu đồng.
Công đoàn Dược phẩm Tâm Bình nhận Cờ thi đua của Liên đoàn Lao động TP Hà Nội

Công đoàn Dược phẩm Tâm Bình nhận Cờ thi đua của Liên đoàn Lao động TP Hà Nội

Chiều 14/1 tại Hội nghị Sơ kết giữa nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội Công đoàn các cấp (nhiệm kỳ 2018 - 2020), do LĐLĐ quận Ba Đình tổ chức, Công đoàn Công ty Dược phẩm Tâm Bình đã đón nhận Cờ thi đua của LĐLĐ thành phố Hà Nội, chị Hoàng Phương, Chủ tịch Công đoàn được tặng Bằng khen của LĐLĐ thành phố Hà Nội. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực của tập thể Công đoàn Công ty và cá nhân Bí thư Công đoàn trong năm 2020 đầy khó khăn, thách thức.

Tin khác

Khởi tố 7 bị can làm 110 phiếu quan trắc môi trường sai sự thật

Khởi tố 7 bị can làm 110 phiếu quan trắc môi trường sai sự thật
Đỗ Thị Thoa đã cấu kết với 6 đối tượng làm 110 phiếu kết quả quan trắc sai sự thật để lập 48 báo cáo giám sát môi trường cung cấp cho 7 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.

Vụ 6.000m2 'đất vàng' vào tay tư nhân: Lập dự án 'khống” vay ngân hàng nghìn tỷ

Vụ 6.000m2 'đất vàng' vào tay tư nhân: Lập dự án 'khống” vay ngân hàng nghìn tỷ
Theo Thanh tra Chính phủ, Tổng Công ty Lương thực miền Nam (Vinafood 2) và đơn vị liên danh là Công ty Việt Hân Sài Gòn lợi dụng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại 4 khu “đất vàng” ở quận 1, TP Hồ Chí Minh để lập dự án "khống" vay ngân hàng hàng nghìn tỷ đồng trái luật. Việc lập dự án “khống” để vay tiền ngân hàng nhiều lần và được giải ngân ngay... là vi phạm các quy định của Luật các tổ chức tín dụng, quy chế cho vay...

Xét xử Vũ Huy Hoàng và đồng phạm: Triệu tập nguyên Thứ trưởng Nguyễn Nam Hải

Xét xử Vũ Huy Hoàng và đồng phạm: Triệu tập nguyên Thứ trưởng Nguyễn Nam Hải
Theo kế hoạch, sáng 18/1, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội mở lại phiên tòa xét xử sơ thẩm cựu Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng trong vụ án "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí" và "Vi phạm các quy định về quản lý đất đai" xảy ra tại Bộ Công Thương và thành phố Hồ Chí Minh.

Ra mắt Trung tâm Xúc tiến và Tư vấn đầu tư bất động sản khu vực phía Nam

Ra mắt Trung tâm Xúc tiến và Tư vấn đầu tư bất động sản khu vực phía Nam
Thị trường bất động sản Việt Nam nói chung và thị trường bất động sản TP.Hồ Chí Minh nói riêng đang đối diện với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là vấn đề minh bạch, thiếu thông tin pháp lý khiến hoạt động đầu tư của các doanh nghiệp bị tắc nghẽn.

Cục QLTT Đắk Lắk: Đấu tranh chống hàng giả, kiểm soát thị trường dịp Tết

Cục QLTT Đắk Lắk: Đấu tranh chống hàng giả, kiểm soát thị trường dịp Tết
Cục trưởng Cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh Đắk Lắk Mai Mạnh Toàn cho biết: “Cuối năm và dịp Tết Nguyên đán là thời điểm nhu cầu mua sắm của người dân trên địa bàn tỉnh tăng cao, đây cũng là thời điểm các đối tượng xấu trà trộn hàng kém chất lượng, hàng giả, hàng cấm…. với những phương thức, thủ đoạn hết sức tinh vi để trục lợi”.

Tỉnh An Giang: Làm tốt công tác phòng chống dịch Covid-19, tiếp tục phát triển kinh tế - xã hội năm 2021

Tỉnh An Giang: Làm tốt công tác phòng chống dịch Covid-19, tiếp tục phát triển kinh tế - xã hội năm 2021
Theo Nghị quyết số 23/NQ-HĐND ngày 11/12/2019 về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2020, mặc dù bị ảnh hưởng nghiêm trọng của đại dịch Covid-19, tỉnh An Giang đã thực hiện đạt và vượt 9/13 chỉ tiêu, tương đương đạt 9,23% chỉ tiêu.
Xem thêm
2020 - Năm thiên tai bất thường, cực đoan nhất trong lịch sử ở cả 3 miền đất nước

2020 - Năm thiên tai bất thường, cực đoan nhất trong lịch sử ở cả 3 miền đất nước

Năm thiên tai bất thường, cực đoan nhất trong lịch sử ở cả 3 miền đất nước là một trong 10 sự kiện được Bộ Tài Nguyên và Môi trường ...
Người dân được đốt loại pháo nào dịp Tết Tân Sửu 2021?

Người dân được đốt loại pháo nào dịp Tết Tân Sửu 2021?

Theo Nghị định số 137/2020 có hiệu lực từ ngày 11/1/2021, các cơ quan, tổ chức, cá nhân được phép đốt các loại pháo hoa gồm pháo bông (pháo que); ...
Không khí lạnh suy yếu, miền Bắc hửng nắng

Không khí lạnh suy yếu, miền Bắc hửng nắng

Do không khí lạnh suy yếu, miền Bắc và Bắc Trung Bộ ban ngày trời hửng nắng, đêm và sáng trời rét. Trong khi đó, khu vực Nam Bộ đêm ...
Các đề tài bám sát cuộc sống

Các đề tài bám sát cuộc sống

Ngày 16/1, Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh tổ chức vòng chung kết cuộc thi Khoa học kỹ thuật (KHKT) cấp Thành phố dành cho học sinh trung học năm ...
Lịch nghỉ Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021 của học sinh Hà Nội

Lịch nghỉ Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021 của học sinh Hà Nội

Theo nội dung văn bản của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, học sinh các trường trên địa bàn TP Hà Nội sẽ nghỉ Tết Nguyên đán Tân ...
Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới

Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới

Ngày 30/12, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch tổ chức lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. Nhân dịp này Trường đón ...
Tỉnh Thanh Hóa: Thêm 2 ca ghép thận đặc biệt khó được thực hiện thành công

Tỉnh Thanh Hóa: Thêm 2 ca ghép thận đặc biệt khó được thực hiện thành công

Ngày 26/11/2020, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa tiếp tục thực hiện thành công cùng lúc hai cặp ghép thận đặc biệt khó: một cặp người nhận có hiệu ...
Tấm lòng của HAI đối với người cao tuổi

Tấm lòng của HAI đối với người cao tuổi

Tổ chức Hỗ trợ NCT Quốc tế tại Việt Nam (HAI) vừa trao 2 gói hỗ trợ trị giá 213 triệu đồng cho Hội NCT các tỉnh Thừa Thiên Huế ...
Chuyện tình của ông lão “nhặt” vợ

Chuyện tình của ông lão “nhặt” vợ

Mái ấm của hai người vô gia cư chỉ là chiếc thuyền nhỏ lênh đênh trên dòng sông Hồng, nhưng lại là mơ ước của bao người. Ông Nguyễn Văn ...
Phiên bản di động