Trước đây, trong mỗi gia đình thường có nhiều thế hệ với số thành viên chung sống dưới một mái nhà rất đông, thì ngày nay các gia đình phổ biến là 2 thế hệ (cha mẹ và con). Người chủ gia đình thường mải mê làm kinh tế, nên thường vắng nhà. Vì vậy, các thành viên trong gia đình ít có thời gian bên nhau, ít có điều kiện để chăm sóc, giám sát hoạt động của con cái. Do đó, khi con em mình nghiện hút hoặc phạm tội về ma túy thì mới biết.
Một thực tế đáng quan tâm trong đời sống gia đình hiện nay là tỉ lệ li hôn tăng lên, nhất là các gia đình trẻ đã để lại những hậu quả xã hội nặng nề như: Con chung, con riêng, tranh chấp phân chia tài sản... Những vấn đề đó đã tác động mạnh mẽ tới việc hình thành nhân cách các em. Nhiều em đã bỏ nhà ra đi, trở thành bụi đời, nghiện hút, trộm cắp... Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội thì sự tự do cá nhân ngày càng phát triển đã tạo nên cho cuộc sống thêm phần phong phú, phát huy tính năng động, sáng tạo của mỗi người. Tuy nhiên, sự tự do quá trớn, không theo điều kiện cụ thể, không theo sự quản lí đã tạo ra sự tan vỡ gia đình và để lại nhiều hậu quả cho xã hội.
 |
| Ảnh minh họa |
Nhiều gia đình do hiếm hoi, muộn màng mới có được “đứa con vàng, con bạc” nên cưng chiều. Tuy nhiên, việc chiều chuộng quá mức, đặc biệt là việc cho các em tiền để chi tiêu nhưng không kiểm tra được cũng là nguyên nhân quan trọng dẫn con trẻ đến với ma túy. Nghiên cứu những trường hợp nghiện ma túy cho thấy ngoài nguyên nhân do thiếu sót, buông lỏng sự quản lí của gia đình, một nguyên nhân khác là ý thức tự rèn luyện, tu dưỡng của cá nhân quá yếu hoặc hoàn cảnh khách quan đưa đến nên bị bạn xấu lôi kéo, rủ rê đến với ma túy. Nhiều em học giỏi, chăm ngoan nhưng chỉ một lần dự sinh nhật bạn, vì vui bạn chúc rượu, bia say, rồi thử một lần rồi nghiện lúc nào không biết.
Một số khác đi học tập, lao động ở xa gia đình không chịu giữ mình nên đã sa vào ma túy. Một bài học lớn cho các bậc phụ huynh là phải kiểm soát sự chi tiêu của con cái. Mọi sự xin tiền quá mức là dấu hiệu nghi vấn có liên quan đến sử dụng ma túy. Vì vậy, những gia đình có con em đi học tập, lao động xa nhà thì cha mẹ cần dành thời gian để kiểm tra, giáo dục, duy trì mối quan hệ chặt chẽ với nhà trường, cơ quan quản lí, đặc biệt những người bạn tốt, thân thiết của con em mình. Cần dạy cho các em biết chọn bạn tốt để chơi. Sự phát hiện kịp thời những vi phạm ban đầu sẽ giúp cho gia đình có biện pháp giáo dục, ngăn chặn, con cái sa vào tội lỗi.
Gia đình cần giáo dục cho các em hiểu sâu sắc tác hại ghê gớm của ma túy để các em không bị quyến rũ, lôi kéo vào ma túy. Quản lí chặt chẽ các quá trình học chính khóa, học thêm, vui chơi ngoài giờ, quan hệ với bạn bè, sử dụng tiền... Gia đình là nơi phát hiện sớm những biểu hiện tiêu cực, những vi phạm, trong đó có tệ nạn và tội phạm về ma túy. Trong trường hợp con cái bị sa vào ma túy thì các bậc cha mẹ cũng đừng quá đau khổ, đừng sợ mất sĩ diện mà không dám cho con em đi cai nghiện. Mỗi người hãy bình tĩnh và sáng suốt giải quyết vấn đề. Phát hiện sớm và kiên quyết cai nghiện, quản lí chặt chẽ sau cai nghiện là biện pháp tốt nhất cứu con chúng ta khỏi thảm họa ma túy. Bên cạnh đó cần kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội; kết hợp giữa gia đình và đoàn thể, khu phố trong việc quản lí, giáo dục trẻ em.
Có thể nói gia đình có vai trò to lớn trong phòng ngừa, ngăn chặn các tệ nạn xã hội và tội phạm, trong đó có vấn đề ma túy. Quan tâm đến hoạt động của gia đình, bồi dưỡng những kiến thức về phòng, chống ma túy cho những người chủ gia đình để họ biết cách quản lí, giáo dục các thành viên trong gia đình tránh xa ma túy. Cùng với sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội, việc thực hiện tổng hợp các biện pháp giáo dục, kinh tế, hành chính và pháp luật có vai trò to lớn đối với công tác phòng ngừa, ngăn chặn ma túy.
