Dược thiện phòng chống viêm tắc động mạch

Viêm tắc động mạch là một bệnh khá thường gặp do nhiều nguyên nhân gây nên với tổn thương đặc trưng là viêm tắc một phần hay hoàn toàn các động mạch ở chi thể dẫn đến tình trạng suy giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng các tổ chức gây nên triệu chứng đau đớn nặng nề, teo cơ, lở loét rồi cuối cùng là hoại tử và bong rụng các ngón tay hoặc ngón chân.
Trong y học cổ truyền, viêm tắc động mạch được mô tả từ rất sớm trong phạm vi chứng “thoát thư” và được phòng chống bằng nhiều biện pháp khác nhau, trong đó có việc sử dụng các món ăn - bài thuốc (dược thiện). Bài viết này xin được giới thiệu một số công thức điển hình.

1. Với thể Hư hàn

Chứng trạng: Người bệnh sợ lạnh thích ấm, chi thể lạnh lẽo, đau đớn, nhức nhối, tê bì, tăng lên khi lạnh, giảm khi chườm hoặc ngâm nước nóng, sắc da nhợt nhạt, vết loét xám tối, chất lưỡi nhợt tía, rêu lưỡi trắng nhờn, mạch huyền khẩn

Dược thiện:

- Thịt gà 250g thái miếng đem hầm chín rồi cho thêm 15g hồng hoa vào đun tiếp, khi được chế thêm gia vị, ăn nóng. Công dụng: Ôn thông kinh mạch, ích khí hoạt huyết, chỉ thống.

- Thịt ức gà 250 thái miếng đem ướp với gừng thái chỉ, hành củ giã nát, muối và một chút rượu vang trong 60 phút rồi đem ninh với 250g gạo nếp thành cháo, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: ích khí ôn kinh.

Dược thiện phòng chống viêm tắc động mạch
Viêm tắc động mạch

2. Với thể Nhiệt ứ

Chứng trạng: Người bệnh thích lạnh sợ nóng, chi thể đau đớn nhức nhối như lửa đốt, đau kịch liệt về đêm, chườm lạnh thì đỡ, chườm nóng đau tăng, da vị trí bị bệnh sắc đỏ tía, sưng nề, tiểu tiện sẻn đỏ, đại tiện táo kết, chất lưỡi đỏ giáng, rêu lưỡi vàng, mạch trầm sáp hoặc tế sáp.

Dược thiện:

- Đan sâm 30g thái vụn đem ngâm với 500ml rượu trắng, sau 7 ngày thì dùng được, uống mỗi ngày 2 - 3 lần, mỗi lần 20 - 30ml. Công dụng: Ôn kinh hoạt huyết, khứ ứ chỉ thống.

- Hồng hoa 3g, bách hợp 20g, đường trắng lượng vừa phải. Đem bách hợp sắc trong 10 phút, tiếp đó cho hồng hoa vào đun thêm 10 phút nữa là được, bỏ bã, chế thêm đường đỏ, uống trong ngày. Công dụng: Hoạt huyết hóa ứ, chỉ thống.

- Lệ chi 5 quả đem nấu với 30g gạo tẻ thành cháo, ăn nguội. Công dụng: Thanh nhiệt dưỡng âm, trừ phiền.

3. Với thể Huyết ứ

Chứng trạng: Chi bị bệnh lạnh, căng chướng, tê bì, đau cách hồi, đau nhiều về đêm, sắc da đỏ tối hoặc đỏ tía hoặc xanh tía, chất lưỡi tía, có điểm hoặc mảng huyết ứ, mạch trần tế hoặc trầm sáp.

Dược thiện:

- Hồng hoa 30g đem ngâm với 500ml rượu trắng, sau 7 ngày thì dùng được, uống mỗi ngày 2 - 3 lần, mỗi lần 20 - 30ml. Công dụng: Ôn kinh hoạt huyết, chỉ thống.

- Xuyên khung 6g và hoàng kì 15g đem sắc lấy nước rồi ninh với 50g gạo nếp thành cháo, ăn trong ngày. Công dụng: Hoạt huyết hóa ứ, hành khí chỉ thống.

- Thịt dê 200g, hồng hoa 10g, gạo nếp 250g. Thịt dê thái miếng. ướp với gia vị rồi đem ninh với hồng hoa và gạo nếp thành cháo, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Ôn kinh hoạt lạc, khứ ứ chỉ thống.

4. Với thể Nhiệt độc

Chứng trạng: Các ngón chân hoặc tay bị bệnh tía xám hoặc hoại tử khô đen, đau như bị thiêu đốt, đau kịch liệt về đêm, thậm chí bị bong rụng, có thể bị sốt, môi khô họng khát, đại tiện táo, tiểu tiện sẻn đỏ, chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng khô, mạch tế sác.

Dược thiện:

- Đan sâm 10g, kim ngân hoa 10g, hoàng bá 10g, trà xanh 20g, tất cả đem sắc trong 20 phút lấy nước uống thay trà trong ngày. Công dụng: Giải độc thông lạc, hoạt huyết chỉ thống.

- Sinh mã xỉ hiện (rau sam tươi) 250g, huyền sâm 10g, cam thảo sống 10g, dầu vừng 10g, dấm chua 10g, gạo tẻ 60g. Đem huyền sâm và cam thảo sắc trong 20 phút, bỏ bã lấy nước rồi ninh với gạo thành cháo, sau đó cho mã xỉ hiện thái nhỏ đun thêm vài phút nữa là được, cho dầu, dấm và gia vị vừa đủ, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Thanh nhiệt giải độc, dưỡng âm trừ ứ.

- Hồng hoa 5g, xuyên khung 5g, măng tươi 200g. Đem xuyên khung sắc trong 10 phút, bỏ bã lấy nước, cho tiếp hồng hoa vào đun trong 10 phút, bỏ măng tươi đã thái chỉ vào đun chín là được, chế thêm gia vị, dùng làm canh ăn. Công dụng: Hoạt huyết thông lạc, khứ mủ chỉ thống.

5. Với thể Khí huyết lưỡng hư

Chứng trạng: Thể chất gầy mòn, tinh thần mệt mỏi, thần sắc nhợt nhạt, hay chóng mặt, hồi hộp, sọ lạnh, dễ vã mồ hôi, da khô bong vẩy, móng chân khô dày, ăn kém, chậm tiêu, đại tiện lỏng loãng, cơ nhục teo nhẽo, chất lưỡi nhợt, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch trầm tế vô lực.

Dược thiện:

- Đậu tương 1 bát, gạo tẻ 90g, đường đỏ 50g. Đậu tương ngâm bỏ vỏ đem nấu với gạo thành cháo rồi cho thêm đường đỏ, ăn trong ngày. Công dụng: ích khí dưỡng huyết, hoạt huyết.

- Thịt dê 50g, gừng tươi 10g, đậu phụ 250g. Thịt dê thái miếng, ướp gừng tươi thái chỉ ninh nhừ, cho đậu phụ vào đun sôi vài dạo là được, chế đủ gia vị, ăn nóng. Công dụng: Ôn trung bổ hư, điều hòa khí cơ.

- Thịt lừa 250g, đương quy 30g, hai thứ đem hầm thật nhừ, chế đủ gia vị, ăn nóng. Công dụng: Bổ khí, dưỡng huyết, hoạt huyết.

- Thịt dê 1000g thái quân cờ đem hầm với hoàng kì 50g, chế đủ gia vị, chia ăn vài lần. Công dụng: Bổ khí dưỡng huyết.

6. Với thể Thận hư

Chứng trạng: Tinh thần mỏi mệt, sắc mặt nhợt xạm kém tươi, miệng nhạt không khát, đầu choáng mắt hoa, lưng đau gối mỏi, nửa người trên thì nóng, nửa người dưới thì lạnh, cơ bắp mềm nhẽo, đại tiện lỏng loãng, tiểu tiện trong dài, chất lưỡi nhợt, rêu lưỡi trắng mỏng.

Dược thiện:

- Phụ tử chế 8g, quế nhục 15g, gà mái 1 con. Gà làm thịt, bỏ nội tạng, cho phụ tử chế, quế nhục, gừng tươi, hành và gia vị vừa đủ vào trong bụng gà rồi đem hầm nhừ, ăn nóng. Công dụng: Ôn thận tráng dương, thông kinh mạch, dùng cho thể thân dương hư.

- Ba ba 500g, sinh địa 20g, đại táo 30g. Ba ba làm thịt, bỏ nội tạng, cho sinh địa, đại táo và gia vị vừa đủ vào trong rồi đem hấp cách thủy. Công dụng tư âm thanh nhiệt, dùng cho thể thận âm hư.

ThS, BS Hoàng Khánh Toàn
(Nguyên Chủ nhiệm khoa YHCT Bệnh viện Trung ương Quân đội 108)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bộ Y tế công bố danh mục chi tiết khám miễn phí toàn dân

Bộ Y tế công bố danh mục chi tiết khám miễn phí toàn dân

Hàng triệu người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, với các xét nghiệm quan trọng như đường huyết, chức năng gan thận, X-quang tim phổi. Chính sách mới không chỉ giúp phát hiện bệnh sớm mà còn hướng tới xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn dân từ năm 2026.
Ngừng tim sau 4 giờ đau ngực: Cảnh báo “thời gian vàng” trong nhồi máu cơ tim

Ngừng tim sau 4 giờ đau ngực: Cảnh báo “thời gian vàng” trong nhồi máu cơ tim

Chỉ sau vài giờ xuất hiện cơn đau ngực, một người đàn ông 73 tuổi đã rơi vào ngừng tim do nhồi máu cơ tim cấp.
Nuôi dưỡng lòng biết ơn

Nuôi dưỡng lòng biết ơn

Người ta thường đi tìm bí quyết sống lâu trong thuốc tốt, thực phẩm lành mạnh, giấc ngủ đủ và những bài tập phù hợp. Tất cả những điều ấy đều quan trọng. Nhưng bên cạnh chăm sóc thể chất, còn có một nền tảng âm thầm mà sâu sắc đối với sức khỏe tuổi già: đó là nuôi dưỡng lòng biết ơn...
Đau sau Zona ở người lớn tuổi và giải pháp điều trị hiệu quả

Đau sau Zona ở người lớn tuổi và giải pháp điều trị hiệu quả

Zona thần kinh (giời leo) là bệnh lý thường gặp ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, điều khiến nhiều bệnh nhân ám ảnh nhất không chỉ là những tổn thương ngoài da mà còn là tình trạng đau thần kinh kéo dài sau Zona – biến chứng có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Phát huy giá trị y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe Nhân dân Thủ đô

Phát huy giá trị y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe Nhân dân Thủ đô

Trong nhịp sống đô thị ngày càng hối hả, khi những bệnh mạn tính, bệnh tuổi già gia tăng, nhu cầu tìm về các phương pháp điều trị an toàn, bền vững như y học cổ truyền trở nên rõ nét hơn bao giờ hết.

Tin khác

Hải Phòng hướng tới khám sức khỏe miễn phí cho người dân mỗi năm một lần

Hải Phòng hướng tới khám sức khỏe miễn phí cho người dân mỗi năm một lần
Hướng tới mục tiêu phấn đấu từ năm 2026, người dân trên địa bàn thành phố Hải Phòng sẽ được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất 01 lần/năm và được lập, quản lý Sổ sức khỏe điện tử theo quy định.

Bộ Y tế: Cảnh báo về virus Hanta sau chùm ca tử vong trên du thuyền MV Hondius

Bộ Y tế: Cảnh báo về virus Hanta sau chùm ca tử vong trên du thuyền MV Hondius
Chùm ca bệnh do virus Hanta khiến 3 người tử vong trên du thuyền quốc tế MV Hondius đang thu hút sự chú ý của cộng đồng y tế toàn cầu.

Ứng dụng AI trong chẩn đoán thần kinh – cơ: Thêm cơ hội phát hiện sớm bệnh ở người cao tuổi

Ứng dụng AI trong chẩn đoán thần kinh – cơ: Thêm cơ hội phát hiện sớm bệnh ở người cao tuổi
Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực y tế đang mở ra nhiều hướng tiếp cận mới trong chẩn đoán và điều trị bệnh. Tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp, hệ thống máy điện cơ thế hệ mới tích hợp AI vừa được triển khai tại Khoa Lão khoa được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao khả năng phát hiện sớm các bệnh lý thần kinh – cơ, đặc biệt ở người cao tuổi, nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc các bệnh lý thoái hóa thần kinh nhưng triệu chứng ban đầu thường khó nhận biết.

TP Hồ Chí Minh xuất hiện mô hình kết hợp fitness – phục hồi chức năng – y học thể thao

TP Hồ Chí Minh xuất hiện mô hình kết hợp fitness – phục hồi chức năng – y học thể thao
Ngày 7/5, California Fitness & Yoga công bố hợp tác với Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị Bệnh nghề nghiệp TP Hồ Chí Minh và Liên đoàn Muay TP Hồ Chí Minh nhằm triển khai mô hình kết hợp tập luyện với phục hồi chức năng và y học thể thao.

Tiến bộ nhãn khoa: Cá nhân hóa điều trị, nâng cao chất lượng thị lực trong kỷ nguyên số

Tiến bộ nhãn khoa: Cá nhân hóa điều trị, nâng cao chất lượng thị lực trong kỷ nguyên số
Hội thảo quốc tế của Bệnh viện Mắt Quốc tế DND cập nhật xu hướng chẩn đoán, phẫu thuật và điều trị hiện đại.

Bộ Y tế: Từ 2026, người dân được khám sức khỏe miễn phí mỗi năm một lần

Bộ Y tế: Từ 2026, người dân được khám sức khỏe miễn phí mỗi năm một lần
Bộ Y tế vừa ban hành kế hoạch triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí hằng năm cho người dân, hướng tới phát hiện sớm bệnh tật, giảm chi phí điều trị và xây dựng hệ thống quản lý sức khỏe toàn dân, liên tục theo vòng đời.

Mỗi ngày 20 phút đạp xe: Cách người cao tuổi giữ gìn sức khỏe và tinh thần

Mỗi ngày 20 phút đạp xe: Cách người cao tuổi giữ gìn sức khỏe và tinh thần
Ở tuổi xế chiều, cơ thể dần suy giảm chức năng, đặc biệt là hệ tim mạch, xương khớp và hô hấp. Việc duy trì vận động đều đặn đóng vai trò quan trọng trong việc làm chậm quá trình lão hóa.

Tâm an - vạn bệnh tiêu tan

Tâm an - vạn bệnh tiêu tan
Từ xa xưa, Nam y Việt Nam đã xem tâm lý là gốc rễ của sức khỏe, coi sự an định nội tâm là nền tảng để thân thể tự điều hòa và hồi phục. Ngày nay, y học hiện đại ngày càng làm rõ mối liên hệ chặt chẽ giữa cảm xúc, hệ thần kinh, miễn dịch và bệnh mạn tính. Khi tâm an, cơ thể không chỉ giảm bệnh, mà còn kích hoạt những cơ chế tự chữa lành sâu sắc, mở ra con đường sống khỏe và sống thọ bền vững...

Bác sĩ Bạch Mai xử trí khẩn cấp ca nghi đột quỵ trên chuyến bay Hà Nội - Paris

Bác sĩ Bạch Mai xử trí khẩn cấp ca nghi đột quỵ trên chuyến bay Hà Nội - Paris
Vượt qua điều kiện y tế hạn chế trên máy bay, GS.TS.BS Mai Duy Tôn - Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai đã kịp thời thăm khám, xử trí một trường hợp hành khách nước ngoài có dấu hiệu liệt mặt nghi đột quỵ, giúp chuyến bay không phải hạ cánh khẩn cấp.

Phòng ngừa loãng xương: Bí quyết xương chắc khỏe tuổi trung niên

Phòng ngừa loãng xương: Bí quyết xương chắc khỏe tuổi trung niên
Loãng xương là một bệnh lý diễn tiến âm thầm do lão hóa, làm suy yếu cấu trúc xương, khiến xương trở nên giòn và dễ gãy, nghiêm trọng nhất là tăng nguy cơ gãy xương ở các vị trí quan trọng như cổ xương đùi, gây đau đớn và mất khả năng vận động...

Trà dưỡng sinh: Bài thuốc trường thọ

Trà dưỡng sinh: Bài thuốc trường thọ
Trong văn hóa Á Đông, trà không chỉ là thức uống, mà là cách con người nói chuyện với đất trời, với cây cỏ, với chính mình. Sâu xa hơn, trà là một trong những hình thức dưỡng sinh tinh tế nhất mà cha ông ta để lại...

Già hóa dân số và yêu cầu chuyển đổi sang “già hóa khỏe mạnh” ở Việt Nam

Già hóa dân số và yêu cầu chuyển đổi sang “già hóa khỏe mạnh” ở Việt Nam
Thực trạng này không chỉ đặt ra thách thức cho hệ thống y tế, mà còn tác động trực tiếp đến an sinh xã hội và phát triển kinh tế trong bối cảnh già hóa đang diễn ra nhanh chóng.

Người cao tuổi nên trang bị thiết bị chăm sóc sức khỏe gì để sống khỏe mỗi ngày?

Người cao tuổi nên trang bị thiết bị chăm sóc sức khỏe gì để sống khỏe mỗi ngày?
Hiện nay, việc chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi không chỉ diễn ra ở bệnh viện hay phòng khám, mà bắt đầu ngay từ những thói quen nhỏ trong đời sống hằng ngày. Một chiếc máy đo huyết áp đặt nơi đầu giường, một thiết bị massage sử dụng mỗi buổi tối hay đơn giản là chiếc nhiệt kế sẵn trong tủ thuốc… đang dần trở thành những “người bạn đồng hành” quen thuộc...

Khi công nghệ đồng hành cùng tuổi già

Khi công nghệ đồng hành cùng tuổi già
Trong bối cảnh già hóa dân số tại Việt Nam, nhu cầu hỗ trợ NCT trong sinh hoạt hằng ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, phần lớn các thiết bị thông minh hiện nay vẫn được thiết kế theo hướng ưu tiên giới trẻ, dẫn đến hạn chế trong khả năng tiếp cận của nhóm NCT, đặc biệt trong các thao tác tương tác và tiếp nhận thông tin. Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu đề xuất một mô hình hệ thống hỗ trợ sinh hoạt cho NCT theo hướng giảm thiểu thao tác vật lý và ưu tiên tương tác bằng giọng nói tự nhiên - Đó là Mimi - người quản gia ảo thấu hiểu lòng người...

Già hóa dân số mở cơ hội cho du lịch y tế tại Hà Nội

Già hóa dân số mở cơ hội cho du lịch y tế tại Hà Nội
Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, Hà Nội đang chuyển hướng mạnh mẽ từ “chữa bệnh” sang “chăm sóc sức khỏe toàn diện”. Đáng chú ý, mô hình du lịch y tế được đặt lên bàn nghiên cứu như một hướng đi mới - không chỉ phục vụ người dân mà còn mở ra cơ hội đưa Thủ đô trở thành điểm đến chăm sóc sức khỏe của khu vực.
Xem thêm
Bộ Y tế công bố danh mục chi tiết khám miễn phí toàn dân

Bộ Y tế công bố danh mục chi tiết khám miễn phí toàn dân

Hàng triệu người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, với các xét nghiệm quan trọng như đường huyết, chức năng gan thận, X-quang tim phổi. Chính sách mới không chỉ giúp phát hiện bệnh sớm mà còn hướng tới xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn dân từ năm 2026.
Ngừng tim sau 4 giờ đau ngực: Cảnh báo “thời gian vàng” trong nhồi máu cơ tim

Ngừng tim sau 4 giờ đau ngực: Cảnh báo “thời gian vàng” trong nhồi máu cơ tim

Chỉ sau vài giờ xuất hiện cơn đau ngực, một người đàn ông 73 tuổi đã rơi vào ngừng tim do nhồi máu cơ tim cấp.
Đau sau Zona ở người lớn tuổi và giải pháp điều trị hiệu quả

Đau sau Zona ở người lớn tuổi và giải pháp điều trị hiệu quả

Zona thần kinh là bệnh lý thường gặp ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, điều khiến nhiều bệnh nhân ám ảnh nhất là tình trạng đau thần kinh kéo dài sau Zona
Để cơn hen không còn là “Nỗi ám ảnh” khi thời tiết chuyển mùa

Để cơn hen không còn là “Nỗi ám ảnh” khi thời tiết chuyển mùa

TS.BS Nguyễn Hữu Trường - Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai đưa ra những “tư vấn vàng” giúp người cao tuổi kiểm soát bệnh hen phế quản, vui sống khỏe mạnh khi thời tiết chuyển mùa nồm ẩm, mưa rét.
Giải pháp điều trị thoái hóa khớp gối cho người bệnh cao tuổi

Giải pháp điều trị thoái hóa khớp gối cho người bệnh cao tuổi

Bệnh viện đa khoa tỉnh Thanh Hóa vừa phẫu thuật thành công bệnh nhân 76 tuổi bị thoái hóa khớp gối bằng phương pháp thay khớp gối toàn phần bảo toàn cơ.
Chủ động phòng ngừa bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính khi trời rét - Lời khuyên đặc biệt cho người cao tuổi

Chủ động phòng ngừa bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính khi trời rét - Lời khuyên đặc biệt cho người cao tuổi

Thời tiết lạnh dễ làm bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) bùng phát, đặc biệt ở người cao tuổi. Bài viết cập nhật dấu hiệu, cách phòng ngừa và lời khuyên từ chuyên gia y tế.
Nuôi dưỡng lòng biết ơn

Nuôi dưỡng lòng biết ơn

Người ta thường đi tìm bí quyết sống lâu trong thuốc tốt, thực phẩm lành mạnh, giấc ngủ đủ và những bài tập phù hợp. Tất cả những điều ấy đều quan trọng. Nhưng bên cạnh chăm sóc thể chất, còn có một nền tảng âm thầm mà sâu sắc đối với sức khỏe tuổi già: đó là nuôi dưỡng lòng biết ơn...
TP Hồ Chí Minh xuất hiện mô hình kết hợp fitness – phục hồi chức năng – y học thể thao

TP Hồ Chí Minh xuất hiện mô hình kết hợp fitness – phục hồi chức năng – y học thể thao

California Fitness & Yoga hợp tác cùng bệnh viện Phục hồi chức năng và Liên đoàn Muay TP Hồ Chí Minh phát triển mô hình y học thể thao kết hợp tập luyện.
Lan tỏa phong trào hiến máu tình nguyện, chung tay vì cộng đồng

Lan tỏa phong trào hiến máu tình nguyện, chung tay vì cộng đồng

Sáng ngày 7/4, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam phối hợp với Sở Y tế thành phố Hải Phòng và Hội Chữ thập đỏ thành phố tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân, Ngày Sức khỏe Thế giới và Ngày Toàn dân hiến máu tình nguyện.
Phiên bản di động