Dược thiện phòng chống viêm tắc động mạch

Viêm tắc động mạch là một bệnh khá thường gặp do nhiều nguyên nhân gây nên với tổn thương đặc trưng là viêm tắc một phần hay hoàn toàn các động mạch ở chi thể dẫn đến tình trạng suy giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng các tổ chức gây nên triệu chứng đau đớn nặng nề, teo cơ, lở loét rồi cuối cùng là hoại tử và bong rụng các ngón tay hoặc ngón chân.
Trong y học cổ truyền, viêm tắc động mạch được mô tả từ rất sớm trong phạm vi chứng “thoát thư” và được phòng chống bằng nhiều biện pháp khác nhau, trong đó có việc sử dụng các món ăn - bài thuốc (dược thiện). Bài viết này xin được giới thiệu một số công thức điển hình.

1. Với thể Hư hàn

Chứng trạng: Người bệnh sợ lạnh thích ấm, chi thể lạnh lẽo, đau đớn, nhức nhối, tê bì, tăng lên khi lạnh, giảm khi chườm hoặc ngâm nước nóng, sắc da nhợt nhạt, vết loét xám tối, chất lưỡi nhợt tía, rêu lưỡi trắng nhờn, mạch huyền khẩn

Dược thiện:

- Thịt gà 250g thái miếng đem hầm chín rồi cho thêm 15g hồng hoa vào đun tiếp, khi được chế thêm gia vị, ăn nóng. Công dụng: Ôn thông kinh mạch, ích khí hoạt huyết, chỉ thống.

- Thịt ức gà 250 thái miếng đem ướp với gừng thái chỉ, hành củ giã nát, muối và một chút rượu vang trong 60 phút rồi đem ninh với 250g gạo nếp thành cháo, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: ích khí ôn kinh.

Dược thiện phòng chống viêm tắc động mạch
Viêm tắc động mạch

2. Với thể Nhiệt ứ

Chứng trạng: Người bệnh thích lạnh sợ nóng, chi thể đau đớn nhức nhối như lửa đốt, đau kịch liệt về đêm, chườm lạnh thì đỡ, chườm nóng đau tăng, da vị trí bị bệnh sắc đỏ tía, sưng nề, tiểu tiện sẻn đỏ, đại tiện táo kết, chất lưỡi đỏ giáng, rêu lưỡi vàng, mạch trầm sáp hoặc tế sáp.

Dược thiện:

- Đan sâm 30g thái vụn đem ngâm với 500ml rượu trắng, sau 7 ngày thì dùng được, uống mỗi ngày 2 - 3 lần, mỗi lần 20 - 30ml. Công dụng: Ôn kinh hoạt huyết, khứ ứ chỉ thống.

- Hồng hoa 3g, bách hợp 20g, đường trắng lượng vừa phải. Đem bách hợp sắc trong 10 phút, tiếp đó cho hồng hoa vào đun thêm 10 phút nữa là được, bỏ bã, chế thêm đường đỏ, uống trong ngày. Công dụng: Hoạt huyết hóa ứ, chỉ thống.

- Lệ chi 5 quả đem nấu với 30g gạo tẻ thành cháo, ăn nguội. Công dụng: Thanh nhiệt dưỡng âm, trừ phiền.

3. Với thể Huyết ứ

Chứng trạng: Chi bị bệnh lạnh, căng chướng, tê bì, đau cách hồi, đau nhiều về đêm, sắc da đỏ tối hoặc đỏ tía hoặc xanh tía, chất lưỡi tía, có điểm hoặc mảng huyết ứ, mạch trần tế hoặc trầm sáp.

Dược thiện:

- Hồng hoa 30g đem ngâm với 500ml rượu trắng, sau 7 ngày thì dùng được, uống mỗi ngày 2 - 3 lần, mỗi lần 20 - 30ml. Công dụng: Ôn kinh hoạt huyết, chỉ thống.

- Xuyên khung 6g và hoàng kì 15g đem sắc lấy nước rồi ninh với 50g gạo nếp thành cháo, ăn trong ngày. Công dụng: Hoạt huyết hóa ứ, hành khí chỉ thống.

- Thịt dê 200g, hồng hoa 10g, gạo nếp 250g. Thịt dê thái miếng. ướp với gia vị rồi đem ninh với hồng hoa và gạo nếp thành cháo, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Ôn kinh hoạt lạc, khứ ứ chỉ thống.

4. Với thể Nhiệt độc

Chứng trạng: Các ngón chân hoặc tay bị bệnh tía xám hoặc hoại tử khô đen, đau như bị thiêu đốt, đau kịch liệt về đêm, thậm chí bị bong rụng, có thể bị sốt, môi khô họng khát, đại tiện táo, tiểu tiện sẻn đỏ, chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng khô, mạch tế sác.

Dược thiện:

- Đan sâm 10g, kim ngân hoa 10g, hoàng bá 10g, trà xanh 20g, tất cả đem sắc trong 20 phút lấy nước uống thay trà trong ngày. Công dụng: Giải độc thông lạc, hoạt huyết chỉ thống.

- Sinh mã xỉ hiện (rau sam tươi) 250g, huyền sâm 10g, cam thảo sống 10g, dầu vừng 10g, dấm chua 10g, gạo tẻ 60g. Đem huyền sâm và cam thảo sắc trong 20 phút, bỏ bã lấy nước rồi ninh với gạo thành cháo, sau đó cho mã xỉ hiện thái nhỏ đun thêm vài phút nữa là được, cho dầu, dấm và gia vị vừa đủ, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Thanh nhiệt giải độc, dưỡng âm trừ ứ.

- Hồng hoa 5g, xuyên khung 5g, măng tươi 200g. Đem xuyên khung sắc trong 10 phút, bỏ bã lấy nước, cho tiếp hồng hoa vào đun trong 10 phút, bỏ măng tươi đã thái chỉ vào đun chín là được, chế thêm gia vị, dùng làm canh ăn. Công dụng: Hoạt huyết thông lạc, khứ mủ chỉ thống.

5. Với thể Khí huyết lưỡng hư

Chứng trạng: Thể chất gầy mòn, tinh thần mệt mỏi, thần sắc nhợt nhạt, hay chóng mặt, hồi hộp, sọ lạnh, dễ vã mồ hôi, da khô bong vẩy, móng chân khô dày, ăn kém, chậm tiêu, đại tiện lỏng loãng, cơ nhục teo nhẽo, chất lưỡi nhợt, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch trầm tế vô lực.

Dược thiện:

- Đậu tương 1 bát, gạo tẻ 90g, đường đỏ 50g. Đậu tương ngâm bỏ vỏ đem nấu với gạo thành cháo rồi cho thêm đường đỏ, ăn trong ngày. Công dụng: ích khí dưỡng huyết, hoạt huyết.

- Thịt dê 50g, gừng tươi 10g, đậu phụ 250g. Thịt dê thái miếng, ướp gừng tươi thái chỉ ninh nhừ, cho đậu phụ vào đun sôi vài dạo là được, chế đủ gia vị, ăn nóng. Công dụng: Ôn trung bổ hư, điều hòa khí cơ.

- Thịt lừa 250g, đương quy 30g, hai thứ đem hầm thật nhừ, chế đủ gia vị, ăn nóng. Công dụng: Bổ khí, dưỡng huyết, hoạt huyết.

- Thịt dê 1000g thái quân cờ đem hầm với hoàng kì 50g, chế đủ gia vị, chia ăn vài lần. Công dụng: Bổ khí dưỡng huyết.

6. Với thể Thận hư

Chứng trạng: Tinh thần mỏi mệt, sắc mặt nhợt xạm kém tươi, miệng nhạt không khát, đầu choáng mắt hoa, lưng đau gối mỏi, nửa người trên thì nóng, nửa người dưới thì lạnh, cơ bắp mềm nhẽo, đại tiện lỏng loãng, tiểu tiện trong dài, chất lưỡi nhợt, rêu lưỡi trắng mỏng.

Dược thiện:

- Phụ tử chế 8g, quế nhục 15g, gà mái 1 con. Gà làm thịt, bỏ nội tạng, cho phụ tử chế, quế nhục, gừng tươi, hành và gia vị vừa đủ vào trong bụng gà rồi đem hầm nhừ, ăn nóng. Công dụng: Ôn thận tráng dương, thông kinh mạch, dùng cho thể thân dương hư.

- Ba ba 500g, sinh địa 20g, đại táo 30g. Ba ba làm thịt, bỏ nội tạng, cho sinh địa, đại táo và gia vị vừa đủ vào trong rồi đem hấp cách thủy. Công dụng tư âm thanh nhiệt, dùng cho thể thận âm hư.

ThS, BS Hoàng Khánh Toàn
(Nguyên Chủ nhiệm khoa YHCT Bệnh viện Trung ương Quân đội 108)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Lựa chọn máy đo đường huyết phù hợp cho người cao tuổi

Lựa chọn máy đo đường huyết phù hợp cho người cao tuổi

Trong bối cảnh bệnh tiểu đường ngày càng phổ biến, đặc biệt ở người cao tuổi, việc chủ động theo dõi đường huyết tại nhà là rất cần thiết. Một chiếc máy đo đường huyết dễ sử dụng, cho kết quả chính xác sẽ giúp người bệnh kiểm soát tốt tình trạng sức khỏe, hạn chế biến chứng nguy hiểm. Tuy nhiên, giữa nhiều sản phẩm trên thị trường, đâu là lựa chọn phù hợp với người lớn tuổi?
Đái tháo đường - "Kẻ cướp ánh sáng" thầm lặng gây mù lòa

Đái tháo đường - "Kẻ cướp ánh sáng" thầm lặng gây mù lòa

Biến chứng võng mạc do đái tháo đường tiến triển âm thầm, có thể gây mù lòa nếu không được phát hiện sớm và kiểm soát kịp thời.
Hải Phòng: Tăng tốc bao phủ bảo hiểm y tế

Hải Phòng: Tăng tốc bao phủ bảo hiểm y tế

Theo kế hoạch, trong năm 2026 thành phố Hải Phòng phấn đấu tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt từ 95,5% dân số trở lên.
Bệnh viện Đa khoa Phương Đông: Điều trị cá thể hoá cho cụ ông 87 tuổi bị khối u vùng chậu lớn

Bệnh viện Đa khoa Phương Đông: Điều trị cá thể hoá cho cụ ông 87 tuổi bị khối u vùng chậu lớn

Hai tháng điều trị bế tắc vì nhiễm trùng nặng và khối u vùng chậu lớn, bệnh nhân rơi vào “vòng xoắn bệnh lý” nguy hiểm trước khi được kiểm soát bằng chiến lược điều trị cá thể hóa tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông.
Dưỡng sinh Tâm - Thân - Ý

Dưỡng sinh Tâm - Thân - Ý

Dưỡng sinh vốn không phải chuyện tập vài động tác hay uống thêm vài vị thuốc. Đó là nghệ thuật nuôi dưỡng toàn bộ sự sống từ tế bào, hơi thở đến tâm ý bên trong. Khi thân - tâm - ý vận hành hài hòa, trường năng lượng sống được kích hoạt, con người không chỉ khỏe mạnh hơn mà còn trẻ lâu, minh mẫn và an định trước biến động đời sống...

Tin khác

Phát hiện sớm “nốt mờ” ở phổi: Cơ hội vàng để ngăn ung thư tiến triển

Phát hiện sớm “nốt mờ” ở phổi: Cơ hội vàng để ngăn ung thư tiến triển
Ung thư phổi vẫn là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do ung thư tại Việt Nam.

Cảnh báo bệnh não mô cầu: Có thể gây tử vong chỉ trong 24 giờ

Cảnh báo bệnh não mô cầu: Có thể gây tử vong chỉ trong 24 giờ
Trước nguy cơ mắc bệnh viêm não mô cầu - căn bệnh nguy hiểm có thể cướp đi tính mạng chỉ trong vòng 24 giờ, nhu cầu tiêm vắc xin phòng bệnh tại nhiều cơ sở y tế đang gia tăng mạnh.

Top 5 máy đo huyết áp tại nhà: Dễ dùng, chính xác, giá hợp lý cho mọi gia đình

Top 5 máy đo huyết áp tại nhà: Dễ dùng, chính xác, giá hợp lý cho mọi gia đình
Trong bối cảnh các bệnh lý tim mạch và tăng huyết áp ngày càng phổ biến, việc sở hữu một máy đo huyết áp tại nhà đã trở thành nhu cầu thiết yếu của nhiều gia đình, đặc biệt là người trung niên và cao tuổi. Tuy nhiên, thị trường hiện nay rất đa dạng về mẫu mã, giá cả, khiến người dùng khó lựa chọn. Dưới đây là 5 dòng máy đo huyết áp được đánh giá cao về độ chính xác, tính năng và giá cả hợp lý.

Máy trợ thính cho người cao tuổi: Đa dạng thương hiệu, nhiều phân khúc giá

Máy trợ thính cho người cao tuổi: Đa dạng thương hiệu, nhiều phân khúc giá
Suy giảm thính lực là tình trạng phổ biến ở người cao tuổi, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giao tiếp và chất lượng sống. Khi việc nghe trở nên khó khăn, nhiều người dần thu mình, hạn chế giao tiếp và dễ rơi vào trạng thái cô lập. Trong bối cảnh đó, máy trợ thính không chỉ là thiết bị y tế mà còn là “cầu nối” giúp NCT duy trì sự gắn kết với gia đình và xã hội.

Sau khi đặt stent động mạch vành, người bệnh cần làm gì để bảo vệ trái tim?

Sau khi đặt stent động mạch vành, người bệnh cần làm gì để bảo vệ trái tim?
Đặt stent động mạch vành là một trong những tiến bộ quan trọng của tim mạch can thiệp, giúp tái thông dòng máu nuôi tim ở những bệnh nhân bị hẹp hoặc tắc động mạch vành. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo: thành công của ca can thiệp chỉ là bước khởi đầu, còn hiệu quả lâu dài phụ thuộc chủ yếu vào quá trình chăm sóc và tuân thủ điều trị của người bệnh.

Đau vai gáy kéo dài có thể là dấu hiệu chèn ép tủy sống

Đau vai gáy kéo dài có thể là dấu hiệu chèn ép tủy sống
Một cơn đau vai gáy tưởng chừng quen thuộc đã khiến chị Mai Lệ Huyền rơi vào tình huống nguy hiểm khi phát hiện thoát vị đĩa đệm cổ chèn ép tới 2/3 tủy sống.

Chạy đua với thời gian, Bệnh viện Quân y 175 giành lại “cơ hội vàng” cho nam thanh niên 20 tuổi

Chạy đua với thời gian, Bệnh viện Quân y 175 giành lại “cơ hội vàng” cho nam thanh niên 20 tuổi
Nhờ được phát hiện và can thiệp kịp thời trong “giờ vàng”, các bác sĩ tại Bệnh viện Quân y 175 đã phẫu thuật cấp cứu thành công một trường hợp xoắn tinh hoàn, bảo tồn được cơ quan sinh sản cho nam bệnh nhân 20 tuổi.

Viêm tụy cấp do tăng triglycerid: Cảnh báo nguy hiểm khi mỡ máu cao

Viêm tụy cấp do tăng triglycerid: Cảnh báo nguy hiểm khi mỡ máu cao
Viêm tụy cấp là một bệnh lý nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp
Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD)...

Tiến bộ trong thay khớp gối: Cá thể hóa điều trị và rút ngắn thời gian phục hồi cho bệnh nhân

Tiến bộ trong thay khớp gối: Cá thể hóa điều trị và rút ngắn thời gian phục hồi cho bệnh nhân
Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn, thành viên Tập đoàn y khoa Hoàn Mỹ với các thương hiệu Hoàn Mỹ, Hạnh Phúc và Thuận Mỹ, tổ chức hội thảo khoa học “Cập nhật những tiến bộ trong kỹ thuật thay khớp gối” nhằm chia sẻ những cập nhật chuyên môn mới, kinh nghiệm thực hành lâm sàng và tăng cường kết nối chuyên môn trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình.

Phẫu thuật nội soi điều trị thành công nhiều ca viêm ruột thừa cấp tại Trung tâm Y tế Hoàng Mai

Phẫu thuật nội soi điều trị thành công nhiều ca viêm ruột thừa cấp tại Trung tâm Y tế Hoàng Mai
Viêm ruột thừa cấp là một trong những bệnh lý ngoại khoa thường gặp, có thể xảy ra ở nhiều lứa tuổi. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm phúc mạc, nhiễm trùng ổ bụng, thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh. Thời gian gần đây, Trung tâm Y tế Hoàng Mai đã liên tiếp thực hiện thành công nhiều ca phẫu thuật nội soi cắt ruột thừa, giúp người bệnh được điều trị hiệu quả ngay tại địa phương.

Boxer’s Fracture - Chấn thương gãy xương bàn tay dễ gặp sau va chạm mạnh

Boxer’s Fracture - Chấn thương gãy xương bàn tay dễ gặp sau va chạm mạnh
Đằng sau những cú đấm mạnh trên võ đài hay chỉ đơn giản là một va chạm trong sinh hoạt hằng ngày, bàn tay rất dễ trở thành “nạn nhân” của một dạng chấn thương khá điển hình trong y khoa: Boxer’s Fracture. Điều đáng nói, chấn thương này không chỉ xảy ra với vận động viên boxing mà có thể gặp ở bất kỳ ai.

Bộ Y tế chấn chỉnh hoạt động hiến, lấy, ghép mô và bộ phận cơ thể người

Bộ Y tế chấn chỉnh hoạt động hiến, lấy, ghép mô và bộ phận cơ thể người
Bộ Y tế yêu cầu toàn ngành y tế tăng cường quản lý, chấn chỉnh hoạt động hiến, lấy và ghép mô, bộ phận cơ thể người nhằm bảo đảm tuân thủ pháp luật và bảo vệ sức khỏe, tính mạng người dân.

Cứu sống bệnh nhân biến chứng sau áp xe amidan

Cứu sống bệnh nhân biến chứng sau áp xe amidan
Đau họng, sốt, tự mua thuốc điều trị là thói quen của rất nhiều người hiện nay. Tuy nhiên, trên thực tế, cách làm này chỉ điều trị được một số triệu chứng, mà không tìm ra căn nguyên gốc của bệnh. Do đó, có thể đẩy chính mình vào tình trạng nguy hiểm. Câu chuyện của bệnh nhân N.H.T. là một ví dụ cụ thể:

Tiêu hoá khoẻ - Gốc rễ của trường thọ

Tiêu hoá khoẻ - Gốc rễ của trường thọ
Qua nghiên cứu ngày càng cho thấy hệ tiêu hóa giữ vai trò trung tâm trong miễn dịch, chuyển hóa và cả sức khỏe tinh thần. Vì vậy, nói đến trường thọ một cách thực chất, cần bắt đầu từ việc xây dựng một hệ tiêu hóa khỏe mạnh và ổn định...
Xem thêm
Đái tháo đường - "Kẻ cướp ánh sáng" thầm lặng gây mù lòa

Đái tháo đường - "Kẻ cướp ánh sáng" thầm lặng gây mù lòa

Biến chứng võng mạc do đái tháo đường tiến triển âm thầm, có thể gây mù lòa nếu không được phát hiện sớm và kiểm soát kịp thời.
Hải Phòng: Tăng tốc bao phủ bảo hiểm y tế

Hải Phòng: Tăng tốc bao phủ bảo hiểm y tế

Theo kế hoạch, trong năm 2026 thành phố Hải Phòng phấn đấu tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt từ 95,5% dân số trở lên.
Bệnh viện Đa khoa Phương Đông: Điều trị cá thể hoá cho cụ ông 87 tuổi bị khối u vùng chậu lớn

Bệnh viện Đa khoa Phương Đông: Điều trị cá thể hoá cho cụ ông 87 tuổi bị khối u vùng chậu lớn

Hai tháng điều trị bế tắc vì nhiễm trùng nặng và khối u vùng chậu lớn, bệnh nhân rơi vào “vòng xoắn bệnh lý” nguy hiểm trước khi được kiểm soát bằng chiến lược điều trị cá thể hóa tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông.
Để cơn hen không còn là “Nỗi ám ảnh” khi thời tiết chuyển mùa

Để cơn hen không còn là “Nỗi ám ảnh” khi thời tiết chuyển mùa

TS.BS Nguyễn Hữu Trường - Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai đưa ra những “tư vấn vàng” giúp người cao tuổi kiểm soát bệnh hen phế quản, vui sống khỏe mạnh khi thời tiết chuyển mùa nồm ẩm, mưa rét.
Giải pháp điều trị thoái hóa khớp gối cho người bệnh cao tuổi

Giải pháp điều trị thoái hóa khớp gối cho người bệnh cao tuổi

Bệnh viện đa khoa tỉnh Thanh Hóa vừa phẫu thuật thành công bệnh nhân 76 tuổi bị thoái hóa khớp gối bằng phương pháp thay khớp gối toàn phần bảo toàn cơ.
Chủ động phòng ngừa bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính khi trời rét - Lời khuyên đặc biệt cho người cao tuổi

Chủ động phòng ngừa bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính khi trời rét - Lời khuyên đặc biệt cho người cao tuổi

Thời tiết lạnh dễ làm bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) bùng phát, đặc biệt ở người cao tuổi. Bài viết cập nhật dấu hiệu, cách phòng ngừa và lời khuyên từ chuyên gia y tế.
Đái tháo đường - "Kẻ cướp ánh sáng" thầm lặng gây mù lòa

Đái tháo đường - "Kẻ cướp ánh sáng" thầm lặng gây mù lòa

Biến chứng võng mạc do đái tháo đường tiến triển âm thầm, có thể gây mù lòa nếu không được phát hiện sớm và kiểm soát kịp thời.
Đau vai gáy kéo dài có thể là dấu hiệu chèn ép tủy sống

Đau vai gáy kéo dài có thể là dấu hiệu chèn ép tủy sống

Một cơn đau vai gáy tưởng chừng quen thuộc đã khiến chị Mai Lệ Huyền rơi vào tình huống nguy hiểm khi phát hiện thoát vị đĩa đệm cổ chèn ép tới 2/3 tủy sống.
Sau kỳ nghỉ Tết, người cao tuổi cần chủ động tầm soát sức khỏe

Sau kỳ nghỉ Tết, người cao tuổi cần chủ động tầm soát sức khỏe

Tết Nguyên đán là dịp sum họp, vui xuân, nhưng cũng là khoảng thời gian nhiều người cao tuổi xao nhãng việc dùng thuốc, ăn uống thiếu kiểm soát, thức khuya, ít vận động. Không ít trường hợp sau kỳ nghỉ xuất hiện tăng huyết áp, rối loạn đường huyết, tái phát bệnh tim mạch hoặc nhập viện vì đột quỵ, suy tim, biến chứng đái tháo đường.
Phiên bản di động