Du Xuân với lúa trời Tràm Chim

“Ai ơi, về miệt Tháp Mười/ Cá tôm sẵn bắt, lúa trời sẵn ăn”. Câu ca dao cho thấy thiên nhiên đã hào phóng ban phát cho vùng Đồng Tháp Mười nhiều sản vật và tôm cá dồi dào. Nơi đây, nguồn lợi thủy sản thì ai cũng biết, nhưng lúa trời thì chỉ những bậc cao niên mới rành…

Về Vườn Quốc gia Tràm Chim để được trải nghiệm thu, đập và thưởng thức lúa trời… là một thú vui của khách du Xuân. Lúa trời là loại nông sản quý hiếm cao cấp, được triều Nguyễn đưa vào cung đình dùng trong những ngày đại lễ, cúng tế và tiếp đãi thượng khách. Quần thể lúa trời hiện còn được lưu giữ và bảo tồn khoảng 1.000ha tại Vườn Quốc gia Tràm Chim, huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp. Theo “Gia Định thành thông chí” của Trịnh Hoài Đức, lúa trời còn gọi là “quỷ cốc”; người dân Đồng Tháp Mười thì gọi là “lúa ma”. Loại lúa này không ai gieo sạ mà tự nhiên mọc trên cánh đồng mênh mông nước của Đồng Tháp Mười, sống khỏe trong môi trường khắc nghiệt như khô hạn, lũ lụt, phèn mặn và chống chọi được sâu bệnh...

Thu hoạch lúa trời
Thu hoạch lúa trời

Lúa trời tại đây có tên khoa học Oryza rufipogon là giống lúa có nguồn gen quý kháng rầy nâu, rầy lưng trắng. Hằng năm, khoảng tháng Tư dương lịch, bắt đầu mùa mưa, hạt lúa trời nảy mầm và mọc cao chừng 5 tấc, thân lúa cứng, lá to; rễ có khả năng khử các chất gây chua, hút dinh dưỡng, nước trong đất để tăng trưởng…

Từ tháng 8 đến tháng 12, cây lúa vươn dài, ngoi lên khỏi mặt nước, trổ đòng, đơm bông, vào hạt chắc rồi chín vào lúc nửa đêm và rơi rụng lúc mặt trời vừa ló dạng… Bông lúa to, dài và thẳng hơn lúa thường, hạt trên bông rất thưa, nhỏ… Ông Lê Chế Linh, cán bộ Khu Du lịch Tràm Chim cho biết: “Cây lúa trời có đặc tính chống được lũ. Mùa lũ, nước dâng cao, trong một đêm lúa sẽ vươn lên khỏi mặt nước. Nước lên tới đâu, lúa lên tới đó. Hạt lúa nhỏ có đuôi rất dài, sản lượng thấp nên chỉ còn trong Vườn bảo tồn chứ ở ngoài người ta tiêu diệt hết, vì nếu để bị lai sang lúa sản xuất sẽ ảnh hưởng đến năng suất. Do sống trong tự nhiên nên dưỡng chất trong lúa trời rất tốt cho sức khỏe…”.

Du Xuân với lúa trời Tràm Chim

Ngày xưa cư dân Đồng Tháp Mười thường đi gặt lúa trời vào lúc nửa đêm, tới hừng sáng là chở lúa đầy xuồng về nhà... Khi thu hoạch lúa trời, ít nhất phải có 2 người với đầy đủ phương tiện và dụng cụ, một chiếc xuồng ba lá căng tấm đệm dài gần 2m, cao 1,5m ở giữa theo chiều dọc của xuồng với hai cây đứng. Cây trước cao 2,5m và cây sau chỉ cao bằng tấm đệm… được gọi là cây cần câu. Hai cần đập bằng tre dài khoảng 2,5m nằm hai bên và dọc theo chiều dài tấm đệm. Một đầu buộc chặt vô cây cần câu, khoảng giữa cần đập cột dây treo trên đầu cần câu. Khi đập lúa, người đứng mũi chống xuồng đi vào đám lúa ma, người ngồi sau cầm hai cần đập, đập lúa vào tấm đệm cho rụng hạt vào trong xuồng. Mỗi bông lúa chỉ rụng một hoặc hai hạt nên phải vất vả, khó nhọc từ nửa đêm đến sáng mới thu đập được đầy xuồng… Trung tâm Du lịch và Giáo dục môi trường Vườn Quốc gia Tràm Chim đã tổ chức cho du khách trải nghiệm thu hoạch lúa trời vào sáng sớm tinh mơ với những chiếc xuồng có các dụng cụ thu hoạch tại 134ha ở khu vực Trạm Phú Hiệp, Phú Đức (chiếm 16% diện tích lúa trời hiện có trong Vườn Quốc gia Tràm Chim)…

Sau khi đập xong, lúa trời đem về ngâm nước ba ngày rồi phơi cho rụng đuôi trước khi cho vào cối giã thành gạo như lúa thường, nhưng không giã quá trắng. Hạt gạo lúa trời dài hơn gạo thường và có hàm lượng dinh dưỡng cao. Khi nấu, đổ gạo và nước vào nồi đất, úp một lá sen vào nồi trước khi đậy vung, đốt bằng củi hoặc rơm, nếu dùng nhiên liệu khác sẽ làm giảm hương vị. Cơm nấu bằng gạo lúa trời có màu hồng nhạt và hương vị ngọt, béo, thơm, dẻo... Cách nấu cơm gói lá sen hiện nay được nhiều nhà hàng, quán ăn đặc sản ở khu du lịch sinh thái Gáo Giồng, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp thực hiện để giới thiệu món ăn của ông cha thời khẩn hoang, đáp ứng nhu cầu ẩm thực của du khách… Trong lúc nấu cơm bằng gạo lúa trời, không ít người tranh thủ chắt nước rồi bỏ vào chút đường phèn hay mật ong để có một thức uống thơm ngon… Lúa trời còn để chế biến bột dinh dưỡng chất lượng cao cho trẻ em, làm bột tinh lọc đổ bánh xèo và các loại bánh thơm ngon, bổ dưỡng khác…

Lúa trời là loại giống lúa quý hiếm đang được bảo tồn lưu trữ nguồn gen tại Vườn Quốc gia Tràm Chim để gửi sang Viện Lúa quốc tế (IRRI) làm thành giống lúa mới thuộc nhóm IR chịu phèn, đáp ứng nhu cầu canh tác ở những vùng U Minh, Đồng Tháp Mười và Tứ giác Long Xuyên.

Trần Trọng Trung

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

HLV U23 Malaysia thừa nhận thực tế về U23 Việt Nam sau trận thua trên sân Việt Trì

HLV U23 Malaysia thừa nhận thực tế về U23 Việt Nam sau trận thua trên sân Việt Trì

Sau trận đấu với U23 Việt Nam, HLV Brad Maloney khẳng định đội bóng áo đỏ có nhiều ưu điểm so với U23 Malaysia nhưng các học trò của ông đã thi đấu tốt và không phải hối tiếc.
Chồng cũ, vợ cũ, người yêu cũ tập 8: Vũ từ chối tình cảm của Mai Anh

Chồng cũ, vợ cũ, người yêu cũ tập 8: Vũ từ chối tình cảm của Mai Anh

Biết Mai Anh có ý với mình, Vũ thẳng thắn từ chối và cho biết, anh chỉ coi Mai Anh là một cô bé.
Lịch sử đối đầu U23 Việt Nam vs U23 Thái Lan: U23 Việt Nam áp đảo

Lịch sử đối đầu U23 Việt Nam vs U23 Thái Lan: U23 Việt Nam áp đảo

U23 Việt Nam có lợi thế so với U23 Thái Lan tính ở 5 lần chạm trán gần nhất.
Bão ngầm tập 61: Tú nhắc Sơn ‘bạch tuộc’ cẩn thận với vụ làm ăn lớn của ông trùm

Bão ngầm tập 61: Tú nhắc Sơn ‘bạch tuộc’ cẩn thận với vụ làm ăn lớn của ông trùm

Lo lắng Sơn ‘bạch tuộc’ sẽ gặp nguy trong chuyến làm ăn lần này của ông trùm, Tú dặn dò anh ta phải cẩn thận.
U23 Việt Nam lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu ở SEA Games 31

U23 Việt Nam lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu ở SEA Games 31

Tối 19/5 trên sân Việt Trì, U23 Việt Nam đã có trận thắng nghẹt thở 1-0 trước U23 Malaysia, chính thức giành vé vào chung kết môn bóng đá nam SEA Games 31.

Tin khác

Lịch bóng đá SEA Games 31 hôm nay 20/5: Futsal Việt Nam vs Thái Lan

Lịch bóng đá SEA Games 31 hôm nay 20/5: Futsal Việt Nam vs Thái Lan
Theo lịch bóng đá SEA Games 31 hôm nay 20/5, tại môn bóng đá trong nhà (futsal) diễn ra trận đấu giữa đội tuyển futsal Việt Nam vs futsal Thái Lan.

Xem trực tiếp Chelsea vs Leicester, ngoại hạng Anh, 02h00 ngày 20/5 trên kênh nào?

Xem trực tiếp Chelsea vs Leicester, ngoại hạng Anh, 02h00 ngày 20/5 trên kênh nào?
Ngày mới Online cập nhật kênh xem trực tiếp Chelsea vs Leicester, ngoại hạng Anh diễn ra lúc 02h00 ngày 20/5 phục vụ quý độc giả quan tâm.

Xem trực tiếp U23 Việt Nam vs Malaysia, Bán kết bóng đá nam, 19h00 ngày 19/5 trên kênh nào?

Xem trực tiếp U23 Việt Nam vs Malaysia, Bán kết bóng đá nam, 19h00 ngày 19/5 trên kênh nào?
Ngày mới Online cập nhật kênh xem trực tiếp U23 Việt Nam vs Malaysia, bán kết bóng đá nam SEA Games 31 diễn ra lúc 19h00 ngày 19/5 phục vụ quý độc giả quan tâm.

Mbappe chuẩn bị đưa ra quyết định về tương lai

Mbappe chuẩn bị đưa ra quyết định về tương lai
Trong lễ trao giải Cầu thủ hay nhất Ligue 1 mùa 2021-2022, tiền đạo 23 tuổi khẳng định anh đã có quyết định về tương lai của mình và sẽ công bố với người hâm mộ trong vài ngày tới.

Nhạc trưởng U23 Malaysia phát biểu đanh thép trước thềm so tài với U23 Việt Nam

Nhạc trưởng U23 Malaysia phát biểu đanh thép trước thềm so tài với U23 Việt Nam
Tiền vệ nhạc trưởng Syahir Bashah của U23 Malaysia đã có phát biểu đanh thép trước thềm trận bán kết với U23 Việt Nam tại SEA Games 31.

Lý do VĐV Lò Thị Thanh bị tước huy chương bạc nội dung 10.000m

Lý do VĐV Lò Thị Thanh bị tước huy chương bạc nội dung 10.000m
Tại SEA Games 31, trong chiều 18/5, VĐV Lò Thị Thanh và Phạm Thị Hồng Lệ của đội tuyển điền kinh Việt Nam đã tham dự cự ly chạy 10.000m trên sân Mỹ Đình. Tham dự cự ly này có sự góp mặt của 7 VĐV đến từ 4 quốc gia.
Xem thêm
Phường Hiệp Tân, quận Tân Phú: Xây dựng không gian văn hóa Hồ Chí Minh

Phường Hiệp Tân, quận Tân Phú: Xây dựng không gian văn hóa Hồ Chí Minh

Thiết thực chào mừng Kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2022); và tiếp tục đẩy mạnh việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Đảng ủy phường Hiệp Tân, quận Tân Phú, TP.Hồ Chí Minh, triển khai kế hoạc tổ chức Ngày hội với chủ đề “Hiệp Tân đoàn kết- phát triển- vững mạnh”.
Hội Gióng và hình tượng Cô Tướng 5 năm xuất hiện một lần

Hội Gióng và hình tượng Cô Tướng 5 năm xuất hiện một lần

Hội Gióng Phù Đổng mang đậm tính dân tộc và nét đẹp văn hóa người Việt. Việc sân khấu hoá tái hiện lại kịch trường dân gian là một điểm đặc biệt...
Lê Phương tác giả kịch bản phim 'Biệt động Sài Gòn' qua đời

Lê Phương tác giả kịch bản phim 'Biệt động Sài Gòn' qua đời

Nhà văn, nhà biên kịch Lê Phương, tác giả phim 'Biệt động Sài Gòn', 'Giọt nước mắt giữa hai thế kỷ'… vừa qua đời tối 14/5 vì tuổi cao sức yếu, thọ 89 tuổi.
Hoa bằng lăng lại nở đốn tim du khách

Hoa bằng lăng lại nở đốn tim du khách

Cứ đến tầm tháng 5 là những bạn đam mê du lịch lại nôn nao chờ mùa hoa bằng lăng nở. Bình Thuận có nhiều nơi hoa bằng lăng nở rất đẹp như ở Tuy Phong và cây hoa bằng lăng được mệnh danh là “đẹp nhất Việt Nam” ở Hồng Liêm, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận.
Xây dựng 28 tour du lịch phục vụ khách tham dự SEA Games 31 tại Hà Nội và vùng phụ cận

Xây dựng 28 tour du lịch phục vụ khách tham dự SEA Games 31 tại Hà Nội và vùng phụ cận

Trong thời gian diễn ra Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31) tại Việt Nam, các công ty lữ hành xây dựng 28 tour du lịch Hà Nội và vùng phụ cận, nhằm giới thiệu tới các đoàn đại biểu, vận động viên và phóng viên quốc tế dịp SEA Games 31.
Mãn nhãn với show diễn “Trận chiến ở Vương quốc Mặt Trăng” tại Sun World Ba Na Hills

Mãn nhãn với show diễn “Trận chiến ở Vương quốc Mặt Trăng” tại Sun World Ba Na Hills

Từ 30/4 đến 30/8, Sun World Ba Na Hills sẽ thết đãi du khách show nghệ thuật mới toanh “Trận chiến ở Vương quốc Mặt Trăng (The Battle of the Moon Kingdom)”. Được đầu tư quy mô, hoành tráng, show diễn hứa hẹn mang tới cho du khách một “đại tiệc nghệ thuật đẳng cấp 5 sao”.
HLV U23 Malaysia thừa nhận thực tế về U23 Việt Nam sau trận thua trên sân Việt Trì

HLV U23 Malaysia thừa nhận thực tế về U23 Việt Nam sau trận thua trên sân Việt Trì

HLV Brad Maloney khẳng định U23 Việt Nam có nhiều ưu điểm so với U23 Malaysia nhưng các học trò của ông đã thi đấu tốt và không phải hối tiếc.
Lịch sử đối đầu U23 Việt Nam vs U23 Thái Lan: U23 Việt Nam áp đảo

Lịch sử đối đầu U23 Việt Nam vs U23 Thái Lan: U23 Việt Nam áp đảo

U23 Việt Nam có lợi thế so với U23 Thái Lan tính ở 5 lần chạm trán gần nhất.
U23 Việt Nam lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu ở SEA Games 31

U23 Việt Nam lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu ở SEA Games 31

Tối 19/5 trên sân Việt Trì, U23 Việt Nam đã có trận thắng nghẹt thở 1-0 trước U23 Malaysia, chính thức giành vé vào chung kết môn bóng đá nam SEA Games.
Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Dựa trên câu chuyện lịch sử có thật: Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn gác lại thù nhà, chuyên tâm phò tá triều đình nhà Trần ba lần đánh tan quân Nguyên Mông, bảo vệ đất nước...
Hội Minh thề

Hội Minh thề

Năm 1561 Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toản (vợ của Thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung) lập nên ấp Lan Niểu (nay là làng Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy, TP Hải Phòng). Bà quyên góp tôn tạo ngôi chùa cổ Thiên Phúc (nay là chùa Hòa Liễu, di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2013). Phần quyên góp còn dư sau khi tôn tạo chùa, bà cho mua ruộng để chia cho dân cày và làm ruộng công, lập quỹ giúp đỡ người nghèo, neo đơn… Để phòng xảy ra tư lợi, bà cùng dân làng lập ra Hội Minh thề và Hịch Minh thề. Hội Minh thề được duy trì nghiêm cẩn trong suốt thời gian nhà Mạc trị vì. Rồi có thời gian bị lãng quên. Năm 2002 Hội Minh thề được chính quyền và Nhân dân địa phương phục dựng. Hội Minh thề được triều nhà Nguyễn thế kỷ thứ XIX sắc phong bốn chữ vàng “Mỹ tục khả phong”…
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.
Chồng cũ, vợ cũ, người yêu cũ tập 8: Vũ từ chối tình cảm của Mai Anh

Chồng cũ, vợ cũ, người yêu cũ tập 8: Vũ từ chối tình cảm của Mai Anh

Biết Mai Anh có ý với mình, Vũ thẳng thắn từ chối và cho biết, anh chỉ coi Mai Anh là một cô bé.
Bão ngầm tập 61: Tú nhắc Sơn ‘bạch tuộc’ cẩn thận với vụ làm ăn lớn của ông trùm

Bão ngầm tập 61: Tú nhắc Sơn ‘bạch tuộc’ cẩn thận với vụ làm ăn lớn của ông trùm

Lo lắng Sơn ‘bạch tuộc’ sẽ gặp nguy trong chuyến làm ăn lần này của ông trùm, Tú dặn dò anh ta phải cẩn thận.
Bão ngầm tập 59: Hạ Lam muốn quay lại với người yêu cũ?

Bão ngầm tập 59: Hạ Lam muốn quay lại với người yêu cũ?

Hạ Lam nói với Hải Triều, dù sống trong nhung lụa nhưng cô lại cảm thấy cô đơn khủng khiếp. Hạ Lam muốn được ôm Hải Triều như những đêm phục kích hôm nào.
Phiên bản di động