Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thanh Bình: Kiến nghị đưa kinh tế bạc vào Nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, xây dựng luật riêng

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam phát biểu thảo luận tại Tổ 3 gồm các Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng, Lạng Sơn và Hà Tĩnh

Sáng 18/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội nghe báo cáo về các dự án luật, nghị quyết thuộc lĩnh vực đối ngoại, tư pháp và hạ tầng giao thông. Tiếp đó, Quốc hội dành thời gian thảo luận ở tổ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH, ngân sách nhà nước năm 2026 - 2027, quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 và tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 về dự án đường Hồ Chí Minh.

Phát biểu thảo luận tại Tổ 3 gồm các Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng, Lạng Sơn và Hà Tĩnh, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thanh Bình – Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh) đề nghị bổ sung định hướng phát huy nguồn lực người cao tuổi, xây dựng hệ sinh thái kinh tế bạc vào Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027; đồng thời đưa dự án Luật Phát triển kinh tế bạc vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2027.

Coi già hóa dân số là cơ hội chiến lược

Đánh giá về tình hình kinh tế - xã hội, đại biểu Nguyễn Thanh Bình cơ bản tán thành nội dung Báo cáo và Tờ trình của Chính phủ. Đại biểu đánh giá, dự thảo Báo cáo đã bám sát các nghị quyết chiến lược của Đảng về đổi mới mô hình phát triển, tư duy lập pháp, y tế, kinh tế nhà nước và văn hóa - xã hội.

Các kết quả đạt được thể hiện quyết tâm cao, nỗ lực lớn, sự điều hành linh hoạt, sáng tạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong thúc đẩy tăng trưởng, hoàn thiện thể chế, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khơi thông nguồn lực cho phát triển; công tác sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy được thực hiện đồng bộ, hiệu quả.

Tuy nhiên, trong bối cảnh cơ cấu dân số chuyển nhanh sang già hóa, đại biểu đề nghị Chính phủ bổ sung một vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với tăng trưởng và phát triển bền vững của đất nước. Đó là, kiến tạo chính sách chủ động thích ứng với già hóa dân số, phát huy nguồn lực người cao tuổi và phát triển kinh tế bạc, qua đó tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội.

Dẫn tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Nước nhà hưng, suy, tồn, vong, phụ lão đều gánh trách nhiệm rất nặng nề”, đại biểu nhắc lại quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: “Người cao tuổi Việt Nam vẫn thực sự là chỗ dựa vững chắc, giữ cho nước nhà ổn định, hòa bình để phát triển bền vững và tiến cùng thời đại”.

Theo đại biểu, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã xác định mục tiêu đến năm 2030 nâng tuổi thọ trung bình lên 75,5 tuổi, trong đó thời gian sống khỏe tối thiểu 68 năm; Chỉ số Phát triển Con người (HDI) đạt 0,8 và đưa Chỉ số Hạnh phúc quốc gia vào nhóm cao trên thế giới. Trong khi đó, Việt Nam đang đối mặt với tốc độ già hóa dân số thuộc nhóm nhanh nhất thế giới, khi GDP bình quân đầu người mới đạt khoảng 5.400 - 5.500 USD.

Đại biểu cho rằng nhiều quốc gia trên thế giới coi già hóa dân số là cơ hội chiến lược. Theo số liệu được đại biểu dẫn từ Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc, toàn cầu hiện có 1,2 tỷ người từ 60 tuổi trở lên và con số này dự báo tăng gấp đôi vào năm 2050. Đáng chú ý, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế chỉ ra rằng tại các nước phát triển, nhóm tuổi này đóng góp trên 50% tổng mức chi tiêu, mở ra dư địa lớn cho phát triển kinh tế bạc.

Từ những phân tích trên, nhằm tạo cơ sở cho phát triển bền vững ngay từ năm 2027, đại biểu Nguyễn Thanh Bình đề nghị bổ sung 5 nhóm nội dung trọng tâm.

Năm nhóm kiến nghị về thích ứng với già hóa dân số

Thứ nhất, bổ sung đánh giá về những hạn chế, khó khăn, thách thức.

Đại biểu Nguyễn Thanh Bình ghi nhận Chính phủ đã thẳng thắn nhìn nhận: “Tốc độ già hóa dân số nhanh tiếp tục đặt ra những vấn đề dài hạn đối với an sinh và y tế”. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, nếu chỉ coi già hóa dân số là gánh nặng chi phí thì sẽ dẫn đến bị động trong hoạch định chính sách.

Vì vậy, đại biểu đề nghị Báo cáo bổ sung đánh giá về tốc độ già hóa dân số diễn ra rất nhanh, khung chính sách phát huy nguồn lực người cao tuổi chưa đồng bộ, hệ thống chăm sóc dài hạn chưa đáp ứng yêu cầu, tiềm năng chi tiêu và nguồn lực người cao tuổi chưa được khơi thông đầy đủ. Việc đánh giá chính xác những hạn chế này là cơ sở để xây dựng giải pháp phù hợp, tạo cơ hội tăng trưởng mới cho đất nước.

Thứ hai, bổ sung quan điểm chỉ đạo, điều hành năm 2027.

Đại biểu đề nghị Chính phủ bổ sung quan điểm chủ động thích ứng với già hóa dân số nhanh, chuyển đổi tư duy từ an sinh, bảo trợ sang đầu tư tạo giá trị; coi người cao tuổi là động lực phát triển mới và từng bước phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc.

Theo đại biểu, quan điểm này sẽ góp phần định hướng xây dựng thể chế, thu hút nguồn lực xã hội và hình thành hệ sinh thái kinh tế bạc hiệu quả.

Thứ ba, bổ sung các nhiệm vụ, giải pháp về an sinh xã hội và y tế.

Đại biểu Nguyễn Thanh Bình đề nghị khẩn trương xây dựng, ban hành Chiến lược quốc gia về kinh tế bạc và trình Quốc hội dự án Luật Người cao tuổi sửa đổi trong năm 2028.

Cùng với đó, cần hoàn thiện chính sách ưu đãi về hợp tác công - tư, thuế, đất đai, tín dụng nhằm thu hút nguồn lực xã hội hóa đầu tư hạ tầng dưỡng sinh, y tế phức hợp và phát triển bảo hiểm hưu trí bổ sung.

Về phát triển hạ tầng chăm sóc và tối ưu hóa tài sản công, đại biểu Nguyễn Thanh Bình đề xuất nghiên cứu thí điểm xây dựng trung tâm chăm sóc dài hạn cho người cao tuổi tại ba khu vực Bắc, Trung, Nam, theo hướng khuyến khích xã hội hóa thông qua các chính sách ưu đãi của Nhà nước về đất đai, thuế, tín dụng và đào tạo nhân lực, tương tự cơ chế áp dụng đối với các cơ sở giáo dục, đào tạo và y tế.

Ở cấp cơ sở, đại biểu đề nghị cho phép chuyển đổi, tái sử dụng hiệu quả trụ sở, cơ sở nhà đất dôi dư tại các xã, phường để xây dựng cơ sở chăm sóc, tạo sân chơi cho người cao tuổi theo mô hình sáng đi, tối về.

Đại biểu nhấn mạnh, những giải pháp này có ý nghĩa quan trọng trong thu hút nguồn lực tư nhân phát triển hạ tầng y tế, dưỡng lão mà không tạo áp lực lên ngân sách; đồng thời tối ưu hóa tài sản công, chăm lo thiết thực đời sống tinh thần của người cao tuổi.

Thứ tư, bổ sung giải pháp về thị trường lao động, phát triển nguồn nhân lực và chuyển đổi số.

Đại biểu đề nghị phát triển thị trường lao động linh hoạt, đa dạng, thích ứng với già hóa dân số; xây dựng cơ chế khuyến khích, phát huy nguồn nhân lực người cao tuổi giàu kinh nghiệm, trình độ cao, tiếp tục tham gia tư vấn, nghiên cứu, chuyển giao tri thức và khởi nghiệp.

Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số để phát triển các sản phẩm, dịch vụ trong hệ sinh thái kinh tế bạc.

Theo đại biểu Nguyễn Thanh Bình, đây là giải pháp có tính đột phá, góp phần chuyển từ “dân số già” thành “dân số vàng về kinh nghiệm”; biến tri thức và kỹ năng của hàng triệu người cao tuổi thành nguồn nhân lực chất lượng cao, đóng góp vào nâng cao năng suất lao động, phát triển kinh tế tri thức, tránh lãng phí nguồn lực trong kỷ nguyên mới.

Thứ năm, bổ sung chỉ tiêu an sinh - y tế năm 2027.

Đại biểu đề nghị bổ sung chỉ tiêu phấn đấu đạt từ 95% trở lên số người cao tuổi được quản lý, theo dõi sức khỏe toàn diện và tiếp cận dịch vụ chăm sóc dài hạn tại cộng đồng. Theo đại biểu Nguyễn Thanh Bình, đây là giải pháp nhằm hiện thực hóa chủ trương của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 72-NQ/TW.

Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 3, sáng ngày 18/10

Kiến nghị đưa kinh tế bạc vào Nghị quyết của Quốc hội

Nhấn mạnh già hóa dân số sẽ trở thành cơ hội nếu có sự chuẩn bị chủ động, từ sớm, từ xa về chính sách và pháp luật, đại biểu Nguyễn Thanh Bình trân trọng đề nghị Quốc hội xem xét hai nội dung.

Một là, ghi nhận và đưa định hướng “Phát triển nguồn lực người cao tuổi và xây dựng hệ sinh thái kinh tế bạc” vào Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027.

Hai là, đưa dự án Luật Phát triển kinh tế bạc vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2027, nhằm tạo khung pháp lý đồng bộ, vững chắc cho lĩnh vực này.

Theo đại biểu Nguyễn Thanh Bình, việc đưa định hướng này vào Nghị quyết không chỉ góp phần giải quyết căn cơ bài toán an sinh xã hội cho gần 17 triệu người cao tuổi hiện nay và các thế hệ mai sau, mà còn mở ra thị trường tiêu dùng quy mô lớn, tạo thêm hàng triệu việc làm, biến thách thức già hóa thành cơ hội bứt phá, phát triển bền vững cho đất nước trong kỷ nguyên mới.

“Với trách nhiệm đại diện cho gần 17 triệu người cao tuổi cả nước, Hội Người cao tuổi Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy hào khí Diên Hồng, đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong kỷ nguyên mới”, đại biểu Nguyễn Thanh Bình khẳng định.

Đại hội VII Hội Người cao tuổi Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031: Đổi mới tư duy, phát huy nguồn lực người cao tuổi Sáng 16/9, tại Thủ đô Hà Nội, Hội Người cao tuổi Việt Nam tổ chức phiên trọng thể Đại hội đại biểu toàn quốc Hội ...

Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam Nguyễn Thanh Bình: Phát huy nguồn lực người cao tuổi, biến thách thức già hóa thành cơ hội phát triển Với phương châm “Đoàn kết - Nêu gương - Đột phá - Phát triển”, nhiệm kỳ 2026-2031 được xác định là giai đoạn có ý ...