Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 27)

Trong những kì trước chúng ta tìm hiểu về một số chứng bệnh của tạng Thận và một số hội chứng bệnh kết hợp giữa tạng thận và tạng tâm, tì. Trong kì này cùng tìm hiểu các hội chứng bệnh khác của tạng Thận và bệnh lí của phủ Bàng quang…

E. Công năng tạng Thận với sức khỏe con người

6. Bệnh lí tạng Thận (tiếp)

6.6. Hội chứng phế thận âm hư

Nguyên nhân gây ra hội chứng phế thận âm hư đó là do ho lâu ngày khiến cho phế âm bị hao tổn, từ đó ảnh hưởng đến thận âm. Thận âm hư làm cho hư hỏa bốc lên, lại thiêu đốt phế âm khiến cho phế âm càng bị hư tổn hơn. Cả hai nguyên nhân trên đều dẫn tới tình trạng phế âm và thận âm đều hư.

Biểu hiện lâm sàng của chứng phế thận âm hư đó là bệnh nhân ho ít đờm, hoặc đờm có lẫn máu, khàn tiếng, thở gấp, lưng gối mềm yếu, người gầy, triều nhiệt, nhức trong xương, ra mồ hôi trộm, di tinh, gò má đỏ, chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi ít, mạch tế sác.

Hội chứng phế thận âm hư thường gặp trong các bệnh như khái thấu, suyễn, thất âm, hư lao, tiêu khát.

Pháp điều trị chứng phế thận âm hư đó là: Tư bổ phế thận.

Phương dược: Có thể dùng phương Mạch vị địa hoàng hoàn gia giảm theo tình trạng bệnh của từng bệnh nhân.

6.7. Hội chứng can thận âm hư

Nguyên nhân gây ra hội chứng can thận âm hư đó là do tinh bị hao tổn gây ra, do bệnh lâu ngày hoặc do những bệnh làm hao tổn phần âm dịch của cơ thể.

Hai tạng Thận và Can có mối quan hệ tư dưỡng lẫn nhau, thận thủy sinh can mộc, sự sơ tiết điều đạt của tạng Can phải nhờ sự tư dưỡng của thận. Tạng Can tàng huyết còn tạng Thận tàng tinh, mà tinh và huyết đều thuộc âm, cho nên khi thận âm hư thường kéo theo can huyết hư.

Biểu hiện lâm sàng của chứng can thận âm hư đó là người gầy, thường đau mỏi thắt lưng, đầu gối, cảm giác nóng trong người, đặc biệt là về buổi chiều và đêm, ra mồ hôi trộm, ngũ tâm phiền nhiệt. Bệnh nhân có thể bị hoa mắt, chóng mặt, ù tai, đau đầu, đặc biệt là vùng đỉnh đầu. Người mệt mỏi, bứt rứt, ngủ kém, lưỡi đỏ họng khô, mạch tế sác. Nam giới bị di tinh, mộng tinh; nữ giới bị rối loạn kinh nguyệt.

Hội chứng can thận âm hư có thể thấy trong các bệnh lí Y học hiện đại như suy nhược thần kinh, cường giáp, cao huyết áp, đái tháo đường.

Pháp điều trị chứng can thận âm hư đó là tư bổ can thận. Các bài thuốc thường được dùng để điều trị hội chứng này đó là: Lục vị quý thược, Kỉ cúc địa hoàng hoàn, Đại bổ âm hoàn,…

7. Bệnh lí phủ Bàng quang

7.1. Chứng bàng quang thấp nhiệt

Chứng bàng quang thấp nhiệt đó là do thấp nhiệt uất kết ở bàng quang, khiến cho việc khí hóa của bàng quang bị bất lợi, sự mở đóng thất thường và âm lạc bị hun đốt gây tổn thương. Nguyên nhân chủ yếu là do ngoại cảm thấp tá hoặc do ăn uống không điều độ, thấp nhiệt sinh ra từ bên trong, dồn xuống bàng quang mà gây bệnh.

Biểu hiện lâm sàng chủ yếu của chứng bàng quang thấp nhiệt đó là tiểu tiện nhiều lần, tiểu khó, đái rắt, đau; nước tiểu màu vàng đỏ, vẩn đục hoặc tiểu tiện ra máu, có khi đi tiểu ra sỏi; bụng dưới căng tức. Kèm theo bệnh nhân có thể có biểu hiện phát sốt, tâm phiền, lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng, mạch sác.

Chứng bàng quang thấp nhiệt thường gặp trong các bệnh lâm chứng, long bế, niệu trọc trong Y học cổ truyền. Còn trong Y học hiện đại, có thể thấy chứng bàng quang thấp nhiệt trong các bệnh lí như: Viêm bàng quang cấp tính, sỏi đường tiết niệu.

Pháp điều trị chứng bàng quang thấp nhiệt đó là thanh nhiệt trừ thấp. Phương thuốc thường được dùng để điều trị chứng bệnh này đó là Bát chính tán, có thể gia giảm một số vị thuốc cho phù hợp với tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân.

7.2. Chứng bàng quang hư hàn

Nguyên nhân của chứng bàng quang hư hàn đó là do tì thận dương hư không khí hóa được bàng quang.

Biểu hiện lâm sàng của chứng bàng quang hư hàn đó là người mệt mỏi, lưng gối mỏi yếu, nam giới bị liệt dương, di tinh. Bệnh nhân sợ lạnh, tay chân lạnh, sắc mặt trắng nhợt, đái són, đái dầm, đái lắt nhắt, dòng nước tiểu không mạnh hoặc chảy ri rỉ. Rêu lưỡi mỏng, mạch tế nhược.

Chứng bàng quang hư hàn trong Y học cổ truyền thường thấy trong một số bệnh lí Y học hiện đại như: Phì đại tiền liệt tuyến, suy nhược cơ thể, bệnh lí tủy sống vùng thắt lưng cùng.

Pháp điều trị chứng bàng quang hư hàn đó là ôn thận cố sáp. Các bài thuốc thường được dùng để điều trị chứng bệnh này đó là: Tang phiêu tiêu tán, Củng đê hoàn.

Mời quý độc giả đón đọc kì tiếp theo với nội dung: “3 đường kinh dương ở tay” trong chuyên đề: “Con người dưới góc nhìn của Y học cổ truyền”. Chuyên mục được sự đồng hành của Công ty CP truyền thông chăm sóc sức khỏe Sao Đại Việt - Phòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền Sao Đại Việt - Sàn thương mại điện tử: alosuckhoe.vn - Thành viên Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam. Địa chỉ: Số 18 Nguyễn Đổng Chi, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội.

Điện thoại: 0243.207.26.26 - Di động: 084.777.6863.

www.facebook.com/toasangtroiyeuthuong

www.saodaiviet.vn

Email: [email protected]

Youtube: Sao Đại Việt

Mọi ý kiến về bài viết, xin quý vị vui lòng liên lạc với địa chỉ trên.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Theo dòng sự kiện

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Chuyên gia luận về điều trị ung thư bằng y học cổ truyền

Chuyên gia luận về điều trị ung thư bằng y học cổ truyền

Ung thư là căn bệnh vô cùng nguy hiểm và đáng sợ, đặc trưng bởi khả năng xâm lấn, lây lan đến các bộ phận của cơ thể. Ung thư nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh sẽ tử vong nhanh chóng…
Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Khi mang thai, có người mẹ nào lại không mong muốn sinh hạ được đứa con lành lặn, khoẻ mạnh và chính bản thân mình cũng có đủ sức để “vượt cạn” và nuôi con? Bởi vậy, ngoài việc ăn uống đủ về lượng và tốt về chất, tâm lí chung của các thai phụ là rất muốn được bồi bổ thêm bằng thuốc, trong đó có các thuốc bổ của y học cổ truyền.
Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân

Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân

Theo hướng dẫn tạm thời về chuyên môn y tế của Bộ Y tế thực hiện Nghị quyết số 128/NQ-CP Quy định tạm thời "Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19", những người đã tiêm vaccine hoặc khỏi COVID-19 chỉ cần xét nghiệm khi có yêu cầu hoặc từ vùng có dịch cấp độ 4.
Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Hiện nay quá trình già hóa trên toàn cầu đang diễn ra nhanh chóng. Sự phát triển của khoa học kĩ thuật công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực y khoa, đã giúp con người có cuộc sống tốt hơn và kéo dài tuổi thọ. Để có tuổi già khỏe mạnh, bên cạnh việc đảm bảo sức khỏe về thể chất, chăm lo cho sức khỏe tinh thần cũng vô cùng quan trọng.
Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm

Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm

Thay xương khớp nhân tạo in 3D đã từng bước được ứng dụng thành công, cứu sống và bảo tồn chi thể cho nhiều ca ung thư xương tại Việt Nam. Nhưng vừa qua, lần đầu tiên công nghệ này được ứng dụng để thay thế đoạn xương đùi và khớp gối cho một người phụ nữ khuyết tật mất đoạn xương và thoái hóa khớp kèm theo biến dạng, co rút phần mềm suốt 18 năm nay.

Tin khác

Thực phẩm tốt và các hoạt động nâng cao sức khỏe NCT

Thực phẩm tốt và các hoạt động nâng cao sức khỏe NCT
Bên cạnh chế độ dinh dưỡng hợp lí, người cao tuổi (NCT) cần xây dựng đời sống tinh thần khỏe mạnh để nâng cao sức khỏe và tuổi thọ.

Chìa khóa giúp trẻ tăng đề kháng, ít ốm vặt cho năm học mới

Chìa khóa giúp trẻ tăng đề kháng, ít ốm vặt cho năm học mới
Chế độ ăn khoa học, lành mạnh, cung cấp đủ năng lượng, đạm, vitamin, chất khoáng, lợi khuẩn giúp trẻ tăng đề kháng và khỏe mạnh, học tập tốt hơn.

Những vấn đề tim mạch có thể gặp sau khi mắc Covid-19

Những vấn đề tim mạch có thể gặp sau khi mắc Covid-19
Sau khi mắc Covid-19 có những vấn đề gì xảy ra với tim mạch không, chúng liên quan gì đến nhau? Đó là vấn đề quan tâm của nhiều người. Bài viết của TS.BS Phạm Như Hùng, Tổng Thư kí Hội Tim mạch can thiệp Việt Nam sẽ làm rõ vấn đề này...

Người bệnh không phải chi trả xét nghiệm Covid-19 khi đến khám và điều trị tại các cơ sở y tế công lập

Người bệnh không phải chi trả xét nghiệm Covid-19 khi đến khám và điều trị tại các cơ sở y tế công lập
Ngay sau khi Văn phòng Chính phủ có Văn bản số 6665/VPCP-KGVX ngày 20/9/2021 truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam xem xét, có thông tin rõ ràng, đồng thời chấn chỉnh việc thực hiện chưa đúng quy định (nếu có) của các cơ sở y tế, ngày 28/9/2021, Bộ Y tế tiếp tục có Công văn số 8157/BYT-KHTC đề nghị Sở Y tế các tỉnh/thành phố thuộc Trung ương; các cơ sở y tế thuộc Bộ Y tế; Y tế các bộ, ngành; các cơ sở y tế tư nhân nghiêm túc chấn chỉnh việc thực hiện thu dịch vụ xét nghiệm Covid-19.

Thứ trưởng Bộ Y tế: Tỷ lệ mắc các rối loạn tâm thần trong đại dịch COVID-19 gia tăng

Thứ trưởng Bộ Y tế: Tỷ lệ mắc các rối loạn tâm thần trong đại dịch COVID-19 gia tăng
Các rối loạn tâm thần trong đại dịch COVID-19 gia tăng đáng kể như tỷ lệ mắc rối loạn trầm cảm (31,4%), rối loạn lo âu (31,9%) và rối loạn giấc ngủ (41,1%).
Xem thêm
Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân

Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân

Theo hướng dẫn tạm thời về chuyên môn y tế của Bộ Y tế thực hiện Nghị quyết số 128/NQ-CP Quy định tạm thời "Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19", những người đã tiêm vaccine hoặc khỏi COVID-19 chỉ cần xét nghiệm khi có yêu cầu hoặc từ vùng có dịch cấp độ 4.
Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm

Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm

Thay xương khớp nhân tạo in 3D đã từng bước được ứng dụng thành công, cứu sống và bảo tồn chi thể cho nhiều ca ung thư xương tại Việt Nam. Nhưng vừa qua, lần đầu tiên công nghệ này được ứng dụng để thay thế đoạn xương đùi và khớp gối cho một người phụ nữ khuyết tật mất đoạn xương và thoái hóa khớp kèm theo biến dạng, co rút phần mềm suốt 18 năm nay.
Giải Nobel Y học năm 2021 vinh danh hai nhà khoa học người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian

Giải Nobel Y học năm 2021 vinh danh hai nhà khoa học người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian

Chiều 4/10 (theo giờ Hà Nội), Giải Nobel Y học năm 2021 đã được trao cho hai nhà sinh học người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian, để tôn vinh những phát hiện của họ về cơ chế thụ cảm nhiệt độ và xúc giác.
Ứng dụng di động “S-Health” đầu tiên về chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi

Ứng dụng di động “S-Health” đầu tiên về chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi

Ngày 29/9, Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) phối hợp với Bộ Y tế công bố chính thức ứng dụng di động S-Health, một nền tảng mới được thiết kế đặc biệt dành chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi, một trong trong những nhóm dân số dễ bị tổn thương nhất trong xã hội, đặc biệt là trong các tình huống khẩn cấp và ứng phó nhân đạo.
Người cao tuổi cẩn trọng với những bệnh nguy hiểm thường gặp

Người cao tuổi cẩn trọng với những bệnh nguy hiểm thường gặp

Khi tuổi càng cao, nhiều chức năng của cơ thể bị suy giảm và sức khỏe yếu dần. Do đó, người cao tuổi dễ mắc bệnh và những bệnh mãn tính thường hay tái phát. Dưới đây là một số bệnh thường gặp ở người cao tuổi.
Cảnh báo các yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh ung thư đại trực tràng

Cảnh báo các yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh ung thư đại trực tràng

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ung thư đại trực tràng xếp thứ 3 trong số các bệnh ung thư phổ biến ở nam giới và xếp thứ hai ở nữ. Hầu hết bệnh ung thư đại trực tràng giai đoạn đầu có những dấu hiệu sớm nhưng không được chú ý. Vì vậy, nhiều trường hợp chẩn đoán, phát hiện bệnh khi đã tiến triển đến giai đoạn muộn, gây khó khăn trong việc điều trị, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.
Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Khi mang thai, có người mẹ nào lại không mong muốn sinh hạ được đứa con lành lặn, khoẻ mạnh và chính bản thân mình cũng có đủ sức để “vượt cạn” và nuôi con? Bởi vậy, ngoài việc ăn uống đủ về lượng và tốt về chất, tâm lí chung của các thai phụ là rất muốn được bồi bổ thêm bằng thuốc, trong đó có các thuốc bổ của y học cổ truyền.
Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Hiện nay quá trình già hóa trên toàn cầu đang diễn ra nhanh chóng
Thực phẩm tốt và các hoạt động nâng cao sức khỏe NCT

Thực phẩm tốt và các hoạt động nâng cao sức khỏe NCT

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng hợp lí, người cao tuổi (NCT) cần xây dựng đời sống tinh thần khỏe mạnh để nâng cao sức khỏe và tuổi thọ.
Phiên bản di động