Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 27)

Trong những kì trước chúng ta tìm hiểu về một số chứng bệnh của tạng Thận và một số hội chứng bệnh kết hợp giữa tạng thận và tạng tâm, tì. Trong kì này cùng tìm hiểu các hội chứng bệnh khác của tạng Thận và bệnh lí của phủ Bàng quang…

E. Công năng tạng Thận với sức khỏe con người

6. Bệnh lí tạng Thận (tiếp)

6.6. Hội chứng phế thận âm hư

Nguyên nhân gây ra hội chứng phế thận âm hư đó là do ho lâu ngày khiến cho phế âm bị hao tổn, từ đó ảnh hưởng đến thận âm. Thận âm hư làm cho hư hỏa bốc lên, lại thiêu đốt phế âm khiến cho phế âm càng bị hư tổn hơn. Cả hai nguyên nhân trên đều dẫn tới tình trạng phế âm và thận âm đều hư.

Biểu hiện lâm sàng của chứng phế thận âm hư đó là bệnh nhân ho ít đờm, hoặc đờm có lẫn máu, khàn tiếng, thở gấp, lưng gối mềm yếu, người gầy, triều nhiệt, nhức trong xương, ra mồ hôi trộm, di tinh, gò má đỏ, chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi ít, mạch tế sác.

Hội chứng phế thận âm hư thường gặp trong các bệnh như khái thấu, suyễn, thất âm, hư lao, tiêu khát.

Pháp điều trị chứng phế thận âm hư đó là: Tư bổ phế thận.

Phương dược: Có thể dùng phương Mạch vị địa hoàng hoàn gia giảm theo tình trạng bệnh của từng bệnh nhân.

6.7. Hội chứng can thận âm hư

Nguyên nhân gây ra hội chứng can thận âm hư đó là do tinh bị hao tổn gây ra, do bệnh lâu ngày hoặc do những bệnh làm hao tổn phần âm dịch của cơ thể.

Hai tạng Thận và Can có mối quan hệ tư dưỡng lẫn nhau, thận thủy sinh can mộc, sự sơ tiết điều đạt của tạng Can phải nhờ sự tư dưỡng của thận. Tạng Can tàng huyết còn tạng Thận tàng tinh, mà tinh và huyết đều thuộc âm, cho nên khi thận âm hư thường kéo theo can huyết hư.

Biểu hiện lâm sàng của chứng can thận âm hư đó là người gầy, thường đau mỏi thắt lưng, đầu gối, cảm giác nóng trong người, đặc biệt là về buổi chiều và đêm, ra mồ hôi trộm, ngũ tâm phiền nhiệt. Bệnh nhân có thể bị hoa mắt, chóng mặt, ù tai, đau đầu, đặc biệt là vùng đỉnh đầu. Người mệt mỏi, bứt rứt, ngủ kém, lưỡi đỏ họng khô, mạch tế sác. Nam giới bị di tinh, mộng tinh; nữ giới bị rối loạn kinh nguyệt.

Hội chứng can thận âm hư có thể thấy trong các bệnh lí Y học hiện đại như suy nhược thần kinh, cường giáp, cao huyết áp, đái tháo đường.

Pháp điều trị chứng can thận âm hư đó là tư bổ can thận. Các bài thuốc thường được dùng để điều trị hội chứng này đó là: Lục vị quý thược, Kỉ cúc địa hoàng hoàn, Đại bổ âm hoàn,…

7. Bệnh lí phủ Bàng quang

7.1. Chứng bàng quang thấp nhiệt

Chứng bàng quang thấp nhiệt đó là do thấp nhiệt uất kết ở bàng quang, khiến cho việc khí hóa của bàng quang bị bất lợi, sự mở đóng thất thường và âm lạc bị hun đốt gây tổn thương. Nguyên nhân chủ yếu là do ngoại cảm thấp tá hoặc do ăn uống không điều độ, thấp nhiệt sinh ra từ bên trong, dồn xuống bàng quang mà gây bệnh.

Biểu hiện lâm sàng chủ yếu của chứng bàng quang thấp nhiệt đó là tiểu tiện nhiều lần, tiểu khó, đái rắt, đau; nước tiểu màu vàng đỏ, vẩn đục hoặc tiểu tiện ra máu, có khi đi tiểu ra sỏi; bụng dưới căng tức. Kèm theo bệnh nhân có thể có biểu hiện phát sốt, tâm phiền, lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng, mạch sác.

Chứng bàng quang thấp nhiệt thường gặp trong các bệnh lâm chứng, long bế, niệu trọc trong Y học cổ truyền. Còn trong Y học hiện đại, có thể thấy chứng bàng quang thấp nhiệt trong các bệnh lí như: Viêm bàng quang cấp tính, sỏi đường tiết niệu.

Pháp điều trị chứng bàng quang thấp nhiệt đó là thanh nhiệt trừ thấp. Phương thuốc thường được dùng để điều trị chứng bệnh này đó là Bát chính tán, có thể gia giảm một số vị thuốc cho phù hợp với tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân.

7.2. Chứng bàng quang hư hàn

Nguyên nhân của chứng bàng quang hư hàn đó là do tì thận dương hư không khí hóa được bàng quang.

Biểu hiện lâm sàng của chứng bàng quang hư hàn đó là người mệt mỏi, lưng gối mỏi yếu, nam giới bị liệt dương, di tinh. Bệnh nhân sợ lạnh, tay chân lạnh, sắc mặt trắng nhợt, đái són, đái dầm, đái lắt nhắt, dòng nước tiểu không mạnh hoặc chảy ri rỉ. Rêu lưỡi mỏng, mạch tế nhược.

Chứng bàng quang hư hàn trong Y học cổ truyền thường thấy trong một số bệnh lí Y học hiện đại như: Phì đại tiền liệt tuyến, suy nhược cơ thể, bệnh lí tủy sống vùng thắt lưng cùng.

Pháp điều trị chứng bàng quang hư hàn đó là ôn thận cố sáp. Các bài thuốc thường được dùng để điều trị chứng bệnh này đó là: Tang phiêu tiêu tán, Củng đê hoàn.

Mời quý độc giả đón đọc kì tiếp theo với nội dung: “3 đường kinh dương ở tay” trong chuyên đề: “Con người dưới góc nhìn của Y học cổ truyền”. Chuyên mục được sự đồng hành của Công ty CP truyền thông chăm sóc sức khỏe Sao Đại Việt - Phòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền Sao Đại Việt - Sàn thương mại điện tử: alosuckhoe.vn - Thành viên Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam. Địa chỉ: Số 18 Nguyễn Đổng Chi, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội.

Điện thoại: 0243.207.26.26 - Di động: 084.777.6863.

www.facebook.com/toasangtroiyeuthuong

www.saodaiviet.vn

Email: saodaiviet.vn@gmail.com

Youtube: Sao Đại Việt

Mọi ý kiến về bài viết, xin quý vị vui lòng liên lạc với địa chỉ trên.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Theo dòng sự kiện

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bệnh viện FV bắt đầu chiến dịch tiêm vắc-xin ngừa Covid-19 cho gần 5.000 công dân Pháp

Bệnh viện FV bắt đầu chiến dịch tiêm vắc-xin ngừa Covid-19 cho gần 5.000 công dân Pháp

Trong khi các đội quân tình nguyện FV đang tham gia tiêm chủng vắc xin phòng ngừa Covid-19 trong cộng đồng theo phân công của Sở Y Tế TP Hồ Chí Minh, thì ngày 29/7/2021, tại Bệnh viện FV, chiến dịch tiêm vắc-xin mũi thứ nhất cho 5.000 công dân Pháp và thân nhân tại phía nam Việt Nam cũng được bắt đầu.
Trúng gió: Cách phòng ngừa và chữa trị

Trúng gió: Cách phòng ngừa và chữa trị

Hàng năm trong những thời điểm giao mùa, khi thời tiết thay đổi đột ngột, lúc có áp thấp, mưa bão hoặc nhiều khí lạnh, những người có thân thể yếu, sức đề kháng kém rất dễ bị trúng gió.
Bộ Y tế cảnh báo 2 sản phẩm Xuyên Tâm Liên "nổ" công dụng kháng COVID-19 là giả mạo

Bộ Y tế cảnh báo 2 sản phẩm Xuyên Tâm Liên "nổ" công dụng kháng COVID-19 là giả mạo

Chiều 26/7, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế thông báo trên thị trường đang xuất hiện 2 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe viên uống Xuyên Tâm Liên CV19 (vỏ màu đỏ) và Xuyên Tâm Liên CV19 (vỏ màu xanh) có công dụng kháng COVID-19 là giả mạo...
Vụ công bố 12 loại thuốc trị Covid-19: Cục Quản lý Y Dược cổ truyền thừa nhận sơ suất

Vụ công bố 12 loại thuốc trị Covid-19: Cục Quản lý Y Dược cổ truyền thừa nhận sơ suất

Thông tin đến báo chí về vụ ban hành văn bản công bố 12 loại thuốc y dược cổ truyền (YDCT) hỗ trợ, điều trị Covid-19, Cục trưởng Cục Quản lý YDCD - Bộ Y tế thừa nhận "đây là sơ suất trong quá trình soạn thảo...".
Bộ Y tế thu hồi công văn về 12 loại thuốc y học cổ truyền phòng, hỗ trợ điều trị Covid-19

Bộ Y tế thu hồi công văn về 12 loại thuốc y học cổ truyền phòng, hỗ trợ điều trị Covid-19

Chỉ hơn một ngày sau khi công bố 12 loại thuốc y dược cổ truyền (YDCT) có tác dụng phòng và hỗ trợ điều trị Covid-19, sáng 26-7, Bộ Y tế đã có văn bản thu hồi công văn này.

Tin khác

Hà Nội xác nhận 21 ca dương tính SARS-CoV-2, 9 ca ở BV Phổi Hà Nội

Hà Nội xác nhận 21 ca dương tính SARS-CoV-2, 9 ca ở BV Phổi Hà Nội
Sáng nay (26.7), Sở Y tế Hà Nội thông tin Hà Nội tiếp tục ghi nhận thêm 21 trường hợp dương tính với SARS-CoV-2 tại 10 quận, huyện và phân bố ở 8 chùm ca bệnh.

Hoa khôi "nhờ vả" tiêm vaccine COVID-19 đã đăng tin sai sự thật

Hoa khôi "nhờ vả" tiêm vaccine COVID-19 đã đăng tin sai sự thật
Phó Chánh Thanh tra Bộ Y tế Nguyễn Văn Nhiên vừa ký chuyển hồ sơ vụ việc hoa khôi tiêm vaccine COVID-19 không cần đăng ký đến thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông để xem xét, xử lý.

Hoa khôi khoe tiêm vaccine Covid-19 không cần đăng ký: Bộ Y tế yêu cầu Bệnh viện Hữu nghị giải trình

Hoa khôi khoe tiêm vaccine Covid-19 không cần đăng ký: Bộ Y tế yêu cầu Bệnh viện Hữu nghị giải trình
Thanh tra Bộ Y tế vừa có công văn gửi Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị, yêu cầu giải trình về vụ việc báo chí đăng tải liên quan trường hợp một phụ nữ được tiêm vaccine phòng COVID-19 mà không cần đăng ký.

Hà Nội thêm 26 ca Covid-19 mới sáng 21-7, nhiều nhất ở quận Đống Đa và Hai Bà Trưng...

Hà Nội thêm 26 ca Covid-19 mới sáng 21-7, nhiều nhất ở quận Đống Đa và Hai Bà Trưng...
Sáng nay, 21-7, Sở Y tế Hà Nội thông báo, tính từ 18 giờ chiều qua đến 07 giờ ngày nay, trên địa bàn thành phố có thêm 26 ca Covid-19 mới, trong đó có 03 ca phát hiện qua sàng lọc cộng đồng.

Hà Nội: 12 trường hợp mắc mới trong đó 2 người trong cùng một gia đình ở Thanh Nhàn, 10 người là các F1

Hà Nội: 12 trường hợp mắc mới trong đó 2 người trong cùng một gia đình ở Thanh Nhàn, 10 người là các F1
Trưa 18/7, Sở Y tế Hà Nội thông báo ghi nhận 12 ca bệnh COVID-19 mới, trong đó có 2 mẹ con trong một gia đình ở Thanh Nhàn và 10 người khác đều liên quan đên chùm ca bệnh ở chung cư Sunshine.

Thuốc kháng virus SARS-CoV-2 molnupiravir, tín hiệu vui giữa đại dịch

Thuốc kháng virus SARS-CoV-2 molnupiravir, tín hiệu vui giữa đại dịch
Thuốc kháng virus SARS-CoV-2 đường uống phân phối dễ dàng là nhu cầu cần thiết và khẩn cấp hiện nay để điều trị COVID-19. Molnupiravir, đang cho thấy những kết quả đầy hứa hẹn.
Xem thêm
Bộ Y tế cảnh báo 2 sản phẩm Xuyên Tâm Liên "nổ" công dụng kháng COVID-19 là giả mạo

Bộ Y tế cảnh báo 2 sản phẩm Xuyên Tâm Liên "nổ" công dụng kháng COVID-19 là giả mạo

Chiều 26/7, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế thông báo trên thị trường đang xuất hiện 2 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe viên uống Xuyên ...
Vụ công bố 12 loại thuốc trị Covid-19: Cục Quản lý Y Dược cổ truyền thừa nhận sơ suất

Vụ công bố 12 loại thuốc trị Covid-19: Cục Quản lý Y Dược cổ truyền thừa nhận sơ suất

Thông tin đến báo chí về vụ ban hành văn bản công bố 12 loại thuốc y dược cổ truyền (YDCT) hỗ trợ, điều trị Covid-19, Cục trưởng Cục Quản ...
Bộ Y tế thu hồi công văn về 12 loại thuốc y học cổ truyền phòng, hỗ trợ điều trị Covid-19

Bộ Y tế thu hồi công văn về 12 loại thuốc y học cổ truyền phòng, hỗ trợ điều trị Covid-19

Chỉ hơn một ngày sau khi công bố 12 loại thuốc y dược cổ truyền (YDCT) có tác dụng phòng và hỗ trợ điều trị Covid-19, sáng 26-7, Bộ Y ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Khỏe mạnh và sống lâu

Khỏe mạnh và sống lâu

Chăm sóc, giữ gìn sức khỏe luôn là mối quan tâm của tất cả mọi người, ở mọi lứa tuổi.
Khỏe mạnh và sống lâu

Khỏe mạnh và sống lâu

Khi ta mệt mỏi, chán chường chính là lúc ta quên mất vui cười. Nhưng đó mới chính là lúc ta thật sự cần những tiếng cười thật lớn.
Quả mướp giải khát chữa bệnh

Quả mướp giải khát chữa bệnh

Nói đến quả mướp người ta thường nghĩ ngay đến món canh mướp, mùng tơi và rau đay nấu với cua đồng hoặc tôm khô ăn kèm với vài quả ...
Phiên bản di động