Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 27)

Trong những kì trước chúng ta tìm hiểu về một số chứng bệnh của tạng Thận và một số hội chứng bệnh kết hợp giữa tạng thận và tạng tâm, tì. Trong kì này cùng tìm hiểu các hội chứng bệnh khác của tạng Thận và bệnh lí của phủ Bàng quang…

E. Công năng tạng Thận với sức khỏe con người

6. Bệnh lí tạng Thận (tiếp)

6.6. Hội chứng phế thận âm hư

Nguyên nhân gây ra hội chứng phế thận âm hư đó là do ho lâu ngày khiến cho phế âm bị hao tổn, từ đó ảnh hưởng đến thận âm. Thận âm hư làm cho hư hỏa bốc lên, lại thiêu đốt phế âm khiến cho phế âm càng bị hư tổn hơn. Cả hai nguyên nhân trên đều dẫn tới tình trạng phế âm và thận âm đều hư.

Biểu hiện lâm sàng của chứng phế thận âm hư đó là bệnh nhân ho ít đờm, hoặc đờm có lẫn máu, khàn tiếng, thở gấp, lưng gối mềm yếu, người gầy, triều nhiệt, nhức trong xương, ra mồ hôi trộm, di tinh, gò má đỏ, chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi ít, mạch tế sác.

Hội chứng phế thận âm hư thường gặp trong các bệnh như khái thấu, suyễn, thất âm, hư lao, tiêu khát.

Pháp điều trị chứng phế thận âm hư đó là: Tư bổ phế thận.

Phương dược: Có thể dùng phương Mạch vị địa hoàng hoàn gia giảm theo tình trạng bệnh của từng bệnh nhân.

6.7. Hội chứng can thận âm hư

Nguyên nhân gây ra hội chứng can thận âm hư đó là do tinh bị hao tổn gây ra, do bệnh lâu ngày hoặc do những bệnh làm hao tổn phần âm dịch của cơ thể.

Hai tạng Thận và Can có mối quan hệ tư dưỡng lẫn nhau, thận thủy sinh can mộc, sự sơ tiết điều đạt của tạng Can phải nhờ sự tư dưỡng của thận. Tạng Can tàng huyết còn tạng Thận tàng tinh, mà tinh và huyết đều thuộc âm, cho nên khi thận âm hư thường kéo theo can huyết hư.

Biểu hiện lâm sàng của chứng can thận âm hư đó là người gầy, thường đau mỏi thắt lưng, đầu gối, cảm giác nóng trong người, đặc biệt là về buổi chiều và đêm, ra mồ hôi trộm, ngũ tâm phiền nhiệt. Bệnh nhân có thể bị hoa mắt, chóng mặt, ù tai, đau đầu, đặc biệt là vùng đỉnh đầu. Người mệt mỏi, bứt rứt, ngủ kém, lưỡi đỏ họng khô, mạch tế sác. Nam giới bị di tinh, mộng tinh; nữ giới bị rối loạn kinh nguyệt.

Hội chứng can thận âm hư có thể thấy trong các bệnh lí Y học hiện đại như suy nhược thần kinh, cường giáp, cao huyết áp, đái tháo đường.

Pháp điều trị chứng can thận âm hư đó là tư bổ can thận. Các bài thuốc thường được dùng để điều trị hội chứng này đó là: Lục vị quý thược, Kỉ cúc địa hoàng hoàn, Đại bổ âm hoàn,…

7. Bệnh lí phủ Bàng quang

7.1. Chứng bàng quang thấp nhiệt

Chứng bàng quang thấp nhiệt đó là do thấp nhiệt uất kết ở bàng quang, khiến cho việc khí hóa của bàng quang bị bất lợi, sự mở đóng thất thường và âm lạc bị hun đốt gây tổn thương. Nguyên nhân chủ yếu là do ngoại cảm thấp tá hoặc do ăn uống không điều độ, thấp nhiệt sinh ra từ bên trong, dồn xuống bàng quang mà gây bệnh.

Biểu hiện lâm sàng chủ yếu của chứng bàng quang thấp nhiệt đó là tiểu tiện nhiều lần, tiểu khó, đái rắt, đau; nước tiểu màu vàng đỏ, vẩn đục hoặc tiểu tiện ra máu, có khi đi tiểu ra sỏi; bụng dưới căng tức. Kèm theo bệnh nhân có thể có biểu hiện phát sốt, tâm phiền, lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng, mạch sác.

Chứng bàng quang thấp nhiệt thường gặp trong các bệnh lâm chứng, long bế, niệu trọc trong Y học cổ truyền. Còn trong Y học hiện đại, có thể thấy chứng bàng quang thấp nhiệt trong các bệnh lí như: Viêm bàng quang cấp tính, sỏi đường tiết niệu.

Pháp điều trị chứng bàng quang thấp nhiệt đó là thanh nhiệt trừ thấp. Phương thuốc thường được dùng để điều trị chứng bệnh này đó là Bát chính tán, có thể gia giảm một số vị thuốc cho phù hợp với tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân.

7.2. Chứng bàng quang hư hàn

Nguyên nhân của chứng bàng quang hư hàn đó là do tì thận dương hư không khí hóa được bàng quang.

Biểu hiện lâm sàng của chứng bàng quang hư hàn đó là người mệt mỏi, lưng gối mỏi yếu, nam giới bị liệt dương, di tinh. Bệnh nhân sợ lạnh, tay chân lạnh, sắc mặt trắng nhợt, đái són, đái dầm, đái lắt nhắt, dòng nước tiểu không mạnh hoặc chảy ri rỉ. Rêu lưỡi mỏng, mạch tế nhược.

Chứng bàng quang hư hàn trong Y học cổ truyền thường thấy trong một số bệnh lí Y học hiện đại như: Phì đại tiền liệt tuyến, suy nhược cơ thể, bệnh lí tủy sống vùng thắt lưng cùng.

Pháp điều trị chứng bàng quang hư hàn đó là ôn thận cố sáp. Các bài thuốc thường được dùng để điều trị chứng bệnh này đó là: Tang phiêu tiêu tán, Củng đê hoàn.

Mời quý độc giả đón đọc kì tiếp theo với nội dung: “3 đường kinh dương ở tay” trong chuyên đề: “Con người dưới góc nhìn của Y học cổ truyền”. Chuyên mục được sự đồng hành của Công ty CP truyền thông chăm sóc sức khỏe Sao Đại Việt - Phòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền Sao Đại Việt - Sàn thương mại điện tử: alosuckhoe.vn - Thành viên Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam. Địa chỉ: Số 18 Nguyễn Đổng Chi, phường Cầu Diễn, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội.

Điện thoại: 0243.207.26.26 - Di động: 084.777.6863.

www.facebook.com/toasangtroiyeuthuong

www.saodaiviet.vn

Email: [email protected]

Youtube: Sao Đại Việt

Mọi ý kiến về bài viết, xin quý vị vui lòng liên lạc với địa chỉ trên.

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Theo dòng sự kiện

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bệnh mỡ máu cao – Giải pháp theo Y học cổ truyền

Bệnh mỡ máu cao – Giải pháp theo Y học cổ truyền

Tuổi tác và cuộc sống hiện đại khiến tỷ lệ người mắc bệnh mỡ máu ngày càng cao và có xu hướng trẻ hóa. Đáng lo ngại hơn, chính tâm lý chủ quan mà 71% người bệnh không biết mình bị mỡ máu cao cho đến khi khám bệnh.
Việt Nam đã tiếp nhận thêm gần 1,7 triệu liều vaccine COVID-19

Việt Nam đã tiếp nhận thêm gần 1,7 triệu liều vaccine COVID-19

Lô vaccine bổ sung này sẽ giúp Bộ Y tế mở rộng phạm vi tiêm phòng đến nhiều người ở các nhóm ưu tiên đồng thời cung cấp liều thứ hai cho những người đã được tiêm liều đầu tiên.
Dược thiện cho người bị di chứng tai biến mạch máu não

Dược thiện cho người bị di chứng tai biến mạch máu não

Tai biến mạch não là một nhóm bệnh lí thường gặp và di chứng của nó thường hết sức nặng nề. Trong y học cổ truyền, di chứng tai biến mạch não thuộc phạm vi các chứng như Thiên liệt, Thiên khô... và được trị liệu bằng nhiều biện pháp mang tính chất tổng hợp dựa trên quan điểm “chỉnh thể thi trị”, trong đó có việc sử dụng các món ăn - bài thuốc (dược thiện) hết sức độc đáo. Bài viết này xin được giới thiệu một số ví dụ điển hình để bạn đọc có thể tham khảo và vận dụng khi cần thiết.
Nam y điều trị chứng ù tai, điếc tai

Nam y điều trị chứng ù tai, điếc tai

Ù tai là triệu chứng bệnh khá thường gặp ở nhiều lứa tuổi, đặc biệt ở NCT. Bệnh nhân luôn cảm giác khó chịu, bên tai có tiếng vo ve, có khi như tiếng cối xay lúa… Triệu chứng ù tai có thể xảy ra lúc con người mệt mỏi, trong không gian ồn ào hoặc cũng có thể gặp cả ngày, gây ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Vậy nam y điều trị chứng tai ù như thế nào?...
Thu hồi thuốc Philcomozel cream không đạt tiêu chuẩn chất lượng

Thu hồi thuốc Philcomozel cream không đạt tiêu chuẩn chất lượng

Sở Y tế Hà Nội vừa phát thông báo thu hồi đối với thuốc Philcomozel cream không đạt tiêu chuẩn chất lượng (số lô 19002, ngày sản xuất 3/9/2019, hạn dùng 3/9/2022) do Công ty TNHH Phil Inter Pharma sản xuất.

Tin khác

Kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại trong điều trị Covid-19

Kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại trong điều trị Covid-19
Y học cổ truyền đóng vai trò không thể thiếu trong việc điều trị Covid-19 kết hợp với y học hiện đại, có thể giúp làm giảm triệu chứng và tỷ lệ biến chứng nặng...

Lịch trình dày đặc của 2 bệnh nhân COVID-19 đến khám tại Bệnh viện Hữu nghị

Lịch trình dày đặc của 2 bệnh nhân COVID-19 đến khám tại Bệnh viện Hữu nghị
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật CDC Hà Nội đã xác nhận 2 trường hợp bệnh nhân đến khám tại Bệnh viện Hữu nghị Việt- Xô đã dương tính COVID-19, có liên quan đến ổ dịch Đà Nẵng.

Thực phẩm Ích Cốt Long quảng cáo lừa dối người tiêu dùng trên một số website

Thực phẩm Ích Cốt Long quảng cáo lừa dối người tiêu dùng trên một số website
Mới đây, Cục An toàn Thực phẩm (Bộ Y tế) đã phát đi cảnh báo thực phẩm bảo vệ sức khỏe Ích Cốt Long vi phạm quy định pháp luật về quảng cáo trên một số website.

Tiêm Vaccine Covid-19 cho 1.000 chiến sỹ biên phòng biến giới Tây Nam

Tiêm Vaccine Covid-19 cho 1.000 chiến sỹ biên phòng biến giới Tây Nam
Ngày 12/5, Bệnh viện Quân y 175 kết hợp cùng Bộ đội Biên phòng tỉnh Tây Ninh tổ chức tiêm Vaccine Covid-19 đợt 2 cho hơn 1.000 cán bộ, nhân viên tham gia phòng chống dịch tại khu vực biên giới Tây Nam và chiến sỹ mới.

Test nhanh hàng nghìn mẫu SARS-CoV-2 ở Samsung, Canon Bắc Ninh

Test nhanh hàng nghìn mẫu SARS-CoV-2 ở Samsung, Canon Bắc Ninh
Cơ quan chức năng test nhanh đối với 1.160 trường hợp F2 liên quan đến một ca dương tính với SARS-CoV-2 ở Hải Dương đã có kết quả âm tính.
Xem thêm
Bệnh mỡ máu cao – Giải pháp theo Y học cổ truyền

Bệnh mỡ máu cao – Giải pháp theo Y học cổ truyền

Tuổi tác và cuộc sống hiện đại khiến tỷ lệ người mắc bệnh mỡ máu ngày càng cao và có xu hướng trẻ hóa. Đáng lo ngại hơn, chính tâm ...
Việt Nam đã tiếp nhận thêm gần 1,7 triệu liều vaccine COVID-19

Việt Nam đã tiếp nhận thêm gần 1,7 triệu liều vaccine COVID-19

Lô vaccine bổ sung này sẽ giúp Bộ Y tế mở rộng phạm vi tiêm phòng đến nhiều người ở các nhóm ưu tiên đồng thời cung cấp liều thứ ...
Thu hồi thuốc Philcomozel cream không đạt tiêu chuẩn chất lượng

Thu hồi thuốc Philcomozel cream không đạt tiêu chuẩn chất lượng

Sở Y tế Hà Nội vừa phát thông báo thu hồi đối với thuốc Philcomozel cream không đạt tiêu chuẩn chất lượng (số lô 19002, ngày sản xuất 3/9/2019, hạn ...
Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Nghe kém ở người cao tuổi và cách khắc phục hiệu quả

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lão thính là một vấn đề về sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi nhưng lại không được quan tâm đúng ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Bất ngờ với những lợi ích của bí ngòi đối với sức khỏe

Bất ngờ với những lợi ích của bí ngòi đối với sức khỏe

Giàu chất xơ, các vitamin A, C... bí ngòi là thực phẩm tuyệt vời giúp kiểm soát cân nặng hiệu quả, thúc đẩy tiêu hóa lành mạnh, làm chậm quá ...
Những lợi ích tuyệt vời của trái bơ đối với sức khỏe

Những lợi ích tuyệt vời của trái bơ đối với sức khỏe

Không chỉ chứa nhiều chất béo lành mạnh, trái bơ còn giàu chất xơ, kali, các vitamin C, E... Việc ăn bơ thường xuyên giúp làm đẹp da, tóc, hỗ ...
Những lợi ích tuyệt vời của gạo lứt đối với sức khỏe

Những lợi ích tuyệt vời của gạo lứt đối với sức khỏe

Không chỉ giàu selenium - có thể làm giảm nguy cơ phát triển các bệnh phổ biến như ung thư, bệnh tim và viêm khớp, mà gạo lứt còn là ...
Phiên bản di động