Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 23)

Trong kì trước chúng ta đã tìm hiểu về chức năng của tạng Thận trong Y học cổ truyền và các chức năng của Thận trong Y học hiện đại. Trong kì này sẽ cùng so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa Y học cổ truyền và Y học hiện đại về chức năng của “Thận”…
E. Công năng tạng Thận với sức khỏe con người

3. So sánh sự giống và khác nhau giữa tạng Thận trong Y học cổ truyền và Thận trong Y học hiện đại

Điểm giống nhau giữa tạng Thận trong Y học cổ truyền và Thận trong Y học hiện đại đó là đều có chức năng lọc máu và bài tiết nước tiểu. Chức năng lọc máu và bài tiết nước tiểu của tạng Thận trong Y học cổ truyền đã được nêu rõ ở công năng chủ về khí hóa nước. Thận khí có chức năng khí hóa nước, tức là đem “nước” do đồ ăn uống đưa tới cho các tổ chức cơ thể và bài tiết nước ra ngoài.

“Nước” thu được từ đồ ăn uống chính là nước và các chất dinh dưỡng đã được hấp thu đưa vào trong máu (trong các tĩnh mạch). Máu từ các tĩnh mạch sau đó được đưa lên phế để trao đổi lấy oxy trước khi được phân bố đi toàn thân. Trong mỗi chu kì tuần hoàn, một phần máu sẽ được đưa qua thận để lọc bỏ các chất thải tạo thành nước tiểu rồi đưa xuống bàng quang. Phần máu sau khi được lọc sẽ theo tĩnh mạch về Phế và tiếp tục được phân bố đi đến các cơ quan bộ phận khác trong cơ thể.

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 23)

Thận trong Y học hiện đại có chức năng “điều hòa thể tích máu” thông qua việc sản xuất nước tiểu. Vai trò này cũng nằm trong chức năng chủ về khí hóa nước của Thận trong Y học cổ truyền, bởi từ “nước” ở đây chỉ tất cả dịch trong cơ thể con người.

Ngoài những chức năng chính kể trên, theo Y học hiện đại thận còn tham gia và quá trình chuyển hóa vitamin D thành dạng có hoạt tính cần thiết cho việc cơ thể hấp thu canxi từ thức ăn, sự tăng trưởng của xương và răng. Vai trò này tương ứng với chức năng thận chủ cốt tủy trong Y học cổ truyền. Tinh được tàng trữ ở thận, tinh sinh tủy, tủy vào trong xương, nuôi dưỡng xương, vì vậy nói thận chủ cốt tủy.

Theo Y học hiện đại, thận sản xuất ra erythropoietin có tác dụng làm tăng sản xuất hồng cầu ở tủy xương khi lượng oxy ở mô giảm. Còn trong Y học cổ truyền, huyết do tinh sinh ra, mà tinh lại được tàng trữ ở thận. Mà hồng cầu chính là một phần quan trọng trong máu (huyết). Vì vậy chúng ta có thể thấy có sự tương đồng trong quan điểm của hai nền y học trong chức năng này của thận.

Ngoài những điểm giống nhau kể trên, thì chức năng của thận theo quan điểm Y học hiện đại và Y học cổ truyền vẫn có những điểm khác nhau. Thận trong Y học hiện đại còn có chức năng tham gia vào quá trình điều hòa huyết áp trong cơ thể. Chúng ta có thể thấy “Huyết áp” là nội dung được sử dụng trong Y học hiện đại, nó chưa được nhắc đến trong Y học cổ truyền.

Ngược lại, Thận trong Y học cổ truyền còn đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng khác trong cơ thể, các chức năng này làm nằm ngoài vai trò của thận trong Y học hiện đại. Các chức năng đó bao gồm:

Thận chủ về sinh dục và phát dục của cơ thể: Thận tinh và thận khí có vai trò quyết định sự sinh dục và phát dục của cơ thể từ lúc nhỏ đến khi trưởng thành và cho tới lúc già yếu.

Thận sinh tủy, thông với não, vinh nhuận ra tóc: Thận sinh tủy, tủy ở trong xương nuôi dưỡng xương, tủy ở trong cột sống lên não, nên nói thận thông với não. Thận tàng tinh, tinh sinh tủy, tủy sinh huyết, mà theo Y học cổ truyền thì tóc là phần “thừa ra của huyết”, được huyết nuôi dưỡng, chính vì vậy nói thận là nguồn gốc sinh ra tóc.

Thận nạp khí: Theo Y học cổ truyền, không khí là do phế hít vào (điều này tương đồng với chức năng của Phổi trong Y học hiện đại), nhưng khí sẽ được giữ lại ở thận nên nói thận nạp khí. Điều này được thể hiện rõ qua việc sử dụng phương pháp bổ thận nạp khí để điều trị các chứng hen suyễn, ho do thận hư không nạp được khí, khiến cho phế khí nghịch lên gây bệnh.

Thận khai khiếu ra tai: Theo quan điểm của Y học cổ truyền, tai được thận tinh nuôi dưỡng, thận tinh bất túc sẽ gây chứng ù tai, điếc tai. Hiện tượng này thấy rõ nhất ở người già, khi đó thận tinh đã suy yếu nên khả năng nghe cũng bị suy giảm theo.

Thận chủ tiền âm, hậu âm: Tiền âm là nơi bài tiết nước tiểu (bộ phận sinh dục nam, nữ), theo Y học cổ truyền, thận không chỉ có chức năng lọc máu và bài tiết nước tiểu mà sự khí hóa của thận còn quản lí sự đóng mở của tiền âm, quản lí vấn đề đi tiểu của cơ thể.

Hậu âm là nơi chúng ta đại tiện ra phân (hậu môn) do tạng Tì quản lí, nhưng tì dương lại cần có sự khí hóa của thận để bài tiết phân ra ngoài. Do đó mới nói thận chủ hậu âm. Tiền âm quản lí tiểu tiện, hậu âm quản lí việc đại tiện, mà thận làm chủ hai nơi này do đó có thể nói thận chủ nhị tiện (tiểu tiện và đại tiện).(Còn nữa)

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bộ Y tế thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19

Bộ Y tế thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19

Chiều ngày 17/4, Bộ Y tế đã có thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19 khẳng định: Việc xem xét, phê duyệt có điều kiện vắc xin cho nhu cầu cấp bách trong phòng, chống dịch COVID-19 được Bộ Y tế thực hiện theo đúng quy định.
Hà Nội: Thực đơn tại 2 trường học có nhiều học sinh ngộ độc nhập viện

Hà Nội: Thực đơn tại 2 trường học có nhiều học sinh ngộ độc nhập viện

Theo Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, trong thực đơn bán trú bữa trưa và bữa phụ buổi chiều tại 2 trường học Isaac Newton, Pascal (Bắc Từ Liêm, Hà Nội) có 2 món thức ăn gồm: cá filebasa chiên bơ và pizza nhân xúc xích nghi ngờ là nguyên nhân khiến nhiều học sinh ngộ độc nhập viện.
Vụ bay lắc tại BV Tâm thần: Giám đốc tự nhận mức kỷ luật khiển trách

Vụ bay lắc tại BV Tâm thần: Giám đốc tự nhận mức kỷ luật khiển trách

Tại cuộc họp kiểm điểm trách nhiệm lãnh đạo Bệnh viện Tâm thần Trung ương I sau vụ bệnh nhân có tiền sử bệnh tâm thần "bay lắc", mua bán, sử dụng ma túy ngay trong bệnh viện, ông Vương Văn Tịnh, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương I đề xuất nhận mức kỷ luật là khiển trách.
Bộ Y tế “không được phép để bất cứ liều vắc xin nào phải huỷ do không tổ chức tiêm được”

Bộ Y tế “không được phép để bất cứ liều vắc xin nào phải huỷ do không tổ chức tiêm được”

Bộ Y tế yêu cầu các tỉnh/thành phố hoàn thành tiêm chủng vắc xin COVID-19 của COVAX trước ngày 5/5; địa phương nào không tổ chức tiêm hết, Bộ Y tế sẽ thu hồi
Chữa bệnh bằng ẩm thực liệu pháp Nam y

Chữa bệnh bằng ẩm thực liệu pháp Nam y

Ẩm thực liệu pháp là phương pháp cơ bản, đơn giản không chỉ đơn thuần có tác dụng bổ dưỡng nâng cao, điều hòa sức khỏe, chống mệt mỏi... cho con người mà còn góp phần phòng ngừa, điều trị bệnh tật, đặc biệt đối với NCT...

Tin khác

TP Hồ CHí Minh: Phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2021

TP Hồ CHí Minh: Phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2021
Để tăng cường công tác thông tin, truyền thông chính xác, kịp thời, toàn diện, có trách nhiệm, trung thực các vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm; đề cao vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trong việc thực thi pháp luật về an toàn thực phẩm, sáng 15/4, Ban Quản lý an toàn thực phẩm thành phố Hồ Chí Minh tổ chức tuyên truyền phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2021.

Chung tay vì một cộng đồng khỏe mạnh hơn

Chung tay vì một cộng đồng khỏe mạnh hơn
Ngày 15/4, tại Hà Nội, Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng (VACHE) phối hợp với Hội Người cao tuổi Việt Nam, Viện Phát triển sức khỏe cộng đồng Ánh sáng (LIGHT) và các nhà tài trợ tổ chức Chương trình tọa đàm “2021 - sự thay đổi vì một cộng đồng khỏe mạnh hơn”.

Những quan niệm sai lầm khi dùng đông y trị liệu bất lực

Những quan niệm sai lầm khi dùng đông y trị liệu bất lực
Thường thì, khi lâm vào trạng thái bất lực ở các mức độ khác nhau, cánh “mày râu” hay tìm đến đông y để tư vấn và trị liệu. Đó là một thói quen tốt, bởi lẽ trong lĩnh vực này các biện pháp của y học cổ truyền tỏ ra có nhiều thế mạnh. Nhưng, điều đáng nói ở đây là, nhiều khi cả thầy thuốc và người bệnh đều bị mắc phải những quan niệm sai lầm không đáng có, từ đó dẫn đến hậu quả người bệnh thì “tiền mất tật mang”, còn thầy thuốc thì suy giảm uy tín. Vậy, những sai lầm đó là gì?

Xử phạt Công ty TNHH Doctor Beauty

Xử phạt Công ty TNHH Doctor Beauty
Quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận nội dung trước khi thực hiện quảng cáo theo quy định, Công ty TNHH Doctor Beauty vừa bị xử phạt.

Lợi ích của các loại thảo mộc và gia vị quen thuộc

Lợi ích của các loại thảo mộc và gia vị quen thuộc
Các loại thảo mộc và gia vị được dùng hằng ngày với mục đích giúp món ăn ngon miệng hơn. Tuy nhiên, những gia vị này còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe hơn bạn nghĩ.
Xem thêm
Bộ Y tế thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19

Bộ Y tế thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19

Chiều ngày 17/4, Bộ Y tế đã có thông tin về tiếp nhận và phê duyệt hồ sơ nhập vắc xin phòng COVID-19 khẳng định: Việc xem xét, phê duyệt ...
Vụ bay lắc tại BV Tâm thần: Giám đốc tự nhận mức kỷ luật khiển trách

Vụ bay lắc tại BV Tâm thần: Giám đốc tự nhận mức kỷ luật khiển trách

Tại cuộc họp kiểm điểm trách nhiệm lãnh đạo Bệnh viện Tâm thần Trung ương I sau vụ bệnh nhân có tiền sử bệnh tâm thần "bay lắc", mua bán, ...
Tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 an toàn, góp phần đẩy lùi đại dịch

Tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 an toàn, góp phần đẩy lùi đại dịch

Tối 15/4, Bộ Y tế cùng Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp quốc (UNICEF) đã có thông cáo báo chí chung khẳng định ...
Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Có thể làm chậm sự lão hóa của mắt

Theo quy luật tự nhiên, sự phát triển của con người tới khoảng 25 tuổi thì dừng lại, sau đó chuyển dần sang xu hướng thoái hóa. Đã là quy ...
Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Người cao tuổi cần đề phòng bệnh hen tái phát khi trời lạnh

Ở người cao tuổi (NCT) mắc bệnh hen, cần hết sức đề phòng các cơn hen cấp tái phát, bởi nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn ...
Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Bác sĩ hướng dẫn phòng ngừa hít sặc ở người cao tuổi

Hít sặc là nguyên nhân thường gặp, gây nên tình trạng viêm phổi hít nặng và tử vong ở người cao tuổi. Đáng nói là tình trạng này dễ dàng ...
Hà Nội: Thực đơn tại 2 trường học có nhiều học sinh ngộ độc nhập viện

Hà Nội: Thực đơn tại 2 trường học có nhiều học sinh ngộ độc nhập viện

Theo Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, trong thực đơn bán trú bữa trưa và bữa phụ buổi chiều tại 2 trường học Isaac Newton, Pascal (Bắc Từ ...
Gần 6.000 người chết vì hít khói thuốc thụ động mỗi năm

Gần 6.000 người chết vì hít khói thuốc thụ động mỗi năm

Tại lễ phat động chiến dịch khách sạn, nhà hàng không khói thuốc tại Hà Nội sáng 3/4, TS. Kidong Park, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới ...
Cứu sống thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, lời cảnh tỉnh cho giới trẻ

Cứu sống thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp, lời cảnh tỉnh cho giới trẻ

Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh vừa cứu sống nam thanh niên 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim. Theo Ths Hoàng Minh Quang, ...
Phiên bản di động