Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 23)

Trong kì trước chúng ta đã tìm hiểu về chức năng của tạng Thận trong Y học cổ truyền và các chức năng của Thận trong Y học hiện đại. Trong kì này sẽ cùng so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa Y học cổ truyền và Y học hiện đại về chức năng của “Thận”…
E. Công năng tạng Thận với sức khỏe con người

3. So sánh sự giống và khác nhau giữa tạng Thận trong Y học cổ truyền và Thận trong Y học hiện đại

Điểm giống nhau giữa tạng Thận trong Y học cổ truyền và Thận trong Y học hiện đại đó là đều có chức năng lọc máu và bài tiết nước tiểu. Chức năng lọc máu và bài tiết nước tiểu của tạng Thận trong Y học cổ truyền đã được nêu rõ ở công năng chủ về khí hóa nước. Thận khí có chức năng khí hóa nước, tức là đem “nước” do đồ ăn uống đưa tới cho các tổ chức cơ thể và bài tiết nước ra ngoài.

“Nước” thu được từ đồ ăn uống chính là nước và các chất dinh dưỡng đã được hấp thu đưa vào trong máu (trong các tĩnh mạch). Máu từ các tĩnh mạch sau đó được đưa lên phế để trao đổi lấy oxy trước khi được phân bố đi toàn thân. Trong mỗi chu kì tuần hoàn, một phần máu sẽ được đưa qua thận để lọc bỏ các chất thải tạo thành nước tiểu rồi đưa xuống bàng quang. Phần máu sau khi được lọc sẽ theo tĩnh mạch về Phế và tiếp tục được phân bố đi đến các cơ quan bộ phận khác trong cơ thể.

Con người dưới cách nhìn của y học cổ truyền (Kì 23)

Thận trong Y học hiện đại có chức năng “điều hòa thể tích máu” thông qua việc sản xuất nước tiểu. Vai trò này cũng nằm trong chức năng chủ về khí hóa nước của Thận trong Y học cổ truyền, bởi từ “nước” ở đây chỉ tất cả dịch trong cơ thể con người.

Ngoài những chức năng chính kể trên, theo Y học hiện đại thận còn tham gia và quá trình chuyển hóa vitamin D thành dạng có hoạt tính cần thiết cho việc cơ thể hấp thu canxi từ thức ăn, sự tăng trưởng của xương và răng. Vai trò này tương ứng với chức năng thận chủ cốt tủy trong Y học cổ truyền. Tinh được tàng trữ ở thận, tinh sinh tủy, tủy vào trong xương, nuôi dưỡng xương, vì vậy nói thận chủ cốt tủy.

Theo Y học hiện đại, thận sản xuất ra erythropoietin có tác dụng làm tăng sản xuất hồng cầu ở tủy xương khi lượng oxy ở mô giảm. Còn trong Y học cổ truyền, huyết do tinh sinh ra, mà tinh lại được tàng trữ ở thận. Mà hồng cầu chính là một phần quan trọng trong máu (huyết). Vì vậy chúng ta có thể thấy có sự tương đồng trong quan điểm của hai nền y học trong chức năng này của thận.

Ngoài những điểm giống nhau kể trên, thì chức năng của thận theo quan điểm Y học hiện đại và Y học cổ truyền vẫn có những điểm khác nhau. Thận trong Y học hiện đại còn có chức năng tham gia vào quá trình điều hòa huyết áp trong cơ thể. Chúng ta có thể thấy “Huyết áp” là nội dung được sử dụng trong Y học hiện đại, nó chưa được nhắc đến trong Y học cổ truyền.

Ngược lại, Thận trong Y học cổ truyền còn đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng khác trong cơ thể, các chức năng này làm nằm ngoài vai trò của thận trong Y học hiện đại. Các chức năng đó bao gồm:

Thận chủ về sinh dục và phát dục của cơ thể: Thận tinh và thận khí có vai trò quyết định sự sinh dục và phát dục của cơ thể từ lúc nhỏ đến khi trưởng thành và cho tới lúc già yếu.

Thận sinh tủy, thông với não, vinh nhuận ra tóc: Thận sinh tủy, tủy ở trong xương nuôi dưỡng xương, tủy ở trong cột sống lên não, nên nói thận thông với não. Thận tàng tinh, tinh sinh tủy, tủy sinh huyết, mà theo Y học cổ truyền thì tóc là phần “thừa ra của huyết”, được huyết nuôi dưỡng, chính vì vậy nói thận là nguồn gốc sinh ra tóc.

Thận nạp khí: Theo Y học cổ truyền, không khí là do phế hít vào (điều này tương đồng với chức năng của Phổi trong Y học hiện đại), nhưng khí sẽ được giữ lại ở thận nên nói thận nạp khí. Điều này được thể hiện rõ qua việc sử dụng phương pháp bổ thận nạp khí để điều trị các chứng hen suyễn, ho do thận hư không nạp được khí, khiến cho phế khí nghịch lên gây bệnh.

Thận khai khiếu ra tai: Theo quan điểm của Y học cổ truyền, tai được thận tinh nuôi dưỡng, thận tinh bất túc sẽ gây chứng ù tai, điếc tai. Hiện tượng này thấy rõ nhất ở người già, khi đó thận tinh đã suy yếu nên khả năng nghe cũng bị suy giảm theo.

Thận chủ tiền âm, hậu âm: Tiền âm là nơi bài tiết nước tiểu (bộ phận sinh dục nam, nữ), theo Y học cổ truyền, thận không chỉ có chức năng lọc máu và bài tiết nước tiểu mà sự khí hóa của thận còn quản lí sự đóng mở của tiền âm, quản lí vấn đề đi tiểu của cơ thể.

Hậu âm là nơi chúng ta đại tiện ra phân (hậu môn) do tạng Tì quản lí, nhưng tì dương lại cần có sự khí hóa của thận để bài tiết phân ra ngoài. Do đó mới nói thận chủ hậu âm. Tiền âm quản lí tiểu tiện, hậu âm quản lí việc đại tiện, mà thận làm chủ hai nơi này do đó có thể nói thận chủ nhị tiện (tiểu tiện và đại tiện).(Còn nữa)

BS Đỗ Nam Khánh & BS YHCT Nguyễn Mạnh Linh

Theo dòng sự kiện

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Bệnh gan nhiễm mỡ nên ăn gì và kiêng gì?

Bệnh gan nhiễm mỡ nên ăn gì và kiêng gì?

Gan nhiễm mỡ nên ăn gì và kiêng gì là quan tâm hàng đầu của người bị bệnh, bởi dinh dưỡng là yếu tố có liên quan rất mật thiết đối với bệnh gan nhiễm mỡ. Chế độ ăn uống có vai trò quan trọng trong hình thành và diễn tiến bệnh, mà dinh dưỡng còn một trong các nội dung chủ yếu của điều trị gan nhiễm mỡ. Chế độ dinh dưỡng đúng cách giúp kiểm soát và điều trị bệnh gan nhiễm mỡ một cách hiệu quả hơn. Cho nên, bệnh gan nhiễm mỡ ăn gì và kiêng gì là điều người bệnh cần phải biết...
Bệnh loãng xương và cách điều trị

Bệnh loãng xương và cách điều trị

Việc điều trị loãng xương ở NCT không khó, nhưng cần rất nhiều thời gian và sự kiên trì để đạt kết quả cao nhất. Quá trình lão hóa diễn ra ở tất cả các cơ quan trên cơ thể NCT. Đặc biệt là với hệ xương khớp, quá trình lão hóa này sẽ làm xương trở nên mềm xốp hơn, hay còn gọi là loãng xương. Nếu không được điều trị loãng xương ở NCT kịp thời, bệnh có thể để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng...
Chuyên gia luận về điều trị ung thư bằng y học cổ truyền

Chuyên gia luận về điều trị ung thư bằng y học cổ truyền

Ung thư là căn bệnh vô cùng nguy hiểm và đáng sợ, đặc trưng bởi khả năng xâm lấn, lây lan đến các bộ phận của cơ thể. Ung thư nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh sẽ tử vong nhanh chóng…
Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Khi mang thai, có người mẹ nào lại không mong muốn sinh hạ được đứa con lành lặn, khoẻ mạnh và chính bản thân mình cũng có đủ sức để “vượt cạn” và nuôi con? Bởi vậy, ngoài việc ăn uống đủ về lượng và tốt về chất, tâm lí chung của các thai phụ là rất muốn được bồi bổ thêm bằng thuốc, trong đó có các thuốc bổ của y học cổ truyền.
Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân

Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân

Theo hướng dẫn tạm thời về chuyên môn y tế của Bộ Y tế thực hiện Nghị quyết số 128/NQ-CP Quy định tạm thời "Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19", những người đã tiêm vaccine hoặc khỏi COVID-19 chỉ cần xét nghiệm khi có yêu cầu hoặc từ vùng có dịch cấp độ 4.

Tin khác

Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi
Hiện nay quá trình già hóa trên toàn cầu đang diễn ra nhanh chóng. Sự phát triển của khoa học kĩ thuật công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực y khoa, đã giúp con người có cuộc sống tốt hơn và kéo dài tuổi thọ. Để có tuổi già khỏe mạnh, bên cạnh việc đảm bảo sức khỏe về thể chất, chăm lo cho sức khỏe tinh thần cũng vô cùng quan trọng.

Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm

Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm
Thay xương khớp nhân tạo in 3D đã từng bước được ứng dụng thành công, cứu sống và bảo tồn chi thể cho nhiều ca ung thư xương tại Việt Nam. Nhưng vừa qua, lần đầu tiên công nghệ này được ứng dụng để thay thế đoạn xương đùi và khớp gối cho một người phụ nữ khuyết tật mất đoạn xương và thoái hóa khớp kèm theo biến dạng, co rút phần mềm suốt 18 năm nay.

Thực phẩm tốt và các hoạt động nâng cao sức khỏe NCT

Thực phẩm tốt và các hoạt động nâng cao sức khỏe NCT
Bên cạnh chế độ dinh dưỡng hợp lí, người cao tuổi (NCT) cần xây dựng đời sống tinh thần khỏe mạnh để nâng cao sức khỏe và tuổi thọ.

Chìa khóa giúp trẻ tăng đề kháng, ít ốm vặt cho năm học mới

Chìa khóa giúp trẻ tăng đề kháng, ít ốm vặt cho năm học mới
Chế độ ăn khoa học, lành mạnh, cung cấp đủ năng lượng, đạm, vitamin, chất khoáng, lợi khuẩn giúp trẻ tăng đề kháng và khỏe mạnh, học tập tốt hơn.

Những vấn đề tim mạch có thể gặp sau khi mắc Covid-19

Những vấn đề tim mạch có thể gặp sau khi mắc Covid-19
Sau khi mắc Covid-19 có những vấn đề gì xảy ra với tim mạch không, chúng liên quan gì đến nhau? Đó là vấn đề quan tâm của nhiều người. Bài viết của TS.BS Phạm Như Hùng, Tổng Thư kí Hội Tim mạch can thiệp Việt Nam sẽ làm rõ vấn đề này...
Xem thêm
Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân

Bộ Y tế: Không chỉ định xét nghiệm đối với việc đi lại của người dân

Theo hướng dẫn tạm thời về chuyên môn y tế của Bộ Y tế thực hiện Nghị quyết số 128/NQ-CP Quy định tạm thời "Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19", những người đã tiêm vaccine hoặc khỏi COVID-19 chỉ cần xét nghiệm khi có yêu cầu hoặc từ vùng có dịch cấp độ 4.
Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm

Lần đầu tiên thay thế thành công xương khớp nhân tạo in 3D cho bệnh nhân khuyết tật suốt 18 năm

Thay xương khớp nhân tạo in 3D đã từng bước được ứng dụng thành công, cứu sống và bảo tồn chi thể cho nhiều ca ung thư xương tại Việt Nam. Nhưng vừa qua, lần đầu tiên công nghệ này được ứng dụng để thay thế đoạn xương đùi và khớp gối cho một người phụ nữ khuyết tật mất đoạn xương và thoái hóa khớp kèm theo biến dạng, co rút phần mềm suốt 18 năm nay.
Giải Nobel Y học năm 2021 vinh danh hai nhà khoa học người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian

Giải Nobel Y học năm 2021 vinh danh hai nhà khoa học người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian

Chiều 4/10 (theo giờ Hà Nội), Giải Nobel Y học năm 2021 đã được trao cho hai nhà sinh học người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian, để tôn vinh những phát hiện của họ về cơ chế thụ cảm nhiệt độ và xúc giác.
Ứng dụng di động “S-Health” đầu tiên về chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi

Ứng dụng di động “S-Health” đầu tiên về chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi

Ngày 29/9, Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) phối hợp với Bộ Y tế công bố chính thức ứng dụng di động S-Health, một nền tảng mới được thiết kế đặc biệt dành chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi, một trong trong những nhóm dân số dễ bị tổn thương nhất trong xã hội, đặc biệt là trong các tình huống khẩn cấp và ứng phó nhân đạo.
Người cao tuổi cẩn trọng với những bệnh nguy hiểm thường gặp

Người cao tuổi cẩn trọng với những bệnh nguy hiểm thường gặp

Khi tuổi càng cao, nhiều chức năng của cơ thể bị suy giảm và sức khỏe yếu dần. Do đó, người cao tuổi dễ mắc bệnh và những bệnh mãn tính thường hay tái phát. Dưới đây là một số bệnh thường gặp ở người cao tuổi.
Cảnh báo các yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh ung thư đại trực tràng

Cảnh báo các yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh ung thư đại trực tràng

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ung thư đại trực tràng xếp thứ 3 trong số các bệnh ung thư phổ biến ở nam giới và xếp thứ hai ở nữ. Hầu hết bệnh ung thư đại trực tràng giai đoạn đầu có những dấu hiệu sớm nhưng không được chú ý. Vì vậy, nhiều trường hợp chẩn đoán, phát hiện bệnh khi đã tiến triển đến giai đoạn muộn, gây khó khăn trong việc điều trị, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.
Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Phụ nữ mang thai có nên dùng thuốc bổ đông y?

Khi mang thai, có người mẹ nào lại không mong muốn sinh hạ được đứa con lành lặn, khoẻ mạnh và chính bản thân mình cũng có đủ sức để “vượt cạn” và nuôi con? Bởi vậy, ngoài việc ăn uống đủ về lượng và tốt về chất, tâm lí chung của các thai phụ là rất muốn được bồi bổ thêm bằng thuốc, trong đó có các thuốc bổ của y học cổ truyền.
Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Nâng cao sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi

Hiện nay quá trình già hóa trên toàn cầu đang diễn ra nhanh chóng
Thực phẩm tốt và các hoạt động nâng cao sức khỏe NCT

Thực phẩm tốt và các hoạt động nâng cao sức khỏe NCT

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng hợp lí, người cao tuổi (NCT) cần xây dựng đời sống tinh thần khỏe mạnh để nâng cao sức khỏe và tuổi thọ.
Phiên bản di động