Cần thay đổi quan niệm tín ngưỡng lỗi thời trong xã hội hội hiện đại

Có thể nói trong hơn một năm qua, dư luận nhân dân, mạng xã hội và báo chí ít phải kêu ca, phàn nàn về nạn đốt vàng mã vô tội vạ tại các đình, chùa, cũng không phải chứng kiến cảnh chướng tai gai mắt, thiếu văn hóa như nhét tiền bừa bãi vào chân tượng phật, và càng không có việc chen lấn, xô đẩy, tranh giành tại các khu du lịch tâm linh…

Dịch Covid-19 đã khiến nhiều lễ hội phải dừng hoặc hạn chế hoạt động, đây cũng chính là “khoảng lặng” để xác lập lại nhiều giá trị cho mỗi người, cộng đồng và toàn xã hội tìm đến những giá trị đích thực trong đó có những giá trị văn hóa mang tính nhân văn cao mà con người hiện đại cần hướng tới.

Tuy nhiên, tất cả như hoàn toàn biến mất khi chỉ trong vài ngày, một số nơi như chùa Hương, chùa Tam Chúc đã chứng kiến biển người lên tới 4 - 5 vạn chen chân đến hành lễ. Một cảnh tượng khiến ai cũng phải giật mình và nhìn lại những gì đang cố gắng trong một năm qua như toàn vô nghĩa, chỉ còn biết thở dài … ngán ngẩm!.

Cần thay đổi quan niệm tín ngưỡng lỗi thời trong xã hội hội hiện đại
Biển người ở chùa Tam Chúc

Có thể lí giải bởi 2 nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng trên. Thứ nhất, trong suốt hơn một năm qua, do phải phòng chống dịch bệnh mà người dân bị hạn chế rất nhiều trong đi lại, tổ chức, tham dự các lễ hội, tham quan du lịch các danh thắng và khu tâm linh trong, ngoài nước. Đa số mọi người đều cố gắng co cụm khi mỗi đợt dịch bùng phát. Nhiều người ở trong tâm trạng bức bối, “muốn đi”, “muốn xõa” cho thỏa những ngày bị… phong tỏa! Vậy nên, bây giờ khi có dịp là họ đi mà không có sự cân nhắc.

Thứ 2: Một bộ phận người dân cuồng tín!. Họ đi đến các lễ hội với tâm thế cầu xin đủ thứ từ chức tước đến bạc tiền và danh vọng. Vì vậy mới có chuyện, ở một số địa phương lễ hội được tổ chức rất tốn kém nhưng giá trị văn hóa đọng lại chẳng được là bao. Nhiều người bỏ bê công việc, hao tốn tiền bạc, tụ tập say sưa với các hoạt động mê tín dị đoan. Bên cạnh đó, nhiều cơ sở thờ tự, nhiều nhóm lợi ích lợi dụng đức tin của người dân để trục lợi vô tội vạ.

PGS.TS. Bùi Hoài Sơn, Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam, cho rằng, việc đi lễ đầu năm là một phong tục tốt đẹp, giúp cho ta có tâm an, hướng con người đến Chân - Thiện - Mỹ, giúp giữ gìn và phát huy truyền thống văn hoá dân tộc, có ích cho sự phát triển văn hoá chung của đất nước. Dù vậy, do tất cả đều là niềm tin tâm linh, tín ngưỡng, mang tính chủ quan và trải nghiệm cá nhân nên chúng ta có thể thay đổi những hình thức thực hành tín ngưỡng sao cho phù hợp với bối cảnh xã hội hiện tại.

Cần thay đổi quan niệm tín ngưỡng lỗi thời trong xã hội hội hiện đại
Nơi thờ Quốc Mẫu Tây Thiên

Suy cho cùng, tín ngưỡng văn hóa là quan niệm chủ quan của con người, vì thế con người cũng có thể thay đổi và điều chỉnh mọi hành vi của mình. Trong bối cảnh dịch bệnh chưa hoàn toàn chấm dứt, chúng ta chỉ cần bình tĩnh, giãn cách một chút thì chắc chắn sẽ không còn thấy bất an và lo lắng rằng dịch Covid-19 lại bùng lên giữa biển người mênh mông ấy.

Giáo hội, bộ, ngành và chính quyền địa phương đã kịp thời chấn chỉnh việc tụ tập đông người và phòng dịch trong lễ hội. Bên cạnh đó, tại các cơ sở tôn giáo cũng quyết liệt hơn trong tổ chức nghi đơn giản, đặc biệt là công tác phòng chống dịch bệnh Covid - 19.

Tuy nhiên, theo chủ quan của người viết, về lâu dài các cơ quan chức năng và các chuyên gia văn hóa cần phải đánh giá lại những giá trị văn hóa ở nhiều lễ hội trên cả nước nhằm loại bỏ bớt các lễ hội đã biến tướng, chỉ phục vụ cho một nhóm lợi ích và những lễ hội chạy theo số lượng và thành tích. Chỉ nên giữ lại những lễ hội có giá trị văn hóa đích thực với phần lễ đơn giản, ngắn gọn, trang trọng, thỏa mãn đời sống tâm linh lành mạnh của người dân.

Thay đổi những quan niệm và thói quen tín ngưỡng lỗi thời chưa bao giờ là điều dễ dàng. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện tại chắc chắn là động chạm đến lợi ích vật chất và tinh thần của nhiều cá nhân và một số nhóm người. Tuy nhiên để thay đổi và phát triển văn hóa lành mạnh trong một một xã hội hiện đại rất cần sự quyết liệt từ phía chính quyền các địa phương cùng với những thay đổi về quan niệm và thực hành nghi lễ tín ngưỡng từ phía mỗi người dân.

Kim Long

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tác giả ca khúc "Em ơi Hà Nội phố" - Nhạc sĩ Phú Quang qua đời

Tác giả ca khúc "Em ơi Hà Nội phố" - Nhạc sĩ Phú Quang qua đời

Nhạc sĩ Phú Quang vừa trút hơi thở cuối cùng tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Xô vào sáng nay 8/12. Ông sinh năm 1949, quê ở Thạch Thất, Hà Nội.
Bộ VHTTDL: "Không được có bất kỳ hành vi nào ngăn chặn việc phổ biến Quốc ca Việt Nam"

Bộ VHTTDL: "Không được có bất kỳ hành vi nào ngăn chặn việc phổ biến Quốc ca Việt Nam"

Sáng 7.12, lãnh đạo Bộ VHTTDL đã làm việc với các cơ quan liên quan về sự cố doanh nghiệp ngắt âm thanh Quốc ca Việt Nam trong trận đấu giữa đội tuyển Việt Nam và đội tuyển Lào trong khuôn khổ AFF Cup 2020, ngày 6.12.2021 trên một số nền tảng số trái quy định pháp luật.
Hà Nội cân bằng giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội

Hà Nội cân bằng giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội

Hà Nội là địa phương có số lượng di tích lớn nhất toàn quốc với 5.922 di tích, trong đó 2.581 di tích đã được xếp hạng. Tốc độ phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, nhất là quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng ở các huyện ngoại thành Hà Nội đã tạo ra sức ép không nhỏ đến việc bảo tồn di tích. Vì vậy, việc cân bằng giữa bảo tồn di sản với phát triển kinh tế - xã hội tại Hà Nội đang cần được quan tâm hơn bao giờ hết.
Nghệ thuật ca, múa, nhạc Việt Nam: Hướng đến nghe - nhìn đều hấp dẫn

Nghệ thuật ca, múa, nhạc Việt Nam: Hướng đến nghe - nhìn đều hấp dẫn

Dù gặp khó khăn do dịch Covid-19, nghệ thuật ca, múa, nhạc Việt Nam vẫn có bước chuyển mình mạnh mẽ, đáp ứng nhu cầu, thị hiếu của công chúng. Nhìn từ Liên hoan ca múa nhạc toàn quốc 2021 vừa diễn ra tại Hải Phòng, có thể thấy, hoạt động sáng tạo ca, múa, nhạc chuyên nghiệp đang hướng đến xây dựng những chương trình hấp dẫn khán giả cả phần nghe và phần nhìn.
Đại lễ tưởng niệm 713 năm ngày Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn

Đại lễ tưởng niệm 713 năm ngày Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn

Sáng 4/12, tại Việt Nam Quốc tự (Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh), Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh long trọng tổ chức Đại lễ tưởng niệm lần thứ 713 ngày Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn (1/11 năm Mậu Thân - 1/11 năm Tân Sửu).

Tin khác

Ly hôn vợ nếu không đẻ được con trai, đó không phải là Văn hóa Huế

Ly hôn vợ nếu không đẻ được con trai, đó không phải là Văn hóa Huế
Đó là ý kiến của TS. Trần Đức Anh Sơn, nhà nghiên cứu về văn hóa Huế và là giảng viên môn Văn hóa Huế ở nhiều trường đại học ở Huế, Quảng Nam và Đà Nẵng.

Đề xuất ngày 8/9 là Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Đề xuất ngày 8/9 là Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài
Sáng 30/11, tại Hà Nội, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) đã tổ chức Hội thảo lấy ý kiến xây dựng dự thảo Đề án Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài nhằm khuyến khích, cổ vũ người Việt Nam ở nước ngoài, nhất là thế hệ trẻ, học tập và gìn giữ tiếng Việt theo Kết luận 12-KL/TW ngày 12/08/2021 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới.

Nhạc sĩ Nguyễn Tiến qua đời

Nhạc sĩ Nguyễn Tiến qua đời
Anh Nguyễn Tùng - con trai nhạc sĩ Nguyễn Tiến cho biết, cha anh mất vào lúc 20h25 tối 27/11 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Hà Nội). Ông ra đi ở tuổi 68, vì bệnh tuổi già.

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương và danh nhân Nguyễn Đình Chiểu được UNESCO vinh danh

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương và danh nhân Nguyễn Đình Chiểu được UNESCO vinh danh
Kỳ họp Đại hội đồng UNESCO lần thứ 41 (diễn ra từ ngày 9 – 24/11/2021 tại Paris, Pháp) đã thông qua danh sách các Danh nhân văn hóa và sự kiện lịch sử niên khóa 2022 – 2023 để UNESCO cùng vinh danh và tham gia kỷ niệm năm sinh/năm mất.

Hội nghị Văn hóa toàn quốc bàn về xây dựng hệ giá trị con người Việt Nam

Hội nghị Văn hóa toàn quốc bàn về xây dựng hệ giá trị con người Việt Nam
Hội nghị Văn hoá toàn quốc sắp diễn ra đang là sự kiện thu hút sự quan tâm, chú ý của toàn xã hội. Điều đó nói lên tính thời sự, tầm quan trọng của vấn đề xây dựng văn hoá, con người Việt Nam đang đặt ra những vấn đề cấp thiết mà xã hội kỳ vọng.

Nhớ chị Nguyễn Thị Ngọc Liên, Phó Tổng Thanh tra mạnh mẽ, quyết đoán và nghĩa hiệp

Nhớ chị Nguyễn Thị Ngọc Liên, Phó Tổng Thanh tra mạnh mẽ, quyết đoán và nghĩa hiệp
Cuối năm 1995, về Báo Thanh tra, tôi có dịp tiếp xúc, làm việc và tháp tùng Phó Tổng Thanh tra Nhà nước (nay là Thanh tra Chính phủ) Nguyễn Thị Ngọc Liên (còn gọi là chị Hai Liên) đi công tác ở một số tỉnh, thành phố khu vực phía Nam. Tuy thời gian không nhiều nhưng chị Hai Liên để lại cho tôi những ấn tượng sâu sắc về một lãnh đạo nữ đầu tiên của ngành Thanh tra gần gũi, chân tình, nghĩa hiệp, mạnh mẽ và quyết đoán.
Xem thêm
Du lịch Bảo Đăng với chương trình trình nghỉ dưỡng cho người cao tuổi

Du lịch Bảo Đăng với chương trình trình nghỉ dưỡng cho người cao tuổi

Đại dịch Covid-19 đã làm thay đổi thị hiếu cũng như nhu cầu của khách du lịch trên thế giới nói chung và Việt Nam. Theo xu hướng bình thường mới hiện nay, các tour du lịch hướng về thiên nhiên, sức khỏe và sự an toàn (những khu nghỉ dưỡng biệt lập, gần gũi thiên nhiên) được nhiều người lựa chọn, nhất là tầng lớp hưu trí và người cao tuổi nói chung.
Con đường tơ lụa và sự truyền bá Phật giáo

Con đường tơ lụa và sự truyền bá Phật giáo

Ngoài lụa, giấy, gia vị, đồ gốm..., con đường tơ lụa còn chuyên chở một loại hàng hóa đặc biệt có ý nghĩa rất lớn đối với lịch sử thế giới: Tôn giáo. Các đoàn thương nhân trao đổi buôn bán hàng hóa trên con đường tơ lụa cổ đại là những người đã mang Phật giáo từ Ấn Độ đến Pakistan, Afghanistan, Trung Á, Trung Hoa, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Phục hồi bền vững du lịch trong điều kiện bình thường mới

Phục hồi bền vững du lịch trong điều kiện bình thường mới

Trải qua 4 lần bùng phát dịch COVID-19, hoạt động du lịch đang từng bước phục hồi. Chính bởi vậy, việc tìm ra các giải pháp phát triển một cách phù hợp, hiệu quả trong điều kiện bình thường mới là hết sức quan trọng đối với ngành kinh tế mũi nhọn này.
Chốt thời điểm diễn ra SEA Games 31

Chốt thời điểm diễn ra SEA Games 31

Cuộc họp trực tuyến giữa Hội đồng SEA Games và chủ nhà Việt Nam vào sáng nay 8/12 vừa kết thúc, theo đó các bên đã đi đến thống nhất thời gian cụ thể cho SEA Games 31.
Lịch thi đấu AFF Cup 2020 của đội tuyển Việt Nam

Lịch thi đấu AFF Cup 2020 của đội tuyển Việt Nam

Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2020 - AFF Suzuki Cup là mùa giải lần thứ 13 được tổ chức dành cho các quốc gia thuộc liên đoàn bóng đá Đông Nam Á.
Đội tuyển Việt Nam nhận thưởng "nóng" 500 triệu sau thắng lợi đầu tiên

Đội tuyển Việt Nam nhận thưởng "nóng" 500 triệu sau thắng lợi đầu tiên

Đội tuyển Việt Nam mở màn AFF Cup 2020 bằng chiến thắng 2-0 trước Lào ở bảng B, với màn trình diễn tuyệt vời vào tối qua 6/12 tại Singapore.
Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Gánh nặng nợ nước, xem nhẹ thù nhà

Dựa trên câu chuyện lịch sử có thật: Hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn gác lại thù nhà, chuyên tâm phò tá triều đình nhà Trần ba lần đánh tan quân Nguyên Mông, bảo vệ đất nước...
Hội Minh thề

Hội Minh thề

Năm 1561 Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toản (vợ của Thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung) lập nên ấp Lan Niểu (nay là làng Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy, TP Hải Phòng). Bà quyên góp tôn tạo ngôi chùa cổ Thiên Phúc (nay là chùa Hòa Liễu, di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2013). Phần quyên góp còn dư sau khi tôn tạo chùa, bà cho mua ruộng để chia cho dân cày và làm ruộng công, lập quỹ giúp đỡ người nghèo, neo đơn… Để phòng xảy ra tư lợi, bà cùng dân làng lập ra Hội Minh thề và Hịch Minh thề. Hội Minh thề được duy trì nghiêm cẩn trong suốt thời gian nhà Mạc trị vì. Rồi có thời gian bị lãng quên. Năm 2002 Hội Minh thề được chính quyền và Nhân dân địa phương phục dựng. Hội Minh thề được triều nhà Nguyễn thế kỷ thứ XIX sắc phong bốn chữ vàng “Mỹ tục khả phong”…
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của mỗi tuổi thơ, dịu dàng và thân thuộc.
Erik trở thành quán quân The Heroes

Erik trở thành quán quân The Heroes

Vòng chung kết The Heroes có 3 cặp đấu gồm Erik - Ali Hoàng Dương, Mỹ Anh - Orange và UNI5 - Thanh Duy. Hai cặp đấu của Mỹ Anh - Orange và UNI5 - Thanh Duy đã diễn ra vào tập chung kết 2 lên sóng ngày 20/11. Do đó, đến chung kết xếp hạng tối 27/11, chỉ còn cặp đấu Erik và Ali Hoàng Dương lên sóng.
Huyền thoại sân khấu nhạc kịch Stephen Sondheim qua đời

Huyền thoại sân khấu nhạc kịch Stephen Sondheim qua đời

Theo luật sư riêng của Stephen Sondheim, nhà soạn nhạc lừng danh này qua đời đột ngột tại nhà riêng ở thị trấn Roxbury, bang Connecticut – Mỹ vào ngày 26/11 (giờ địa phương). Trước đó một ngày, ông đã tổ chức Lễ tạ ơn cùng bạn bè xung quanh.
Ưng Hoàng Phúc lên tiếng về tin đồn bỏ trốn sau khi lái xe gây tai nạn

Ưng Hoàng Phúc lên tiếng về tin đồn bỏ trốn sau khi lái xe gây tai nạn

Mới đây, ca sĩ Ưng Hoàng Phúc đã lên tiếng xác nhận có vụ va chạm giữa xe của anh và một xe bán tải. Tuy nhiên, anh cho biết, anh không bỏ trốn hay trốn tránh trách nhiệm sau tai nạn.
Phiên bản di động