Cần thay đổi quan niệm tín ngưỡng lỗi thời trong xã hội hội hiện đại

Có thể nói trong hơn một năm qua, dư luận nhân dân, mạng xã hội và báo chí ít phải kêu ca, phàn nàn về nạn đốt vàng mã vô tội vạ tại các đình, chùa, cũng không phải chứng kiến cảnh chướng tai gai mắt, thiếu văn hóa như nhét tiền bừa bãi vào chân tượng phật, và càng không có việc chen lấn, xô đẩy, tranh giành tại các khu du lịch tâm linh…

Dịch Covid-19 đã khiến nhiều lễ hội phải dừng hoặc hạn chế hoạt động, đây cũng chính là “khoảng lặng” để xác lập lại nhiều giá trị cho mỗi người, cộng đồng và toàn xã hội tìm đến những giá trị đích thực trong đó có những giá trị văn hóa mang tính nhân văn cao mà con người hiện đại cần hướng tới.

Tuy nhiên, tất cả như hoàn toàn biến mất khi chỉ trong vài ngày, một số nơi như chùa Hương, chùa Tam Chúc đã chứng kiến biển người lên tới 4 - 5 vạn chen chân đến hành lễ. Một cảnh tượng khiến ai cũng phải giật mình và nhìn lại những gì đang cố gắng trong một năm qua như toàn vô nghĩa, chỉ còn biết thở dài … ngán ngẩm!.

Cần thay đổi quan niệm tín ngưỡng lỗi thời trong xã hội hội hiện đại
Biển người ở chùa Tam Chúc

Có thể lí giải bởi 2 nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng trên. Thứ nhất, trong suốt hơn một năm qua, do phải phòng chống dịch bệnh mà người dân bị hạn chế rất nhiều trong đi lại, tổ chức, tham dự các lễ hội, tham quan du lịch các danh thắng và khu tâm linh trong, ngoài nước. Đa số mọi người đều cố gắng co cụm khi mỗi đợt dịch bùng phát. Nhiều người ở trong tâm trạng bức bối, “muốn đi”, “muốn xõa” cho thỏa những ngày bị… phong tỏa! Vậy nên, bây giờ khi có dịp là họ đi mà không có sự cân nhắc.

Thứ 2: Một bộ phận người dân cuồng tín!. Họ đi đến các lễ hội với tâm thế cầu xin đủ thứ từ chức tước đến bạc tiền và danh vọng. Vì vậy mới có chuyện, ở một số địa phương lễ hội được tổ chức rất tốn kém nhưng giá trị văn hóa đọng lại chẳng được là bao. Nhiều người bỏ bê công việc, hao tốn tiền bạc, tụ tập say sưa với các hoạt động mê tín dị đoan. Bên cạnh đó, nhiều cơ sở thờ tự, nhiều nhóm lợi ích lợi dụng đức tin của người dân để trục lợi vô tội vạ.

PGS.TS. Bùi Hoài Sơn, Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam, cho rằng, việc đi lễ đầu năm là một phong tục tốt đẹp, giúp cho ta có tâm an, hướng con người đến Chân - Thiện - Mỹ, giúp giữ gìn và phát huy truyền thống văn hoá dân tộc, có ích cho sự phát triển văn hoá chung của đất nước. Dù vậy, do tất cả đều là niềm tin tâm linh, tín ngưỡng, mang tính chủ quan và trải nghiệm cá nhân nên chúng ta có thể thay đổi những hình thức thực hành tín ngưỡng sao cho phù hợp với bối cảnh xã hội hiện tại.

Cần thay đổi quan niệm tín ngưỡng lỗi thời trong xã hội hội hiện đại
Nơi thờ Quốc Mẫu Tây Thiên

Suy cho cùng, tín ngưỡng văn hóa là quan niệm chủ quan của con người, vì thế con người cũng có thể thay đổi và điều chỉnh mọi hành vi của mình. Trong bối cảnh dịch bệnh chưa hoàn toàn chấm dứt, chúng ta chỉ cần bình tĩnh, giãn cách một chút thì chắc chắn sẽ không còn thấy bất an và lo lắng rằng dịch Covid-19 lại bùng lên giữa biển người mênh mông ấy.

Giáo hội, bộ, ngành và chính quyền địa phương đã kịp thời chấn chỉnh việc tụ tập đông người và phòng dịch trong lễ hội. Bên cạnh đó, tại các cơ sở tôn giáo cũng quyết liệt hơn trong tổ chức nghi đơn giản, đặc biệt là công tác phòng chống dịch bệnh Covid - 19.

Tuy nhiên, theo chủ quan của người viết, về lâu dài các cơ quan chức năng và các chuyên gia văn hóa cần phải đánh giá lại những giá trị văn hóa ở nhiều lễ hội trên cả nước nhằm loại bỏ bớt các lễ hội đã biến tướng, chỉ phục vụ cho một nhóm lợi ích và những lễ hội chạy theo số lượng và thành tích. Chỉ nên giữ lại những lễ hội có giá trị văn hóa đích thực với phần lễ đơn giản, ngắn gọn, trang trọng, thỏa mãn đời sống tâm linh lành mạnh của người dân.

Thay đổi những quan niệm và thói quen tín ngưỡng lỗi thời chưa bao giờ là điều dễ dàng. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện tại chắc chắn là động chạm đến lợi ích vật chất và tinh thần của nhiều cá nhân và một số nhóm người. Tuy nhiên để thay đổi và phát triển văn hóa lành mạnh trong một một xã hội hiện đại rất cần sự quyết liệt từ phía chính quyền các địa phương cùng với những thay đổi về quan niệm và thực hành nghi lễ tín ngưỡng từ phía mỗi người dân.

Kim Long

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Rộn ràng Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay tại Cần Thơ

Rộn ràng Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay tại Cần Thơ

Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay lần đầu tiên được Cần Thơ tổ chức diễn ra từ ngày 1-10/4, với chủ đề “Quân-Dân Cần Thơ mừng Chol Chnam Thmay năm 2021,” với nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực.
GẶP CỰU NỮ THANH NIÊN XUNG PHONG THỜI CHỐNG MỸ

GẶP CỰU NỮ THANH NIÊN XUNG PHONG THỜI CHỐNG MỸ

Chúng tôi tình cờ gặp bà Trương Thị Tằng, ở xóm 7, xã Thành Hưng, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa. Ở tuổi gần tám mươi, bà vẫn khỏe mạnh, nhanh nhẹn sum vầy bên con cháu thì quả là nhiều người mơ ước.
Người cao tuổi bản Thái Khe Rạn làm du lịch…

Người cao tuổi bản Thái Khe Rạn làm du lịch…

Một ngày thu nắng vàng như rót mật, tôi được thả hồn vào không gian văn hóa cồng chiêng và du lịch cộng đồng bản Khe Rạn, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An. Không chỉ cảm nhận nét văn hóa độc đáo của vùng nông thôn mới ở miền Tây xứ Nghệ, tôi càng ngưỡng mộ cái cách người Thái đen ở đây làm du lịch, rất chuyên nghiệp và độc đáo…
Vì sao Teddy Bear Museum hấp dẫn toàn thế giới?

Vì sao Teddy Bear Museum hấp dẫn toàn thế giới?

Là nhân vật hư cấu hiếm hoi được tôn vinh với gần chục bảo tàng riêng trên khắp thế giới, chú gấu "trăm tuổi" Teddy hóa thân trong muôn vàn câu chuyện, hình dạng độc đáo để trở thành người bạn bất tử của mọi thế hệ. Thế nhưng câu chuyện đầy cảm hứng về sự ra đời của Teddy không phải ai cũng biết…
Thực hiện tốt việc “bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn  hóa”

Thực hiện tốt việc “bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa”

Đền thờ ông bà Đỗ Công Tường (còn gọi là đền thờ ông bà Chủ chợ Câu Lãnh, sau này nhiều người dân nói thành ra là Cao Lãnh), tọa lạc trên đường Lê Lợi, phường 2, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Từ năm 2001, đền thờ là nơi người dân ở Cao Lãnh truyền đời hương khói phụng thờ tưởng nhớ công đức của ông bà Chủ chợ. Năm 2019, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có quyết định xếp hạng mộ và đền thờ ông bà Đỗ Công Tường là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.

Tin khác

Quy định mới tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ ưu tú"

Quy định mới tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ ưu tú"
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 40/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 89/2014/NĐ-CP ngày 29/9/2014 của Chính phủ quy định về xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân”, “Nghệ sĩ ưu tú”, trong đó sửa đổi, bổ sung tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân”, “Nghệ sĩ ưu tú”.

Tái hiện chợ phiên vùng cao của đồng bào các dân tộc

Tái hiện chợ phiên vùng cao của đồng bào các dân tộc
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có quyết định về việc tổ chức lớp tập huấn về xây dựng mô hình, phương pháp bảo tồn Chợ phiên đặc trưng của đồng bào các dân tộc thiểu số

Gỏi cá Xuân Cẩm - món ăn nhớ mãi

Gỏi cá Xuân Cẩm - món ăn nhớ mãi
Tôi rất may mắn được ba lần hưởng thức món gỏi cá nổi tiếng này ở thôn Cẩm Bào, xã Xuân Cẩm, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang. Được biết đây là thôn chế biến món gỏi cá ngon nhất tỉnh Bắc Giang.

Gặp người đón Bác Hồ ở đảo Cô Tô năm 1961

Gặp người đón Bác Hồ ở đảo Cô Tô năm 1961
Sáng 9/5/1961, Bác Hồ đến thăm quân và dân đảo Cô Tô thuộc huyện Cẩm Phả cũ (nay là huyện Cô Tô) và đồng ý cho dựng tượng Người tại hòn đảo tiền tiêu này là một trong những sự kiện đặc biệt trong 9 lần Bác về thăm Quảng Ninh.

VTV true Concert 2021: Khúc hoan ca vĩnh cửu của Nước và Mẹ Thiên nhiên

VTV true Concert 2021: Khúc hoan ca vĩnh cửu của Nước và Mẹ Thiên nhiên
“Hãy trân quý Mẹ Thiên nhiên, người sẽ cho mình tất thảy” là thông điệp nhất quán của chuỗi chương trình VTV true Concert thường niên. Kể từ lần đầu tiên xuất hiện năm 2019, và tiếp tục với VTV true Concert 2021, những thanh âm vĩnh cửu của Thiên nhiên đã được thể hiện bằng nghệ thuật một cách độc đáo, mãn nhãn, dàn dựng bởi những tên tuổi tài năng của nền nghệ thuật biểu diễn Việt Nam.

Người giữ mãi 'ngọn lửa' tình yêu với nghệ thuật hát xẩm

Người giữ mãi 'ngọn lửa' tình yêu với nghệ thuật hát xẩm
Ở tuổi 70, Nghệ nhân Ưu tú Phan Thị Kim Dung vẫn không ngừng trau dồi, học hỏi, truyền dạy miễn phí cho các thế hệ sau; góp phần bảo tồn, phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc.
Xem thêm
Đêm nghệ thuật khai mạc lễ hội hoa FLC Sầm Sơn thu hút hàng vạn du khách

Đêm nghệ thuật khai mạc lễ hội hoa FLC Sầm Sơn thu hút hàng vạn du khách

Lễ hội “Vũ khúc Biển & Hoa” do UBND thành phố Sầm Sơn và Tập đoàn FLC phối hợp tổ chức vừa chính thức khai mạc đầy ấn tượng tại ...
Sầm Sơn- Rực rỡ ngàn hoa

Sầm Sơn- Rực rỡ ngàn hoa

Mở đầu cho mùa du lịch Sầm Sơn năm 2021 là Lễ hội hoa quy mô bậc nhất cùng khung cảnh pháo hoa rực rỡ bên bờ biển sẽ khởi ...
Trạm Tấu, chốn thiên đường giữa đại ngàn Tây Bắc

Trạm Tấu, chốn thiên đường giữa đại ngàn Tây Bắc

Trạm Tấu, tên vùng đất mới nghe qua đã gợi lên vẻ xa xôi, hùng vĩ và bí hiểm. Thật vậy, nếu ai đó chinh phục được vẻ đẹp vùng ...
Chính thức khởi động giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 tại Tây Ninh

Chính thức khởi động giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 tại Tây Ninh

Hôm nay, Sở VHTT&DL Tây Ninh và Tập đoàn Sun Group tổ chức họp báo chính thức công bố giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 quy mô lớn, lần đầu ...
Văn Quyết, Việt Anh bị treo giò

Văn Quyết, Việt Anh bị treo giò

Ban kỷ luật VFF phạt Nguyễn Văn Quyết và Bùi Hoàng Việt Anh của Câu lạc bộ Hà Nội vì có hành vi thi đấu thô bạo trong trận thua ...
Bamboo Airways là nhà tài trợ Vàng Giải bóng chuyền Vô địch quốc gia 2021

Bamboo Airways là nhà tài trợ Vàng Giải bóng chuyền Vô địch quốc gia 2021

Ngày 31/3/2021, tại Trụ sở của Hãng hàng không Bamboo Airways, TP Hà Nội, đã diễn ra Lễ ký kết hợp đồng tài trợ giữa Liên đoàn bóng chuyền Việt ...
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

Trong chương trình “Bữa trưa vui vẻ” phát sóng hồi đầu tháng 4, hai nghệ sĩ khách mời là divo Tùng Dương và biên đạo múa Quang Đăng đã có ...
Biên đạo múa Quang Đăng: “Tôi hạnh phúc vì những điều mình thích tạo ra giá trị cho cộng đồng”

Biên đạo múa Quang Đăng: “Tôi hạnh phúc vì những điều mình thích tạo ra giá trị cho cộng đồng”

Ra đời trong những phút giây ngẫu hứng vì ấn tượng sâu đậm bởi MV Arise’21 Ta sẽ hồi sinh của dự án S-Generation, Vũ điệu hồi sinh của Quang ...
Người đẹp Mỹ đăng quang Hoa hậu Hòa bình Thế giới, Ngọc Thảo dừng chân ở top 20

Người đẹp Mỹ đăng quang Hoa hậu Hòa bình Thế giới, Ngọc Thảo dừng chân ở top 20

Danh hiệu Hoa hậu Hòa bình Thế giới thuộc về người đẹp Mỹ và đại diện của Việt Nam - Á hậu Ngọc Thảo dừng chân ở top 20.
Phiên bản di động