Bí quyết sống trường thọ ở "thung lũng tiên"

Được gọi là nóc nhà của xứ Mường, xã Lũng Vân, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình được mệnh danh là "Thung lũng tiên", bởi mảnh đất "heo hút mây ngàn gió núi" này có tới hàng chục người già sống qua ba thế kỷ.
Bí quyết sống trường thọ ở
Lũng Vân lâu nay người ta vẫn gọi là "Thung lũng tiên".

Sống cùng trời đất

Người ta bảo lên Lũng vẫn khó tựa như lên trời. Những con dốc dài, quanh co cứ thế nối tiếp nhau lên đến tận đỉnh núi. Mây trắng quanh năm ôm ấp lấy những tảng đá vôi nhấp nhô, chốc chốc lại theo gió bay lướt vào người khiến chúng tôi cứ ngỡ đây là chốn “tiên cảnh”.

Sau một quãng đường dài, với những khúc cua tay áo Lũng Vân hiện ra trong văn vắt. Những ngôi nhà sàn của người mường nằm chon von, len lỏi giữa nắng vàng. Vì hiểm trở, đi lại khó khăn Lũng Vân vẫn được liệt vào xã nghèo nhất nhì huyện Tân Lạc. Nhiều gia đình vẫn chạy ăn từng bữa, thế nhưng con người nơi đây là có tuổi thọ “sánh cùng trời đất”.

Bí quyết sống trường thọ ở
Lao động chính là bí quyết sống thọ của người dân Lũng Vân.

Gió trên núi thổi xào xạc qua từng nương ngô, nương đậu, thốc mớ váy Mừờng của cụ Mỉ đang mải mắng trâu dưới thu lũng bay lơ phơ. Cụ rỉ rả với chúng tôi bằng tiếng Kinh lơ lớ: “Bà chẳng biết được đâu, ở đây có khi phải hơn chục người sống cả trăm tuổi đấy”.

Dứt lời, cụ đưa bàn tay khô ráp, bấm ngón tay: “Nào cụ Mí này, cụ Ón này, cụ Xuẩn này…mà muốn biết chính xác thì các cháu lên gặp cán bộ đi”. Dù bước sang tuổi 90 nhưng cụ Mỉ ngày ngày vẫn bám đuôi trâu đi khắp thung lũng, vượt qua cả những tảng đá tai mèo sắc lẹm tỉa ngô…quả đúng chuyện phi thường!

Bí quyết sống trường thọ ở
Gần 100 tuổi nhưng những người già ở Lũng Vân vẫn còn minh mẫn và khỏe mạnh.

Lũng Vân hay Thung Mây còn có tên xa xưa là Mường Chậm. Cái tên Lũng Vân, có lẽ được bắt nguồn từ đặc trưng của một thung lũng với bốn bề là núi cao dựng đứng quanh năm được mây bao phủ, là một trong 4 Mường lớn nhất của tỉnh Hòa Bình.

Biết chúng tôi đến tìm hiểu về những người sống trường thọ, ông Đinh Văn Dứng tự hào: "Chẳng nơi đâu mỗi độ tết đến, xuân về lại được chủ tịch nước tặng quà nhiều như ở Lũng Vân này cả". Lật dở cuốn sổ ghi năm sinh của các cụ trong xã ông Dứng tiếp: "Xã này có tới 70 người trên 80 tuổi, trong đó có gần 20 người trên 100 tuổi. Đây là số liệu cũ, bây giờ chắc chắn còn nhiều cụ hơn 90 tuổi nữa. Người thọ nhất là cụ Đinh Thị Huệ, sinh năm 1897. Nhưng cụ đã mất vào năm 2011 rồi, trước đây cũng có 2 cụ ở xóm Chiềng mất lúc 112 tuổi".

Chẳng khó khăn để tìm được đến nhà cụ Hà Thị Mí (Xóm Bục), giờ cụ đã bước qua tuổi 100. Ngôi nhà cụ nằm xum xúp bên sườn núi. Trong nhà tối như hũ nút. Ngay cả những người tinh mắt cũng phải cố căng ra mới định vị những đồ đạc trong nhà. Vậy mà cụ Mỉ vẫn ngồi khâu vá những tấm váy bị rách do gai rừng cào những ngày lên rẫy.

Người già ở Lũng Vân gần như không bao giờ phải dùng đến thuốc Tây.
Người già ở Lũng Vân gần như không bao giờ phải dùng đến thuốc Tây.

Người cháu đích tôn của cụ Mí năm nay đã hơn 40 tuổi vừa pha trà vừa nói: "Đây là chè của cụ tự lên rừng hái đó. Đã hơn 100 tuổi nhưng thỉnh thoảng cụ vẫn lên rừng hái chè rồi tự xao. Mà cây chè là những cây cổ thụ vài trăm năm, phải trèo lên mới hái được đấy".

Nhắc đến thời trẻ, cụ Mí rực sáng đôi mắt: "Tôi lấy chồng lúc 15 tuổi, rồi sinh một mạch 7 người con cho ông ấy. Sau này cũng làm cán bộ. Năm 1975 tôi làm chi hội trưởng hội phụ nữ xóm, được cả giấy khen kia kìa".

Hỏi cụ có bao nhiêu cháu chắt cụ Mỉ chỉ biết cười rồi lắc đầu: "Không nhớ được đâu, đông lắm. Chỉ biết là ngày tết tất cả chúng nó tụ tập, trong nhà đứng không hết còn phải đứng ra sân. Thịt mấy con lợn ăn có 2 bữa là hết cả rồi".

Sống chậm là bí quyết trường thọ

Anh Bùi Văn Thắng, cán bộ xã Lũng Vân trong vai người phiên dịch đưa chúng tôi đến gặp cụ Hà Thị Xuẩn, cũng hơn 100 tuổi. Tiếng than củi nổ lách tách, khói bếp nghi ngút khiến căn nhà vắng người của cụ trở nên ấm cúng.

Bên ánh lửa bập bùng, người phụ nữ sống vắt qua hai thế kỷ như là chỗ dựa, biểu tượng tinh thần cho con cháu. Hì hụi chuẩn bị bữa cơm chiều cho cả nhà cụ Xuẩn nói: "Chúng nó lên nương, lên rẫy hết rồi. Bây giờ bà không lên nương nữa, chỉ loanh quanh ở nhà nấu cơm, nuôi lợn thôi. Già rồi chẳng làm được nữa đâu".

Không chỉ khỏe mạnh người cao tuổi ở Lũng Vân còn rất minh mẫn.
Không chỉ khỏe mạnh người cao tuổi ở Lũng Vân còn rất minh mẫn.

Chiều đã chạng vạng, con cháu cụ Xuẩn cũng trở về nhà sau một ngày làm việc mệt mỏi. Con dâu cả của cụ cũng ngoài thất thập, mời chúng tôi chén nước được pha từ lá rừng, bà kể: "Mế tôi ham làm lắm, đã 100 tuổi rồi mà cứ đòi lên rẫy làm cùng con cháu. Mấy ngày trước đòi lên nhưng chúng tôi không cho, mế dỗi không ăn cơm đấy".

Ngày nào cụ Xuẩn cũng dậy sớm hơn con cháu để chuẩn bị cơm sáng cho cả nhà. Hàng ngày chẳng khi nào cụ ngồi yên, nấu cơm xong lại nấu cám, băm bèo cho lợn. Cụ Xuẩn bảo, không làm là tối không sao ngủ được, đau cái lưng, mỏi cái chân. Ở cái tuổi gần đất xa trời nhưng rất hiếm khi cụ phải dùng thuốc tây. Duy nhất có 1 lần phải uống thuốc tây đã cách đây 30 năm, ngày cụ bị đau dạ dày.

Đi khắp thung lũng trường thọ, trò chuyện với các già làng, gặp ai chúng tôi cũng đặt câu hỏi: Bí quyết trường thọ? Nhưng đều nhận được những nụ cười hiền hậu, mộc mạc và nói không có bí quyết gì cả, chỉ là "dậy sớm cùng ông mặt trời rồi đi làm nương, làm rẫy".

Lũng Vân là sự hòa hợp của ba con suối lớn: Suối Hượp, suối Trong và Suối Miêu. Người trong bản bao đời dùng nước đó sinh hoạt, tất cả đều từ núi, từ rừng. Điều đặc biệt, người Lũng vân không bao giờ ăn gan động vật. Trà uống hàng ngày của người Lũng Vân đều là các vị thuốc được lấy trong rừng về phơi khô rồi đun lên.

Loại nước này được người Lũng Vân dùng để chống chọi với thời tiết khắc nghiệt. Mùa hè uống sẽ hạ nhiệt nhanh chóng, cảm giác mát lạnh, mùa đông lại có thể giữ ấm cho cơ thể rất tốt trước cái lạnh khiến nước đóng băng (nhiệt độ của Lũng Vân luôn thấp hơn nhiệt độ vùng khác 7 độ C). Cuộc sống biệt lập với bên ngoài, gần như théo lối "tự cung tự cấp" nên ông nhiễm môi trường chưa bao giờ xuất hiện.

Giúp đỡ con cháu là một niềm vui của các cụ.
Giúp đỡ con cháu là một niềm vui của các cụ.

Cụ Hà Thị Mí đã hơn 100 tuổi, ở cái tuổi mà nhiều người phải sống bằng thuốc, dựa vào thuốc thì cụ chưa từng dùng 1 viên thuốc từ ngày sinh ra. Cụ kể: "Cả đời bà chưa bao giờ uống thuốc tây cả. Ốm đau cũng hiếm khi lắm, chắc ông giời cũng thương nên không bắt ốm. Nếu ốm thì lấy sức đâu mà nuôi con? Bà nhớ, cách đây cũng 30 năm rồi. Hồi đó bà bị trượt dốc ngã gãy tay, thế mà về nhà bó lá rồi cũng khỏi, chẳng phải lên trạm xá hay đi viện gì cả".

Phải đặt chân đến Lũng Vân mới cảm nhận được cuộc sống nơi đây thật tinh khiết, không chút bụi bẩn. Cụ Xuẩn, cụ Mí, cụ Ón... cũng như hầu hết những người dân sống trong cái thung lũng bình yên này, họ gần như tách biệt với cuộc sống hối hả ngoài kia. Dù vẫn đói khổ, vẫn còn lo ăn từng bữa nhưng họ vẫn lặng lẽ sinh ra, lặng lẽ lớn lên như cây rừng, cao mãi phủ bóng xuống lòng thung lũng.

Quang Anh

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tấm lòng của HAI đối với người cao tuổi

Tấm lòng của HAI đối với người cao tuổi

Tổ chức Hỗ trợ NCT Quốc tế tại Việt Nam (HelpAge International - HAI) vừa trao 2 gói hỗ trợ trị giá 213 triệu đồng cho Hội NCT các tỉnh Thừa Thiên Huế và Quảng Trị.
Chuyện tình của ông lão “nhặt” vợ

Chuyện tình của ông lão “nhặt” vợ

Mái ấm của hai người vô gia cư chỉ là chiếc thuyền nhỏ lênh đênh trên dòng sông Hồng, nhưng lại là mơ ước của bao người. Ông Nguyễn Văn Thành (84 tuổi) và bà Nguyễn Thị Thuỷ (83 tuổi) gặp nhau lần đầu cũng chính là ngày bà “theo không” ông về làm vợ. Dù không thể sinh con đẻ cái, dù luôn phải sống trong cái cảnh “ngày nào biết ngày đấy” nhưng ông bà vẫn dắt tay nhau đi trọn kiếp người.
Đưa khách tham quan bán hàng không rõ nguồn gốc: Yêu cầu Công ty sữa Newzealand tạm dừng hoạt động

Đưa khách tham quan bán hàng không rõ nguồn gốc: Yêu cầu Công ty sữa Newzealand tạm dừng hoạt động

Mặc dù UBND huyện Lương Sơn (tỉnh Hòa Bình) đã tiến hành lập biên bản, yêu cầu Công ty Cổ phần sữa dinh dưỡng Quốc tế Newzealand (gọi tắt là Công ty sữa Newzealand) dừng hoạt động và thu hồi mặt bằng nhưng đến nay, nhà máy sản xuất của công ty vẫn tấp nập đưa đón nhiều đoàn khách ra vào.
Công ty Cổ phần tập đoàn sữa dinh dưỡng Quốc tế Newzealand, đưa khách tham quan bán hàng không rõ nguồn gốc?

Công ty Cổ phần tập đoàn sữa dinh dưỡng Quốc tế Newzealand, đưa khách tham quan bán hàng không rõ nguồn gốc?

Tạp chí Ngày mới Online, tạp chí Người cao tuổi nhận được đơn thư của rất nhiều người cao tuổi phản ánh về việc, thời gian gần đây Công ty CP tập đoàn sữa dinh dưỡng Quốc tế Newzealand (Nhà máy sữa Newzealand milk) lợi dụng việc đưa cựu chiến binh, người cao tuổi đi thăm quan nhà máy để bán sản phẩm sữa của công ty có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng.
Nỗi bất hạnh cùng cực của chàng trai biết "ngày mai mình chết"

Nỗi bất hạnh cùng cực của chàng trai biết "ngày mai mình chết"

Không biết mặt bố, vừa mới 2 tuổi mẹ lại bỏ đi, hai anh em Phùng Văn Quân phải sống nương nhờ ông bà ngoại. Nhưng rồi cuối cùng cả ông bà ngoại, anh trai Quân cũng bỏ cậu mà đi mãi mãi. Trong căn nhà tự tay xây từng viên gạch, Quân đang phải đối mặt với bệnh suy thận giai đoạn cuối. Đau đớn đến cùng cực nhưng chàng trai ấy vẫn cố gắng đi hát để gây quỹ từ thiện giúp những mảnh đời bất hạnh.

Tin khác

Lão thương binh khởi nghiệp từ nghề nhặt đồng nát

Lão thương binh khởi nghiệp từ nghề nhặt đồng nát
Ở cái tuổi xưa nay hiếm nhưng người đàn ông ấy vẫn miệt mài làm việc, vẫn bận rộn như thể một một doanh nhân đang độ sung mãn nhất. Nhìn cách ông làm việc, sinh hoạt không ai nghĩ ông Trần Mạnh Lưu (TP Nam Định, tỉnh Nam Định) đã bước qua tuổi 90, ông chủ Công ty TNHH Cơ khí đúc Trường Thành.

Ghi ở vùng rốn lũ Tân Hóa

Ghi ở vùng rốn lũ Tân Hóa
Hàng trăm ngôi nhà bị nước lũ nhấn chìm không còn thấy nóc, xã Tân Hóa trở thành một biển nước mênh mông, nhưng người dân vẫn đảm bảo an toàn. Nhờ đâu đã làm nên điều kỳ diệu đó, chính là những ngôi nhà nổi do bà con sáng kiến làm ra.

Chuyện về những phụ nữ trẻ làm nghề trang điểm cho người đã khuất

Chuyện về những phụ nữ trẻ làm nghề trang điểm cho người đã khuất
Dù còn rất trẻ, công việc ổn định nhưng họ đã đến với nghề trang điểm người đã chết như thể một cái "duyên đặc biệt". Bị nghi kỵ, xa lánh nhưng họ vẫn yêu, "làm đẹp" cho người đã khuất như để an ủi cho người ở lại.

UBND TP Thanh Hóa sớm chỉ đạo giải quyết dứt điểm đơn thư của công dân Lê Thị Như

UBND TP Thanh Hóa sớm chỉ đạo giải quyết dứt điểm đơn thư của công dân Lê Thị Như
Bà Lê Thị Như năm nay 70 tuổi, ở phố Long Quang, phường Hàm Rồng, TP Thanh Hóa gửi đơn đến Ngày mới online phản ánh về hành vi của hộ gia đình bên cạnh khi xây dựng tường theo móng cũ của gia đình bà và đã đổ đất làm chặn rãnh thoát nước, làm nước đọng lại gây thấm vào công trình nhà của bà. Đã nhiều lần bà có đơn lên UBND phường và thành phố nhưng các cấp chưa giải quyết dứt điểm, nên bà phải tiếp tục khiếu nại.

Sắt son tin Đảng

Sắt son tin Đảng
Câu chuyện phấn đấu để được đứng trong hàng ngũ Đảng là khát vọng của không ít người hiện đang giữ cương vị quan trọng của doanh nghiệp và của cả ngay những người đang làm những công việc chân tay hàng ngày. Điều họ mong muốn được vào Đảng là bởi họ tin tưởng vào chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay. Bên cạnh đó, họ muốn được vào Đảng để tự hoàn thiện bản thân mình hơn, để gìn giữ truyền thống của gia đình, dòng tộc…

Sắt son tin Đảng

Sắt son tin Đảng
Trên dọc đường công tác, tôi đã gặp nhiều đảng viên đặc biệt. Có trường hợp, kiên trì phấn đấu suốt 20 năm trời mới được kết nạp Đảng. Một ông bảo vệ nay bước sang tuổi ngũ tuần vẫn nỗ lực để vào Đảng; có vị là doanh nhân, sau bao năm miệt mài xây dựng cơ đồ, nay cũng đang quyết tâm để được đứng vào hàng ngũ Đảng. Điểm chung, tôi cảm nhận thấy ở những nhân vật này đó là việc họ phấn đấu vào Đảng vì sự kiêu hãnh, tự hào, để trở thành tấm gương cho con cái noi theo.
Xem thêm
Tạm giữ 7.500 chiếc khẩu trang, gần 1.200 hộp kem dưỡng không hạn sử dụng

Tạm giữ 7.500 chiếc khẩu trang, gần 1.200 hộp kem dưỡng không hạn sử dụng

Cục Quản lý thị trường An Giang vừa tạm giữ 7.500 chiến khẩu trang cùng 1.152 hộp kem không ghi ngày sản xuất và hạn dùng. Toàn bộ hàng hóa ...
Bắc Ninh: Thai phụ mất tích bí ẩn tại bệnh viện

Bắc Ninh: Thai phụ mất tích bí ẩn tại bệnh viện

Bệnh viện trích xuất dữ liệu trong camera, thấy thai phụ đi ra ngoài cổng bệnh viện rồi lên ôtô cùng 2 người phụ nữ lạ mặt.
Không khí lạnh tăng cường mạnh tiếp tục gây ảnh hưởng, Bắc Bộ có nơi rét đậm rét hại

Không khí lạnh tăng cường mạnh tiếp tục gây ảnh hưởng, Bắc Bộ có nơi rét đậm rét hại

Do tiếp tục ảnh hưởng bởi không khí lạnh tăng cường mạnh, miền Bắc trời rét, vùng núi có nơi rét đậm rét hại, vùng núi cao có nơi dưới ...
Nơi chắp cánh ước mơ cho con em đồng bào Rục

Nơi chắp cánh ước mơ cho con em đồng bào Rục

Những năm qua, dù còn gặp nhiều khó khăn nhưng thầy và trò Trường Tiểu và Trung học cơ sở (TH&THCS) Thượng Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình đã ...
Trường Tiểu học Hà Châu đẩy mạnh nâng cao chất lượng giáo dục

Trường Tiểu học Hà Châu đẩy mạnh nâng cao chất lượng giáo dục

Thầy giáo Lê Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hà Châu, xã Hà Châu, huyện Hà Trung cho biết, trong những năm học gần đây, nhà trường luôn nằm ...
Sẽ thu hồi các bằng tiến sĩ liên quan đến sai phạm của Đại học Đông Đô

Sẽ thu hồi các bằng tiến sĩ liên quan đến sai phạm của Đại học Đông Đô

Sáng 30/11, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn đã thông tin chính thức tới báo chí về những sai phạm trong việc đào tạo văn bằng 2 của Đại ...
Phiên bản di động