Vấn đề tiêu hóa thường gặp ở người cao tuổi

Hệ tiêu hóa là một trong những bộ phận quan trọng bậc nhất của cơ thể. Nó cung cấp dinh dưỡng đi nuôi cơ thể suốt từ khi sinh ra đến khi trưởng thành và dặm dài sự sống của con người. Ở NCT, chức năng tiêu hóa kém dần, các bệnh của hệ tiêu hóa cũng dễ gặp hơn...

Khi tuổi cao, hệ tiêu hóa đồng thời giảm cả 3 chức năng: Co bóp, tiết dịch và hấp thu. Chính vì những lí do này mà nhiều chứng bệnh đường tiêu hóa phát sinh như nghẹn, nấc, đầy bụng, táo bón hoặc phân không thành khuôn.

Nghẹn

Theo tiến trình tự nhiên, lớp cơ của hệ tiêu hóa khi về già đều ít hay nhiều teo đi và do vậy giảm sức co bóp. Bình thường, các thớ cơ vòng ở thực quản luôn luôn ở tình trạng co nhẹ (có trương lực) khiến ống này kín mít, nhưng khi làm động tác “nuốt” thì đoạn trên thực quản mở ra để nhận thức ăn và ngay sau đó co lại để đẩy thức ăn xuống đoạn dưới (đã kịp mở ra chờ đón); cứ vậy, thức ăn bị đẩy xuống dạ dày chỉ hết vài ba giây đồng hồ.

Nhưng ở NCT, đoạn thực quản vừa giãn (hay vừa co) thì “trơ” ra, phải mất thời gian lâu hơn mới phục hồi để co (hay giãn) tiếp được, nhất là sự phối hợp co - giãn của đoạn trên với đoạn dưới mất nhịp nhàng làm người già dễ bị nghẹn. Do vậy, trong bữa ăn, người già thường phải tạm ngừng ăn một chút, uống một ngụm nước nhỏ rồi mới ăn tiếp. Tuy nhiên, nếu nghẹn xảy ra liên tiếp, nhiều lần thì cần gặp thầy thuốc, vì rất có thể chứng nghẹn bắt nguồn từ nguyên nhân khác.

Sa dạ dày

Nếu dạ dày co bóp kém có thể làm dạ dày sa xuống thấp ở các mức độ từ nhẹ tới nặng (gặp ở 1/3 số người trên 70 tuổi). Trường hợp dạ dày sa xuống thấp sẽ gây cảm giác đầy bụng sau khi ăn: Thức ăn tồn lưu rất lâu trong dạ dày, gây cảm giác ậm ạch, nặng bụng.

Một nguyên nhân khác làm sa dạ dày là các bắp thịt (cơ) ở thành bụng bị “nhẽo” - mà bằng chứng là khi đứng thẳng, bụng cứ trướng ra phía trước mà không liên quan đến lớp mỡ dày ở thành bụng.

van de tieu hoa thuong gap o nguoi cao tuoi

Sỏi mật

Từ tuổi 40, túi mật đã bắt đầu có dấu hiệu “già”, túi mật teo đi (chứa được ít mật), các cơ ở vách túi mật kém sức co bóp (đẩy không hết mật xuống ruột). Ngoài ra, gan cũng kém sản xuất mật, lượng mật còn sót lại dễ tạo sỏi. Do vậy, người già dễ mắc bệnh sỏi mật hơn người trẻ.

Cảm giác ăn không ngon

Sự co bóp các cơ ruột cũng suy giảm ở cơ thể NCT khiến thức ăn vận chuyển từ đoạn ruột trên xuống đoạn dưới chậm nên nhiều NCT thường không có cảm giác đói khi đến bữa ăn. Tuy nhiên, còn những nguyên nhân khác gây cảm giác mất ngon miệng như: Suy giảm vị giác, lượng nước bọt, hoặc có một bệnh mạn tính khiến cơ thể mệt mỏi, đau đớn; hoặc đang lo lắng, bực dọc khiến tâm thần bất an hoặc do mất ngủ, cũng khiến bữa ăn kém ngon miệng.

Viêm loét dạ dày

Khi độ toan ở dịch vị giảm (do tuổi cao), vi khuẩn Helicobacter Pylori (viết tắt là HP) sẽ gây viêm loét dạ dày. Ngoài ra, NCT có thể bị viêm loét dạ dày do tác dụng phụ của một số thuốc NCT hay dùng như thuốc xương khớp, thuốc tim mạch...

Táo bón

Táo bón (khó đại tiện, đại tiện phân khô và rắn) là vấn đề thường gặp nhất ở NCT. Do giảm nhu động của đại tràng cản trở thức ăn di chuyển trong phần còn lại của ống tiêu hóa và đi ra ngoài cơ thể. Tăng thời gian lưu thông của khối thức ăn trong ruột làm tái hấp thu nước nhiều hơn dẫn tới tỉ lệ táo bón gia tăng ở NCT. Táo bón dễ thành mạn tính và ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, nếu không được điều trị kịp thời có thể đe dọa tính mạng. Bên cạnh các thay đổi theo tuổi, hạn chế vận động cũng là tác nhân chủ yếu gây ra táo bón. Uống đủ nước là một trong những khuyến cáo nhằm giảm thiểu tối đa nguy cơ táo bón ở NCT. Lượng nước đưa vào hằng ngày nên là 0 -35ml/kg cân nặng. Duy trì chế độ ăn với đủ thành phần, các loại rau lá xanh và ngũ cốc cũng rất tốt cho điều trị táo bón. Tập thể dục đem lại hiệu quả nhanh và đáng kể.

Són phân

Són phân là việc rỉ phân ngoài ý muốn. Rỉ phân có thể xảy ra một phần do tuổi cao nhưng cũng có thể do: Tiền sử són tiểu, bệnh lí thần kinh, ít vận động, lú lẫn, người trên 70 tuổi. Giống như táo bón, chế độ ăn giàu chất xơ và đẩy đủ thành phần, đủ nước và luyện tập thường xuyên có thể giúp ngăn ngừa và điều trị són phân. Với bệnh nhân không đủ minh mẫn, cần phải luyện tập thói quen đi ngoài. Việc này có thể được thực hiện bằng cách xác định thời gian thường són phân trong ngày thông qua nhật kí đại tiện. Khi quy luật thời gian của són phân đã được xác định, NCT có thể được khuyến khích và hỗ trợ đi đại tiện khoảng nửa giờ trước thời gian són phân bình thường. Với những trường hợp nặng, cơ thắt hậu môn có thể bị rách và cần phẫu thuật để điều trị.

Thư Kỳ (Theo BS Vũ Tuân)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

viem dai trang man tinh can benh de mac nhung kho chua

Viêm đại tràng mạn tính, căn bệnh dễ mắc nhưng khó chữa

Viêm đại tràng mạn tính là một bệnh thường gặp ở nước ta, bệnh rất khó trị dứt điểm và hay tái phát, biểu hiện bằng những cơn đau bụng thường xuyên, rối loạn tiêu hóa gây ảnh hưởng tới sức khỏe và cuộc sống của người bệnh.
cach tu nhien de xuong chac khoe

Cách tự nhiên để xương chắc khỏe

Mật độ xương rất quan trọng đối với xương và sức khỏe tổng thể. Nếu xương giảm mật độ, chúng có thể dễ dàng bị gãy. Tuy nhiên, có nhiều cách giúp tăng cường và duy trì mật độ xương một cách tự nhiên.
tang mo mau o nguoi cao tuoi

Tăng mỡ máu ở người cao tuổi

Tăng mỡ máu là một chứng bệnh gặp khá phổ biến, đặc biệt ở NCT. Tăng mỡ máu có ảnh hưởng xấu tới sức khỏe và chất lượng cuộc sống người bệnh, thậm chí gây biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, NCT nên làm gì để phòng chứng tăng mỡ máu?...
huong dan cach bao dam an toan trong cham soc nguoi cao tuoi trong dai dich covid 19

Hướng dẫn cách bảo đảm an toàn trong chăm sóc Người cao tuổi trong đại dịch COVID-19

Trong bối cảnh COVID- 19 đang đe dọa toàn cầu và mỗi quốc gia, Trong số người bị nhiễm COVID-19, người cao tuổi (NCT) luôn có nguy cơ tử vong cao hơn những người ở lứa tuổi trẻ hơn vì hầu hết NCT bị mắc bệnh nền.
giup nct phong benh ho hap mua nang nong

Giúp NCT phòng bệnh hô hấp mùa nắng nóng

Nắng nóng kéo dài, nhất là những ngày gần đây, thời tiết ngoài trời ở miền Bắc nước ta có ngày lên trên 40 độ, nhiều bệnh có xu hướng gia tăng, trong đó có bệnh đường hô hấp, đặc biệt hay gặp ở NCT. Vậy, mùa Hè NCT nên làm gì để phòng bệnh đường hô hấp?

Tin khác

Đột qụy nhiệt và những phương pháp phòng ngừa trong mùa nắng nóng

dot quy nhiet va nhung phuong phap phong ngua trong mua nang nong
Nắng nóng không chỉ ảnh hưởng đến tuyến bài tiết trên da, đốt cháy các tế bào,… Mà còn khiến đột qụy có nguy cơ tăng cao do sốc nhiệt, đặc biệt là các đối tượng người cao tuổi có tiền sử bị tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu cao…

Covid -19: Đối tượng có nguy cơ cao diễn biến tăng nặng sẽ tập trung vào nhóm người cao tuổi trong thời gian tới

covid 19 do i tu o ng co nguy co cao die n bie n ta ng na ng se ta p trung va o nho m ngu o i cao tuo i trong thoi gian toi
"Nếu người cao tuổi bị bệnh, COVID-19 sẽ làm cho các bệnh mãn tính đó thúc đẩy chuyển thành giai đoạn cấp hoặc đợt cấp, do đó bệnh nhân rất dễ tử vong".

Tự xoa bóp phòng chống rối loạn lipid máu

tu xoa bop phong chong roi loan lipid mau
Trong mươi năm gần đây, cùng với đà phát triển của nền kinh tế và đời sống vật chất, các bệnh lí liên quan đến rối loạn chuyển hoá như đái đường, gút, thừa cân và béo phì, tăng cholesterol máu… có xu hướng ngày càng gia tăng, trong đó bệnh lí rối loạn chuyển hoá lipid máu là thường gặp nhất.

Đau nửa đầu một chứng bệnh rất nguy hiểm

dau nua dau mot chung benh rat nguy hiem
Đau nửa đầu là một chứng bệnh nguy hiểm. Các cơn đau làm suy giảm hoạt động của các tế bào thần kinh và có đến 90% người bị chứng đau nửa đầu phải bỏ dở công việc hay các hoạt động bình thường khác trong đời sống hằng ngày.

Biện pháp dự phòng hội chứng chuyển hóa

bien phap du phong hoi chung chuyen hoa
Hội chứng chuyển hóa thường được định nghĩa là một nhóm các chứng bệnh: Tăng huyết áp, tăng đường - máu, dư thừa mỡ trung tâm hay bất thường về cholesterol xảy ra đồng thời, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và các vấn đề khác về sức khỏe như đột qụy, đái tháo đường...

Ngừa ung thư dạ dày bằng cà chua

ngua ung thu da day bang ca chua
Cà chua không chỉ là một loại quả thơm ngon được dùng để chế biến thức ăn mà nó còn có nhiều công dụng bất ngờ đối với sức khỏe.
Xem thêm
soi noi ngay hoi hien mau tam binh se giot mau dao cung trao hy vong

Sôi nổi Ngày hội Hiến máu Tâm Bình “Sẻ giọt máu đào - Cùng trao hy vọng”

Sáng 19/9, Ngày hội Hiến máu Tâm Bình với chủ đề “Sẻ giọt máu đào - Cùng trao hy vọng” đã được tổ chức tại Trụ sở Công ty Dược ...
bat nu giam doc lien quan nghi an nang gia thiet bi tu 2 ty len 12 ty ban cho benh vien

Bắt nữ Giám đốc liên quan nghi án nâng giá thiết bị từ 2 tỷ lên 12 tỷ, bán cho bệnh viện

Bà Mai Thị Hoa (46 tuổi), Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư trang thiết bị y tế Hà Tĩnh vừa bị Cơ quan cảnh sát điều tra Công ...
vi pham quang cao dai trang khang bi cuc an toan thuc pham canh bao

Vi phạm quảng cáo, Đại Tràng Khang bị Cục An toàn Thực phẩm cảnh báo

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Đại Tràng Khang đang được quảng trên website daitrangkhang.com gây hiểu lầm như thuốc chữa bệnh. Ngoài ra, website này còn sử dụng hình ảnh, ...
phong benh gan o nguoi cao tuoi

Phòng bệnh gan ở người cao tuổi

Theo quy luật của tự nhiên, càng lớn tuổi các hoạt động cơ thể ngày càng suy yếu, người cao tuổi (NCT) sẽ phải đối diện với gánh nặng bệnh ...
8 thuc pham giup danh tan chung tao bon hieu qua

 8 thực phẩm giúp ‘đánh tan’ chứng táo bón hiệu quả

Táo bón kéo dài có thể làm giảm cảm giác thèm ăn, dẫn đến cơ thể suy nhược và gây nhiều phiền toái trong cuộc sống. Tuy nhiên, chỉ cần ...
dau hieu canh bao roi loan mo mau nguoi cao tuoi can luu y

Dấu hiệu cảnh báo rối loạn mỡ máu, người cao tuổi cần lưu ý

Hầu hết người bị rối loạn mỡ máu ban đầu thường ít có triệu chứng rõ ràng, nhưng một số dấu hiệu như chân đau, tê bì, đau ngực hoặc ...
lam song lai nhung cay thuoc truyen thong quy hiem tai viet nam

Làm sống lại những cây thuốc truyền thống quý hiếm tại Việt Nam

Trong hơn 12.000 loài thực vật tại Việt Nam thì có gần 6.000 loài cho công dụng làm thuốc, nhiều loài dược liệu được xếp vào loài quý hiếm trên ...
3 loi ich bat ngo cua vo mang cut

3 lợi ích bất ngờ của vỏ măng cụt

Vỏ măng cụt có tác dụng hỗ trợ điều trị các vấn đề về da như mụn, nám, góp phần ngăn ngừa lão hóa và giúp hơi thở thơm tho ...
an gi de tot hon cho suc khoe khi tren 50 tuoi

Ăn gì để tốt hơn cho sức khỏe khi trên 50 tuổi?

Các nhà nghiên cứu cho rằng những người lớn tuổi nên ăn nhiều Vitamin C, để có khối lượng cơ xương tốt nhất.
Phiên bản di động