Thiền khiến con người khoẻ và chậm già

Một nghiên cứu của các nhà khoa học gần đây cho thấy, thiền có khả năng cải thiện telomere làm cho con người trẻ ra, già chậm và ngăn ngừa được nhiều bệnh tật. Hiểu vai trò của telomere đối với sự lão hóa và bệnh tật, chúng ta tập thiền để có một đời sống thọ hơn, khỏe mạnh, an lạc và hạnh phúc hơn. Bà Elizabeth Blackburn được giải Nobel về Y học do bà đã tìm ra sự liên hệ giữa telomere và tuổi thọ.

Tại Đại học San Francisco, bang California (Mỹ), một nhóm chuyên gia do bà hướng dẫn, thí nghiệm xem phải chăng thiền có thể chống lão hóa và tăng tuổi thọ mà truyền thống phương Đông thường nói đến. Khi làm việc với nhà hóa học Joe Gall tại Đại học Yale vào những năm 1980 của thế kỉ trước, bà Blackburn thường nối các đầu nhiễm sắc thể của sinh vật đơn bào mà bà đặt tên là tế bào của sinh vật sống trong ao (Tetrahymena “pond scum”). Bà thấy các gien rời DNA kết lại thành telomere là các chỏm cứng như đầu sợi dây cột giày để bảo vệ các đầu của nhiễm sắc thể (chromosome). Chỏm cứng telomere cũng được tìm thấy nơi nhiễm sắc thể của người. Chúng bảo vệ hai đầu nhiễm sắc thể của chúng ta. Tế bào con người sinh sản bằng cách tách đôi. Tuy nhiên, mỗi lúc tế bào tách đôi thì telomere bị ngắn dần.

Trong những năm 1990 làm việc với cô Carol Greider, sinh viên sau đại học tại Đại học Berkeley, bà Blackburn khám phá ra rằng chất enzyme cũng gọi là telomerase có thể bảo vệ và sửa chữa lại các telomere bị hư hại. Chữa lại ngay cả các telomere teo nhỏ theo thời gian. Lúc quá ngắn, telomere bắt đầu hoạt động thiếu bình thường và mất khả năng. Đó là hiện tượng mà chúng ta gọi là tiến trình chính của lão hóa. Với khám phá này, bà Blackburn đã được trao giải Nobel về Y học năm 2009.

Thiền khiến con người khoẻ và chậm già

Một người cộng sự khác của bà là cô Elissa Epel, sinh viên bậc học tiến sĩ ngành tâm thần. Cô thích tìm hiểu sự liên hệ giữa tâm và thân cũng như sự tàn phá cơ thể con người do tình trạng căng thẳng kinh niên, và đưa ra những đề nghị có cơ sở. Cô nghiên cứu những người mẹ trải qua những thời kỳ căng thẳng (stress) liệu có ảnh hưởng đến bệnh tật kinh niên của đứa con hay không.

Bà Blackburn và cô Epel lấy máu của 58 phụ nữ cùng lứa tuổi, cùng giai cấp, cùng trình độ trong xã hội để thí nghiệm. 58 người được chia thành hai nhóm. Nhóm những bà mẹ bị căng thẳng và nhóm không căng thẳng để so sánh khi nghiên cứu. Cô Epel nhận thấy những bà quá mức căng thẳng thì telomere làm cho họ già hơn cả 10 tuổi so với những người ít căng thẳng. Chỉ số độ dài của telomere cũng chỉ còn một nửa so với nhóm kia. Kết quả thí nghiệm làm cho bà Blackburn rất hào hứng về những khám phá “phân tử hóa chất” bên trong các tế bào. Lần đầu tiên cho thấy, căng thẳng không những làm hại cho sức khỏe mà còn làm cho con người già trước tuổi.

Những khám phá của hai nhà khoa học Blackburn và Epel từng được công bố trên The Proceedings of the National Academy of Sciences in December từ 2004 đã gây ra một số tranh cãi. Tuy vậy, nhiều nghiên cứu thừa nhận, các chứng bệnh như viêm khớp xương, tiểu đường, béo phì, tim mạch, đột qụy, mất trí nhớ đều có căn nguyên từ các telomere bị ngắn mà ra. Nghiên cứu cũng cho thấy, nếu biết tình trạng telomere của một người thì có thể tiên đoán được sức khỏe của người ấy trong tương lai. Một thí nghiệm khác nói rằng, đàn ông lớn tuổi mà có telomere ngắn kéo dài từ 2 năm đến 2 năm rưỡi thì mức tử vong do bệnh tim mạch sẽ gấp ba lần, trong thời gian 9 năm, so với những người cùng tuổi có telomere dài bằng hoặc dài hơn.

Một nghiên cứu trên 2.000 người Mỹ khỏe mạnh nhưng có telomere ngắn nhất, thì thấy họ có thể bị bệnh tiểu đường gấp đôi, so với những người Mỹ bình thường, trong vòng 5 năm rưỡi. Có hàng trăm cách để thiền. Nhưng cốt yếu là ngồi thẳng lưng và tĩnh lắng, quan sát ý tưởng phát khởi mà tâm không phê phán, để những tạp niệm này tự biến mất, những chi phối bên ngoài cũng tự rơi rụng, và thiền giả càng gần với thực tại tự nhiên càng tốt (tập trung chú tâm vào sự hít vào và thở ra mà không suy nghĩ bất cứ một vấn đề nào khác).

Nhiều năm trước, nếu có ai bảo bà Blackburn nên đến với thiền, bà cho người ấy là điên. Năm 2007, bà tiết lộ với tuần báo New York Times như thế. Nhưng lúc nghiên cứu về telomere với cô Epel, hai người thấy muốn bảo vệ tốt telomere thì nên tập thể dục, chế độ ăn uống tốt (nhiều rau, củ, quả) và giúp đỡ xã hội. Nhưng một trong những điều ảnh hưởng lợi ích nhất để ngăn ngừa sự thoái hóa của telomere, ngay cả làm cho chúng dài trở lại - bà nói - không có gì có thể sánh được với thiền.

Bà và những đồng nghiệp gửi các thí nghiệm viên đến dự các khóa thiền tại trung tâm Shambhala, vùng núi ẩn tu bang Colorado (Mỹ). Những người này tham dự khóa thiền ba tháng. Kết quả là họ gia tăng được 30% dung lượng chất telomerase (chất telomerase làm cho telomere dài ra) hơn những người còn trong danh sách đợi chờ khóa tu.

Chính bà Blackburn cũng tham dự nhiều khóa thiền và nhiều buổi hội thoại với các đồng nghiệp và với Đức Đạt Lai Lạt Ma, để thảo luận những vấn đề sống lâu, tái tạo và sức khỏe cho xã hội. Nhờ những đóng góp trong lĩnh vực Y học, nên bà từng được một tuần báo giá trị của Mỹ (Time Magazine) liệt kê là một trong 100 người ảnh hưởng nhất của thế giới năm 2007.

Trần Hùng
(ĐH Ngoại Ngữ-ĐHQG Hà Nội)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Những sai lầm về an toàn thực phẩm làm tăng nguy cơ ngộ độc

Những sai lầm về an toàn thực phẩm làm tăng nguy cơ ngộ độc

Mọi người đều muốn giữ cho gia đình mình an toàn và khỏe mạnh nhưng đôi khi một sai lầm đơn giản trong cách chúng ta xử lí và chế biến thức ăn có thể dẫn đến bệnh tật nghiêm trọng...
Tiêu chí lựa chọn tã giấy cho người cao tuổi mắc rối loạn bài tiết

Tiêu chí lựa chọn tã giấy cho người cao tuổi mắc rối loạn bài tiết

Rối loạn bài tiết (RLBT) là một trong những vấn đề thường gặp ở người lớn tuổi, gây nên nhiều bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày cũng như ảnh hưởng đến sức khoẻ thể chất và tinh thần. Chủ động lựa chọn và sử dụng tã giấy từ sớm là phương pháp tối ưu giúp người cao tuổi “chung sống hòa bình” với RLBT, cảm thấy thoải mái và tự chủ hơn trong cuộc sống.
Công dụng của lá khế đối với bệnh vảy nến

Công dụng của lá khế đối với bệnh vảy nến

Thay vì sử dụng các loại thuốc Tây y, các đối tượng bị vảy nến có thể áp dụng một số bài thuốc từ lá khế để cải thiện bệnh lí. Đây là một trong những bài thuốc dân gian, được nhiều người biết đến và áp dụng rộng rãi...
Uống đủ nước là một cách giúp bạn hạnh phúc

Uống đủ nước là một cách giúp bạn hạnh phúc

“Hạnh phúc cần năng lượng và mất nước dẫn đến hôn mê. Vì vậy, chỉ cần chí ít một phần nào đó, hiển nhiên, hạnh phúc cũng đòi hỏi đủ nước - điều này khá đơn giản, chỉ cần uống đủ nước mỗi ngày là được”, đó là lời chia sẻ của Dr. Timothy J.Sharp, trong quyển sách “100 cách sống hạnh phúc”.
Nâng cao nhận thức và giải pháp phòng chống tác hại thuốc lá tại Việt Nam

Nâng cao nhận thức và giải pháp phòng chống tác hại thuốc lá tại Việt Nam

Khói thuốc lá không những gây ảnh hưởng đến sức khỏe cho người hút mà còn gây bệnh tật cho những người không hút thuốc nhưng thường xuyên hít phải khói thuốc. Mỗi năm, thuốc lá cướp đi sinh mạng của gần 8 triệu người, trong đó có hơn 7 triệu người đang và đã từng hút thuốc và hơn 1,2 triệu người không hút thuốc nhưng bị tiếp xúc thụ động với khói thuốc của người khác. Số người chết vì thuốc lá nhiều hơn tổng số người chết vì HIV⁄AIDS, lao phổi và sốt rét cộng lại.

Tin khác

Thọ Xuân Đường khám bệnh, tặng quà miễn phí cho 225 người cao tuổi

Thọ Xuân Đường khám bệnh, tặng quà miễn phí cho 225 người cao tuổi
Hưởng ứng “Tháng hành động vì NCT” và Ngày Đại đoàn kết toàn dân tộc, từ ngày 10-18/11/2022 Nhà thuốc Thọ Xuân Đường tổ chức khám bệnh miễn phí, tư vấn, tặng quà NCT khu dân cư 17, phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, TP Hà Nội.

"Cao niên năng động" - Phong cách sống truyền cảm hứng đến hàng triệu NCT trên toàn thế giới

"Cao niên năng động" - Phong cách sống truyền cảm hứng đến hàng triệu NCT trên toàn thế giới
Không còn là chuyện hiếm ở các quốc gia có dân số già như Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Đức hay Na-Uy, xu hướng “Cao niên năng động” đang từng ngày len lỏi vào đời sống của người cao tuổi tại Việt Nam, khơi nguồn cảm hứng “tôi có thể” từ đó tận hưởng trọn vẹn niềm vui cá nhân bất chấp tuổi tác.

Bộ Y tế cảnh báo sốt xuất huyết vẫn đang ở đỉnh dịch

Bộ Y tế cảnh báo sốt xuất huyết vẫn đang ở đỉnh dịch
NMO - Ngày 24/11, Bộ Y tế có công văn bản gửi Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố về việc tăng cường công tác phòng, chống bệnh sốt xuất huyết.

Cựu Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang bị phạt 30 tháng tù cho hưởng án treo

Cựu Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang bị phạt 30 tháng tù cho hưởng án treo
Sáng 24/11, TAND TP Hà Nội đã tuyên án phạt 8 bị cáo trong phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ thiếu trách nhiệm gây thất thoát xảy ra tại Bộ Y tế và Công ty cổ phần Dược phẩm Cửu Long.

Vi khuẩn E.Coli không “lành” và cách phòng ngộ độc thực phẩm

Vi khuẩn E.Coli không “lành” và cách phòng ngộ độc thực phẩm
Nhiều người dân biết đến thuật ngữ E.Coli, tuy nhiên rất nhiều người còn chủ quan với vi khuẩn gây bệnh này, có người cho rằng chỉ vài viên thuốc berberin hoặc ăn ít lá mơ lông là khỏi bệnh. Vậy, sự thực E.Coli có “lành” thế không?

Nấm - dinh dưỡng vàng cho sức khỏe

Nấm - dinh dưỡng vàng cho sức khỏe
Trong Đông y, từ lâu nấm nói chung, nấm sò vàng nói riêng đã trở thành vị thuốc chữa bệnh quý. Nấm sò vàng còn hỗ trợ điều trị ung thư, hạ đường huyết và giảm cholesterol trong máu khá hiệu quả. Nếu chúng ta hiểu được tác dụng của nấm sò vàng và ăn thường xuyên thì sẽ giúp cơ thể có một sức khỏe tốt…
Xem thêm
Bộ Y tế cảnh báo sốt xuất huyết vẫn đang ở đỉnh dịch

Bộ Y tế cảnh báo sốt xuất huyết vẫn đang ở đỉnh dịch

NMO - Ngày 24/11, Bộ Y tế có công văn bản gửi Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố về việc tăng cường công tác phòng, chống bệnh sốt xuất huyết.
Cựu Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang bị phạt 30 tháng tù cho hưởng án treo

Cựu Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang bị phạt 30 tháng tù cho hưởng án treo

Sáng 24/11, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã tuyên án phạt 8 bị cáo trong phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ thiếu trách nhiệm gây thất thoát xảy ra tại Bộ Y tế và Công ty Cổ phần Dược phẩm Cửu Long.
Cựu Thứ trưởng Cao Minh Quang xin giảm nhẹ hình phạt

Cựu Thứ trưởng Cao Minh Quang xin giảm nhẹ hình phạt

Vắng mặt tại phiên tòa do sức khỏe yếu, bị cáo Cao Minh Quang (cựu Thứ trưởng Bộ Y tế) có đơn gửi Hội đồng xét xử với mong muốn được xem xét, giảm nhẹ hình phạt cho mình.
Căn bệnh ung thư diễn tiến thầm lặng, thường gặp ở người cao tuổi

Căn bệnh ung thư diễn tiến thầm lặng, thường gặp ở người cao tuổi

Mỗi năm, Bệnh viện Da liễu TPHCM tiếp nhận 3.000 trường hợp đến khám và điều trị loại ung thư này, với số lượng bằng tất cả các ung thư khác ở người cao tuổi gộp lại.
Chăm sóc và dự phòng bệnh loãng xương ở người cao tuổi

Chăm sóc và dự phòng bệnh loãng xương ở người cao tuổi

Loãng xương là căn bệnh diễn biến âm thầm và hầu như NCT nào cũng gặp phải với mức độ nặng hoặc nhẹ khác nhau. Căn bệnh này gây nên các triệu chứng: Đau nhức xương, cong vẹo cột sống, gù... ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống và sinh hoạt của người bệnh...
Rối loạn tiền đình

Rối loạn tiền đình

Chóng mặt, xoay tròn, mất thăng bằng là những biểu hiện thường gặp của bệnh rối loạn tiền đình mà nhiều người gặp phải...
Uống đủ nước là một cách giúp bạn hạnh phúc

Uống đủ nước là một cách giúp bạn hạnh phúc

“Hạnh phúc cần năng lượng và mất nước dẫn đến hôn mê. Vì vậy, chỉ cần chí ít một phần nào đó, hiển nhiên, hạnh phúc cũng đòi hỏi đủ nước - điều này khá đơn giản, chỉ cần uống đủ nước mỗi ngày là được”, đó là lời chia sẻ của Dr. Timothy J.Sharp, trong quyể
"Cao niên năng động" - Phong cách sống truyền cảm hứng đến hàng triệu NCT trên toàn thế giới

"Cao niên năng động" - Phong cách sống truyền cảm hứng đến hàng triệu NCT trên toàn thế giới

Không còn là chuyện hiếm ở các quốc gia có dân số già như Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Đức hay Na-Uy, xu hướng “Cao niên năng động” đang từng ngày len lỏi vào đời sống của người cao tuổi tại Việt Nam, khơi nguồn cảm hứng “tôi có thể” từ đó tận hưởng trọn vẹn niềm vui cá nhân bất chấp tuổi tác.
Hà thủ ô - vị thuốc vàng cho sức khỏe người cao tuổi

Hà thủ ô - vị thuốc vàng cho sức khỏe người cao tuổi

Trong Đông y, hà thủ ô là vị thuốc có công dụng tăng cường khí huyết, bổ can thận, trẻ hóa da tóc. Đồng thời, các nghiên cứu khoa học hiện đại cũng chứng minh, hà thủ ô hỗ trợ giảm cholesterol trong máu, tăng lưu lượng máu ở động mạch vành, ngăn ngừa lão hóa và phòng ngừa các vấn đề về tim mạch, tốt cho sức khỏe của con người, đặc biệt là người cao tuổi.
Phiên bản di động