Phát huy tốt vai trò NCT trong kỉ nguyên phát triển mới

Phó Thủ tướng Lê Thành Long: Theo số liệu của Cục Thống kê và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA), đến năm 2025, Việt Nam có gần 17 triệu NCT, chiếm khoảng 17% dân số; dự báo đến năm 2035, tỉ lệ này sẽ vượt 20% dân số với trên 20 triệu người, và đến năm 2050 có thể chiếm khoảng 30% dân số. Khoảng 70% NCT sống ở nông thôn, phần lớn vẫn lao động nông nghiệp hoặc trong khu vực phi chính thức; khoảng 40% NCT tiếp tục tham gia lao động, sản xuất ngay cả sau tuổi nghỉ hưu.

Chính phủ luôn xác định NCT là một nguồn lực to lớn, quý báu của quốc gia; tiềm năng, vai trò, kinh nghiệm, tri thức của NCT cần được phát huy tối đa. Hiện nay, có trên 7 triệu NCT đang lao động sản xuất; gần 1 triệu NCT công tác trong hệ thống chính trị cơ sở; hàng nghìn người là trí thức, nhà khoa học, doanh nhân tiêu biểu. Điều đó khẳng định, NCT không chỉ là đối tượng cần được quan tâm, chăm lo, mà còn là chủ thể quan trọng tham gia phát triển đất nước, là “rường cột quốc gia”, một điểm tựa về tinh thần và văn hóa của toàn xã hội.

Phó Thủ tướng Lê Thành Long.

PV: Để thể chế hóa quan điểm của Đảng, Nhà nước về bảo vệ, chăm sóc, phát huy vai trò NCT trong bối cảnh già hóa dân số nhanh, Chính phủ sẽ tập trung sửa đổi, bổ sung những chính sách, pháp luật nào nhằm tạo cơ hội để NCT tiếp tục cống hiến cho đất nước trong kỉ nguyên mới?

Phó Thủ tướng Lê Thành Long: Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, sửa đổi, bổ sung Luật NCT năm 2009, bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật về an sinh xã hội, y tế, giáo dục, lao động - việc làm phù hợp với tình hình mới. Chú trọng mở rộng và cụ thể hóa phạm vi hoạt động của NCT trong tất cả các lĩnh vực, nhất là văn hóa, giáo dục, khoa học, sản xuất, chuyển giao tri thức và khởi nghiệp; phát huy vai trò của NCT, coi NCT là nguồn lực xã hội đặc biệt; có chính sách khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức sử dụng lao động NCT có chuyên môn, kinh nghiệm.

Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động để NCT có sức khỏe và nguyện vọng được kéo dài thời gian làm việc; tạo điều kiện thuận lợi để NCT làm công việc phù hợp, nhất là về tư vấn, cố vấn, đào tạo và truyền nghề cho thanh niên. Nghiên cứu, có chính sách bảo hiểm linh hoạt cho NCT tiếp tục làm việc hoặc khởi nghiệp sau khi nghỉ hưu; mở rộng chương trình “CLB Liên thế hệ tự giúp nhau” gắn với kinh tế cộng đồng, khuyến khích NCT làm chủ, tổ chức sản xuất…

Trong năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản quan trọng để triển khai thực hiện công tác NCT như Chiến lược Quốc gia về NCT đến năm 2035, tầm nhìn 2045; Đề án “NCT tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm”; Đề án nhân rộng CLB Liên thế hệ tự giúp nhau đến năm 2035. Điều này thể hiện quyết tâm của Chính phủ tiếp tục chăm lo đời sống cho NCT; đồng thời tạo hành lang pháp lí, cơ hội để NCT tích cực tham gia lao động, sản xuất, cống hiến và đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với sức khỏe và năng lực của mình.

PV: Xin Phó Thủ tướng cho biết, đâu là vai trò then chốt, giải pháp đột phá của hệ thống chính trị, cấp ủy, chính quyền các cấp trong việc phát huy uy tín, trí tuệ, kinh nghiệm của NCT?

Phó Thủ tướng Lê Thành Long: Chăm sóc và phát huy vai trò NCT là trách nhiệm của toàn xã hội. Tại Kết luận số 58-KL/TW năm 2023, Ban Bí thư đã chỉ rõ yêu cầu đổi mới tổ chức, hoạt động của Hội NCT, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng.

Trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính, nhiệm vụ đặt ra là bộ máy tinh gọn nhưng không để NCT thiệt thòi, không để hoạt động của Hội NCT bị gián đoạn. Theo đó, vai trò then chốt của chính quyền địa phương là phải bảo đảm chính sách đến từng NCT, khích lệ NCT chủ động tham gia vào các phong trào ở cơ sở. Đây là giải pháp đột phá để NCT tiếp tục lan tỏa ảnh hưởng tích cực trong cộng đồng.

Phó Thủ tướng Lê Thành Long thăm và tặng quà NCT, thương bệnh binh tỉnh Bắc Ninh

PV: Các mô hình như hợp tác công - tư, sàn việc làm, hay đào tạo kĩ năng số cho NCT đang được nhắc đến nhiều. Chính phủ có giải pháp gì để nhân rộng và tạo điều kiện thuận lợi cho khu vực tư nhân cùng tham gia?

Phó Thủ tướng Lê Thành Long: Chính phủ khuyến khích xã hội hóa, hợp tác công - tư trong chăm sóc và phát huy vai trò NCT. Nhiều mô hình đã chứng minh hiệu quả như: Các trung tâm dưỡng lão tư nhân, CLB Liên thế hệ tự giúp nhau, dịch vụ chăm sóc tại cộng đồng... Hiện cả nước có hàng nghìn CLB Liên thế hệ tự giúp nhau đang hoạt động với hàng trăm nghìn hội viên, góp phần quan trọng cải thiện đời sống vật chất, tinh thần, nâng cao kiến thức chăm sóc sức khỏe và tăng cường vai trò, sự đóng góp của NCT cho xã hội.

Chính phủ chỉ đạo xây dựng sàn việc làm cho NCT, mở rộng cơ hội việc làm phù hợp; đẩy mạnh đào tạo kĩ năng số để NCT tiếp cận dịch vụ công, dịch vụ y tế trực tuyến, thương mại điện tử. Đồng thời, chỉ đạo nghiên cứu, xây dựng hệ sinh thái “kinh tế bạc” để bảo đảm quyền tiếp cận bình đẳng, kịp thời của NCT, không để ai bị bỏ lại phía sau trong kỷ nguyên số.

PV: NCT không chỉ cần được chăm sóc mà còn mong muốn được tiếp tục cống hiến. Với cương vị lãnh đạo Chính phủ, Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia về NCT Việt Nam, đồng chí muốn gửi gắm thông điệp gì tới cộng đồng NCT và toàn xã hội?

Phó Thủ tướng Lê Thành Long: NCT là nguồn lực quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Với hơn 95% NCT hiện đã có thẻ bảo hiểm y tế, gần 5 triệu NCT đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH, khoảng 3 triệu NCT hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng, chúng ta đã đạt những kết quả quan trọng trong công tác chăm lo và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của NCT. Nhưng điều quan trọng hơn là tạo điều kiện để tiếp tục phát huy vai trò của NCT đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, nêu gương sáng trong gia đình và tạo động lực, truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.

Tôi tin tưởng rằng, với trí tuệ, kinh nghiệm, uy tín và sự tận tâm, NCT sẽ tiếp tục lao động, cống hiến, đóng góp ngày càng thiết thực, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh và hạnh phúc.

PV: Xin trân trọng cảm ơn Phó Thủ tướng Lê Thành Long!