Người La Hủ ở Mường Tè

Trong dịp lên dự Hội nghị biểu dương cán bộ Hội NCT tỉnh Lai Châu, tôi có cơ hội ở chung phòng với bà Phùng Mò Be, người dân tộc La Hủ, Chủ tịch Hội NCT xã Bum Tở, huyện Mường Tè. Đêm đó, chúng tôi không ngủ và say sưa trò chuyện về tình hình NCT, hoạt động Hội và cả những phong tục tập quán của đồng bào các dân tộc nơi đây...

Thông qua bà Be tôi biết Bum Tở là xã khó khăn của huyện vùng cao đặc biệt khó khăn Mường Tè. 99% dân số là đồng bào dân tộc La Hủ, trình độ dân trí thấp, tập quán canh tác có cải thiện song rất chậm, nhiều hủ tục lạc hậu chưa được gỡ bỏ…

Người La Hủ ở Mường Tè
Bà Phùng Mò Be (giữa) Chủ tịch Hội NCT xã Bum Tở dự Hội nghị biểu dương cán bộ Hội NCT tiêu biểu tỉnh Lai Châu

Nhìn sâu vào đôi mắt đầy ưu tư, tôi hiểu nỗi lòng người phụ nữ giữ cương vị “thủ lĩnh NCT” ở vùng rừng núi xa xôi này. Địa bàn rộng, dân cư sống thưa thớt, rải rác khắp các sườn đồi dốc, có các khe suối chảy từ trên cao xuống. Đất nước đổi mới, đồng bào theo Đảng thực hiện định canh định cư, một số bản chuyển xuống địa bàn thấp hơn. Từ chỗ nhà cửa tạm bợ, nay người La Hủ đã biết làm nhà ở bền chắc hơn, phần lớn là nhà trệt với vách bằng phên. Trong nhà, bàn thờ tổ tiên và bếp bao giờ cũng đặt tại gian có chỗ ngủ của chủ gia đình, thêm linh thiêng, ấm áp.

Bà Be bảo, từ thời cha sinh mẹ đẻ đã kể rằng, trước kia người La Hủ sống chủ yếu bằng nghề làm rẫy và săn bắn, hái lượm. Công cụ lao động chủ yếu là con dao, chiếc cuốc. Từ vài chục năm nay, người La Hủ đã phát triển cây lúa nước, lúa nương làm lương thực chính và dùng trâu cày kéo. Đàn ông La Hủ rất khéo tay, giỏi nghề rèn và đan ghế, chiếu, nong, nia từ dây mây, dây giang lấy tận trong rừng.

Người La Hủ ở Mường Tè
Trang phục của phụ nữ dân tộc La Hủ

Tuy đời sống còn nhiều khó khăn song bà con La Hủ vẫn lưu giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống từ trang phục, ẩm thực, các điệu dân ca, dân vũ. Nam giới La Hủ mặc quần áo giống như các dân tộc khác ở vùng Tây Bắc. Phụ nữ mặc quần, ngày thường mặc áo dài xuống tới cổ chân, ngày lễ tết mặc thêm áo ngắn; cổ áo, nẹp ngực, ống tay có thêu hoặc đáp vải nhiều màu, đính xu bạc, xu nhôm và các bông chỉ đỏ. May một chiếc áo dài, người La Hủ mất một tháng. Trước khi cắt may, người ta tạo đường chỉ ở giữa làm gân áo và độ cân bằng sao cho cho tà áo làm thân trước và sau. May tay áo là công đoạn chiếm nhiều thời gian nhất, có thể tận dụng vải cũ làm lớp lót bên trong, phía ngoài may ngược, tùy sở thích cá nhân mà khâu viền vải hoa nhiều loại. Con gái thường mặc áo cánh tay nhiều sắc đỏ thể hiện sức sống tươi trẻ và niềm tin yêu cuộc sống. Còn phụ nữ lớn tuổi thì màu chủ đạo là viền xanh đen xen kẽ. Thiếu nữ La Hủ gửi ý nguyện và tâm tình riêng của mình vào những đường may, đường thêu khéo léo. Vì thế, con gái đến tuổi thành niên đều ý thức tự may cho mình một bộ áo dài.

Người La Hủ ở Mường Tè
Người La Hủ ở Mường Tè tích cực lao động sản xuất xóa đói giảm nghèo

Người La Hủ vấn khăn rất cẩn thận. Bà Be bảo, xưa, khi người La Hủ chưa sống quần tụ thành bản làng, mỗi quả núi có dăm ba hộ gia đình sinh sống, trong quá trình đi rừng, đi chợ, khăn đội đầu là tín hiệu để nhận ra những người đồng tộc. Mặt khác, trong quá trình đi nương, đi rừng, chiếc khăn sắc màu để phân biệt giữa người và thú rừng, không bị thợ săn bắn nhầm. Còn ngày nay, người La Hủ đã định cư, chiếc khăn đội đầu và bộ trang phục bắt mắt phụ nữ La Hủ sử dụng trong những dịp lễ hội, cúng bản.

Ở Mường Tè, đồng bào La Hủ còn giữ được nhiều nét văn hóa độc đáo trong dịp đón tết cổ truyền (Khô Chà) kéo dài 3 ngày khi mùa thu hoạch kết thúc. Đây là cái Tết to nhất, cũng là dịp đoàn tụ của gia đình, cộng đồng La Hủ. Trong dịp Tết, bánh dày và thịt lợn là hai món không thể thiếu. Để có lợn thịt Tết, đồng bào đã chăn nuôi trước đó cả năm trời. Chọn lợn đực khỏe, đẹp mã, trước khi bắt thịt, lợn được ăn bánh trôi vì tin rằng làm như vậy trong năm tới lợn sẽ hay ăn, chóng lớn. Khi pha thịt lợn, chủ nhà thường lấy lá gan, xem những tia máu hằn trên đó để đoán vận hạn trong năm tới của gia đình. Sáng ngày Tết đầu tiên, chỉ những người trong dòng họ đến nhà đặt ban thờ tổ tiên chúc Tết. Nhưng sau giờ ngọ, cả bản trở lên nhộn nhịp, người người đi chúc Tết, nhà nhà đi chúc Tết, ai cũng vui tươi, phấn khởi.

Người La Hủ ở Mường Tè
Múa nón, tiết mục sau nghi lễ cúng bản

Sáng sớm ngày Tết thứ hai, các gia đình cử một người đi đến đầu nguồn lấy nước sạch về làm cơm cúng tổ tiên (kê cá khụ). Mâm lễ vật dâng cúng tổ tiên bày đủ men rượu, củ gừng, cơm, thịt lợn và bánh dày, đặt ở đầu giường ngủ của gia chủ. Khi các thành viên trong gia đình, dòng họ có mặt đông đủ, chủ nhà quỳ trước mâm lễ khấn tổ tiên phù hộ cho con cháu một năm sức khỏe dồi dào, mùa màng tươi tốt, bội thu. Sau đó, bà con đến thăm nhà nhau, chúc nhau những điều tốt đẹp. Đặc biệt, trong 3 ngày Tết, người chủ nhà trực tiếp làm lễ cúng không ra khỏi địa bàn, không đi ngủ ở nhà người khác. Tại các bản diễn ra sôi nổi nhiều hoạt động văn hóa, thể thao. Các chàng trai, cô gái La Hủ trong trang phục mới, sặc sỡ say sưa hòa mình trong các trò chơi dân gian, các điệu múa khèn, dân ca dân vũ trong tiếng trống chiêng rộn ràng.

Tiến bộ trong hôn nhân, đến nay, trong gia đình La Hủ, trai gái được tự do yêu nhau và quyết định hạnh phúc của mình, song chỉ có con trai mới được thừa hưởng tài sản của cha mẹ. Sau lễ cưới, chàng rể được đưa cô dâu về nếu có đủ lễ vật, bằng không phải ở gia đình nhà vợ 2-3 năm, sau đó mới được đưa vợ về ở hẳn với mình. Phụ nữ La Hủ sinh nở tại buồng ngủ của mình. Sau 3 ngày em bé được đặt tên, nếu khi ấy nhà có khách thì khách được mời đặt tên cho bé.

Bài và ảnh: Thanh Hà

Theo dòng sự kiện

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Tây Ninh - Viên ngọc tự nhiên miền Đông Nam Bộ

Tây Ninh - Viên ngọc tự nhiên miền Đông Nam Bộ

Đến Tây Ninh bây giờ, nhiều người không khỏi ngỡ ngàng trước sự đổi thay mạnh mẽ của địa phương này. Từ vùng đất của bò tơ, bánh tráng, Tây Ninh đã nhanh chóng trở thành biểu tượng du lịch mới của vùng Đông Nam Bộ, với rất nhiều những hấp dẫn mới mẻ.
Việt Nam có gì mà liên tiếp “ẵm” những giải thưởng du lịch nổi danh thế giới?

Việt Nam có gì mà liên tiếp “ẵm” những giải thưởng du lịch nổi danh thế giới?

Những năm gần đây, Việt Nam đã khiến thế giới ngỡ ngàng khi đĩnh đạc sánh vai với các điểm đến tầm cỡ quốc tế trong các giải thưởng danh giá toàn cầu. Vậy đằng sau “bộ sưu tập” giải thưởng uy tín của du lịch Việt Nam là gì?
Hà Nội thực hiện nghiêm các quy định thời gian khách lưu trú cách li

Hà Nội thực hiện nghiêm các quy định thời gian khách lưu trú cách li

Sở Du lịch Hà Nội vừa gửi văn bản tới các đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ du lịch trên địa bàn Thành phố đề nghị tăng cường thực hiện quyết liệt các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19 trong hoạt động du lịch.
TP. Hồ Chí Minh: Kinh tế cảng biển và đô thị biển du lịch

TP. Hồ Chí Minh: Kinh tế cảng biển và đô thị biển du lịch

Rừng ngập mặn Cần Giờ không chỉ đóng góp vào việc bảo tồn đa dạng cảnh quan, hệ sinh thái mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế. Bởi vậy, nhiều nhà khoa học đã ngợi ca việc phục hồi rừng ngập mặn Cần Giờ ngay sau ngày đất nước thống nhất là một đóng góp vô giá của Nhân dân TP.Hồ Chí Minh.
Bùng nổ và mãn nhãn đêm khai mạc Lễ hội du lịch biển 2021 tại Sầm Sơn, Thanh Hóa

Bùng nổ và mãn nhãn đêm khai mạc Lễ hội du lịch biển 2021 tại Sầm Sơn, Thanh Hóa

Đêm khai mạc Lễ hội du lịch biển 2021 -“Sầm Sơn cất cánh” quy mô, hoành tráng chưa từng có tại Thanh Hóa, do Tập đoàn Sun Group tài trợ và tổ chức, đã mang đến cho hàng vạn người dân xứ Thanh và du khách những khoảnh khắc vỡ òa trong xúc cảm và ấn tượng.

Tin khác

Ấn tượng lễ Khai mạc mùa du lịch Sầm Sơn 2021

Ấn tượng lễ Khai mạc mùa du lịch Sầm Sơn 2021
Tối 24.4, UBND TP.Sầm Sơn (Thanh Hóa) phối hợp với Tập đoàn Sun Group tổ chức khai mạc lễ hội du lịch biển 2021 với chủ đề "Sầm Sơn cất cánh". Địa điểm tổ chức lễ khai mạc năm nay là khu vực sân khấu Quảng trường biển Sầm Sơn, thay vì trung tâm bãi tắm B Sầm Sơn như mọi năm.

Nhiều hoạt động hấp dẫn chào đón du khách tại Quảng Ninh

Nhiều hoạt động hấp dẫn chào đón du khách tại Quảng Ninh
Dịp nghỉ lễ 30/4 – 1/5 tới, tỉnh Quảng Ninh sẽ tổ chức nhiều sự kiện văn hóa nghệ thuật, ẩm thực phục vụ du khách. Đây là chuỗi các sự kiện, hoạt động độc đáo, hấp dẫn sẽ tạo không gian lễ hội rực rỡ, ấn tượng, điểm nhấn khởi động kích cầu cho mùa du lịch hè của Quảng Ninh.

Chính quyền thị xã Sa Pa kiên quyết không để Nữ thần Tự do phiên bản "lỗi" trên địa bàn

Chính quyền thị xã Sa Pa kiên quyết không để Nữ thần Tự do phiên bản "lỗi" trên địa bàn
Chính quyền thị xã Sa Pa kiên quyết xử lý không để hình ảnh phản cảm trên địa bàn.

Chuỗi sự kiện lễ hội và pháo hoa dự kiến hút hàng vạn lượt khách tại Hạ Long dịp 30/4

Chuỗi sự kiện lễ hội và pháo hoa dự kiến hút hàng vạn lượt khách tại Hạ Long dịp 30/4
Quảng Ninh đang nghiên cứu và đề xuất bắn pháo hoa tại ba điểm là Khu du lịch quốc tế Tuần Châu (tối 30/4); Quảng trường 30/10 và Quần thể du lịch nghỉ dưỡng sinh thái FLC Hạ Long (tối 1/5).

24/4: Dàn sao đình đám sẽ khuấy động đêm khai mạc Lễ hội du lịch biển 2021 tại Sầm Sơn, Thanh Hóa

24/4: Dàn sao đình đám sẽ khuấy động đêm khai mạc Lễ hội du lịch biển 2021 tại Sầm Sơn, Thanh Hóa
Thành phố biển Sầm Sơn – Thanh Hóa sẽ là điểm đến hấp dẫn, sôi động hơn bao giờ hết dịp hè này, với một chuỗi chương trình văn hóa, nghệ thuật quy mô, đẳng cấp do Tập đoàn Sun Group đồng hành tổ chức, trong khuôn khổ “Lễ hội du lịch biển 2021”.

Tuyệt tác sông Hương núi Ngự ở cố đô xưa

Tuyệt tác sông Hương núi Ngự ở cố đô xưa
Dòng sông thơ mộng chảy suốt chiều dài lịch sử cố đô địa linh nhân kiệt, đi vào thơ ca và trở thành biểu tượng của xứ Huế mộng mơ - sông Hương. Trong chuyến công tác tại Huế, tôi có dịp thưởng ngoạn vẻ đẹp trữ tình của sông Hương núi Ngự, ngồi trên du thuyền thả hồn bồng bềnh nghe nhã nhạc cung đình và cùng du khách thả đèn hoa đăng trong đêm lung linh ngập sắc màu đèn led...
Xem thêm
TP Hồ Chí Minh tăng cường bảo tồn biệt thự cũ

TP Hồ Chí Minh tăng cường bảo tồn biệt thự cũ

Nhằm ngăn chặn sự “biến mất” của những công trình biệt thự cũ có giá trị, UBND TP Hồ Chí Minh vừa có quyết định ban hành danh mục 49 ...
Khám phá dinh vua Mèo trên mảnh đất Hà Giang hùng vĩ

Khám phá dinh vua Mèo trên mảnh đất Hà Giang hùng vĩ

Dinh vua Mèo hay còn gọi là dinh thự họ Vương nằm trong thung lũng thuộc địa bàn xã Xà Phìn, huyện Đồng Văn, Hà Giang. Dinh thự từng là ...
Số hóa tài liệu giúp ngành thư viện vượt khó trong đại dịch

Số hóa tài liệu giúp ngành thư viện vượt khó trong đại dịch

Trong bối cảnh dịch Covid-19 kéo dài đã khiến ngành thư viện gặp nhiều khó khăn. Việc đẩy mạnh số hóa tài liệu được xem là giải pháp tối ưu ...
Mục tiêu 6 điểm của đội tuyển Việt Nam hoàn toàn khả thi

Mục tiêu 6 điểm của đội tuyển Việt Nam hoàn toàn khả thi

Đội tuyển Việt Nam đặt mục tiêu giành từ 4-6 điểm trong 3 trận đấu còn lại tại Vòng loại thứ hai World Cup 2022 khu vực Châu Á.
HLV Park Hang-seo điều chỉnh danh sách tập trung U22 Việt Nam

HLV Park Hang-seo điều chỉnh danh sách tập trung U22 Việt Nam

Huấn luyện viên Park Hang-seo có sự điều chỉnh danh sách tập trung của Đội tuyển U22 Việt Nam sau 2 ngày công bố.
California Fitness & Yoga đặt mục tiêu xác lập kỉ lục thế giới tại Việt Nam

California Fitness & Yoga đặt mục tiêu xác lập kỉ lục thế giới tại Việt Nam

Vừa qua, thương hiệu thể dục thể hình California Fitness & Yoga, thuộc tập đoàn FLG Việt Nam, hôm nay chính thức công bố mục tiêu thiết lập kỉ lục ...
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Cặp đôi Triệu Lệ Dĩnh, Phùng Thiệu Phong vừa ly dị sau 3 năm kết hôn. Thông tin cặp sao ly hôn đang gây xôn xao làng giải trí xứ ...
Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm qua đời

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm qua đời

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm vừa đột ngột qua đời chiều 20/4, tại Hà Nội, thọ 69 tuổi.
S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

Trong chương trình “Bữa trưa vui vẻ” phát sóng hồi đầu tháng 4, hai nghệ sĩ khách mời là divo Tùng Dương và biên đạo múa Quang Đăng đã có ...
Phiên bản di động