Người La Hủ ở Mường Tè

Trong dịp lên dự Hội nghị biểu dương cán bộ Hội NCT tỉnh Lai Châu, tôi có cơ hội ở chung phòng với bà Phùng Mò Be, người dân tộc La Hủ, Chủ tịch Hội NCT xã Bum Tở, huyện Mường Tè. Đêm đó, chúng tôi không ngủ và say sưa trò chuyện về tình hình NCT, hoạt động Hội và cả những phong tục tập quán của đồng bào các dân tộc nơi đây...

Thông qua bà Be tôi biết Bum Tở là xã khó khăn của huyện vùng cao đặc biệt khó khăn Mường Tè. 99% dân số là đồng bào dân tộc La Hủ, trình độ dân trí thấp, tập quán canh tác có cải thiện song rất chậm, nhiều hủ tục lạc hậu chưa được gỡ bỏ…

Người La Hủ ở Mường Tè
Bà Phùng Mò Be (giữa) Chủ tịch Hội NCT xã Bum Tở dự Hội nghị biểu dương cán bộ Hội NCT tiêu biểu tỉnh Lai Châu

Nhìn sâu vào đôi mắt đầy ưu tư, tôi hiểu nỗi lòng người phụ nữ giữ cương vị “thủ lĩnh NCT” ở vùng rừng núi xa xôi này. Địa bàn rộng, dân cư sống thưa thớt, rải rác khắp các sườn đồi dốc, có các khe suối chảy từ trên cao xuống. Đất nước đổi mới, đồng bào theo Đảng thực hiện định canh định cư, một số bản chuyển xuống địa bàn thấp hơn. Từ chỗ nhà cửa tạm bợ, nay người La Hủ đã biết làm nhà ở bền chắc hơn, phần lớn là nhà trệt với vách bằng phên. Trong nhà, bàn thờ tổ tiên và bếp bao giờ cũng đặt tại gian có chỗ ngủ của chủ gia đình, thêm linh thiêng, ấm áp.

Bà Be bảo, từ thời cha sinh mẹ đẻ đã kể rằng, trước kia người La Hủ sống chủ yếu bằng nghề làm rẫy và săn bắn, hái lượm. Công cụ lao động chủ yếu là con dao, chiếc cuốc. Từ vài chục năm nay, người La Hủ đã phát triển cây lúa nước, lúa nương làm lương thực chính và dùng trâu cày kéo. Đàn ông La Hủ rất khéo tay, giỏi nghề rèn và đan ghế, chiếu, nong, nia từ dây mây, dây giang lấy tận trong rừng.

Người La Hủ ở Mường Tè
Trang phục của phụ nữ dân tộc La Hủ

Tuy đời sống còn nhiều khó khăn song bà con La Hủ vẫn lưu giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống từ trang phục, ẩm thực, các điệu dân ca, dân vũ. Nam giới La Hủ mặc quần áo giống như các dân tộc khác ở vùng Tây Bắc. Phụ nữ mặc quần, ngày thường mặc áo dài xuống tới cổ chân, ngày lễ tết mặc thêm áo ngắn; cổ áo, nẹp ngực, ống tay có thêu hoặc đáp vải nhiều màu, đính xu bạc, xu nhôm và các bông chỉ đỏ. May một chiếc áo dài, người La Hủ mất một tháng. Trước khi cắt may, người ta tạo đường chỉ ở giữa làm gân áo và độ cân bằng sao cho cho tà áo làm thân trước và sau. May tay áo là công đoạn chiếm nhiều thời gian nhất, có thể tận dụng vải cũ làm lớp lót bên trong, phía ngoài may ngược, tùy sở thích cá nhân mà khâu viền vải hoa nhiều loại. Con gái thường mặc áo cánh tay nhiều sắc đỏ thể hiện sức sống tươi trẻ và niềm tin yêu cuộc sống. Còn phụ nữ lớn tuổi thì màu chủ đạo là viền xanh đen xen kẽ. Thiếu nữ La Hủ gửi ý nguyện và tâm tình riêng của mình vào những đường may, đường thêu khéo léo. Vì thế, con gái đến tuổi thành niên đều ý thức tự may cho mình một bộ áo dài.

Người La Hủ ở Mường Tè
Người La Hủ ở Mường Tè tích cực lao động sản xuất xóa đói giảm nghèo

Người La Hủ vấn khăn rất cẩn thận. Bà Be bảo, xưa, khi người La Hủ chưa sống quần tụ thành bản làng, mỗi quả núi có dăm ba hộ gia đình sinh sống, trong quá trình đi rừng, đi chợ, khăn đội đầu là tín hiệu để nhận ra những người đồng tộc. Mặt khác, trong quá trình đi nương, đi rừng, chiếc khăn sắc màu để phân biệt giữa người và thú rừng, không bị thợ săn bắn nhầm. Còn ngày nay, người La Hủ đã định cư, chiếc khăn đội đầu và bộ trang phục bắt mắt phụ nữ La Hủ sử dụng trong những dịp lễ hội, cúng bản.

Ở Mường Tè, đồng bào La Hủ còn giữ được nhiều nét văn hóa độc đáo trong dịp đón tết cổ truyền (Khô Chà) kéo dài 3 ngày khi mùa thu hoạch kết thúc. Đây là cái Tết to nhất, cũng là dịp đoàn tụ của gia đình, cộng đồng La Hủ. Trong dịp Tết, bánh dày và thịt lợn là hai món không thể thiếu. Để có lợn thịt Tết, đồng bào đã chăn nuôi trước đó cả năm trời. Chọn lợn đực khỏe, đẹp mã, trước khi bắt thịt, lợn được ăn bánh trôi vì tin rằng làm như vậy trong năm tới lợn sẽ hay ăn, chóng lớn. Khi pha thịt lợn, chủ nhà thường lấy lá gan, xem những tia máu hằn trên đó để đoán vận hạn trong năm tới của gia đình. Sáng ngày Tết đầu tiên, chỉ những người trong dòng họ đến nhà đặt ban thờ tổ tiên chúc Tết. Nhưng sau giờ ngọ, cả bản trở lên nhộn nhịp, người người đi chúc Tết, nhà nhà đi chúc Tết, ai cũng vui tươi, phấn khởi.

Người La Hủ ở Mường Tè
Múa nón, tiết mục sau nghi lễ cúng bản

Sáng sớm ngày Tết thứ hai, các gia đình cử một người đi đến đầu nguồn lấy nước sạch về làm cơm cúng tổ tiên (kê cá khụ). Mâm lễ vật dâng cúng tổ tiên bày đủ men rượu, củ gừng, cơm, thịt lợn và bánh dày, đặt ở đầu giường ngủ của gia chủ. Khi các thành viên trong gia đình, dòng họ có mặt đông đủ, chủ nhà quỳ trước mâm lễ khấn tổ tiên phù hộ cho con cháu một năm sức khỏe dồi dào, mùa màng tươi tốt, bội thu. Sau đó, bà con đến thăm nhà nhau, chúc nhau những điều tốt đẹp. Đặc biệt, trong 3 ngày Tết, người chủ nhà trực tiếp làm lễ cúng không ra khỏi địa bàn, không đi ngủ ở nhà người khác. Tại các bản diễn ra sôi nổi nhiều hoạt động văn hóa, thể thao. Các chàng trai, cô gái La Hủ trong trang phục mới, sặc sỡ say sưa hòa mình trong các trò chơi dân gian, các điệu múa khèn, dân ca dân vũ trong tiếng trống chiêng rộn ràng.

Tiến bộ trong hôn nhân, đến nay, trong gia đình La Hủ, trai gái được tự do yêu nhau và quyết định hạnh phúc của mình, song chỉ có con trai mới được thừa hưởng tài sản của cha mẹ. Sau lễ cưới, chàng rể được đưa cô dâu về nếu có đủ lễ vật, bằng không phải ở gia đình nhà vợ 2-3 năm, sau đó mới được đưa vợ về ở hẳn với mình. Phụ nữ La Hủ sinh nở tại buồng ngủ của mình. Sau 3 ngày em bé được đặt tên, nếu khi ấy nhà có khách thì khách được mời đặt tên cho bé.

Bài và ảnh: Thanh Hà

Theo dòng sự kiện

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Sun World Fansipan Legend: Anh đào Nhật Bản nở rộ, đẹp như chốn Phù Tang

Sun World Fansipan Legend: Anh đào Nhật Bản nở rộ, đẹp như chốn Phù Tang

Hơn 200 gốc anh đào Nhật Bản, 100 gốc đào Himalaya cùng 200 gốc đào rừng Hoàng Liên đang bung nở rực rỡ tại khu du lịch Sun World Fansipan Legend, tạo nên một khung cảnh mãn nhãn, đẹp tựa chốn Phù Tang, biến nơi đây thành chốn du xuân hấp dẫn khó cưỡng dịp đầu năm.
Đầu năm: Phật tử và du khách hoan hỉ tìm về Fansipan bái Phật, cầu an

Đầu năm: Phật tử và du khách hoan hỉ tìm về Fansipan bái Phật, cầu an

Những ngày đầu xuân năm mới, trên “Nóc nhà Đông Dương”, đông đảo du khách, Phật tử tìm về, hành hương trong sự thành kính, vượt qua những bậc đá rêu phong để chiêm bái Phật, cầu an tại quần thể tâm linh Fansipan.
Bạn có hẹn với nắng vàng rực rỡ cùng những trải nghiệm vui quên lối về ở Hòn Thơm

Bạn có hẹn với nắng vàng rực rỡ cùng những trải nghiệm vui quên lối về ở Hòn Thơm

Nắng vàng như mật ngọt, bờ cát trắng mịn màng ôm ấp làn nước xanh mát lạnh, cùng loạt trải nghiệm cực đã khiến Hòn Thơm (phía Nam đảo Phú Quốc) trở thành hòn đảo thiên đường được check-in nhiều nhất thời điểm này. Có gì hot ở xứ sở triệu niềm vui này? Hãy cùng khám phá nhé!
Ngắm nhìn Núi Bà Tây Ninh đẹp vi diệu những ngày đầu xuân

Ngắm nhìn Núi Bà Tây Ninh đẹp vi diệu những ngày đầu xuân

Những thảm hoa rộ nở giữa mênh mang núi xanh, không gian thanh tịnh trên đỉnh thiêng, nơi ngự tọa tượng Phật Bà sừng sững giữa mây ngàn và chùa Bà 300 năm tuổi, Núi Bà Tây Ninh là điểm đến lý tưởng tại Nam Bộ những ngày đầu năm mới.

Tin khác

“Đêm San Thàng em xuống chợ tìm anh”…

“Đêm San Thàng em xuống chợ tìm anh”…
Đang trong đà cảm xúc của những ngày “cùng ăn, cùng ở, cùng tắm mình với cơ sở” tại Lai Châu, chị rủ tôi đi chợ đêm San Thàng. Chị bảo, cả tuần có hai phiên chợ vào thứ Năm và Chủ nhật. Song chợ đêm cuối tuần mới lung linh sắc màu, vừa được thưởng thức những món ăn dân dã rất đặc trưng, vừa lựa chọn những món hàng thổ cẩm do chính đồng bào tự dệt, lại được nghe ca nhạc đậm đà bản sắc các dân tộc và ngắm những cặp đôi trai thanh gái lịch hẹn hò.

Giải mã lý do Sun World Fansipan Legend giữ vững ngôi vị “Điểm đến văn hóa hấp dẫn hàng đầu thế giới”

Giải mã lý do Sun World Fansipan Legend giữ vững ngôi vị “Điểm đến văn hóa hấp dẫn hàng đầu thế giới”
Không ngừng nâng tầm và lan toả những giá trị văn hóa bản địa đặc sắc, biến du lịch văn hóa thành nét hấp dẫn riêng có, Sun World Fansipan Legend xứng đáng với danh hiệu “Điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới” hai năm liên tiếp do World Travel Awards trao tặng.

Khu du lịch của Sun Group tại Sa Pa đã ghi dấu ấn thăng hạng quốc tế như thế nào?

Khu du lịch của Sun Group tại Sa Pa đã ghi dấu ấn thăng hạng quốc tế  như thế nào?
Hơn một công trình du lịch đơn thuần, khu du lịch Sun World Fansipan Legend của Tập đoàn Sun Group đã không chỉ góp phần làm nên những đổi thay ngoạn mục, mà còn đưa vị thế du lịch Sa Pa thăng hạng trên bản đồ quốc tế, với nhiều giải thưởng danh giá.

Lễ hội mùa đông Fansipan hút khách những ngày cuối năm

Lễ hội mùa đông Fansipan hút khách những ngày cuối năm
Lễ hội mùa đông Fansipan sẽ kết thúc cùng đợt lạnh sâu tại miền Bắc vào cuối tuần này, hứa hẹn mang đến nhiều trải nghiệm hấp dẫn dành cho du khách.

Hàng loạt sự kiện, lễ hội “bung lụa” tại công viên châu Á- Asia Park dịp Tết Tân Sửu

Hàng loạt sự kiện, lễ hội “bung lụa” tại công viên châu Á- Asia Park dịp Tết Tân Sửu
Với “Lễ hội xuân mới 2021” được tổ chức từ 12/02 đến 21/02/2021 (tức mùng 1 đến mùng 10 Tết), Tết Tân Sửu, Công viên Châu Á – Asia Park của Sun Group sẽ khiến du khách đi từ bất ngờ này đến thích thú khác, bằng những lễ hội đặc sắc, chuỗi đêm nhạc hoành tráng với sự góp mặt của các nghệ sĩ nổi tiếng như TLinh, MCK... và đặc biệt: vé vào cửa hoàn toàn miễn phí.

Ẩm thực Việt … và những nẻo đường chinh phục du khách quốc tế

Ẩm thực Việt … và những nẻo đường chinh phục du khách quốc tế
Ngành du lịch đã chuẩn bị tâm thế để khi hết dịch Covid -19 sẽ mở cửa chào đón du khách bằng những sản phẩm du lịch độc đáo và đậm chất truyền thống. Trong đó, ẩm thực mà người Việt đã nâng lên thành triết lý văn hóa ẩm thực ngon, bổ dưỡng và lành theo những sản vật tự nhiên do khí hậu, thổ nhưỡng mà thành, cũng như hệ quy chuẩn đã mang tính truyền thống, đúc rút nên những kinh nghiệm cũng như một nét văn hoá ẩm thực đầy phong vị của người Việt. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với tiến sĩ Nguyễn Nhã, nhà sử học, chuyện gia về văn hóa ẩm thực cũng như làm sao quảng bá món ăn của người Việt với bạn bè du khách quốc tế.
Xem thêm
Rằm tháng giêng vãn cảnh Phổ Đà Sơn

Rằm tháng giêng vãn cảnh Phổ Đà Sơn

Từ TP Hồ Chí Minh, du khách đi theo đường quốc lộ 1A, qua khỏi khu vực biển Cà Ná khoảng 10km, đến ngã tư Hòa Trinh rẽ phải đi ...
Săn cá mòi trên sông Yên

Săn cá mòi trên sông Yên

Quê tôi có đập nước lớn nằm trên sông Yên, giữa hai xã Hoà Khương và Hoà Tiến, huyện Hoà Vang, TP Đà Nẵng, dân quê tôi gọi “nôm na” ...
Lễ ký kết hợp tác giữa CITENCO và HFIC vì một thành phố xanh, sạch, đẹp

Lễ ký kết hợp tác giữa CITENCO và HFIC vì một thành phố xanh, sạch, đẹp

Vừa qua, Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị TP. Hồ Chí Minh (CITENCO) và Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP. Hồ Chí Minh (HFIC) đã ...
Xếp sau tuyển Việt Nam, huấn luyện viên UAE lên tiếng: “Không cần lo lắng"

Xếp sau tuyển Việt Nam, huấn luyện viên UAE lên tiếng: “Không cần lo lắng"

Huấn luyện viên Bert van Marwijk thể hiện sự tự tin, bất chấp việc UAE vẫn đang ở tình thế bất lợi tại bảng G vòng loại World Cup 2022, ...
Chính thức ra mắt Đội bóng chuyền nữ Bamboo Airways Vĩnh Phúc, đặt mục tiêu lọt top 8 đội mạnh quốc gia

Chính thức ra mắt Đội bóng chuyền nữ Bamboo Airways Vĩnh Phúc, đặt mục tiêu lọt top 8 đội mạnh quốc gia

Sáng ngày 5/2, tại Vĩnh Phúc, hãng hàng không Bamboo Airways đã phối hợp với Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức lễ ra mắt đội ...
Đặng Văn Lâm chia tay Muangthong United, gia nhập Cerezo Osaka

Đặng Văn Lâm chia tay Muangthong United, gia nhập Cerezo Osaka

Câu lạc bộ Nhật Bản Cerezo Osaka thông báo thương vụ chiêu mộ thủ thành Đặng Văn Lâm đã chính thức hoàn tất.
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
MV triệu view “Arise’21- Ta sẽ hồi sinh”: Deadline “không tưởng” và niềm tin bừng sáng

MV triệu view “Arise’21- Ta sẽ hồi sinh”: Deadline “không tưởng” và niềm tin bừng sáng

7 ngày - nhiều người sẽ nghĩ chỉ “bằng niềm tin” mới có thể hoàn thiện một MV ca nhạc hội tụ dàn Diva, Divo và các sao “khủng” như ...
Nghệ sĩ kêu gọi ủng hộ Thương Tín sau nhập viện vì đột quỵ

Nghệ sĩ kêu gọi ủng hộ Thương Tín sau nhập viện vì đột quỵ

Theo chị Bùi Kim Chi - vợ nghệ sỹ Thương Tín cho biết thì Thương Tín đã tỉnh, anh có thể nhận ra mặt từng người quen. Tuy sức khoẻ ...
Ban nhạc Bức tường: "Đặc điểm nổi bật nhất sau 26 năm là sống trọn"

Ban nhạc Bức tường: "Đặc điểm nổi bật nhất sau 26 năm là sống trọn"

MV“Arise’21 - Ta sẽ hồi sinh”ra mắt vào đúng thời điểm giao thừa Xuân Tân Sửu, như lời kêu gọi đầy tự hào về một năm 2020 khó khăn nhưng ...
Phiên bản di động