Người cao tuổi Thủ đô tự tin bước vào đời sống số

Trong hội trường, những chiếc điện thoại thông minh liên tục được mở lên. Người dò từng thao tác, người hỏi lại giảng viên, người đã làm được thì quay sang hướng dẫn người bên cạnh. Với người trẻ, mở Zalo, tìm thông tin trên mạng hay thanh toán điện tử là việc thường ngày. Với nhiều người cao tuổi, đó là những kỹ năng cần học và thực hành từng bước.

Nhưng cũng từ những thao tác nhỏ ấy, người cao tuổi đang từng bước bước vào đời sống số với tâm thế chủ động hơn.

Quang cảnh lớp tập huấn

Từ chiếc điện thoại đến những tiện ích thiết thực

Không khí lớp học khá đặc biệt. Những người đã có nhiều năm kinh nghiệm sống lại kiên nhẫn học cách sử dụng các ứng dụng trên chiếc điện thoại thông minh. Có người đã quen với công nghệ, nhưng cũng có người phải hỏi lại nhiều lần. Thầy hướng dẫn chậm, học viên làm ngay trên thiết bị của mình. Sai thì làm lại, quên thì hỏi. Điều quan trọng nhất là tự tay thực hiện được.

Ông Nguyễn Quang Cờ, Chi hội phó Người cao tuổi thôn Địch Vỹ, xã Liên Minh, cho biết việc sử dụng điện thoại thông minh của ông chưa thật thành thạo. Đến lớp, ông mong muốn học thêm cách sử dụng Zalo, Facebook, trao đổi nhóm, gọi xe và thanh toán không dùng tiền mặt. “Lớp tập huấn kỹ năng chuyển đổi số rất hữu ích đối với người cao tuổi. Tôi mong học được thêm nhiều kỹ năng về chuyển đổi số và các ứng dụng trên điện thoại thông minh”, ông Cờ chia sẻ. Mong muốn ấy cũng là tâm lý chung của nhiều học viên: Không ngại học, không ngại hỏi và quan trọng là có thể tự mình sử dụng.

Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi TP Hà Nội Đào Ngọc Triệu phát biểu khai mạc lớp tập huấn

Khi công nghệ ngày càng hiện diện trong giao tiếp, mua bán, thanh toán, chăm sóc sức khỏe, dịch vụ công và tiếp cận thông tin, việc trang bị kỹ năng số giúp người cao tuổi không bị đứng ngoài những tiện ích của đời sống hiện đại.

Không đứng ngoài chuyển đổi số

Phát biểu khai mạc lớp tập huấn, ông Đào Ngọc Triệu, Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi TP Hà Nội, nhấn mạnh: Chuyển đổi số đang trở thành một phần thiết yếu của cuộc sống. Người cao tuổi không đứng ngoài quá trình này và cũng không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà còn có thể tham gia xây dựng gia đình số, cộng đồng số và xã hội số.

Các đại biểu tham dự lớp tập huấn

Đông đảo người cao tuổi tham gia lớp tập huấn

Theo ông Triệu, với người cao tuổi, chuyển đổi số trước hết phải bắt đầu từ những việc thiết thực: Sử dụng điện thoại thông minh; kết nối với con cháu, cộng đồng; tiếp cận thông tin chính thống; chăm sóc sức khỏe; sử dụng dịch vụ công trực tuyến; thanh toán không dùng tiền mặt và nhận diện, phòng tránh rủi ro trên môi trường mạng.

Những kỹ năng ấy không lớn, nhưng tác động trực tiếp đến cuộc sống. Một chiếc điện thoại được sử dụng thành thạo có thể giúp người cao tuổi giữ liên lạc với con cháu. Một nhóm Zalo giúp công việc Hội thuận tiện hơn. Thanh toán điện tử đem lại thêm lựa chọn trong giao dịch. Biết nhận diện thông tin bất thường giúp mỗi người chủ động hơn trước nguy cơ lừa đảo trên mạng.

Đoàn viên thanh niên xã Đan Phượng hỗ trợ người cao tuổi thực hành kỹ năng số

Hoạt động này cũng gắn với việc triển khai Đề án “Người cao tuổi tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm” theo Quyết định số 379/QĐ-TTg ngày 20/2/2025 của Thủ tướng Chính phủ, xác định nâng cao năng lực chuyển đổi số cho người cao tuổi là một nhiệm vụ quan trọng.

Tại Hà Nội, ngày 14/5/2025, UBND thành phố ban hành Công văn số 1974/UBND-NNMT về thực hiện Đề án 379, yêu cầu các sở, ban, ngành, UBND các cấp và Hội Người cao tuổi thành phố đẩy mạnh tuyên truyền, tạo điều kiện để người cao tuổi tham gia chuyển đổi số, phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và vai trò trong đời sống kinh tế - xã hội.

Cán bộ Hội Người cao tuổi TP Hà Nội tham gia hướng dẫn người cao tuổi thực hành kỹ năng số

Học để sử dụng, học để chia sẻ

Điểm đáng chú ý của lớp tập huấn là không đặt mục tiêu biến người cao tuổi thành những “chuyên gia công nghệ”. “Học chuyển đổi số không phải để trở thành chuyên gia công nghệ, mà để công nghệ phục vụ tốt hơn cho cuộc sống của chính mình”, ông Đào Ngọc Triệu nhấn mạnh.

Đó cũng là cách tiếp cận phù hợp với người cao tuổi. Điều họ cần không phải những thuật ngữ phức tạp, mà là kỹ năng cụ thể, gần gũi và có thể sử dụng ngay.

Có thể hôm nay chưa nhớ hết thao tác. Có thể phải thực hành nhiều lần. Nhưng mỗi kỹ năng mới là thêm một bước tự tin. Từ việc sử dụng một ứng dụng, người cao tuổi có thể chủ động kết nối với gia đình. Từ nhóm Zalo, thông tin của Hội được truyền tải nhanh hơn. Từ thanh toán không dùng tiền mặt, việc giao dịch thuận tiện hơn. Từ kỹ năng nhận diện thông tin giả, họ có thêm khả năng tự bảo vệ mình trên môi trường mạng.

Đặc biệt, tinh thần “người biết nhiều hướng dẫn người biết ít, người học trước giúp người học sau, thế hệ trẻ đồng hành cùng thế hệ đi trước” tạo nên sự kết nối ngay trong lớp học. Đây không chỉ là một buổi hướng dẫn sử dụng điện thoại, mà còn là biểu hiện sinh động của tinh thần học tập suốt đời ở người cao tuổi.

Người biết nhiều hướng dẫn người biết ít hơn

Tuổi cao vẫn học điều mới

Mục tiêu của Hội Người cao tuổi thành phố Hà Nội không dừng ở việc mỗi hội viên biết thêm vài thao tác trên điện thoại. Sau lớp tập huấn, học viên tiếp tục thực hành và hướng dẫn lại cho người thân, bạn bè, hội viên trong chi hội. Từ đó, kiến thức số được đưa về từng địa bàn dân cư, từng gia đình. Đây là cơ sở để từng bước xây dựng “Chi hội số”, “Tổ hội số”, góp phần đổi mới phương thức hoạt động của Hội từ thành phố đến cơ sở.

Hình ảnh những người đã đi qua nhiều thập niên cuộc đời kiên nhẫn học từng thao tác trên điện thoại thông minh tại Đan Phượng mang một ý nghĩa rõ ràng: Tuổi cao không đồng nghĩa với ngại đổi mới. Người cao tuổi hôm nay không chỉ quan tâm đến sức khỏe, đời sống tinh thần và hoạt động cộng đồng. Họ đang thích ứng với một xã hội mà công nghệ ngày càng hiện diện sâu trong đời sống. Khi có điều kiện học tập phù hợp, họ sẵn sàng học và thực hành.

Từ lớp tập huấn tại xã Đan Phượng, mỗi học viên sẽ mang về những kỹ năng mới để tiếp tục sử dụng, chia sẻ và hướng dẫn người khác. Chuyển đổi số vì thế không còn là khái niệm xa xôi, mà bắt đầu từ chính chiếc điện thoại trong tay mỗi người. Với người cao tuổi, bước vào đời sống số không phải chạy theo công nghệ bằng mọi giá, mà là biết lựa chọn những tiện ích phù hợp để sống chủ động hơn, kết nối tốt hơn, an toàn hơn và tiếp tục đóng góp cho gia đình, cộng đồng.