Người cao tuổi: Khi nào cần phẫu thuật cột sống?

Những bệnh lý cột sống thường gặp ở NCT

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Lê Bảo Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y dược cơ sở Linh Đàm - ĐHQGHN, Trưởng khoa Phẫu thuật Cột sống: Ở NCT, các bệnh lý cột sống thường gặp gồm hẹp ống sống thắt lưng, trượt đốt sống, thoát vị đĩa đệm trên nền thoái hóa, lún xẹp đốt sống do loãng xương và biến dạng, vẹo cột sống thoái hóa.

Biểu hiện của các bệnh lý này khá đa dạng. Người bệnh có thể đau lưng kéo dài, đau lan xuống chân, tê bì, yếu chân hoặc giảm khả năng đi lại. Một số trường hợp hẹp ống sống có thể chỉ đi được một đoạn ngắn đã phải dừng lại vì đau hoặc tê chân.

Ở tuổi cao, quá trình thoái hóa cột sống diễn ra cùng với tình trạng loãng xương, suy giảm sức cơ và nhiều bệnh lý đi kèm, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.

PGS.TS.BS Nguyễn Lê Bảo Tiến.

Không phải cứ lớn tuổi là không thể mổ

Tâm lý phổ biến của nhiều gia đình là sợ phẫu thuật ở NCT vì cho rằng tuổi càng cao thì nguy cơ càng lớn. Tuy nhiên, theo chuyên gia, quyết định phẫu thuật không nên chỉ dựa vào số tuổi.

Với người bệnh có đau kéo dài, hạn chế nghiêm trọng khả năng vận động hoặc có chèn ép thần kinh, việc trì hoãn điều trị có thể khiến chất lượng cuộc sống suy giảm, người bệnh ngày càng ít vận động, yếu cơ và phụ thuộc nhiều hơn vào người thân.

Ngược lại, không phải trường hợp nào đau cột sống cũng cần phẫu thuật. Người bệnh cần được thăm khám, chẩn đoán hình ảnh và đánh giá toàn diện trước khi đưa ra quyết định.

Phẫu thuật cần được “đo ni đóng giày”

Ở NCT, cùng một bệnh lý nhưng mức độ tổn thương, tình trạng xương và bệnh nền của mỗi người có thể rất khác nhau. Vì vậy, phương án phẫu thuật cần được lựa chọn phù hợp với từng trường hợp thay vì áp dụng một cách điều trị giống nhau cho tất cả.

Chẳng hạn, với người bị hẹp ống sống, có trường hợp chỉ cần giải ép để giải phóng vùng thần kinh bị chèn ép. Nhưng nếu cột sống mất vững hoặc có tình trạng trượt đốt sống, bác sĩ có thể phải cân nhắc thêm phương án cố định cột sống.

Với người loãng xương nặng, nguy cơ liên quan đến khả năng bám giữ của dụng cụ cố định cũng cần được đánh giá kỹ. Những bệnh lý đi kèm như đái tháo đường cũng phải được kiểm soát trước và sau phẫu thuật.

Sau mổ, phục hồi sớm rất quan trọng

Một trong những điều gia đình NCT lo lắng là người bệnh phải nằm lâu sau phẫu thuật, từ đó tăng nguy cơ biến chứng và mất khả năng vận động.

Theo chuyên gia, kế hoạch điều trị không chỉ dừng ở cuộc phẫu thuật mà cần tính đến quá trình phục hồi sau đó. Khi tình trạng cho phép, người bệnh cần được hướng dẫn vận động và tập phục hồi phù hợp để lấy lại sức cơ, khả năng đi lại và hạn chế nguy cơ té ngã.

Đặc biệt, NCT sau mổ cột sống cần được gia đình hỗ trợ trong giai đoạn đầu, đồng thời tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về vận động, chăm sóc và các bài tập phục hồi.

Điều quan trọng là NCT không nên vì sợ phẫu thuật mà cố chịu đựng đau đớn kéo dài, nhưng cũng không nên tự quyết định mổ chỉ vì mong muốn hết đau nhanh. Thăm khám chuyên khoa và đánh giá toàn diện là cơ sở để xác định người bệnh có thực sự cần phẫu thuật hay có thể tiếp tục điều trị bằng phương pháp khác.