Điều trị và phòng ngừa đau thắt lưng

Đau thắt lưng là một bệnh rất thường gặp. Chúng ta hầu hết có kinh nghiệm ít nhất một lần đau thắt lưng trong đời. Chi phí dành cho việc điều trị và thiệt hại đối với xã hội cũng như cá nhân khá lớn. Di chứng để lại cho bệnh nhân vẫn còn là vấn đề phải quan tâm. Vì thế, các biện pháp phòng ngừa cần được phổ biến rộng rãi cho mọi người biết để tránh hoặc để điều trị sớm.

Đau thắt lưng là gì?

Đau ngang lưng quần, đau có thể khu trú một nơi ở giữa cột sống hoặc đau ở các điểm cạnh cột sống thắt lưng, hai bên đường giữa. Đau nhiều khi lan tỏa sang hai bên làm cho nhiều người lầm tưởng là đau thận.

Có mấy dạng đau thắt lưng?

- Đau thắt lưng cấp tính: Xảy ra thình lình, dần dần hoặc dữ dội sau khi khiêng, nhấc vật nặng trong tư thế cúi lưng hay trong các tư thế sai khác khiến ngay sau khi khiêng người bệnh không đứng thẳng người lên được, phải đi đứng khom khom. Người dân thường gọi là cụp xương sống hoặc trẹo xương sống.

- Đau thắt lưng mạn tính: Sau giai đoạn cấp tính bệnh nhân hoặc khỏi đau hoặc diễn biến thành đau mạn tính trong 10% đến 50% các trường hợp. Bệnh nhân đau dai dẳng nhất là khi ngồi lâu, làm nặng hoặc làm những việc thường hay phải cúi lưng.

- Đau thắt lưng - Đau thần kinh tọa: Diễn biến nặng hoặc ngay tức thì của đau thắt lưng cấp tính hoặc sau một thời gian đau thắt lưng mạn tính là đau thắt lưng - đau thần kinh tọa.

Điều trị và phòng ngừa đau thắt lưng
Đau thắt lưng là một bệnh rất thường gặp

Điều trị đau thắt lưng cấp và mạn tính

Mục tiêu điều trị được đặt ra ngay từ cơn đau thắt lưng cấp tính đầu tiên nhằm: Tránh cho bệnh nhân bị tái phát, tránh trở thành đau thắt lưng mạn tính và tránh biến chứng đau thắt lưng thần kinh tọa. Do vậy, việc điều trị mang tính chủ động hơn là thụ động.

Hơn 90% các trường hợp đau thắt lưng cấp tính chỉ cần được điều trị bảo tồn đúng đắn là sớm phục hồi, bệnh nhân khỏi đau và sớm trở lại công việc hằng ngày. Các biện pháp bao gồm:

- Nằm nghỉ: Nằm nghỉ từ 1 đến 3 ngày đối với các trường hợp đau ít. Nằm nghỉ từ 3 đến 7 ngày đối với các trường hợp đau nhiều.

- Thuốc men: Thuốc giảm đau thông thường; thuốc chống viêm không phải corticosteroid; thuốc giãn cơ. Thuốc chống viêm có corticosteroid: không nên sử dụng.

- Áo nẹp thân bằng nhựa: Là một phương tiện bất động tạm thời, khi đã đỡ đau thì nên bỏ áo nẹp và tiến hành tập luyện. Không nên lệ thuộc vào áo nẹp. Mang áo nẹp mà không tập luyện thì sẽ dễ đưa đến teo cơ cạnh cột sống và vòng lẩn quẩn lại tiếp tục.

- Kéo tạ khung chậu: Là một phương pháp vật lí cần được áp dụng đúng cách. Hiệu quả của phương pháp này có giới hạn, không phải lúc nào cũng có kết quả tốt. Đôi khi sau kéo tạ, bệnh nhân lại đau nặng thêm. Kéo tạ cũng là phương pháp thụ động.

Phẫu thuật là phương pháp chiếm tỉ lệ nhỏ nhất trong điều trị đau thắt lưng. Tuy nhiên, đây là phương pháp không thể tránh nếu thất bại sau điều trị bảo tồn.

Việc tập luyện phục hồi chức năng cần được thực hiện càng sớm càng tốt. Việc tập luyện chủ động này rất quan trọng và là điểm mấu chốt đối với điều trị đau thắt lưng cấp tính, phòng ngừa đau thắt lưng mạn tính và các biến chứng đau thắt lưng- đau thần kinh tọa, hội chứng chùm đuôi ngựa.

Ngay sau khi bớt đau, bệnh nhân phải tích cực tập các bài tập phục hồi chức năng để lấy lại sự cử động, sức mạnh cơ bảo vệ thắt lưng, sự dẻo dai của cột sống, nhờ thế mà cột sống sẽ tránh được tổn thương lần nữa và bệnh nhân sẽ tránh được những cơn đau tái đi tái lại.

Sau đó bệnh nhân cần được hướng dẫn các bài tập năng động hơn để tăng tính dẻo dai và kết hợp các công việc nặng hơn. Các bài tập tăng sức mạnh cơ và cố định vững cột sống thắt lưng chủ yếu là tập 2 nhóm cơ đối kháng nhau: Nhóm cơ bụng và nhóm cơ cạnh cột sống, nhóm cơ mông và nhóm cơ đầu đùi.

Sự tích cực tập luyện sẽ mang lại kết quả nhiều hơn trong việc phòng ngừa bệnh tái đi tái lại so với việc thụ động, không tập luyện. Bệnh nhân nhờ thế mà trở lại với công việc thường ngày sớm hơn và tránh được khả năng tái phát.

Phòng ngừa đau thắt lưng như thế nào?

Chúng ta phải luôn luôn chú ý giữ tư thế sinh hoạt và lao động đúng. Đây chính là biện pháp phòng ngừa hữu hiệu nhất. Những tư thế tuy đơn giản nhưng rất cần được quan tâm giữ cho đúng là: Nằm, ngồi, đứng, đi, nhìn quanh, mặc quần áo, mang giày, làm vệ sinh, làm việc nhà, lên xuống thang lầu, lên xuống xe, nhấc vật nặng, mang xách vật nặng, tư thế tốt trong khi làm việc, tư thế và trọng lượng cơ thể, tư thế và động tác chơi thể thao…

Việc phòng ngừa quan trọng hơn nhiều so với điều trị. Ý thức giữ cột sống trong tư thế tốt nên được quan tâm và thực hiện hằng ngày. Tư thế tốt khi làm việc, sinh hoạt, lao động dù nhẹ hay nặng là rất quan trọng. Càng lớn tuổi, càng phải chú ý giữ tư thế tốt vì cột sống của người có tuổi không còn mềm dẻo như khi còn trẻ. Nên tránh các động tác cầu kì mang tính kĩ thuật không phục vụ cho sức khỏe, mà ngược lại có thể gây tai biến nguy hiểm.

BS. Nguyễn Anh Tuấn
(Bệnh viện Đại học Y)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Lần đầu tiên tại Việt Nam nuôi sống thành công cặp song sinh nặng 500g

Lần đầu tiên tại Việt Nam nuôi sống thành công cặp song sinh nặng 500g

Chiều 5/10, lãnh đạo Bệnh viện Phụ sản Trung ương thông báo, lần đầu tiên, các bác sỹ của bệnh viện đã nuôi sống cặp song sinh chỉ nặng 500gram, chào đời ở tuần thai thứ 25 từ người mẹ mắc COVID-19.
Vì sao Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh đề nghị cung cấp thông tin nhân viên y tế chưa cho con tiêm vaccine?

Vì sao Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh đề nghị cung cấp thông tin nhân viên y tế chưa cho con tiêm vaccine?

Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh vừa có văn bản đề nghị Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh cung cấp danh sách tất cả phụ huynh là nhân viên y tế không đồng thuận cho con tiêm vaccine phòng Covid-19.
Không thể chủ quan với sức khỏe trái tim

Không thể chủ quan với sức khỏe trái tim

Đại hội Tim mạch toàn quốc lần thứ 18, với chủ đề “30 năm Tim mạch học Việt Nam: Hình thành, Phát triển, Hội nhập” được tổ chức từ ngày 7-9/10, tại TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
Biện pháp phòng bệnh đậu mùa khỉ theo khuyến cáo của Bộ Y tế

Biện pháp phòng bệnh đậu mùa khỉ theo khuyến cáo của Bộ Y tế

Ngày 3/10, Việt Nam chính thức ghi nhận ca mắc đậu mùa khỉ đầu tiên. Là bệnh nhân nữ 35 tuổi, khởi phát bệnh ngày 18/9 khi đang du lịch tại Dubai với triệu chứng sốt kèm mệt mỏi, ớn lạnh, đau cơ, đau đầu và ho, xuất hiện các nốt đỏ, ngứa trên cánh tay, thân mình và mặt.
Su hào - từ món ăn đến vị thuốc

Su hào - từ món ăn đến vị thuốc

Su hào được trồng nhiều vào mùa Đông, dùng làm rau ăn nhưng không phải ai cũng biết giá trị với sức khỏe và công dụng làm thuốc của nó.

Tin khác

Những lưu ý khi uống thuốc Bắc

Những lưu ý khi uống thuốc Bắc
Hiện nay trên thị trường có rất nhiều nơi kinh doanh thuốc Bắc kém chất lượng, ngâm tẩm hóa chất. Vì vậy người bệnh cần tỉnh táo lựa chọn những cơ sở y học cổ truyền uy tín để bảo đảm trị đúng bệnh đúng thuốc...

Thức khuya ảnh hưởng không tốt tới sức khoẻ

Thức khuya ảnh hưởng không tốt tới sức khoẻ
Do nhịp sống ngày càng nhanh, bận bịu công việc, giao tiếp nhiều..., nên các sinh hoạt của mọi người ngày nay có phần thay đổi so với trước, và hậu quả là ngày càng có nhiều người thường xuyên phải thức khuya.

Bộ Y tế đề nghị tăng cường phòng, chống bệnh đậu mùa khỉ

Bộ Y tế đề nghị tăng cường phòng, chống bệnh đậu mùa khỉ
Ngày 3/10, Bộ Y tế đã có Công văn khẩn số 5470/BYT-DP gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường phòng chống bệnh đậu mùa khỉ tại Việt Nam trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh vừa ghi nhận ca bệnh đậu mùa khỉ đầu tiên.

Ca bệnh đậu mùa khỉ đầu tiên ghi nhận tại TP Hồ Chí Minh

Ca bệnh đậu mùa khỉ đầu tiên ghi nhận tại TP Hồ Chí Minh
Ca bệnh đậu mùa khỉ đầu tiên vừa ghi nhận tại TP Hồ Chí Minh. Thông tin do PGS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh cho biết tại buổi giao ban của Sở Y tế về tình hình dịch bệnh và hoạt động trọng tâm quý 4/2022 sáng 3/10.

Bạch quả trong điều trị rối loạn tuần hoàn

Bạch quả trong điều trị rối loạn tuần hoàn
Bạch quả (tên khoa học là Ginkgo biloba) là một cây thuốc quý. Bộ phận làm thuốc là lá và quả được dùng điều trị suy giảm trí nhớ, rối loạn tập trung, trầm cảm, chóng mặt, ù tai, nhức đầu...

9 loại thực phẩm tốt cho sức khỏe mùa Thu

9 loại thực phẩm tốt cho sức khỏe mùa Thu
Một số loại trái cây và rau quả tốt nhất vào mùa Thu và chúng ta nên tranh thủ thời điểm này để tận hương vị ngon và những lợi ích sức khỏe từ những loại thực phẩm này...
Xem thêm
Lần đầu tiên tại Việt Nam nuôi sống thành công cặp song sinh nặng 500g

Lần đầu tiên tại Việt Nam nuôi sống thành công cặp song sinh nặng 500g

Chiều 5/10, lãnh đạo Bệnh viện Phụ sản Trung ương thông báo, lần đầu tiên, các bác sỹ của bệnh viện đã nuôi sống cặp song sinh chỉ nặng 500gram, chào đời ở tuần thai thứ 25 từ người mẹ mắc COVID-19.
Vì sao Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh đề nghị cung cấp thông tin nhân viên y tế chưa cho con tiêm vaccine?

Vì sao Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh đề nghị cung cấp thông tin nhân viên y tế chưa cho con tiêm vaccine?

Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh vừa có văn bản đề nghị Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh cung cấp danh sách tất cả phụ huynh là nhân viên y tế không đồng thuận cho con tiêm vaccine phòng Covid-19.
Biện pháp phòng bệnh đậu mùa khỉ theo khuyến cáo của Bộ Y tế

Biện pháp phòng bệnh đậu mùa khỉ theo khuyến cáo của Bộ Y tế

Ngày 3/10, Việt Nam chính thức ghi nhận ca mắc đậu mùa khỉ đầu tiên. Là bệnh nhân nữ 35 tuổi, khởi phát bệnh ngày 18/9 khi đang du lịch tại Dubai với triệu chứng sốt kèm mệt mỏi, ớn lạnh, đau cơ, đau đầu và ho, xuất hiện các nốt đỏ, ngứa trên cánh tay, th
Chăm sóc và dự phòng bệnh loãng xương ở người cao tuổi

Chăm sóc và dự phòng bệnh loãng xương ở người cao tuổi

Loãng xương là căn bệnh diễn biến âm thầm và hầu như NCT nào cũng gặp phải với mức độ nặng hoặc nhẹ khác nhau. Căn bệnh này gây nên các triệu chứng: Đau nhức xương, cong vẹo cột sống, gù... ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống và sinh hoạt của người bệnh...
Rối loạn tiền đình

Rối loạn tiền đình

Chóng mặt, xoay tròn, mất thăng bằng là những biểu hiện thường gặp của bệnh rối loạn tiền đình mà nhiều người gặp phải...
Phòng chống chứng bất lực bằng khí công

Phòng chống chứng bất lực bằng khí công

Trong đông y, lí luận và thực tiễn đều đã chứng minh, việc lựa chọn một bài tập khí công hợp lí rồi tin tưởng và kiên trì thực hành có bài bản chắc chắn sẽ góp phần cải thiện công năng tình dục và phòng chống hữu hiệu những rối loạn sinh lí, trong đó có t
Không thể chủ quan với sức khỏe trái tim

Không thể chủ quan với sức khỏe trái tim

Đại hội Tim mạch toàn quốc lần thứ 18, với chủ đề “30 năm Tim mạch học Việt Nam: Hình thành, Phát triển, Hội nhập” được tổ chức từ ngày 7-9/10, tại TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
Các món ăn bài thuốc cổ truyền chữa bong gân cho người cao tuổi

Các món ăn bài thuốc cổ truyền chữa bong gân cho người cao tuổi

Ở người cao tuổi, các chức năng cơ xương khớp suy yếu khiến họ dễ chịu các tổn thương như gãy xương, trật khớp, bong gân, đặc biệt là khi vận động mạnh và té ngã, tai nạn bất ngờ. Vì vậy, để giúp người cao tuổi nhanh hồi phục khi bị bong gân, có thể kết hợp thêm các món ăn bài thuốc cổ truyền với nguyên liệu dễ tìm.
Tác dụng bất ngờ của sữa chua bổ sung probiotics

Tác dụng bất ngờ của sữa chua bổ sung probiotics

“Theo báo cáo khoa học đăng trên NPJ Biofilms and Microbiomes (thuộc nhà xuất bản Springer Nature), sữa chua bổ sung probiotics giúp giải độc cơ thể, giảm lượng kim loại nặng trong máu hiệu quả.”
Phiên bản di động