Cánh tay và những điều cần biết

Kì 7: Chứng run tay

Run tay là một chuyển động nhịp nhàng nhưng không chủ ý, không kiểm soát được ở bàn tay hoặc ở cả cánh tay. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng thường xảy ra ở NCT.

Run tay được chia thành hai loại: Run khi nghỉ ngơi và run khi hoạt động.

Chứng run tay khi nghỉ ngơi là khi bạn không hoạt động như: Đứng yên, ngồi yên hoặc nằm yên thì cơn run tay bắt đầu xuất hiện. Khi bạn bắt đầu chuyển động, cơn run tay sẽ biến mất.

Chứng run tay khi hoạt động là khi hoạt động thì chứng run tay xuất hiện. Chẳng hạn như:

- Đưa các ngón tay nhắm đến mục tiêu: Như chạm ngón tay vào mũi của bạn.

- Chứng run tay tư thế xảy ra khi giữ một vị trí chống lại trọng lực, chẳng hạn như giữ cánh tay, bàn tay của bạn duỗi ra.

- Run tay đặc thù xảy ra trong một hoạt động cụ thể, chẳng hạn như viết, cầm đũa thìa ăn cơm.

- Run tay xảy ra trong quá trình chuyển động lên và xuống của cổ tay bạn.

Nguyên nhân gây ra chứng run tay:

Có nhiều nguyên nhân gây chứng run tay như:

- Run sinh học do rối loạn sinh lí cơ thể: Khi tinh thần căng thẳng, nóng sốt, đường huyết thấp, mất cân bằng điện giải.

- Run trong tổn thương, rối loạn chức năng tế bào thần kinh kiểm soát sự vận động của cơ bắp: Như trong bệnh liệt rung Parkinson, một bệnh thoái hóa do mất các tế bào não sản xuất chất dẫn truyền thần kinh Dopamine.

- Tổn thương tiểu não: Sau tai biến động mạch não, u bướu tiểu não, chấn thương tiểu não.

- Tác dụng phụ của thuốc: Các thuốc cảm cúm, corticosteroid thuốc điều trị hen, thuốc chống động kinh, thuốc ngủ, thuốc an thần, thuốc điều trị trầm cảm, thuốc điều trị ung thư,… cũng có thể gây run. Một số người bệnh sau phẫu thuật cũng bị run tay do ảnh hưởng của thuốc gây tê, gây mê.

- Trong một số bệnh lí: Bệnh tuyến giáp, bệnh suy gan. Bệnh tuyến giáp là: Khi tuyến giáp hoạt động quá mức (bệnh basedow), biểu hiện run tay có thể xuất hiện, kèm theo các triệu chứng như mắt lồi, tim đập nhanh, hồi hộp…. Bệnh càng nặng, mức độ run ở tay càng tăng.

- Thiếu hụt dinh dưỡng hoặc một số khoáng chất như: Magie, Canxi, B6.

- Sử dụng quá nhiều chất kích thích gây run: Như rượu, chè, cà phê, thuốc lá, ma túy, thuốc lắc... sử dụng quá liều khiến hệ thống thần kinh bị rối loạn, gây ra run tay. Những người gặp phải tình trạng này thường có đặc điểm thần kinh yếu.

Tự kiểm tra, đánh giá tình trạng run tay.

Khi nghi ngờ bị run tay, bạn có thể tự kiểm tra đánh giá xem mình có bị hay không. Dưới đây là một số cách bạn có thể tham khảo:

- Người ở tư thế đứng, hoặc ngồi thẳng, hai tay thả lỏng, buông thõng. Sau đó đưa ngón tay mà mình nghi ngờ bị run lên chạm vào mũi của bạn. Để chắc chắn, nhờ một người khác cùng đánh giá xem mình có bị run tay không.

- Bạn lấy giấy bút ra, bạn ngồi vẽ một đường xoắn ốc. Thông qua hành động và nét vẽ đánh giá khả năng có bị run tay hay không.

- Người đứng thẳng, giơ ngang hai tay lên về phía trước, lòng bàn tay úp xuống, các ngón tay duỗi thẳng. Nhờ một người để một tờ giấy lên hai mu bàn tay. Sau đó bạn nhắm mắt lại, cùng với người đó đánh giá xem bàn tay có run không (bàn tay run thì tờ giấy sẽ rung động).

Trên đây là ba cách tự kiểm tra chứng run tay. Nó nên được thực hiện đồng thời. Còn nhiều cách khác nhưng đây là ba cách dễ thực hiện nhất.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Nếu có các dấu hiệu và triệu chứng được đề cập ở trên, cũng như khi tự kiểm tra đánh giá thấy có dấu hiệu bị run tay hay có bất kì câu hỏi hoặc thắc mắc nào, nghi ngờ nào, hãy đi gặp bác sĩ ngay. Chỉ có bác sĩ mới được quyền quyết định chẩn đoán là bạn có bị run tay hay không cũng như mới giúp bạn tìm được nguyên nhân gây run tay. Cơ địa và tình trạng bệnh lí có thể khác nhau ở nhiều người. Hãy luôn thảo luận với bác sĩ để được chỉ định phương pháp chẩn đoán, điều trị và xử lí tốt nhất.

Quan điểm trong điều trị chứng run tay

Trong quá trình điều trị cần phối hợp giữa Tây y, Đông y và vật lí trị liệu phục hồi chức năng để đạt hiệu quả điều trị bền vững hơn, làm chậm được quá trình tiến triển của bệnh.

Làm thế nào ngăn chặn chứng run tay?

Có lối sống lành mạnh, năng động:

Hạn chế sử dụng các chất kích thích như rượu, bia. Vì rượu bia sẽ làm tăng tốc độ suy giảm thần kinh, tăng rối loạn sự điều phối thần kinh-cơ trong vận động, từ đó làm mức độ run nghiêm trọng hơn.

Ăn nhiều các loại rau củ quả giàu chất ôxy hoá tự nhiên. Vì các chất này có tác dụng chậm lại sự lão hóa của tế bào nhất là tế bào não. Tăng cường yến mạnh, hạt hướng dương, đậu nành… Vì những thực phẩm này chứa nhiều magie có khả năng ổn định dẫn truyền thần kinh - rất hiệu quả trong các trường hợp run do bệnh Parkinson.

Thường xuyên luyện tập sẽ giúp hệ cơ khỏe mạnh và dẻo dai hơn. Dưỡng sinh Kinh lạc là phương pháp luyện tập tốt và phù hợp với mọi lứa tuổi, mọi thể trạng và tình trạng sức khỏe, bạn nên tìm hiểu và tập đều. Các động tác của bài tập, kèm theo động tác hít thở sâu… làm tăng lưu thông máu lên não, giúp đối phó với những căng thẳng và cải thiện triệu chứng bệnh người già, đặc biệt là với chứng run do rối loạn thần kinh thực vật.

Nên bổ sung đầy đủ các vitamin và khoáng tố nhất là: Magie, canxi, B6… có nhiều trong sữa, như sữa Milk CoDoCa.

Tăng cường tuần hoàn máu não: Điều trị tốt chứng đau mỏi cổ vai gáy, dùng thêm các thuốc hoạt huyết khi có triệu chứng thiếu máu não, như Natto DoctorSon, Nattokinase Plus…