Truyền nhân điệu múa sư tử mèo

Điệu múa sư tử mèo thường diễn ra vào mùa Xuân, đối với người Tày điệu múa sư tử mèo diễn ra với mong ước mọi người trong làng được khỏe mạnh và tránh được mọi điều xấu... điệu múa này đã có lịch sử trên 300 năm, đến nay vẫn được các thế hệ nghệ nhân ở Lạng Sơn dày công lưu giữ.

Nghệ nhân Hoàng Choóng (76 tuổi), thôn Thâm Mè, xã Hoàng Việt, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn là một trong số ít người còn lưu giữ thực hành đầy đủ các kĩ năng làm và múa sư tử mèo một cách thuần thục…

Nhiều NCT ở huyện Cao Lộc, Văn Quan, Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn cho biết: Điệu sư tử mèo thực chất là điệu múa chúa sơn lâm, vua của các loài vật. Tích xưa kể lại rằng, khi trái đất gặp cơn biến loạn, muôn vật bị chết chóc, thiếu thức ăn. Chỉ có con mèo, con người và con khỉ. Con người và 2 loài vật đã đi tìm thức ăn cứu muôn loài và cuối cùng cuộc sống của con người được cứu và sinh sôi phát triển. Sau này để nhớ ơn, dân tộc Tày đã làm đầu của con người, sư tử mèo, con khỉ để diễn lại tích xưa với mong muốn bình an, mạnh khỏe. Cũng theo tiếng Tày sư tử mèo gọi là “kì lằn”, tức kì lân - một trong Tứ linh. Sư tử mèo là cách gọi dân dã của người địa phương với con vật thần thoại.

Múa sư tử mèo còn được đồng bào Tày yêu thích vì có nhiều vũ điệu khỏe khoắn, phù hợp với tinh thần thượng võ của người miền núi. Người Tày thường thể hiện điệu múa này trong các ngày vui của làng, bản như: Lễ hội mừng năm mới, ngày hội đại đoàn kết, lễ cúng Giàng, cúng thần linh sông, núi, hay cúng lễ cơm mới, mừng hội làng....

Nghệ nhân Hoàng Choóng tâm huyết phục dựng điệu múa sư tử mèo.
Nghệ nhân Hoàng Choóng tâm huyết phục dựng điệu múa sư tử mèo.

Chia sẻ về cơ duyên đến với điệu múa sư tử mèo, nghệ nhân Hoàng Choóng cởi mở: “Tôi học làm đầu sư tử mèo và học múa điệu múa này từ năm 12 - 13 tuổi. Lúc còn nhỏ thì đi theo ông bà, bố mẹ nghe, xem múa sư tử mèo, chẳng rõ âm luật, cách đi đứng, cách quay đầu sư tử mèo ra sao nhưng cứ say mê và cứ thế tay chân múa theo, đến độ về nhà cứ múa đi múa lại”.

Cả tuổi thơ của ông Choóng được vun vén bởi những làn điệu múa sư tử mèo. Nghệ nhân Hoàng Choóng, bộc bạch: “Học múa sư tử mèo không khó, quan trọng người múa phải nhanh nhẹn, có đủ sức khỏe để biểu diễn những động tác nhào lộn, nhảy cao, trồng cây chuối... Vào dịp Tết Nguyên đán, đội múa sư tử mèo đi từng nhà trong bản để cầu cho gia chủ sức khỏe, năm mới ăn nên làm ra. Đồng bào Tày quan niệm năm mới sư tử mèo đi đến đâu là mang theo hạnh phúc, no đủ và niềm vui đến đó. Hội Lồng tồng cũng không thể thiếu màn múa sư tử mèo”.

Cũng giống như múa sư tử của các dân tộc khác, múa sư tử mèo không tách rời khỏi nhạc và trò diễn. Người múa sư tử mèo sẽ điều khiển một chiếc đầu có hình dáng gần giống đầu sư tử thông thường nhưng mặt nạ có khuôn mặt của con mèo. Để múa được sư tử mèo, người múa phải chuẩn bị những đạo cụ như: Mặt báo đông, mặt nả lình (còn gọi là mặt khỉ); chiêng (là), chũm chọe (xụp xè, xấp xóa, nghé xả); đinh ba chạc (sam xa), gậy, đoản đao (pàn tao), kiếm, dao nhọn…

Cũng theo ông Choóng, múa sư tử mèo trước tiên cần phải làm, đầu sư tử. Đầu sư tử được làm bằng nguyên liệu sẵn có, kết hợp nhiều màu sắc sặc sỡ như đỏ, đen, vàng hay xanh đậm... Thường một bộ múa sư tử mèo gồm có đầu sư tử mèo, đầu khỉ, đầu người được làm “cách điệu” và phải mất hơn 3 tháng mới hoàn thành. Do kĩ thuật và cách làm cầu kì nên rất ít người làm và múa điệu sư tử mèo này.

Ngoài đi biểu diễn ở các lễ hội, nghệ nhân Choóng còn tổ chức được 2 lớp học múa sư tử mèo, thu hút hơn 60 học viên tham gia.

Trước khi chia tay nghệ nhân Hoàng Choóng tâm sự: “Tôi là người mà dân làng gọi là “sư phụ” của nghệ thuật múa sư tử mèo này, năm tới tôi sẽ sưu tầm thêm những lối múa cổ của người Tày để truyền dạy cho lớp trẻ, để văn hóa Tày sẽ được lưu truyền và gìn giữ cho đời sau.

Bài và ảnh Long Vũ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Khai mạc Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc

Khai mạc Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc

Tối 15/4, Liên hoan hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc năm 2021 đã khai mạc tại Đền Chân Suối (xã Hồ Sơn, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc). Đây là hoạt động do Cục Văn hóa cơ sở phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Phúc tổ chức từ ngày 15-18/4.
Phú Thọ bắn pháo hoa nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương

Phú Thọ bắn pháo hoa nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương

Văn phòng chính phủ vừa có công văn truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam đồng ý cho UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức điểm bắn pháo hoa tầm cao với thời lượng không quá 15 phút vào tối 20/4, tại TP Việt Trì, bảo đảm phù hợp với tình hình dịch bệnh.
Nhiều hoạt động chào mừng Ngày sách Việt Nam lần thứ 8

Nhiều hoạt động chào mừng Ngày sách Việt Nam lần thứ 8

Tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV đã thông qua Luật Thư viện số 46/2019/QH14, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2020, trong đó khoản 1 Điều 30 quy định ngày 21- 4 hằng năm là Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam.
Tết Thanh minh hướng con cháu nhớ về cội nguồn

Tết Thanh minh hướng con cháu nhớ về cội nguồn

Trong đời sống văn hoá tinh thần phong phú của người Việt, ngoài Tết Nguyên đán (to nhất trong năm) còn có nhiều lễ tết ý nghĩa, đậm đà bản sắc dân tộc như: Tết Khai Hạ, Tết Nguyên Tiêu, Tết Hàn thực, Tết Thanh minh, Tết Đoan ngọ, Tết Rằm tháng bảy, Tết Trung thu... Mỗi Tết có ý nghĩa khác nhau với từng vùng miền, dân tộc.
Rộn ràng Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay tại Cần Thơ

Rộn ràng Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay tại Cần Thơ

Tết quân dân mừng Chol Chnam Thmay lần đầu tiên được Cần Thơ tổ chức diễn ra từ ngày 1-10/4, với chủ đề “Quân-Dân Cần Thơ mừng Chol Chnam Thmay năm 2021,” với nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực.

Tin khác

GẶP CỰU NỮ THANH NIÊN XUNG PHONG THỜI CHỐNG MỸ

GẶP CỰU NỮ THANH NIÊN XUNG PHONG THỜI CHỐNG MỸ
Chúng tôi tình cờ gặp bà Trương Thị Tằng, ở xóm 7, xã Thành Hưng, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa. Ở tuổi gần tám mươi, bà vẫn khỏe mạnh, nhanh nhẹn sum vầy bên con cháu thì quả là nhiều người mơ ước.

Người cao tuổi bản Thái Khe Rạn làm du lịch…

Người cao tuổi bản Thái Khe Rạn làm du lịch…
Một ngày thu nắng vàng như rót mật, tôi được thả hồn vào không gian văn hóa cồng chiêng và du lịch cộng đồng bản Khe Rạn, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An. Không chỉ cảm nhận nét văn hóa độc đáo của vùng nông thôn mới ở miền Tây xứ Nghệ, tôi càng ngưỡng mộ cái cách người Thái đen ở đây làm du lịch, rất chuyên nghiệp và độc đáo…

Vì sao Teddy Bear Museum hấp dẫn toàn thế giới?

Vì sao Teddy Bear Museum hấp dẫn toàn thế giới?
Là nhân vật hư cấu hiếm hoi được tôn vinh với gần chục bảo tàng riêng trên khắp thế giới, chú gấu "trăm tuổi" Teddy hóa thân trong muôn vàn câu chuyện, hình dạng độc đáo để trở thành người bạn bất tử của mọi thế hệ. Thế nhưng câu chuyện đầy cảm hứng về sự ra đời của Teddy không phải ai cũng biết…

Thực hiện tốt việc “bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa”

Thực hiện tốt việc “bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn  hóa”
Đền thờ ông bà Đỗ Công Tường (còn gọi là đền thờ ông bà Chủ chợ Câu Lãnh, sau này nhiều người dân nói thành ra là Cao Lãnh), tọa lạc trên đường Lê Lợi, phường 2, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Từ năm 2001, đền thờ là nơi người dân ở Cao Lãnh truyền đời hương khói phụng thờ tưởng nhớ công đức của ông bà Chủ chợ. Năm 2019, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có quyết định xếp hạng mộ và đền thờ ông bà Đỗ Công Tường là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.

Quy định mới tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ ưu tú"

Quy định mới tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ ưu tú"
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 40/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 89/2014/NĐ-CP ngày 29/9/2014 của Chính phủ quy định về xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân”, “Nghệ sĩ ưu tú”, trong đó sửa đổi, bổ sung tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân”, “Nghệ sĩ ưu tú”.

Tái hiện chợ phiên vùng cao của đồng bào các dân tộc

Tái hiện chợ phiên vùng cao của đồng bào các dân tộc
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có quyết định về việc tổ chức lớp tập huấn về xây dựng mô hình, phương pháp bảo tồn Chợ phiên đặc trưng của đồng bào các dân tộc thiểu số
Xem thêm
Tuyệt tác sông Hương núi Ngự ở cố đô xưa

Tuyệt tác sông Hương núi Ngự ở cố đô xưa

Dòng sông Hương thơ mộng chảy suốt chiều dài lịch sử cố đô địa linh nhân kiệt, đi vào thơ ca và trở thành biểu tượng của xứ Huế mộng ...
Sun World Fansipan Legend giảm giá vé cáp treo tới hơn 70% cho người dân Tây Bắc

Sun World Fansipan Legend giảm giá vé cáp treo tới hơn 70% cho người dân Tây Bắc

Hàng loạt dịch vụ du lịch đang đồng loạt giảm giá tới 70%, Lào Cai, với điểm nhấn là Sa Pa, chắc chắn sẽ trở thành điểm phải đến mùa ...
Đêm nghệ thuật khai mạc lễ hội hoa FLC Sầm Sơn thu hút hàng vạn du khách

Đêm nghệ thuật khai mạc lễ hội hoa FLC Sầm Sơn thu hút hàng vạn du khách

Lễ hội “Vũ khúc Biển & Hoa” do UBND thành phố Sầm Sơn và Tập đoàn FLC phối hợp tổ chức vừa chính thức khai mạc đầy ấn tượng tại ...
Chính thức khởi động giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 tại Tây Ninh

Chính thức khởi động giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 tại Tây Ninh

Hôm nay, Sở VHTT&DL Tây Ninh và Tập đoàn Sun Group tổ chức họp báo chính thức công bố giải chạy BaDen Mountain Marathon 2021 quy mô lớn, lần đầu ...
Văn Quyết, Việt Anh bị treo giò

Văn Quyết, Việt Anh bị treo giò

Ban kỷ luật VFF phạt Nguyễn Văn Quyết và Bùi Hoàng Việt Anh của Câu lạc bộ Hà Nội vì có hành vi thi đấu thô bạo trong trận thua ...
Bamboo Airways là nhà tài trợ Vàng Giải bóng chuyền Vô địch quốc gia 2021

Bamboo Airways là nhà tài trợ Vàng Giải bóng chuyền Vô địch quốc gia 2021

Ngày 31/3/2021, tại Trụ sở của Hãng hàng không Bamboo Airways, TP Hà Nội, đã diễn ra Lễ ký kết hợp đồng tài trợ giữa Liên đoàn bóng chuyền Việt ...
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

S-Generation là dự án gì mà mà khiến loạt sao cùng góp mặt trong MV còn Quang Đăng tức tốc biên đạo “Vũ điệu hồi sinh”?

Trong chương trình “Bữa trưa vui vẻ” phát sóng hồi đầu tháng 4, hai nghệ sĩ khách mời là divo Tùng Dương và biên đạo múa Quang Đăng đã có ...
Biên đạo múa Quang Đăng: “Tôi hạnh phúc vì những điều mình thích tạo ra giá trị cho cộng đồng”

Biên đạo múa Quang Đăng: “Tôi hạnh phúc vì những điều mình thích tạo ra giá trị cho cộng đồng”

Ra đời trong những phút giây ngẫu hứng vì ấn tượng sâu đậm bởi MV Arise’21 Ta sẽ hồi sinh của dự án S-Generation, Vũ điệu hồi sinh của Quang ...
Người đẹp Mỹ đăng quang Hoa hậu Hòa bình Thế giới, Ngọc Thảo dừng chân ở top 20

Người đẹp Mỹ đăng quang Hoa hậu Hòa bình Thế giới, Ngọc Thảo dừng chân ở top 20

Danh hiệu Hoa hậu Hòa bình Thế giới thuộc về người đẹp Mỹ và đại diện của Việt Nam - Á hậu Ngọc Thảo dừng chân ở top 20.
Phiên bản di động