Truyền nhân điệu múa sư tử mèo

Điệu múa sư tử mèo thường diễn ra vào mùa Xuân, đối với người Tày điệu múa sư tử mèo diễn ra với mong ước mọi người trong làng được khỏe mạnh và tránh được mọi điều xấu... điệu múa này đã có lịch sử trên 300 năm, đến nay vẫn được các thế hệ nghệ nhân ở Lạng Sơn dày công lưu giữ.

Nghệ nhân Hoàng Choóng (76 tuổi), thôn Thâm Mè, xã Hoàng Việt, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn là một trong số ít người còn lưu giữ thực hành đầy đủ các kĩ năng làm và múa sư tử mèo một cách thuần thục…

Nhiều NCT ở huyện Cao Lộc, Văn Quan, Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn cho biết: Điệu sư tử mèo thực chất là điệu múa chúa sơn lâm, vua của các loài vật. Tích xưa kể lại rằng, khi trái đất gặp cơn biến loạn, muôn vật bị chết chóc, thiếu thức ăn. Chỉ có con mèo, con người và con khỉ. Con người và 2 loài vật đã đi tìm thức ăn cứu muôn loài và cuối cùng cuộc sống của con người được cứu và sinh sôi phát triển. Sau này để nhớ ơn, dân tộc Tày đã làm đầu của con người, sư tử mèo, con khỉ để diễn lại tích xưa với mong muốn bình an, mạnh khỏe. Cũng theo tiếng Tày sư tử mèo gọi là “kì lằn”, tức kì lân - một trong Tứ linh. Sư tử mèo là cách gọi dân dã của người địa phương với con vật thần thoại.

Múa sư tử mèo còn được đồng bào Tày yêu thích vì có nhiều vũ điệu khỏe khoắn, phù hợp với tinh thần thượng võ của người miền núi. Người Tày thường thể hiện điệu múa này trong các ngày vui của làng, bản như: Lễ hội mừng năm mới, ngày hội đại đoàn kết, lễ cúng Giàng, cúng thần linh sông, núi, hay cúng lễ cơm mới, mừng hội làng....

Nghệ nhân Hoàng Choóng tâm huyết phục dựng điệu múa sư tử mèo.
Nghệ nhân Hoàng Choóng tâm huyết phục dựng điệu múa sư tử mèo.

Chia sẻ về cơ duyên đến với điệu múa sư tử mèo, nghệ nhân Hoàng Choóng cởi mở: “Tôi học làm đầu sư tử mèo và học múa điệu múa này từ năm 12 - 13 tuổi. Lúc còn nhỏ thì đi theo ông bà, bố mẹ nghe, xem múa sư tử mèo, chẳng rõ âm luật, cách đi đứng, cách quay đầu sư tử mèo ra sao nhưng cứ say mê và cứ thế tay chân múa theo, đến độ về nhà cứ múa đi múa lại”.

Cả tuổi thơ của ông Choóng được vun vén bởi những làn điệu múa sư tử mèo. Nghệ nhân Hoàng Choóng, bộc bạch: “Học múa sư tử mèo không khó, quan trọng người múa phải nhanh nhẹn, có đủ sức khỏe để biểu diễn những động tác nhào lộn, nhảy cao, trồng cây chuối... Vào dịp Tết Nguyên đán, đội múa sư tử mèo đi từng nhà trong bản để cầu cho gia chủ sức khỏe, năm mới ăn nên làm ra. Đồng bào Tày quan niệm năm mới sư tử mèo đi đến đâu là mang theo hạnh phúc, no đủ và niềm vui đến đó. Hội Lồng tồng cũng không thể thiếu màn múa sư tử mèo”.

Cũng giống như múa sư tử của các dân tộc khác, múa sư tử mèo không tách rời khỏi nhạc và trò diễn. Người múa sư tử mèo sẽ điều khiển một chiếc đầu có hình dáng gần giống đầu sư tử thông thường nhưng mặt nạ có khuôn mặt của con mèo. Để múa được sư tử mèo, người múa phải chuẩn bị những đạo cụ như: Mặt báo đông, mặt nả lình (còn gọi là mặt khỉ); chiêng (là), chũm chọe (xụp xè, xấp xóa, nghé xả); đinh ba chạc (sam xa), gậy, đoản đao (pàn tao), kiếm, dao nhọn…

Cũng theo ông Choóng, múa sư tử mèo trước tiên cần phải làm, đầu sư tử. Đầu sư tử được làm bằng nguyên liệu sẵn có, kết hợp nhiều màu sắc sặc sỡ như đỏ, đen, vàng hay xanh đậm... Thường một bộ múa sư tử mèo gồm có đầu sư tử mèo, đầu khỉ, đầu người được làm “cách điệu” và phải mất hơn 3 tháng mới hoàn thành. Do kĩ thuật và cách làm cầu kì nên rất ít người làm và múa điệu sư tử mèo này.

Ngoài đi biểu diễn ở các lễ hội, nghệ nhân Choóng còn tổ chức được 2 lớp học múa sư tử mèo, thu hút hơn 60 học viên tham gia.

Trước khi chia tay nghệ nhân Hoàng Choóng tâm sự: “Tôi là người mà dân làng gọi là “sư phụ” của nghệ thuật múa sư tử mèo này, năm tới tôi sẽ sưu tầm thêm những lối múa cổ của người Tày để truyền dạy cho lớp trẻ, để văn hóa Tày sẽ được lưu truyền và gìn giữ cho đời sau.

Bài và ảnh Long Vũ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Xung quanh việc “đi hát karaoke về được treo biển” ở Quảng Ninh

Xung quanh việc “đi hát karaoke về được treo biển” ở Quảng Ninh

Công an TP Hạ Long (Quảng Ninh) đã có quyết định xử phạt chủ cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke và 30 khách hát 75 triệu đồng do vi phạm các quy định về phòng, chống dịch. Cả chủ cơ sở và 30 khách buộc phải cách ly theo quy định.
Các nghệ sĩ với sứ mệnh lan tỏa tinh thần phòng, chống dịch bệnh

Các nghệ sĩ với sứ mệnh lan tỏa tinh thần phòng, chống dịch bệnh

“Các y bác sĩ trong tâm dịch có nhu cầu gì như nước uống, suất ăn, đồ vệ sinh cá nhân..., cần hỗ trợ mà khó nói, không biết nhờ ai, xin nhắn tin Thái Thùy Linh. Nàng xin cố gắng hết sức để hỗ trợ hoặc kết nối cho được việc ạ!”.
Nhiều người hảo tâm đồng hành cùng chùa lá Gò Vấp hỗ trợ người dân mùa dịch Covid

Nhiều người hảo tâm đồng hành cùng chùa lá Gò Vấp hỗ trợ người dân mùa dịch Covid

Theo sư thầy Thích Nhuận Tâm, trụ trì chùa Lá Gò Vấp, thời gian qua có nhiều người hảo tâm đã hỗ trợ vật chất lẫn tinh thần, đồng hành cùng chùa Lá giúp đỡ người dân khó khăn trong dịch bệnh Covid 19.
Bảo hộ sở hữu trí tuệ và bản quyền: Cái lõi phát triển công nghiệp văn hóa

Bảo hộ sở hữu trí tuệ và bản quyền: Cái lõi phát triển công nghiệp văn hóa

Thực tế hiện nay cho thấy, trong âm nhạc, xuất bản liên tiếp xảy ra những vụ vi phạm bản quyền. Trong điện ảnh, người xem phim lậu là chuyện bình thường. Trong quảng cáo, khách hàng mượn ý tưởng của các agency thua thầu là hiện tượng phổ biến. Trong nhiếp ảnh, sản phẩm của tác giả tha hồ bị chôm chỉa, đăng tải vô tội vạ, không xin phép… Trong ngành công nghiệp văn hoá – công nghiệp sáng tạo, vi phạm bản quyền là nỗi đau nhức nhối chưa có hồi kết...
Diva Thanh Lam được đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân

Diva Thanh Lam được đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân

Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đã đăng tải danh sách hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ ưu tú" lần thứ 10 do Hội đồng cấp cơ sở trình Hội đồng cấp Bộ. Trong danh sách xét tặng Nghệ sĩ nhân dân, đáng chú ý có Diva Thanh Lam.

Tin khác

“Kim cương đen” thiêng liêng tình đồng đội

“Kim cương đen” thiêng liêng tình đồng đội
Xuyên suốt hai cuộc kháng chiến đánh Pháp - đuổi Mỹ, Bình Phước là một trong những địa danh gắn liền với những chứng tích lịch sử, các trận đánh ác liệt cùng tinh thần bất khuất của quân và dân nơi đây. Tự hào là những người con của mảnh đất Bình Phước anh hùng, các thanh niên tỉnh này đã chung tay dựng lên phim “Kim cương đen”

Quy định mới về hoạt động cung cấp dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam

Quy định mới về hoạt động cung cấp dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam
Ngày 20/07/2021, Chính phủ ban hành Nghị định 70/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2013/NĐ-CP ngày 14/4/2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Quảng cáo, trong đó, sửa đổi, bổ sung Điều 13 về hoạt động cung cấp dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam.

Cây nhãn tổ trước cửa chùa Phố Hiến

Cây nhãn tổ trước cửa chùa Phố Hiến
Trước cửa chùa Phố Hiến, một di tích lịch sử được Bộ Văn hóa Thông tin và Thể thao xếp hạng, thuộc phường Hồng Châu, thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên có một cây nhãn đã hơn 300 tuổi.

Sức lan tỏa từ những câu chuyện tử tế

Sức lan tỏa từ những câu chuyện tử tế
Giữa cơn bão đại dịch Covid-19, cộng đồng một lần nữa lại được chứng kiến nhiều hành động, nghĩa cử cao đẹp, cùng giúp đỡ nhau vượt qua mọi khó khăn. Sự ấm áp của tình người, từ những suất cơm, chai nước, ổ bánh mì miễn phí đến những cây ATM gạo, tiệm rau tình thương, siêu thị 0 đồng, quán ăn miễn phí cho người nghèo, người yếu thế... đang lan tỏa rộng rãi sức mạnh của tình đoàn kết.

Thừa Thiên Huế lên kịch bản đón khách du lịch trở lại

Thừa Thiên Huế lên kịch bản đón khách du lịch trở lại
Thừa Thiên Huế là địa phương kiểm soát tốt dịch bệnh COVID- 19, chuẩn bị các kịch bản sẵn sàng đón du khách trở lại vừa khai thác, vừa phòng chống dịch hiệu quả.

Tượng nữ hoàng băng giá Elsa phiên bản "phù thủy" ở Sa Pa

Tượng nữ hoàng băng giá Elsa phiên bản "phù thủy" ở Sa Pa
Cộng đồng mạng lại được phen dậy sóng, truyền nhau bức ảnh chụp tượng nữ hoàng băng giá Elsa phiên bản “cực lỗi” xuất hiện tại điểm check-in Ansapa, nằm trên địa bàn phường Phan Si Păng, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai).
Xem thêm
Nam Phú Quốc - điểm đến “tuổi trẻ sống vui, tuổi già an lạc”

Nam Phú Quốc - điểm đến “tuổi trẻ sống vui, tuổi già an lạc”

Sở hữu ưu thế vượt trội về không gian sống và hệ sinh thái du lịch nghỉ dưỡng - vui chơi giải trí - bất động sản đẳng cấp do ...
Cáp treo Fansipan và những đóng góp cho du lịch Sa Pa

Cáp treo Fansipan và những đóng góp cho du lịch Sa Pa

Sau 5 năm vận hành, tuyến cáp treo Fansipan đã không chỉ mang đến trải nghiệm mới cho hàng triệu du khách khi chinh phục nóc nhà Đông Dương mà ...
TIME gợi ý 2 khách sạn mới của Sun Group tại Hà Nội và Phú Quốc- nơi vừa lọt top điểm đến tuyệt vời nhất thế giới 2021

TIME gợi ý 2 khách sạn mới của Sun Group tại Hà Nội và Phú Quốc- nơi vừa lọt top điểm đến tuyệt vời nhất thế giới 2021

Hà Nội, Phú Quốc và TP Hồ Chí Minh vừa được tạp chí danh tiếng TIME (Mỹ) ghi nhận trong “Top 100 điểm đến tuyệt vời nhất thế giới 2021”. ...
Kình ngư người Mỹ gây sốt khi giành 4 HCV ở Olympic Tokyo 2020 và phá 4 kỷ lục

Kình ngư người Mỹ gây sốt khi giành 4 HCV ở Olympic Tokyo 2020 và phá 4 kỷ lục

Kình ngư người Mỹ - Caeleb Dressel gây sốt khi giành tấm HCV thứ 4 ở Olympic Tokyo 2020, đồng thời phá vỡ 3 kỷ lục Olympic và 1 kỷ ...
Các vận động viên Việt Nam đã nỗ lực hết mình

Các vận động viên Việt Nam đã nỗ lực hết mình

Mặc dù đã nỗ lực thi đấu hết mình nhưng đoàn thể thao Việt Nam vẫn chưa mang về thành tích như mong muốn của đoàn ở Olympic Tokyo 2020. ...
Ánh Viên thất bại ở 200m tự do nữ Olympic Tokyo 2020

Ánh Viên thất bại ở 200m tự do nữ Olympic Tokyo 2020

Kình ngư Ánh Viên đã thất bại ở nội dung 200m tự do nữ tại Olympic Tokyo 2020.
Dòng sông tuổi thơ

Dòng sông tuổi thơ

Trong cuộc đời mỗi con người, ai cũng phải trải qua những buồn vui, sóng gió đẩy đưa... Sông quê hương vẫn nằm đó, lắng nghe tiếng đổi thay của ...
Bà nội

Bà nội

Buổi chiều, bố đi làm về. Vào bàn ăn, vừa mở lồng bàn, bố đã reo: Trời! Bà cho cả nhà ăn những gì mà trông đã thấy ngon thế ...
Cô nàng i ngắn

Cô nàng i ngắn

Chuyến đi cao nguyên đá Đồng Văn của tôi lần ấy hoàn toàn ngẫu hứng. Nó được hình thành khi tôi ghé thăm anh bạn thân đang công tác tại ...
Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Chương trình nghệ thuật "Mẹ là tình yêu": Gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người mẹ, người yếu thế đang gặp khốn khó trong đại dịch Covid-19

Nhằm nhắc nhớ những khán giả trẻ về lòng hiếu thảo đặc biệt đối với mẹ, đồng thời hướng đến gây quỹ giúp đỡ những người yếu thế trong xã ...
Taylor Swift lọt Top ca sĩ được yêu thích nhất mọi thời đại

Taylor Swift lọt Top ca sĩ được yêu thích nhất mọi thời đại

Tạp chí âm nhạc Billboard đã vinh danh Taylor Swift là một trong những ca sĩ được yêu thích nhất mọi thời đại.
Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Triệu Lệ Dĩnh - Phùng Thiệu Phong ly hôn

Cặp đôi Triệu Lệ Dĩnh, Phùng Thiệu Phong vừa ly dị sau 3 năm kết hôn. Thông tin cặp sao ly hôn đang gây xôn xao làng giải trí xứ ...
Phiên bản di động