Thực trạng và thách thức trong phòng chống tác hại thuốc lá tại Việt Nam

Nhiều loại thuốc lá điện tử, thuốc lá mới giá rẻ, dễ mua cùng những lỗ hổng bất cập trong vấn đề thuế, pháp lí đã đặt ra những thách thức trong phòng chống tác hại thuốc lá tại Việt Nam.

Đó là thông tin tại Hội thảo cung cấp thông tin cho báo chí về “Thực trạng, thách thức và giải pháp trong phòng chống tác hại thuốc lá tại Việt Nam” do Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Bộ Y tế, Tổ chức HealthBridge Việt Nam tổ chức ngày 23/11.

Việt Nam có tỉ lệ hút thuốc lá cao

Theo thống kê của Hội Y tế công cộng Việt nam năm 2020, Việt Nam nằm trong số 15 quốc gia sử dụng thuốc lá cao nhất thế giới và có tỉ lệ người lớn và nam giới hút thuốc cao nhất khu vực Đông Nam Á. Hiện nay nước ta có trên 15,4 triệu người hút thuốc, mỗi năm có khoảng 40 - 70 ca tử vong sớm vì các bệnh do hút thuốc. Số tiền người dân chi mua thuốc lá một năm khoảng 49 nghìn tỉ/năm. Thuốc lá là một chất độc với hơn 7.000 hóa chất gây gây ra rất nhiều bệnh tật cho con người và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Ngoài tổn thất do chi mua thuốc hút, còn có chi phí điều trị, tổn thất do mất khả năng lao động vì ốm đau và tử vong sớm do thuốc lá. Chỉ tính riêng chi phí điều trị các loại bệnh do thuốc lá gây ra là trên 67 nghìn tỉ/năm (khoảng 1% GDP).

Toàn cảnh Hội thảo
Toàn cảnh Hội thảo

Kết quả điều tra sức khỏe học sinh Việt Nam năm 2019 do Trường Y tế công cộng thực hiện cho thấy tỉ lệ sử dụng thuốc lá mới, thuốc lá điện tử ở các thành phố lớn có xu hướng tăng nhất là đối tượng học sinh, sinh viên, giới trẻ. Tỉ lệ học sinh từ 13-17 tuổi hút thuốc lá điện tử trên cả nước là 2,6%, riêng học sinh khu vực thành thị là 3,4%. Theo nghiên cứu của Viện Chiến lược và Chính sách y tế tiến hành năm 2020, tỉ lệ học sinh từ 8 - 12 tuổi sử dụng thuốc lá điện tử là 8,35%, học sinh lớp 10 đến lớp 12 là 12,6%.

Đó là những con số đáng báo động bởi nguồn thuế từ các công ty thuốc lá nộp vào ngân sách không đủ bù chi phí hao tốn do thuốc lá gây ra. Nếu không can thiệp làm giảm tỉ lệ hút thuốc lá thì các hao tốn này sẽ càng tăng vì tác hại của thuốc lá được tích lũy theo thời gian. Nhiều nghiên cứu chứng minh, thuốc lá là một thành phần gây ra đói nghèo. 80% số người hút thuốc sống ở các nước có thu nhập thấp và trung bình. Nếu phải trả chi phí hao tổn do thuốc lá quá nhiều thì sẽ khó có đủ nguồn lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế. Mà kinh tế nghèo, trung bình thì tỉ lệ hút thuốc lại cao, tạo thành một vòng tròn lẩn quẩn của sự nghèo đói.

Ông Hồ Hồng Hải, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Thông tin và Truyền thông
Ông Hồ Hồng Hải, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Thông tin và Truyền thông

Những con số trên chỉ là ước tính trên số lượng người hút thuốc lá, chưa tính những người không hút thuốc lá vẫn hít phải khói thuốc ở ngay trong gia đình và nơi công cộng.

Vấn đề pháp lí liên quan thuốc lá điện tử

Thuốc lá điện tử như một hiện tượng đang nổi lên trong giới trẻ, dù được quảng cáo là không gây nghiện và “an toàn” cho người sử dụng, tuy nhiên theo các chuyên gia y tế, việc hút thuốc lá điện tử cực kì nguy hại cho sức khỏe. Bộ Y tế đã có đề xuất cấm mọi hình thức mua bán, sản xuất, nhập khẩu đối với các sản phẩm này (bao gồm thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng, shisha). Tuy nhiên các loại thuốc lá này hiện đang thu hút giới trẻ bằng những thiết kế bắt mắt, quảng cáo hấp dẫn, thậm chí sử dụng chính giới trẻ, người nổi tiếng làm chiến lược quảng cáo, bán hàng.

Ông Nguyễn Tuấn Lâm, đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam (WHO)
Ông Nguyễn Tuấn Lâm, đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam (WHO)

Loại hình thuốc lá mới gây ra tác hại không hề thấp hơn thuốc lá thông thường, thậm chí có những tác hại cấp tính ngay sau khi hút hơi đầu tiên như viêm phổi, đột quỵ, nguy cơ cháy nổ cao... Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khẳng định: Không có bằng chứng cho thấy thuốc lá điện tử ít gây hại hơn thuốc lá điếu truyền thống. Thuốc lá điện tử là sản phẩm thuốc lá nên không thể được coi là công cụ hỗ trợ cai nghiện thuốc lá hiệu quả. Chưa có bằng chứng nào cho thấy thuốc lá điện tử giúp cai thuốc. Ngược lại, người sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá đun nóng vẫn có nguy cơ sử dụng thuốc lá thông thường, thậm chí sử dụng đồng thời cả 2 loại thuốc lá.

Bà Nguyễn Hạnh Nguyên, đại diện Tổ chức HealthBridge Việt Nam
Bà Nguyễn Hạnh Nguyên, đại diện Tổ chức HealthBridge Việt Nam

Các loại thuốc lá điện tử, thuốc lá đun nóng được đưa vào Việt Nam chủ yếu qua đường nhập lậu, xách tay gây thất thoát thuế, tăng chi phí quản lí. Các loại sản phầm này được quảng cáo tràn lan trên Facebook, Instagram, Tiktok… và có thể dễ dàng mua trên mạng xã hội và các cửa hàng bán lẻ… Vì vậy khả năng tiếp cận với các sản phẩm thuốc lá rất dễ dàng, thuốc lá được bày bán khắp nơi, dễ mua, giá rẻ. Việc vi phạm quy định cấm quảng cáo thuốc lá trên mạng xã hội và tại các điểm bán cũng gây khó khăn cho công tác phòng, chống tác hại thuốc lá.

Hiện nay Luật phòng chống tác hại của thuốc lá chưa có quy định điều chỉnh đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá đun nóng. Việt Nam mới có Quy chuẩn kĩ thuật quốc gia về thuốc lá điếu mà chưa có với thuốc lá điện tử, thuốc lá đun nóng, thuốc shisha. Chưa có thông tin về thành phần, các chất có trong thuốc lá mới, chưa có cơ sở đủ năng lực kiểm tra các chỉ tiêu vệ sinh an toàn đối với loại hình thuốc lá này.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương (Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá - Bộ Y tế).
Bà Nguyễn Thị Thu Hương (Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá - Bộ Y tế).

Việt Nam là nước có mức thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với thuốc lá thấp trong khu vực ASEAN (chỉ cao hơn Campuchia, Lào và Myanmar) và rất thấp so với các nước phát triển. Theo Luật Thuế TTĐB, hiện nay, thuế TTĐB đối với thuốc lá của Việt Nam là 75% giá xuất xưởng, nếu tính trên giá bán lẻ mức thuế này chỉ chiếm 36,1%. Nhà nước không thu được thuế TTĐB đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá đun nóng. Do đó nguồn thu không tăng mà còn tăng chi ngân sách đối với an sinh xã hội, giải quyết gánh nặng bệnh tật do thuốc lá điện tử. Thuế thuốc lá thấp làm giá thuốc lá rẻ, tăng khả năng tiếp cận, mua thuốc lá của thanh thiếu niên và người nghèo, giảm hiệu quả công tác phòng chống tác hại của thuốc lá.

Kinh nghiệm của các nước cho thấy, phòng chống tác hại của thuốc lá là một chương trình lâu dài, cần có những chính sách mạnh mẽ về tăng thuế, xây dựng môi trường không khói thuốc, truyền thông hiệu quả. Cần có sự can thiệp phù hợp đối với những sản phẩm thuốc lá mới và cấm hoàn toàn các chiêu thức quảng cáo, khuyến mại của ngành công nghiệp thuốc lá... Các nỗ lực này phải thường xuyên và bền bỉ mới có thể giảm được tỉ lệ sử dụng thuốc lá và tỉ lệ bệnh tật do sử dụng sản phẩm này.
Triệu Hồ

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Vụ ghép ảnh ‘nóng’ để đòi nợ: Có thể xử lý thêm về tội Làm nhục người khác?

Vụ ghép ảnh ‘nóng’ để đòi nợ: Có thể xử lý thêm về tội Làm nhục người khác?

Mới đây, Công an quận 12, TP. HCM đã khởi tố bị can đối với 13 nhân viên Công ty Luật Power Law do đã ghép ảnh nhạy cảm để đòi nợ. Nhiều người đặt câu hỏi, liệu có thể xử lý thêm các đối tượng về Tội làm nhục người khác?
Vĩnh Phúc: Quyết tâm xây dựng Tam Đảo điểm đến hàng đầu thế giới về du lịch

Vĩnh Phúc: Quyết tâm xây dựng Tam Đảo điểm đến hàng đầu thế giới về du lịch

Chiều 2/12, UBND huyện Tam Đảo tổ chức lễ công bố và đón nhận giải thưởng quốc tế “Tam Đảo –Thị trấn điểm đến ấn tượng hàng đầu thế giới năm 2022”.
Vĩnh Phúc: Tăng trưởng GRDP đứng tốp thứ 10 tỉnh cao nhất cả nươc.

Vĩnh Phúc: Tăng trưởng GRDP đứng tốp thứ 10 tỉnh cao nhất cả nươc.

Với sự phục hồi của hoạt động sản xuất kinh doanh, GRDP trong năm 2022 của tỉnh Vĩnh Phúc ước tăng 9,54% so với cùng kỳ năm trước và nằm trong Top 10 tỉnh có tốc độ tăng trưởng cao nhất cả nước.
Đường hoa Nguyễn Huệ năm 2023, với chủ đề “TP. Hồ Chí Minh – Xuân an vui, xuân thịnh vượng”

Đường hoa Nguyễn Huệ năm 2023, với chủ đề “TP. Hồ Chí Minh – Xuân an vui, xuân thịnh vượng”

Với chủ đề “Thành phố Hồ Chí Minh – Xuân an vui, xuân thịnh vượng”, Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Quý Mão 2023 sẽ tràn ngập muôn sắc hoa xuân cùng diện mạo ấn tượng để ghi dấu mốc 20 năm công trình văn hóa độc đáo đã thành biểu tượng mới của TP. Hồ Chí Minh vào mỗi dịp Tết Nguyên đán.
Ra quân thực hiện cao điểm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông dịp Tết 2023

Ra quân thực hiện cao điểm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông dịp Tết 2023

Thực hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo của Công an TP Hà Nội và Công an quận Ba Đình, Công an phường Kim Mã vừa tổ chức ra quân thực hiện cao điểm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, trật tự đô thị, trật tự xã hội dịp Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán Quý Mão và các lễ hội đầu Xuân 2023.

Tin khác

Đã triệt phá 52 vụ, 140 đối tượng liên quan cá độ bóng đá, số tiền hàng chục nghìn tỷ đồng

Đã triệt phá 52 vụ, 140 đối tượng liên quan cá độ bóng đá, số tiền hàng chục nghìn tỷ đồng
Liên quan đến tội phạm cá độ bóng đá mùa World Cup 2022, đến nay, lực lượng Công an toàn quốc đã triệt phá 52 vụ, số tiền giao dịch ước tính lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.

Ông Phạm Anh Tuấn được bổ nhiệm Cục trưởng Cục Thông tin đối ngoại

Ông Phạm Anh Tuấn được bổ nhiệm Cục trưởng Cục Thông tin đối ngoại
Ông Phạm Anh Tuấn, Tổng Biên tập Báo VietNamNet được điều động, giữ chức Cục trưởng Cục Thông tin đối ngoại. Người được điều động, thay ông Tuấn giữ chức Tổng Biên tập Báo Vietnamnet là ông Nguyễn Văn Bá.

Các doanh nghiệp gặp khó khăn trong các Khu công nghiệp

Các doanh nghiệp gặp khó khăn trong các Khu công nghiệp
Ban quản lí Khu công nghệ cao và các Khu công nghiệp (gọi tắt là BQL) đã gửi văn bản đề nghị các doanh nghiệp hoạt động trong các Khu công nghiệp, Khu công nghệ cao, Khu công nghệ thông tin báo cáo số liệu thống kê định kì theo quy định, trong đó có số liệu về biến động lao động…

Vàm Lũng: Bến cuối của con đường huyền thoại

Vàm Lũng: Bến cuối của con đường huyền thoại
Con đường huyền thoại “Hồ Chí Minh trên biển” được khơi mở năm 1961. Từ thời điểm ấy, “nguồn máu nóng” chi viện từ hậu phương lớn đã về với tiền tuyến lớn. Bến tiếp nhận ở Cà Mau, nơi Ðoàn 962 anh hùng đứng chân, cũng là nơi đón chuyến tàu Không số đầu tiên vào ngày 16/10/1962, cho đến chuyến cuối cùng của cung đường huyền thoại này vào ngày 5/4/1971. Qua 60 năm, bến Vàm Lũng vẫn vẹn nguyên nghĩa tình cách mạng, với những kỉ niệm không thể phôi phai...

Phòng ngừa việc lợi dụng dịch vụ thanh toán để cá độ dịp World Cup

Phòng ngừa việc lợi dụng dịch vụ thanh toán để cá độ dịp World Cup
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa có Công văn số 9362/NHNN-TT gửi các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán về việc tăng cường các biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn; phòng ngừa, giảm thiểu nguy cơ lợi dụng dịch vụ thanh toán, dịch vụ trung gian thanh toán để đánh bạc, tổ chức đánh bạc, cá độ bất hợp pháp; đặc biệt trong thời gian diễn ra giải bóng đá thế giới World Cup 2022.

Gia đình bé gái 8 tuổi bị bạo hành tử vong kháng cáo, đề nghị đổi tội danh Nguyễn Kim Trung Thái

Gia đình bé gái 8 tuổi bị bạo hành tử vong kháng cáo, đề nghị đổi tội danh Nguyễn Kim Trung Thái
NMO - Ngày 1/12, sau gần một tuần kết thúc phiên toà xét xử sơ thẩm, gia đình bé V.A. bị “dì ghẻ” bạo hành tới chết đã có đơn kháng cáo một phần bản án sơ thẩm.
Xem thêm
Vụ ghép ảnh ‘nóng’ để đòi nợ: Có thể xử lý thêm về tội Làm nhục người khác?

Vụ ghép ảnh ‘nóng’ để đòi nợ: Có thể xử lý thêm về tội Làm nhục người khác?

Mới đây, Công an quận 12, TP. HCM đã khởi tố bị can đối với 13 nhân viên Công ty Luật Power Law do đã ghép ảnh nhạy cảm để đòi nợ. Nhiều người đặt câu hỏi, liệu có thể xử lý thêm các đối tượng về Tội làm nhục người khác?
Vĩnh Phúc: Quyết tâm xây dựng Tam Đảo điểm đến hàng đầu thế giới về du lịch

Vĩnh Phúc: Quyết tâm xây dựng Tam Đảo điểm đến hàng đầu thế giới về du lịch

Vĩnh Phúc: Quyết tâm xây dựng Tam Đảo uy tín hàng đầu thế giới về du lịch
Vĩnh Phúc: Tăng trưởng GRDP đứng tốp thứ 10 tỉnh cao nhất cả nươc.

Vĩnh Phúc: Tăng trưởng GRDP đứng tốp thứ 10 tỉnh cao nhất cả nươc.

Vĩnh Phúc: Tăng trưởng GRDP cao nhất nươc, đứng tóp thứ 10
“8 đặc điểm của phụ nữ thành đạt” – Khí chất của người phụ nữ trong thời đại 4.0

“8 đặc điểm của phụ nữ thành đạt” – Khí chất của người phụ nữ trong thời đại 4.0

Mihoyo Fujii là hình mẫu người phụ nữ thành đạt. Bà là giám đốc điều hành của công ty Cổ phần Business Support, đồng thời là diễn giả, huấn luyện viên, chuyên viên trong lĩnh vực tư vấn và hỗ trợ phát triển nhân tài, nhằm nâng cao nguồn giá trị của doanh
Hà Nội: Yêu cầu không để xảy ra lạm thu và dạy thêm, học thêm sai quy định

Hà Nội: Yêu cầu không để xảy ra lạm thu và dạy thêm, học thêm sai quy định

NMO - UBND TP. Hà Nội vừa ban hành Văn bản số 3725/UBND-KGVX về việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 17/2022/NQ-HĐND của HĐND thành phố quy định mức học phí đối với các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập trên địa bàn Hà Nội năm học 202
Thương nhau chung một mái nhà

Thương nhau chung một mái nhà

Nguyên Hương là cây bút nổi bật trong văn học trẻ Việt Nam. Chị từng đạt giải nhất văn học tuổi 20 lần 1 – 1995 với tác phẩm Qùa muộn mỗi tác phẩm của Nguyên hương đã gây thương nhớ cho biết bao độc giả. Thương nhau chung một mái nhà là tác phẩm mới nhất
Nét văn hóa riêng trong dòng chảy văn hóa dân tộc Việt

Nét văn hóa riêng trong dòng chảy văn hóa dân tộc Việt

Mười tám lễ gồm giò chả, trầu cau tri ân 18 đời Vua Hùng; 500 cặp bánh dày tri ân đức Lý Thái Tổ; một cây chả quế dài 4m, đường kính 50cm, nặng 180kg tri ân tổ nghề.
30 năm vững bước trên đường phát triển

30 năm vững bước trên đường phát triển

Sau 4 lần đổi tên, thay đổi, bổ sung các chức năng, nhiệm vụ, đến nay Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) Nông Cống đã tự tin sánh bước với các cơ sở bạn về một bề dày lịch sử và thành tích đáng tự hào.
Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng trong phát triển kinh tế - xã hội

Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng trong phát triển kinh tế - xã hội

Trong năm qua, các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể và dân trong huyện Thọ Xuân đã đoàn kết, chủ động, sáng tạo, nỗ lực phấn đấu đạt được kết quả quan trọng và toàn diện trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội.
Phiên bản di động